kobieta, ciąża, mama, brzuszek

ABC ciąży

Wcześniej nie przejmowałaś się swoim ciałem tak bardzo jak teraz, gdy jesteś w ciąży. W twoim organizmie zachodzi tyle zmian, że pewnie masz mnóstwo pytań. Na wiele z nich odpowiadamy.
Tatiana Audycka-Szatrawska
Konsultacja: dr n. med. Renata Jaczyńska, ginekolog położnik
kobieta, ciąża, mama, brzuszek
Dziewięć miesięcy, podczas których nosisz w brzuszku malca, to czas wyjątkowo piękny, ale i pełen niepokojów. Czy pamiętam o wszystkich badaniach? Co oznacza termin „łożysko przodujące”? Czy USG jest bezpieczne? Stop! Odpręż się, przyszła mamo, postaramy się wyjaśnić ci wszelkie ciążowe wątpliwości!

A jak alkohol kontra smyk
Pić czy nie pić? Lampka czerwonego wina czy kufelek piwa od czasu do czasu nie powinny zaszkodzić? Tak, pod warunkiem że nie jesteś w ciąży :) A jeżeli w twym brzuszku mieszka maleństwo, zrezygnuj z nich (aż do końca karmienia). Bo wszystko, co wypijesz, trafia do krwi, więc przez łożysko do smyka – a jego organizm sam się nie obroni przed takimi używkami. Dziecku grozi to, że urodzi się za wcześnie, będzie opóźnione w rozwoju fizycznym i psychicznym lub jego serce nie będzie pracować jak trzeba. Unikaj procentów. Martwisz się, bo nie wiedząc, że jesteś w ciąży, piłaś alkohol? Spokojnie, przez dwa tygodnie zarodek jest bezpieczny.

B jak badania laboratoryjne
Czeka cię ich wiele. Dostaniesz skierowanie na cytologię i określenie grupy krwi (oryginał noś przy sobie!). Na początku ciąży lekarz zleci też badania: na stężenie glukozy we krwi, które pozwoli stwierdzić, czy chorujesz na cukrzycę, oraz w celu wykrycia kiły i żółtaczki. Co miesiąc powinnaś sprawdzać, jak pracują nerki. Badanie moczu umożliwi wykrycie infekcji układu moczowego, a krwi – np. anemię. A badanie na toksoplazmozę pozwoli określić, czy masz przeciwciała przeciwko pasożytowi wywołującemu tę chorobę. Groźną, ale dającą się leczyć.

C jak cukrzyca ciążowa
Chorujesz na nią, gdy organizm nie radzi sobie z produkcją odpowiedniej ilości insuliny – w czasie ciąży poziom cukru we krwi jest zwiększony. Pierwszym sygnałem, że zagraża ci cukrzyca, może być obecność cukru w moczu. Wykrywa się ją podczas badania, które przeprowadza się między 24. a 28. tygodniem ciąży. Powinno cię zaniepokoić większe niż dotąd pragnienie i częstsze bieganie do toalety. Nie lekceważ tych objawów, cukrzyca jest niebezpieczna dla dziecka. Lekarz zapewne zaleci odpowiednią dietę, kontrolowanie wagi, ćwiczenia, regularne badanie poziomu glukozy (glukometr można wypożyczyć) i podawanie insuliny.

Ć jak ćwiczenia fizyczne
Nie rezygnuj z nich tylko dlatego, że jesteś w ciąży. Jednak zanim się zapiszesz na zajęcia, spytaj lekarza, czy możesz uprawiać sport. Zabroni jazdy konnej, na nartach, na rowerze, gry w tenisa, biegania… Zaleci pływanie, spacery, jogę, ćwiczenia na piłkach, nawet taniec! Gimnastyka to nie tylko kontrola wagi. Kondycja przyda się też podczas porodu. Uwaga! Gdy podczas ćwiczeń poczujesz ból w dole brzucha lub zaczniesz krwawić, zrezygnuj z aktywności.

D jak dentysta mamy
Umów się na wizytę u stomatologa już na początku ciąży. Wylecz zęby, usuń kamień nazębny. Gdy spodziewasz się dziecka, próchnica ma łatwiejsze zadanie. Twoje dziąsła mogą krwawić (przez hormony ciążowe), zwiększa się prawdopodobieństwo pojawienia się infekcji czy stanów zapalnych. Dlatego oprócz wizyt u dentysty regularnie czyść zęby (szczotką i nitką dentystyczną) oraz język.


F jak farba do włosów
Dobra wiadomość: w ciąży można farbować włosy! Na wszelki wypadek zaleca się jednak, aby czynność tę odłożyć na czas po 12. tygodniu. Warto też poinformować fryzjera o swoim stanie. Powinno się unikać farb zawierających amoniak, aby wdychać jak najmniej oparów chemicznych.

G jak ginekolog idealny
Jeśli do tej pory nie miałaś swojego lekarza, znajdź go jak najszybciej. W ciąży potrzebujesz pomocy ginekologa – zleci badania, przypilnuje terminów wizyt, będzie się opiekował tobą i maleństwem. Gdzie go znaleźć? Spytaj przyjaciółkę, koleżankę. Na pierwszą wizytę umów się w siódmym tygodniu.

H jak huśtawka nastrojów
Radość, a za chwilę smutek i płacz. I znowu radość. To normalne! Tę huśtawkę nastrojów fundują ci hormony. Przybywa jednych, a poziom innych się obniża. I wszystko w takim tempie, że trudno się dziwić, że emocje biorą górę. Huśtawka nastrojów najbardziej dotyka w pierwszym trymestrze. W drugim będziesz już nieco spokojniejsza – organizm przyzwyczai się do nowej mapy hormonalnej.

I jak infekcje pochwy
Powinny cię zaniepokoić upławy. Nie te wodniste, mleczne, o łagodnym zapachu, które wyglądają jak przed miesiączką (pod koniec ciąży będą tak obfite, że bez wkładek higienicznych nie poradzisz sobie). Upławy zielonkawe, żółtawe, o serowatej konsystencji i przykrym zapachu (plus pieczenie, swędzenie) to znak, że cierpisz na zakażenie grzybicze lub bakteryjne pochwy. Nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Leczenie potrzebne od zaraz.

J jak jedzenie dla zdrowia
Powinno być zdrowe i wartościowe. Posiłki częste, ale mniejsze, regularne i urozmaicone. Pokochaj świeże owoce i warzywa (850 gramów dziennie), chude mięso, drób albo ryby, szczególnie morskie, jaja (3–5 tygodniowo), pieczywo z pełnego przemiału, kasze, mleko i jego przetwory (trzy porcje dziennie). Unikaj: serów pleśniowych, surowych owoców morza i ryb, surowego mięsa, lodów, kawy (m.in. z powodu szkodliwej kofeiny).

K jak krwawienie
Nie czekaj, aż minie. O każdym krwawieniu z narządów rodnych poinformuj lekarza (zadzwoń, umów się – powiedz, że to pilne). W nagłych wypadkach, np. po upadku, natychmiast jedź do ginekologa.


L jak leki a ciąża
Ważna zasada: żadnych leków nie bierz na własną rękę, nawet o witaminach porozmawiaj z lekarzem. Powinnaś brać: kwas foliowy, żelazo (gdy grozi ci anemia), witaminy (jeżeli odżywiasz się jak należy, zapewne nie będą konieczne) – niektórych jednak trzeba unikać, np. A, D, E, K. Jeśli cierpisz na cukrzycę ciążową, infekcje układu moczowego lub pochwy czy nadciśnienie tętnicze, to bez leków się nie obejdzie. Są to choroby niebezpieczne dla mamy i maleństwa. A inne dolegliwości, jak bóle głowy, problemy ze snem, przeziębienia, zgaga? Leki na nie są bezpieczne (zgodnie z zaleceniem lekarza). Szerokim łukiem omijaj natomiast środki dostępne bez recepty, np. zawierające kwas acetylosalicylowy (np. Aspiryna, Asprocol, Polopiryna) czy niektóre leki na ból głowy (np. Etopiryna).

Ł jak łożysko przodujące
Zdarza się, że łożysko umiejscowi się nietypowo, w dolnej części macicy i zasłoni w ten sposób jej szyjkę (to jedna z przyczyn krwawienia). Lekarz stwierdza to podczas badania USG i oznacza to zwykle, że poród skończy się cesarskim cięciem. W takiej sytuacji unikaj wysiłku, nie ćwicz intensywnie, zrezygnuj z seksu oraz dużo odpoczywaj.

M jak masa ciała
Zarówno niedowaga, jak i nadwaga nie są najlepsza dla ciebie i maleństwa. Bezpieczny wzrost masy ciała to 12 do 17 kilogramów. Na niego składa się m.in. waga dziecka, łożyska, płynu owodniowego, macicy, piersi, tkanki tłuszczowej i zwiększona objętość krwi. Jednak tyć powinnaś harmonijnie. Jeżeli przyrost na wadze odbiega od przyjętej normy, skonsultuj się z lekarzem. I nie stosuj żadnej diety odchudzającej!

N jak nadciśnienie
...indukowane ciążą, czyli stan przedrzucawkowy (kiedyś mówiono: zatrucie ciążowe). Objawia się podwyższonym ciśnieniem krwi. Stan to nietypowy – do tej pory nie miałaś takich problemów. Spuchną ci ręce i twarz, w moczu pojawi się białko. Brak leczenia jest groźny dla mamy i dziecka. Nadciśnienie tętnicze można obniżyć za pomocą leków, diety i ćwiczeń. Czasami jednak konieczny jest pobyt w szpitalu i wcześniejsze ukończenie ciąży.

O jak objawy zapowiadające poród
Niektóre rozpoznasz sama: obniżenie dna macicy – zmniejszy się ucisk dzidziusia na twój żołądek, a zwiększy na pęcherz moczowy, nieregularne skurcze, wydalenie czopu śluzowego, który do tej pory zamykał wejście do szyjki macicy. A także uczucie większego niż dotąd zmęczenia – do wiwatu dadzą ci hormony przygotowujące organizm do porodu, uczucie gorąca, bóle w okolicy krzyżowej, nagła chęć robienia porządków. Możesz skarżyć się na biegunkę, brak apetytu, wzdęcia brzucha, nadmierne upławy.

P jak prosta pielęgnacja
Ciąża dla skóry jest jak sport ekstremalny – skóra rozciąga się, powstają różowosine pręgi na brzuchu i biuście. Możesz je zmniejszyć. Codziennie masuj skórę miękką rękawicą okrężnymi ruchami. Po kąpieli użyj balsamu (dla kobiet w ciąży), a raz w tygodniu zastosuj peeling do ciała. Nie zapomnij również o dopasowanym biustonoszu – przyda się, gdy piersi staną się ciężkie.


R jak RH bez tajemnic
Gdy przyszła mama ma grupę krwi Rh–, a ojciec dziecka Rh+, może to oznaczać kłopoty. Gdy maluszek przejmie ojcowskie Rh, organizm mamy zareaguje gwałtownie – wytworzy przeciwciała przeciw krwinkom płodu. Mówimy wtedy o konflikcie serologicznym. Rzadko zagraża dziecku z pierwszej ciąży – w kolejnej może doprowadzić do niedokrwistości płodu. Niezgodności tej można zapobiec, podając mamie immunoglobulinę Rh.

S jak seks z brzuszkiem
W ciąży nie jest zabroniony! Jeśli nie ma przeciwwskazań (np. łożyska przodującego, skróconej szyjki macicy), to hulaj dusza. Nie dziw się, że masz ochotę na intymność. Pragnienie narasta szczególnie w drugim trymestrze ciąży – to sprawka podwyższonego poziomu estrogenów i progesteronu. Pilnuj tylko, aby nie uciskać brzuszka i powiększonych, wrażliwych piersi.

T jak termin porodu
Od daty pierwszego dnia ostatniej miesiączki odejmij trzy miesiące, np. 20 maja – 3 miesiące = 20 lutego). Do otrzymanej daty dodaj 7 dni (20 lutego + 7 dni = 27 lutego). Wynik (27 lutego) jest przewidywanym terminem porodu. Jednak mało który bobas urodzi się w wyznaczonym terminie, zwykle dzieje się to między 37. a 42. tygodniem. Ciążę dzieli się na trzy trymestry: pierwszy do 13. tygodnia, drugi – od 14. do 27., trzeci – od 28. do 40.

U jak USG pod lupą
Pierwsze badanie ultrasonograficzne (USG) wykonuje się sondą dopochwową między 11. a 14. tygodniem ciąży, drugie około 20. tygodnia, kolejne między 30. a 32. tygodniem, ostatnie – przed porodem. Jest bezbolesne i bezpieczne. USG pozwala sprawdzić, czy malec dobrze się rozwija, a około 20. tygodnia określić jego płeć. Skróty używane w opisie USG: GS – średnica pęcherzyka ciążowego, HC – obwód główki, FL – długość kości udowej.

P jak wody płodowe
Ich fachowa nazwa brzmi: płyn owodniowy. Chroni maleństwo przed wszelkimi urazami, utrzymuje stałą temperaturę w brzuchu mamy oraz transportuje substancje odżywcze z jej organizmu do dziecka czy produkty przemiany materii w przeciwnym kierunku.

Z jak zawroty głowy
Mogą pojawiać się przez całą ciążę. Dlaczego? Ponieważ np. gwałtowanie wstałaś z ławki czy łóżka, masz zbyt niski poziom cukru we krwi (pilnuj, żeby regularnie jeść) albo jesteś odwodniona (pij około dwóch litrów płynów dziennie!). Kiedy czujesz, że omdlenie się zbliża, koniecznie otwórz okno i połóż się na plecach z uniesionymi nogami lub usiądź na stabilnym krześle z głową między nogami.





mtj_dopisek.gif

 
Redakcja poleca: Pielęgnacja skóry twarzy w ciąży: lato
Wiosną i latem skóra twarzy przyszłej mamy może sprawiać problemy. Hormony sprawiają, że lubi się przetłuszczać, więc powstają zaskórniki i niedoskonałości, a słońce może powodować przebarwienia, czyli ostudę. Jak pielęgnować skórę twarzy latem, podpowiada Izabela Czernuszczyk, kosmetyczka z warszawskiego salonu Studio Style.
dr n. med. Renata Jaczyńska
Konsultacja: dr n. med. Renata Jaczyńska, ginekolog położnik

Specjalista ginekolog-położnik. Pracuje w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie.

Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy