niemowlę, zmysły
fot. fotolia

6 zmysłów niemowlaka

Twoje maleństwo od pierwszych chwil życia patrzy, dotyka, słyszy, smakuje... w jego główce powstaje coraz barwniejszy obraz świata. Jest on jednak odmienny od naszego...
niemowlę, zmysły
fot. fotolia
Twoje maleństwo od pierwszych chwil życia patrzy, dotyka, słyszy, smakuje... w jego główce powstaje coraz barwniejszy obraz świata. Na początku jest on jednak odmienny od tego, co nam, dorosłym, mogłoby się wdawać...

Nowo narodzony maluch postrzega i odbiera rzeczywistość trochę inaczej niż starsze dzieci i dorośli. W większym stopniu bada otoczenie za pomocą dotyku, węchu i słuchu, w mniejszym zaś – zmysłami wzroku i smaku, które w pierwszych tygodniach życia nie są jeszcze u maleńkiego dziecka w pełni wykształcone.

Niemowlę dużo lepiej czuje niż widzi

Wrażliwość na dotyk i ból pojawia się jeszcze przed narodzinami i właśnie dlatego pionierskie operacje w łonie mamy muszą być przeprowadzane w znieczuleniu, które obejmuje także płód.
W pierwszych dobach po narodzinach zdolność maleństwa do odbierania bodźców dotykowych bardzo szybko wzrasta. Można wręcz zaryzykować stwierdzenie, że w początkowym okresie życia dotyk jest dla malutkiego dziecka swego rodzaju „spojrzeniem”. Nam, dorosłym, trudno to sobie wyobrazić. Ale niemowlę, wyłącznie za pomocą dotyku, tworzy w mózgu kompletny obraz badanego obiektu. Potrafi rozpoznać przedmiot, z którym wcześniej zaznajamiało się jedynie za pośrednictwem rączek, ust i języka!
Pozwól więc swemu maluchowi już w pierwszym roku jego życia zapoznawać się z rozmaitymi fakturami i kształtami – nie tylko plastikowych zabawek, ale wszystkiego, co znajduje się w otoczeniu dziecka: począwszy od gładkości Twego ciała i włosów, poprzez puchaty kocyk, drewnianą podłogę i chropowatą ścianę, aż po fakturę trawy, piasku czy kamyków.
Redakcja poleca: Kiedy dziecko zaczyna chodzić - film
Zobacz, jak dziecko stawia pierwsze kroki. Nasz ekspert tłumaczy, przez jakie etapy w nauce chodzenia dziecko powinno przejść.

Co słyszy niemowlę?

Czy wiesz, że nowo narodzone maleństwo ma rewelacyjny słuch? Niemowlęta doskonale rozróżniają barwy dźwięków, słyszą przy tym wyższe tony niż są w stanie zarejestrować dorośli i starsze dzieci. Z czasem ta cecha zanika, ale u niektórych wybrańców słuch nadal pozostaje wybitny. Co nie mniej zaskakujące, zbadano, że aż do piątego roku życia dzieci w większym stopniu odbierają świat za pomocą słuchu niż wzroku. To zapewne dlatego maluchy tak bardzo lubią zabawki i przedmioty, które wydają odgłosy. Z zapamiętaniem uderzają grzechotką o brzeg łóżeczka, stukają pokrywkami, uwielbiają słuchać muzyki...

Co czuje niemowlę?

Naukowcy, którzy zbadali już chyba niemal wszystko, co tylko można, sprawdzili też, jak działa węch niemowlęcia. Fotografowano maluszki, wokół których unosił się zapach truskawek i wanilii. Okazało się, że dzieci reagowały na takie doznania pogodnym wyrazem twarzy, krzywiły się zaś, gdy wyczuły np. woń zgniłych jajek.
Zmysł węchu pozwala dziecku zapoznawać się ze światem, a także odróżniać to, co znane, od tego, co jest całkiem nowe i obce. Podczas jednego z eksperymentów układano obok policzka niemowlęcia biustonosz jego mamy, a z drugiej strony stanik innej kobiety. Okazało się, że znacznie częściej badane maluchy obracały główkę w stronę bielizny swej mamy – czyli identyfikowały ją tylko po zapachu.

Polecamy: Wiemy, co widzi, słyszy i czuje noworodek

Czy niemowlak lubi słodycze?

Takie stwierdzenie byłoby przesadą, niemniej jednak noworodki rzeczywiście najlepiej rozpoznają i lubią słodki smak. Słodkawe są ponoć wody płodowe, które dziecko połyka jeszcze w łonie mamy, podobnie jak pokarm z jej piersi. Natura zadbała o to, by maluch lubił to, co jest mu niezbędne do życia. Maleńkie dziecko rozpoznaje też słony smak, ale na takie doznanie reaguje grymasem i pluciem. Nie jest natomiast w stanie wyczuć gorzkiego i kwaśnego.
W drugim półroczu życia gust coraz bardziej się indywidualizuje. Dziecko powinno dostawać urozmaicone potrawy. W ten sposób kształtujesz jego upodobania, stwarzasz szansę, by stawało się smakoszem, pozytywnie reagującym na nowości, a także dbasz, by jego mózg był stymulowany także za pośrednictwem zmysłu smaku. A przy okazji zapoznajesz malca z całym pysznym bogactwem naszego świata... Zwłaszcza, że smak dla niemowlęcia to nie tylko jedzenie. Maleństwo chętnie próbuje, jak smakują jego własne rączki, zabawki, wszystko, co je otacza.

Jak działa zmysł równowagi u niemowlaka?

Tak nazywany jest znajdujący się w uchu środkowym ośrodek równowagi, tzw. układ przedsionkowy. Dzięki niemu odczuwamy przyciąganie ziemskie, panujemy nad własnym ciałem, przyjmujemy różne pozycje. Zmysł równowagi to jeden z najważniejszych systemów organizmu. Wzmacnia układ nerwowy, pomaga odbierać bodźce rejestrowane przez inne zmysły. Ma ogromne znaczenie dla zdrowia i rozwoju dziecka – nie tylko fizycznego (chodzenie, koordynacja ruchowa), ale i umysłowego. Naukowcy stwierdzili, że istnieje zależność między dobrze funkcjonującym układem przedsionkowym a uczeniem się, rozwojem mowy, umiejętnością skupiania uwagi, a nawet czytaniem i pisaniem!

Noworodek nie ma jeszcze świadomości swego ciała ani nie umie nad nim panować, ale jest szczególnie wrażliwy na stymulację ośrodka równowagi – czyli np. huśtanie, kołysanie. Dzięki temu zmysł równowagi może się prawidłowo rozwijać. A więc nie jest to tylko zwykły kaprys maleństwa, kiedy domaga się, byś je jak najczęściej nosiła na rękach, bujała w ramionach!

Układ przedsionkowy w jeszcze jeden zaskakujący sposób wspomaga działanie innych zmysłów. Zaobserwowano, że malutkie dzieci czujniej reagują na bodźce zewnętrzne, gdy są w pozycji pionowej. Pewnie odruchowo się temu podporządkowujesz – gdy kilkumiesięcznemu brzdącowi pokazujesz świat, unosisz go w ramionach tak, aby w tej pozycji mógł się rozglądać i poznawać to wszystko, co jest dookoła.

Monika Krawiecka

Zobacz także: Jak stymulować zmysł równowagi u niemowlaka?
Oceń artykuł

Ocena 6 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy