Nie zawsze przyczyną nadwagi jest nadmiar jedzenia
Fotolia
Aktualności

Tyjesz od samego patrzenia na pączki? Sprawdź czy to nie insulinooporność

Tyjesz, choć wcale dużo nie jesz? Jesteś ciągle zmęczona, a po obiedzie najchętniej poszłabyś spać? Zbadaj krew: w grę może wchodzić insulinooporność.

Zawsze, gdy mowa o nadmiarze kilogramów, natychmiast pojawiają się głosy, że najlepsza jest dieta MŻ ("mniej żreć").
Niestety  nie jest to aż takie proste: ludzie z nadwagą nie zawsze  jedzą więcej niż szczupli i  czasem zwyczajnie nie mogą sobie pozwolić na dietę MŻ, bo musieliby szukać jedzenia na talerzu z lupą. Dzieje się tak np. wówczas, gdy dotyka ich insulinooporność.

Skąd się bierze? Jak się objawia? Jak sobie z nią poradzić? Zapytaliśmy o to dr hab.n. med. Dorotę Waśko-Czopnik, gastrologa i dietetyka z Wrocławia.

Co to jest insulinooporność?

O insulinooporności (IO) mówi się wówczas, gdy organizm przestaje być wrażliwy na działanie insuliny – produkowanego przez trzustkę hormonu, który odpowiada za obniżanie poziomu cukru we krwi.
Brak reakcji na prawidłowe stężenie insuliny sprawia, że trzustka wytwarza jej coraz więcej i więcej, co zaburza metabolizm i powoduje inne problemy.
Z czasem trzustka staje się coraz mniej wydolna, stężenie insuliny we krwi spada, a cukru – rośnie. Pojawia się  cukrzyca typu 2

Dlaczego insulinooporność trzeba leczyć?

Nieleczona IO prowadzi także do miażdżycy, stłuszczenia wątroby, PCOS (zespół policystycznych jajników) i innych chorób. No i sprawia, że przybywa nam kilogramów, choć wcale nie jemy więcej niż inni.

Insulinooporność a otyłość

Insulinooporność często (choć nie zawsze) wiąże się z otyłością, która może być jednocześnie jej przyczyną i skutkiem: zły metabolizm sprawia, że coraz bardziej tyjemy, a otyłość – że mamy coraz gorszy metabolizm. Powstaje błędne koło.

Przyczyny insulinooporności

Za IO mogą odpowiadać geny: częściej pojawia się u osób, które mają wśród bliskich cukrzyków.
Może (ale nie musi) wiązać się z chorobą Hashimoto (przewklekłym zapaleniem tarczycy) oraz zaburzeniami hormonalnymi.
Przyczyną IO może być także zła dieta z nadmiarem węglowodanów, zwłaszcza prostych (m.in. cukier, biała mąka, słodkie napoje), które szybko podnoszą poziom cukru we krwi.

Objawy insulinooporności

IO może długo nie dawać żadnych wyraźnych objawów, ale często towarzyszy jej:

  • przybieranie na wadze, którego nie da się wyjaśnić nadmiernym jedzeniem.
  • osłabienie, znużenie, senność po posiłkach, zwłaszcza obfitych w węglowodany.
  • zaburzenia hormonalne, w tym hirsutyzm (nadmierne owłosienie typu męskiego) czy problemy z zajściem w ciążę lub z jej utrzymaniem.

Insulinooporność - diagnoza

Najlepszym sposobem na wykrycie IO jest wykonanie krzywej cukrowej i insulinowej po podaniu 75 gramów glukozy.
Krew do badania pobierana jest trzykrotnie: na czczo, po godzinie i po dwóch godzinach.

– Stosowany w diagnozowaniu IO wskaźnik HOMA, który wylicza się za pomocą specjalnego wzoru, nie zawsze się sprawdza, ponieważ zaburzenia insulinowe można dużo wcześniej wychwycić poprzez wykonanie krzywej glukozowo-insulinowej, kiedy to wskaźnik HOMA jest jeszcze prawidłowy – mówi dr hab.n. med. Dorota Waśko-Czopnik.

Leczenie insulinooporności

IO można leczyć farmakologicznie, podając lek uwrażliwiający tkanki na insulinę i powodujący spadek stężenia cukru we krwi. Takie leczenie nie zawsze jest jednak możliwe (lepiej np. nie robić tego w ciąży, jeśli nie ma absolutnej konieczności) i może mieć różne  skutki uboczne (m.in. mdłości i biegunki). Nie zawsze jest także potrzebne.

– W leczeniu IO najważniejsza jest dieta, a właściwie trwała zmiana nawyków żywieniowych – tłumaczy dr hab. Waśko-Czopnik. – Przede wszystkim trzeba wykluczyć węglowodany proste (cukier, słodycze, produkty z białej mąki), ograniczyć ilość węglowodanów złożonych (np. można jeść kaszę gryczaną czy brązowy ryż, ale w niewielkich ilościach – zdecydowanie mniejszych niż u zdrowych osób). Trzeba także uważać na produkty wysokoprzetworzone (chemia!) oraz owoce (są zdrowe, ale zawierają dużo cukru).
Zmiany warto wprowadzać pod okiem dietetyka, ponieważ dieta powinna być dobrze zbilansowana: musi być w niej odpowiednia ilość białka, tłuszczu etc.

Bardzo ważna jest także zmiana stylu życia: regularny ruch uwrażliwia tkanki na działanie insuliny.
– Takie postępowanie reguluje metabolizm, poprawia samopoczucie i sprawia, że tracimy kilogramy.

Po schudnięciu i ustabilizowaniu poziomu insuliny można sobie od czasu do czasu trochę odpuścić, jeśli jednak wrócimy do złych nawyków, kilogramy wrócą – ostrzega lekarz. – Niestety: skłonność do insulinooporności pozostaje na zawsze.  

Insulinooporność a ciąża

Insulinoporność może utrudniać zajście w ciążę albo jej utrzymanie.
U kobiet z IO częściej dochodzi też do cukrzycy ciążowej, która – jeśli się jej nie leczy – może wpłynąć na rozwój dziecka i przebieg ciąży (może np. doprowadzić do przedwczesnej niewydolności łożyska a nawet śmierci nienarodzonego maleństwa).
Dlatego kobieta, która ma lub podejrzewa że ma IO, powinna przed planowaną ciążą  przejść na dietę i uporządkować swój matabolizm pod opieką lekarza i doświadczonego, znającego temat dietetyka.

Polecamy także: Jak schudnąć po ciąży. Kalendarz mamy na 30 dni
 

Dieta podczas karmienia piersią – czy w czasie laktacji można się odchudzać? [WIDEO]

dziecko mierzy poziom cukru
Fotolia
Zdrowie
Czy grozi nam epidemia cukrzycy wśród dzieci? Wywiad z diabetologiem
Najmłodsze dziecko, które zgłosiło się do Centrum Zdrowia Dziecka z cukrzycą typu 1, miało siedem miesięcy. I choć to wyjątek, liczba dzieci, u których wykrywa się cukrzycę, z roku na rok rośnie. Z dr n. med. Martą Wysocką-Mincewicz, pediatrą diabetologiem z CZD, rozmawiamy o tej trudnej chorobie.

Dr n. med. Marta Mincewicz-Wysocka jest pediatrą, diabetologiem i endokrynologiem. Jest kierownikiem Oddziału Diabetologii w Klinice Endokrynologii i Diabetologii w Instytucie „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Międzylesiu k. Warszawy, przyjmuje dzieci w Poradni Diabetologicznej CZD. Jej zainteresowania naukowe to powikłania cukrzycowe, m.in. neuropatia cukrzycowa, oraz tzw. cukrzyce inne. Hobbystycznie jest ornitologiem, kynologiem i ogrodnikiem.  Aleksandra Sobieraj: Ponoć liczba zachorowań na cukrzycę wśród dzieci w Polsce rośnie i to dosyć dramatycznie. Co się takiego dzieje?  Dr n. med. Marta Mincewicz-Wysocka: Rzeczywiście. Ostatnie badanie epidemiologiczne z siedmiu województw wykazało, że w ciągu pięciu lat ilość zachorowań na cukrzycę wzrosła półtora raza.  Tylko wśród dzieci?! Chodzi o oba typy cukrzycy? – Tak. Cukrzyca typu 1 i 2 często jest wrzucana do jednego worka, ale są to różne choroby. Cukrzyca typu I dotyka głównie dzieci. To choroba autoimmunizacyjna, polega na tym, że własne komórki układu odpornościowego występują przeciwko własnym organom, konkretnie trzustce. Niszczą komórki beta i trzustka nie ma jak wytworzyć insuliny. Stąd kiedyś mówiono, że to cukrzyca insulinozależna: bo organizm nie ma własnej insuliny, trzeba ją dostarczać z zewnątrz.  A cukrzyca typu 2? – To zupełnie inne schorzenie, choć objawia się tak samo jak ta typu 1, czyli wysokim cukrem we krwi. Mamy najczęściej człowieka otyłego, który ma insulinooporność: jego trzustka wytwarza dużo insuliny (zdrowy człowiek ma na czczo ok. 10 mikrojednostek/ml, po posiłku 40–60, chory na cukrzycę typu 2 po posiłku – 350–400) i ta duża ilość insuliny nadal nie działa, stąd za wysoki poziom cukru we krwi. A trzustka nie jest już w stanie wyprodukować więcej...

cukrzyca typu 1
Adobe Stock
Zdrowie
Wszystko, co powinnaś wiedzieć o cukrzycy typu 1
Cukrzyca typu 1 najczęściej atakuje dzieci i młodzież. To bardzo trudna i podstępna w leczeniu choroba. Zobacz jak z nią żyć.

@page { margin: 2cm } p { margin-bottom: 0.25cm; line-height: 120% } Cukrzyca typu 1 to najczęstsza choroba przewlekła diagnozowana u dzieci i jeden z najpoważniejszych problemów pediatrycznych w naszym kraju. W ciągu ostatnich 20 lat liczba chorych na cukrzycę typu 1 w Polsce prawie się potroiła, co uplasowało nasz kraj w światowej czołówce, jeżeli chodzi o wzrost zachorowań. Czym jest cukrzyca typu 1? Przyczyny cukrzycy typu 1 u dzieci Objawy cukrzycy typu 1 Jak odczytywać wyniki badań krwi u dziecka? Spadek i wahania cukru we krwi Jak leczyć dziecko z cukrzycą typu 1? Leczenie cukrzycy typu 1 pompami cukrzycowymi Dieta dziecka chorego na cukrzycę Sport dla dziecka z cukrzycą Jak bardzo cukrzyca zaburza życie dziecka? Cukrzyca typu 1 a ciąża Dieta dla ciężarnej z cukrzycą Czym jest cukrzyca typu 1? Cukrzyca typu 1 to choroba układu odpornościowego. O bjawia się w postaci podwyższonego poziomu cukru we krwi dziecka. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest nieprawidłowe działanie jego układu odpornościowego - w organizmie zaczyna brakować insuliny, jednego z kluczowych hormonów w organizmie, przekształcającego glukozę na energię. W trzustce chorego dziecka jego własne przeciwciała niszczą tzw. komórki beta, które ją produkują. Dzięki insulinie dziecko rośnie, rozwija się, ma energię. Nie można bez niej funkcjonować, dlatego, jeżeli komórki beta zostaną całkowicie zniszczone i trzustka przestaje produkować insulinę, dziecko musi do końca życia dostawać ten hormon z zewnątrz. Przyczyny cukrzycy typu 1 u dzieci Najczęściej chorują dzieci w wieku do lat 6 oraz młodzież. ​Cukrzyca typu 1 nie jest chorobą genetyczną , aczkolwiek u źródeł jej wystąpienia leżą także czynniki genetyczne. Cukrzyca uważana jest za chorobę wieloczynnikową, co oznacza, że kilka rzeczy...

cukrzyca ciążowa zagrożenia
Adobe Stock
Zdrowie w ciąży
Cukrzyca ciążowa - zagrożenia, skutki, powikłania
Cukrzyca ciążowa niesie za sobą różnego rodzaju zagrożenia, zarówno dla przyszłej mamy, jak i dziecka. Skutki cukrzycy ciążowej dla dziecka to m.in. zbyt wysoka waga urodzeniowa i niedocukrzenie. Na szczęście leczona cukrzyca ciążowa pozwala utrzymać cukier w normie.

Cukrzyca ciążowa może powodować zagrożenia, zarówno dla dziecka, jak i mamy. Jest ona związana ze zmianami hormonalnymi i zazwyczaj mija po porodzie. Nie wolno jednak jej lekceważyć, gdyż skutki cukrzycy ciążowej mogą być bardzo niebezpieczne, mogą nawet doprowadzić do śmierci płodu.  Spis treści:   Cukrzyca ciążowa: zagrożenia Cukrzyca ciążowa - skutki Cukrzyca ciążowa - zagrożenie dla dziecka Cukrzyca ciążowa - śmierć płodu Mity na temat cukrzycy ciążowej Fakty na temat cukrzycy ciążowej Co sprzyja cukrzycy ciążowej? Cukrzyca ciążowa: zagrożenia Cukrzycę ciążową trzeba leczyć, by zmniejszyć zagrożenia, które się z nią wiążą. Czym grozi cukrzyca w ciąży? Skutki nieleczonej cukrzycy ciążowej, które mogą wystąpić u dziecka to:  zahamowanie wzrostu płodu, makrosomia , hipoglikemia, niedobór żelaza , zaburzenia oddychania, ryzyko zmian zakrzepowych, zaburzenia neurologiczne,  zaburzenia kardiologiczne, otyłość dzieci w życiu dorosłym. Cukrzyca ciążowa - skutki Nieleczona cukrzyca ciążowa może być niebezpieczna dla ciebie (sprzyja bowiem powstawaniu zakażeń układu moczowego, dróg rodnych). Zdarza się również, że cukrzyca nie ustępuje po porodzie. Może się okazać, że w czasie porodu noworodek, który jest wyjątkowo duży - nie mieści się w kanale rodnym. Dziecko po porodzie może mieć również głębokie niedocukrzenie (maluch jest przyzwyczajony do tego, że przy każdym posiłku otrzymuje duże ilości glukozy). Nadmiar cukru niekorzystnie wpływa również na pracę łożyska – może dojść nawet do zgonów wewnątrzmacicznych dzieci. Cukrzyca ciążowa - zagrożenie dla dziecka Faktem jest, że cukrzyca ciążowa wpływa niekorzystnie na zdrowie malucha, jednak ryzyko powikłań...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj