umowa na zastępstwo a ciąża
AdobeStock
Aktualności

Umowa na zastępstwo a ciąża 2022/2023 –​ jakie prawa ma ciężarna?

Umowa na zastępstwo została zmieniona na umowę na czas określony, która gwarantuje kobietom w ciąży znacznie więcej przywilejów. Wyjaśniamy, jakie prawa ma ciężarna pracująca na zastępstwo, i kiedy można ją zwolnić.

Umowa na zastępstwo w ciąży powodowała wiele problemów dla przyszłych mam, ponieważ jedynie umowy o pracę na czas nieokreślony dają szczególną ochronę (ciężarnej nie można zwolnić i należy zapewnić jej odpowiednie warunki pracy). Inaczej wyglądała sytuacja kobiet, które podjęły pracę na podstawie umowy na zastępstwo. Od 22 lutego 2016 roku umowa zastępstwa zniknęła z kodeksu pracy. Była to jedyna umowa o pracę, która nie dawała kobietom w ciąży żadnych przywilejów. Pracodawcy mają teraz obowiązek podpisywać umowę na czas określony, która gwarantuje większe prawa, jeśli pracownica zajdzie w ciążę.

Spis treści:

Kiedy można zajść w ciążę? Nie tylko w dni płodne! [FILM]

Umowa na zastępstwo a ciąża

Umowa na zastępstwo to obecnie skrótowa nazwa umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika. Zgodnie z obowiązującymi przepisami kobieta w ciąży pracująca na zastępstwo jest chroniona w podobny sposób, jak inne pracownice zatrudnione na podstawie terminowej umowy o pracę.

Art. 177 Kodeksu pracy stanowi, że: „pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy”.

Ważne! Pamiętaj, że umowa na zastępstwo nie jest odgórnie przedłużana do dnia porodu. Co to oznacza? Przypuśćmy, że jesteś w piątym miesiącu ciąży, a osoba, którą zastępujesz, wraca miesiąc przed terminem twojego porodu. Wtedy pracodawca nie ma obowiązku przedłużenia ci umowy do dnia porodu. Wynika to z tego, że umowa na zastępstwo kończy w momencie powrotu do pracy osoby zastępowanej. 

Umowa na zastępstwo a ciąża i zasiłek macierzyński

W przypadku umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika umowa zostaje rozwiązana w dniu planowego jej wygaśnięcia. Byłej pracownicy po porodzie nie będzie więc przysługiwał zasiłek macierzyński, gdyż warunkiem jego otrzymania jest urodzenie dziecka w trakcie podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Kobieta ma natomiast prawo do świadczenia rodzicielskiego. Tzw. kosiniakowe przysługuje w wysokości 1000 zł miesięcznie przez rok (52 tygodnie) po urodzeniu dziecka. Jego przyznanie nie jest uzależnione od kryterium dochodowego.

Umowa na zastępstwo – zwolnienie lekarskie w ciąży

Jeżeli przebywasz na zwolnieniu lekarskim w ciąży, a twoja praca na zastępstwo kończy się w trakcie zwolnienia, dalej masz prawo do zasiłku. Zasiłek chorobowy przysługuje osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeśli niezdolność trwała bez przerwy przez co najmniej 30 dni. Zatem jeśli twoja umowa skończyła się, a ty regularnie dostarczasz do zakładu pracy zwolnienia lekarskie, zasiłek chorobowy będzie wypłacany do dnia porodu.

Zobacz też:

prawa ciężarnej, prawa ciężarnej w pracy, praca a ciąża, praca i ciąża
Fotolia.pl
Prawo i finanse
W ciąży do pracy: co musisz wiedzieć?
Obawiasz się, że ciąża źle wpłynie na twoją karierę zawodową? Poznaj swoje prawa, a nie będziesz już czuła się bezbronna.

Przede wszystkim pamiętaj, że zgodnie z przepisami Kodeksu Pracy pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży pracownicy, chyba że zaistnieją przyczyny, które uzasadniałyby zwolnienie. Wówczas może nastąpić rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z twojej winy. Rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem jest możliwe tylko w przypadku ogłoszenia upadłości bądź likwidacji firmy, w której pracujesz. Przepisy te nie działają jednak, gdy jesteś zatrudniona na okres próbny, który nie przekracza jednego miesiąca. W sytuacji, kiedy zostałaś zatrudniona na umowę o pracę na czas określony lub na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, a umowa ta wygasałaby po upływie trzeciego miesiąca ciąży, wówczas ulega ona przedłużeniu aż do dnia porodu. Przepisu tego nie stosuje się tylko wtedy, gdy zastępujesz pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Nie przemęczaj się Pracodawca nie ma prawa zatrudniać ciężarnej kobiety w godzinach nadliczbowych ani w nocy. Wbrew własnej woli nie możesz też zostać delegowana poza stałe miejsce pracy. Te same przepisy odnoszą się również do pracowników, którzy opiekują się dzieckiem do momentu ukończenia przez nie czterech lat. Ponadto jeśli twoje zdrowie nie pozwala na pracę, zwolnienia lekarskie w okresie ciąży są płatne. Przysługuje ci 100-procentowy zasiłek chorobowy niezależnie od tego, jak długo pozostawałaś na zwolnieniu. To jest niedozwolone Na rozmowie wstępnej prowadzący rekrutację nie ma prawa zapytać cię, czy jesteś w ciąży. Takie działanie nie jest chronione prawem, dlatego pracodawca nie może zaskarżyć ani zwolnić ciężarnej, która na rozmowie kwalifikacyjnej skłamała, mówić, że nie spodziewa się dziecka. Kobieta w ciąży nie powinna być narażona na ciężką pracę fizyczną, pracę w nocy ani w warunkach narażenia na szkodliwe czynniki (promieniowanie czy...

kobieta, ciąża, praca, biuro
Prawo i finanse
Prawne przywileje przyszłej mamy
Nosząc pod sercem dziecko, musisz się o siebie podwójnie troszczyć. Ale jesteś też chroniona przez przepisy, jakie obowiązują w naszym kraju.

Choć z polityką prorodzinną nie jest na razie u nas dobrze, to polskie prawo ułatwi ci życie, gdy zajdziesz w ciążę. Jeśli pracujesz, należy ci się ochrona prawna. W trosce o ciebie i dziecko. Pracodawcy nie wolno wypowiedzieć ani rozwiązać z tobą umowy o pracę W najkorzystniejszej sytuacji są kobiety, które pracują na etacie. To prawo przysługuje od momentu zajścia w ciążę. Gdy pracujesz na etacie na czas nieokreślony : nawet jeśli zwolniono cię z pracy, a następnego dnia okazało się (o czym wcześniej nie wiedziałaś), że w dniu zwolnienia byłaś w ciąży, pracodawca będzie musiał cofnąć swoją decyzję. Jeśli przyjęłaś wypowiedzenie, nie będąc w ciąży, ale w dniu rozwiązania umowy już jesteś, umowa nie ulega rozwiązaniu. Ochrona przed zwolnieniem przysługuje również w sytuacji zwolnień grupowych. Pracodawca powinien cię przenieść do innej pracy (to dozwolona zmiana warunków pracy, a także płacy). Jeśli pracujesz na umowę terminową (na czas określony, wykonywania określonej pracy lub na okres próbny): pracodawca musi przedłużyć umowę do dnia porodu, jeśli została ona zawarta na dłużej niż miesiąc i uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży (jeśli wcześniej, pracodawca nie ma tego obowiązku). Nie dotyczy to umowy na zastępstwo (czas usprawiedliwionej nieobecności stałego pracownika) – ulega ona rozwiązaniu po czasie, na jaki została zawarta. Jeśli pracujesz na umowę o dzieło/zlecenie: te umowy nie są zawierane na podstawie kodeksu pracy, ich przedłużenie zależy od woli twojej i pracodawcy. Uwaga! Jeśli złożyłaś wypowiedzenie lub rozwiązałaś umowę o pracę, nie wiedząc, że jesteś w ciąży, masz prawo wycofać to oświadczenie. Pracodawca może z tobą rozwiązać umowę o pracę, jeśli: złamie ona warunki umowy, czyli obowiązki pracownicze, ogłoszono upadłość lub likwidację firmy....

kobieta w ciąży w pracy, ciąża, ciężarna, praca, laptop, kobieta w ciąży
© Halfpoint - Fotolia.com
Prawo i finanse
Kiedy pracodawca musi przenieść kobietę w ciąży na inne stanowisko?
Jakie prace są zabronione dla kobiet w ciąży? Kiedy pracodawca może przenieść kobietę w ciążę na inne stanowisko? Czy zachowuje ona to samo wynagrodzenie? Jak powinno wyglądać orzeczenie o przeciwwskazaniu do wykonywania danej pracy?

Przede wszystkim kobieta w ciąży nie może wykonywać prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Jeśli dotychczas wykonywała taką pracę, pracodawca ma obowiązek przenieść ją na inne stanowisko pracy , które nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia jej i dziecka, lub – jeśli jest to niemożliwe – powinien zwolnić ją z obowiązku świadczenia pracy . Pracownica nie może jednak na tym stracić finansowo i za ten czas zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia . Jeżeli na nowym stanowisku otrzymywałyby niższe wynagrodzenie, przysługuje jej dodatek wyrównawczy. W sytuacjach wyjątkowych, podyktowanych np. stanem zdrowia kobiety w ciąży, może zostać orzeczone przeciwwskazanie do wykonywania przez nią dotychczasowej pracy. W takiej sytuacji pracownica musi przedłożyć pracodawcy orzeczenie lekarskie, które wydawane jest w formie zaświadczenia. A on powinien się do tego orzeczenia zastosować. Zobacz też: Ile wynosi zasilek chorobowy Przykład Pracownica Anna pracuje jako sprzedawca w sklepie. Przez 8 godzin wykonuje swoją pracę w pozycji stojącej . Lekarz wystawił zaświadczenie, iż w takiej pozycji może pracować jedynie przez 2 godziny. W związku z tym pracodawca musi zastosować się do ograniczeń lekarza i pozwolić Annie pracować przez 2 godziny, zaś w pozostałym wymiarze czasu pracy zwolnić ją z tego obowiązku. Co najważniejsze, Anna nadal będzie otrzymywała takie samo wynagrodzenie. Warto wiedzieć: Jak długo w ciąży można przebywać na zwolnieniu? Ile wynosi zasiłek chorobowy? Przeciwwskazanie do wykonywania określonej pracy Zaświadczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownicę w ciąży lub karmiącej dziecko piersią wydaje lekarz sprawujący opiekę profilaktyczną nad pracownicą. Zaświadczenie lekarskie może być wydane przez lekarza: na wniosek...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj