niemowlę, dziecko, śmiech, uśmiech
fot. Fotolia

Akt urodzenia - gdy rodzice nie są małżeństwem

Coraz więcej par nie bierze ślubu, zdarza się też, że mama ma męża, ale tatą jest kto inny. Jak zarejestrować dziecko w USC?
Beata Turska
niemowlę, dziecko, śmiech, uśmiech
fot. Fotolia
Akt urodzenia to zbyt ważny dokument, by odkładać rejestrację dziecka na czas nieokreślony.  Jak załatwić sprawy urzędowe, gdy rodzice nie są małżeństwem?  Podpowiada Iwona Basior, dyrektor Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy.

Gdy rodzice nie są małżeństwem

Zanim dziecko dostanie akt urodzenia, trzeba zadbać o dwie rzeczy:
 
1. UZNANIE OJCOSTWA. Ojciec może złożyć oświadczenie o uznaniu ojcostwa zanim  się dziecko urodzi (wówczas po porodzie mama nie będzie musiała iść do urzędu, wystarczy tato) lub już po  narodzinach. Tak czy inaczej powinni być przy tym oboje rodzice: ojciec  składa oświadczenie o uznaniu ojcostwa w obecności mamy, a mama potwierdza, że to prawda. 
A co wtedy, jeśli dziecko ma już - powiedzmy - 5 lat, a ojciec dopiero teraz zdecydował się dopełnić formalności? Spokojnie.  Może to zrobić do ukończenia przez nie 18 lat.

UWAGA! 

Jeśli dziecko się jeszcze nie urodziło, a  mama nie może pójść do urzędu, bo np. ze względu na zagrożoną ciążę musi być w szpitalu, urzędnik może pofatygować się do niej. 
Jeśli natomiast  malec już jest na świecie,  mama ma trzy miesiące na potwierdzenie uznania ojcostwa. Jeśli tego nie zrobi,  oświadczenie ojca nie będzie ważne.

2. USTALENIE  NAZWISKA. Kiedyś trzeba było wybierać:   dziecko, którego rodzice nie są małżeństwem,  mogło nosić albo nazwisko matki, albo nazwisko ojca.
Dziś jest dodatkowa możliwość - może mieć także nazwisko dwuczłonowe, np. Malinowski (po mamie) - Kowalski (po tacie), albo odwrotnie: Kowalski- Malinowski.  
Jeśli rodzice nie potrafią  porozumieć się w sprawie nazwiska, wpisuje się z urzędu najpierw nazwisko mamy, a potem ojca (a więc Malinowski-Kowalski).  

UWAGA!

Jeśli rodzice nie chcą być razem, a mama planuje ślub z innym mężczyzną i chce, by dziecko nosiło w przyszłości jego nazwisko (a nie ojca biologicznego), powinna póki co dać dziecku  własne (wówczas po ślubie wystarczy oświadczenie matki i jej męża, biologiczny ojciec nie będzie miał nic do powiedzenia).
Jeśli malec będzie nosił nazwisko ojca biologicznego, nie będzie możliwości nadania dziecku nazwiska męża matki. 

Zobacz też: Księga imion męskich
 
Redakcja poleca: Szczepienia – przed jakimi chorobami chronią? [WIRTUALNE WARSZTATY]
Gruźlica, błonica, tężec, krztusiec, polio to choroby, które dzięki szczepieniom obowiązkowym prawie udało się wyeliminować. Czy to oznacza, że już nigdy nie wrócą? Jak się objawiają i jakimi powikłaniami grożą? Dowiesz się tego, uczestnicząc w bezpłatnych wirtualnych warsztatach, na które zapraszamy wraz z dr n. med. Anetą Górską-Kot, pediatrą.

Gdy mama ma męża, który nie jest ojcem dziecka

Żeby USC  mógł przyjąć uznanie ojcostwa od ojca biologicznego, matka musi być panną. A jeśli nie jest?

Jeśli od rozwodu z poprzednim partnerem (lub jego śmierci) upłynęło co najmniej 300 dni, nie ma problemu: urzędnik przyjmie uznanie ojcostwa przez ojca biologicznego.

Jeśli  nie upłynęło 300 dni, urzędnik wpisze do aktu urodzenia dane męża jako ojca, nawet jeśli mama oświadczy, że to nie on jest ojcem.  

UWAGA!

Można to zmienić jedynie na drodze sądowej – matka lub jej mąż składają wówczas do sądu rodzinnego, zgodnego z miejscem zamieszkania wniosek o zaprzeczenie ojcostwa i dopiero po wydaniu orzeczenia przez sąd  ojciec biologiczny może powiedzieć  „To moje dziecko”.
Takie sprawy bywają  skomplikowane, zwłaszcza jeśli matka dziecka nie ma kontaktu z mężem i nie wie, gdzie go szukać (bo np. wyjechał przed laty za granicę i ślad po nim zaginął), jednak są do załatwienia. Niekiedy  sąd wydaje wyrok zaocznie, tzn. bez udziału męża matki.
Gdy ojcostwo zostaje wreszcie uznane, USC wpisuje do aktu urodzenia dane ojca biologicznego i w odpisie skróconym nie będzie śladu po mężu. W odpisie zupełnym będą dwie wzmianki: pierwsza o zaprzeczeniu ojcostwa, druga o uznaniu ojcostwa.
 

Gdy ojciec nie uznał dziecka

Jeśli mama nie chce występować na drogę sądową o ustalenie ojcostwa,  dziecko nosi jej nazwisko, a w rubrykę „dane dotyczące ojca”  wpisuje się tzw  dane kryjące tzn. nazwisko matki i podane przez nią imię męskie.
Jeśli mama nie poda żadnego imienia, wpisuje się z urzędu jedno z popularnych imion męskich.
Pozostałe rubryki dotyczące ojca ( data i miejsce urodzenia, adres) zostają wykreślone. 

Przeczytaj także:

Co robić, gdy brakuje dokumentów albo rodzice nie mogą zgłosić się do USC?

Co robić, gdy dziecko urodziło się  w domu, w innym mieście,  poza krajem albo w nietypowym miejscu?
 

Pamiętaj! Nie ma sytuacji bez wyjścia, to znaczy takiej, w której dziecka nie da się zarejestrować!

Prawo w zakresie aktów urodzenia jest regulowane w Polsce przez ustawę z dnia 29 września 1986 r.  Tekst jednolity (a w nim mnóstwo ważnych informacji‚  znajdziesz w  Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264).  
Nadal  nie wiesz, co zrobić? Zadzwoń do USC w miejscu swojego zamieszkania  i zapytaj, w jaki sposób załatwić swoją sprawę.
Oceń artykuł

Ocena 4 na 4 głosy

Zobacz także

Popularne tematy