GRY

Badanie nasienia mężczyzny – 9 najważniejszych pytań

To bardzo proste, zupełnie bezbolesne i w bardzo przyjemnych warunkach wykonywane badanie. Jest wiele powodów, aby się go nie obawiać. Zobacz, w jakich sytuacjach warto je zrobić!
badanie jakości nasienia
fot. Adobe Stock


Statystyki od lat alarmują o drastycznym spadku jakości nasienia mężczyzn. Wśród niekorzystnych czynników wymienia się szkodliwe substancje chemiczne, palenia papierosów, stres i otyłość. Dlatego, jeżeli od dłuższego czasu bezskutecznie staracie się o maleństwo, warto pomyśleć o zbadaniu nasienia partnera. Zobacz, jak sprawdzić, czy twój mężczyzna jest płodny oraz jaką jakość mają jego plemniki.

Spis treści:
 

Kiedy trzeba zrobić badanie nasienia

Szacuje się, że niepłodność dotyka już ok. 1,5 mln par w Polsce. Z badań wynika, że w 35 proc. przypadków przyczyna niepłodności leży po stronie kobiety, w 35 proc. wynika z niepłodności mężczyzny, a w 30 proc. problem jest po obu stronach lub też jego przyczyna pozostaje nieznana. Jeżeli jednak para od ponad roku bezskutecznie stara się począć dziecko, warto rozważyć wykonanie badania nasienia mężczyzny.

Szczególnym wskazaniem medycznym do wykonania badania nasienia jest sytuacja gdy:
 
  • mężczyzna miał zabiegi chirurgiczne w obrębie układu rozrodczego;
  • planowana jest terapia przeciwnowotworowa (wówczas jest wskazanie do zamrożenia nasienia);
  • mężczyzna jest po leczeniu wnętrostwa, skrętu jądra;
  • był leczony steroidami płciowymi i glikokortykoidami.

Diagnoza jest niezmiernie ważna, gdyż w przypadku pojawienia się nieprawidłowości, można podjąć odpowiednie metody leczenia, aby partnerka mogła zajść w ciążę, a czasem dla poprawy jakości plemników wystarczy zmiana szkodliwych dla nasienia przyzwyczajeń - mówi dyrektor diagnostyki laboratoryjnej oraz laboratorium IVF w Klinikach Leczenia Niepłodności Bocian Piotr Pietrewicz.
Redakcja poleca: Trudne rozmowy o męskiej niepłodności - film
Niepłodność często mylona jest z impotencją lub obniżonym libido. Między innymi dlatego niektórzy mężczyźni źle znoszą informację o tym, że mają jakieś kłopoty z płodnością i niechętnie podejmują próby leczenia. Czy można to zmienić?

Na czym polega badanie nasienia?

Badanie odbywa się w specjalistycznym gabinecie lub w klinice przeprowadzającej tego typu usługę. Należy wcześniej zarezerwować wizytę, aby mieć dostęp do pokoju pobrań. Mężczyzna oddaje nasienie do badania w samotności (poprzez masturbację) lub w towarzystwie partnerki. Nasienie oddawane jest do sterylnego pojemniczka, który zostaje w laboratorium.

Dla prawidłowego odczytania parametrów nasienia i oceny płodności mężczyzny bardzo ważne jest, aby:
 
  • przed badaniem zachować 3-5 dniową wstrzemięźliwość płciową - poniżej 3 dni jest zbyt mała koncentracja plemników w nasieniu; powyżej 5 dni może wystąpić zwiększony odsetek plemników martwych;
  • unikać używek na 3-5 dni przed badaniem;
  • wyeliminować stres;
  • zrezygnować z dużego wysiłku fizycznego.

Nie można przeprowadzić badania, jeżeli tuż przed nim doszło do:
 
  • infekcji z wysoką gorączką (38–40°C);
  • silnego zatrucia pokarmowego.

Wynik badania dostępny jest po 3–4 dniach od pobrania i pozostaje aktualny przez 6 miesięcy. Po tym terminie trzeba badanie nasienia ponowić.

Rodzaje badań nasienia

Wyróżniamy dwa typy badania nasienia:
 
  • badanie ogólne;
  • badanie rozszerzone.

Badanie ogólne obejmuje ocenę:
 
  • makroskopową - objętość, lepkość, pH, kolor i zapach nasienia;
  • mikroskopową - liczebność, żywotność, integralność błony plazmatycznej (oddziela wnętrze komórki od świata zewnętrznego) i ruchliwość plemników.













Podstawowym badaniem nasienia, które wykonuje się w badaniu płodności mężczyzny, jest test hipoosmotyczny (HOS). To komputerowa ocena ruchu i budowy plemników. Zobacz, jak wygląda takie badanie nasienia w klinice InviMed.



Badanie rozszerzone polega na określeniu budowy (morfologii) plemników, czyli ocenie:
 
  • prawidłowo zbudowanych plemników;
  • różnych wad budowy dotyczących główki, wstawki i witki plemnika;
  • komórek spermatogenezy obecnych w ejakulacie;
  • liczby leukocytów w 1 ml nasienia;
  • liczby komórek nabłonkowych i erytrocytów.

Test SCD (Sperm Chromatin Dispersion) to narzędzie do oceny odsetka plemników wykazujących zwiększoną fragmentację materiału genetycznego (DNA), która może być jednym z głównych powodów spadku płodności mężczyzny. Wysoki poziom fragmentacji DNA plemników mężczyzny może mieć decydujący wpływ na to, że wystąpi:
 
  • obniżona zdolność do zapłodnienia;
  • nieprawidłowość w podziale zygoty i wczesnym rozwoju zarodka;
  • wczesne i spontaniczne poronienie;
  • podwyższone ryzyko uszkodzenia genomu;
  • ryzyko przeniesienia wad genetycznych na potomstwo.

Dzięki uprzejmości Kliniki Leczenia Niepłodności InviMed, zobacz, jak wygląda test SCD w laboratorium.
 


Badanie nasienia – normy

Oto normy określające parametry nasienia - zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 2010 roku:
 
  • objętość ejakulatu: 1,5 mL
  • całkowita liczba plemników w ejakulacie: 39 mln
  • koncentracja plemników (liczba plemników w 1 ml nasienia): 15 mln
  • ogólny odsetek ruchliwych plemników (ruch postępowy i niepostępowy): 40 proc.
  • pH: 7,0 – 8,0
  • odsetek plemników o prawidłowej ruchomości: 32 proc. z ruchliwością postępową
  • morfologia (budowa): 4 proc. plemników o prawidłowym kształcie
  • żywotność: > 58 proc. plemników
  • leukocyty w osadzie nasienia: < 1 mln/mL
  • test aglutynacji (MAR, IBT): < 50 proc. plemników

Najczęstsze nieprawidłowości męskiego nasienia

Dzięki badaniu nasienia, które ma 98 proc. skuteczność można stwierdzić:
 
  • normospermię – prawidłowe nasienie;
  • oligozoospermię – obniżona liczba plemników w ejakulacie - 15 mln/mL;
  • asthenozoospermię – nieprawidłowa ruchliwość plemników - 40 proc. wszystkich ruchliwych plemników;
  • teratozoospermię – nieprawidłowa budowa plemników - 4 proc. prawidłowych form;
  • cryptozoospermię – brak plemników w ejakulacie stwierdzone po odwirowaniu nasienia;
  • azoospermię – brak plemników w osadzie po odwirowaniu;
  • aspermię – brak ejakulatu.

Badanie nasienia - czy trzeba mieć skierowanie?

Wykonanie badania nasienia bezpłatnie, w ramach NFZ, wymaga otrzymania skierowania od androloga, czyli lekarza zajmującego się diagnozowaniem i leczeniem męskiego układu płciowego. Do przeprowadzenia odpłatnego badania nasienia nie jest potrzebne skierowanie lekarskie.

Badanie nasienia - gdzie wykonać badanie?

Badanie nasienia można wykonać w klinice leczenia niepłodności, np. Bocian, FertiMedica, Gyncentrum, Invicta, InviMed, Novum, Salve Medica oraz w wybranych placówkach Luxmed, Medicover.

Czy próbkę do badania nasienia można przywieźć z domu?

Warto pamiętać, że warunki oddania nasienia, temperatura i czas przechowywania w trakcie dostarczania go do laboratorium – wszystko to w sposób istotny wpływa na późniejszą ocenę jego parametrów. Dlatego zaleca się, aby nasienie (na ile jest to możliwe) oddać w klinice. Jeżeli nie ma takiej możliwości, należy pamiętać o tym, aby:
 
  • nasienie oddać w warunkach przestrzegania wszystkich zasad higieny, po uprzednim umyciu prącia wodą z mydłem;
  • całość nasienia z wytrysku trafiła do specjalnego jałowego pojemniczka;
  • szczelnie zamknięty pojemniczek dostarczyć do laboratorium w temperaturze ciała ludzkiego w przeciągu 30 minut;
  • próbkę chronić przed słońcem.

Na rynku są też dostępne specjalne prezerwatywy (cena ok. 20 złotych za sztukę), dzięki którym można pobrać próbkę nasienia podczas normalnego stosunku. Sprawdź jednak wcześniej, czy tak pobrany materiał zostanie przyjęty do konkretnego laboratorium.

Badanie nasienia – koszt

Cena badania nasienia wynosi 120-180 złotych i zależy od rodzaju testu i cennika laboratorium. Koszt podstawowego badania nasienia – ok. 100 złotych, zaś rozszerzonego – ok. 175 złotych.
 








 
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Kiedy masz owulację

Psychotesty - pobaw się!