niemowlę, mama, tata, kąpiel
fot. Panthermedia

Atopowe zapalenie skóry: jak leczyć atopię i walczyć ze świądem?

Atopowe zapalenie skóry to trudna do leczenia choroba, ale i na nią są sposoby. Sprawdź, jak zmniejszać świąd u dziecka i co robić, aby AZS się nie pogłębiało.
Sylwia Niemczyk
niemowlę, mama, tata, kąpiel
fot. Panthermedia
Atopowe zapalenie skóry (AZS) u dzieci często pojawiają się już w 3-4. miesiącu jego życia. Na policzkach, w zgięciach łokci i kolan, na nadgarstkach, czasem też na szyi albo tułowi skóra staje się sucha i czerwona. Pojawia się stan zapalny i grudki wysiękowe, które łatwo pękają, tworząc nadżerki. Niemowlę nie przestaje się drapać, bo AZS u dzieci towarzyszy silny świąd.

Atopowe zapalenie skóry – przyczyny

Coraz więcej dermatologów specjalizujących się w leczeniu AZS u dzieci jest zdania, że nieprawidłowe funkcjonowanie skóry ma podłoże genetyczne. Atopia u dzieci często idzie w parze z alergią np. pokarmową, chociaż lekarze przyznają, że czynników ją wyzwalających jest więcej (należy do nich m.in. stres). 

Skóra atopowa bardzo łatwo ulega podrażnieniu – wystarczy np. szorstka metka przy koszulce, barwnik użyty do produkcji ubranka, nie wspominając już o źle wypłukanym proszku do prania. Atopia nasila się również pod wpływem potu czy kąpieli w samej wodzie, bez dodatku emolientu.
Redakcja poleca: Jak leczyć AZS i łagodzić swędzenie skóry? – Film
Atopowa skóra jest wysuszona, pękająca i uporczywie swędzi. Jak odbudować prawidłowy naskórek i łagodzić świąd? Na pytania odpowiada dermatolog, dr n. med. Marta Hasse-Cieślińska. Obejrzyj film!

Jak myć dziecko z atopowym zapaleniem skóry?

Mydła, nawet te najdelikatniejsze przeznaczone dla niemowląt, zmywają ze skóry naturalną warstwę ochronną. Zdrowym dzieciom to nie zaszkodzi, bo u nich powłoka wodno-tłuszczowa szybko się odbudowuje. Maluch z atopią jednak może mieć z tym kłopot. Do pielęgnacji skóry lepsze będą emolienty, czyli preparaty, które chronią przed utratą wody z naskórka (sprawdź na forum Babyonline, jakie emolienty polecają inne mamy).

Pamiętaj też o żelaznych zasadach kąpieli: mycie nie powinno trwać dłużej niż 5-7 minut, a temperatura wody nie może przekraczać 37°C. Rozmiękczona wodą skóra szybko traci wodę z głębszych warstw i łatwo się wysusza. Od razu po wyjęciu dziecka z wanny delikatnie osusz jego skórę (przyciskaj ręcznik miejsce po miejscu, nie trzyj!) i jak najszybciej wsmaruj nawilżający preparat. Pośpiech jest wskazany, bo nałożone na wilgotną skórę kosmetyki zapobiegają przesuszeniom.

Świąd – jak sobie z nim poradzić?

Walka ze świądem to jeden z głównych elementów leczenia AZS, nie tylko ze względu na ryzyko zakażeń, ale też dlatego, że swędzenie jest przyczyną stresu i zmęczenia, a z kolei te czynniki pogłębiają atopię. Można wyjść z tego błędnego koła, chociaż to nie zawsze jest łatwe. Najważniejsze – to często nawilżać i natłuszczać skórę (o tym poniżej). Druga ważna sprawa: ochładzanie skóry: im chłodniejsza skóra, tym mniej swędzi. Aby mu pomóc, pilnuj temperatury w sypialni – nie powinna przekraczać 18-19°C.  Nie opatulaj dziecka zbyt ciepło: wystarczy lekka koszulka i cienki kocyk (Problemy ze snem – zobacz, co przeszkadza niemowlętom spać?)

Dermatolodzy podpowiadają też dwie proste sztuczki, ułatwiające pielęgnację dziecka z AZS. Pierwsza to zakładanie na noc dziecku bawełnianych rękawiczek – dzięki temu nie rozdrapie skóry przez sen. Druga – przechowywanie kosmetyków do smarowania dziecka w lodówce. Nakładanie zimnego kremu na skórę przyniesie dziecku chociaż chwilową ulgę.

Uwaga! Atopowe zapalenie skóry często idzie w parze z alergią pokarmową – dowiedz się więcej, co to jest alergia pokarmowa, jakie ma objawy i jak się ją leczy.

Nawilżanie i natłuszczanie atopowej skóry

Dziecku z AZS nie wystarczy jedna dawka balsamu czy emulsji dziennie. Smarowanie trzeba powtarzać kilka a nawet kilkanaście razy w ciągu doby. Ile dokładnie? Wszystko zależy od stanu skóry dziecka. Są dzieci z ciężką postacią AZS, które należy smarować dosłownie co godzinę, na szczęście to wyjątki. Zwykle wystarczy nawilżać skórę 3-5 razy dziennie: dwa razy rano, dwa razy po południu i zawsze wieczorem po myciu.

Obejrzyj film: dermatolog, dr n. med. Marta Hasse-Cieślińska radzi jak leczyć atopię

Chroń przed zakażeniem

U zdrowego dziecka komórki skóry stykają się ze sobą ściśle, jak cegły w murze obronnym. Inaczej jest u dziecka, które ma atopowe zapalenie skóry: w jego skórze luki między „cegiełkami” są tak duże, że łatwo wnikają przez nie bakterie, grzyby (a także np. środki chemiczne albo alergeny), które wywołują podrażnienia i stan zapalny. Na domiar złego chore na AZS dziecko ciągle się drapie i łatwo kaleczy się swoimi paznokciami, otwierając w ten sposób szeroko wrota zarazkom.
Bakteryjne zakażenia skóry – co musisz o nich wiedzieć? – przeczytaj!

Jakie leki na atopowe zapalenie skóry?

Jeśli lekarz stwierdzi stan zapalny skóry, może przepisać maści sterydowe (np. z hydrokortyzolem). Przyniosą  szybką poprawę, a stosowane tylko przez kilka dni nie będą miały żadnych skutków ubocznych. Pomocna może też być maść z antybiotykiem – zapobiegnie zakażeniu bakteryjnemu. Pamiętaj jednak, że stosowanie maści sterydowych albo antybiotykowych bez zgody dermatologa jest niewskazane. Zbyt długie lub zbyt częste stosowanie prowadzi do trwałych uszkodzeń skóry. To samo dotyczy nowoczesnych maści oraz kremów przeciwzapalnych. Chociaż są bezpieczniejsze niż sterydy, należy je stosować jedynie na zalecenie dermatologa.

Czy z atopii się wyrasta?

Według badań aż 70% dzieci z atopowym zapaleniem skóry przed ukończeniem 5. roku życia wchodzi w okres remisji, czyli w bezobjawowy etap choroby. Trzeba jednak nadal chronić je przed czynnikami drażniącymi i uczulającymi, np. detergentami, ponieważ pod ich wpływem nawet u dorosłych atopików (także tych, którzy od lat nie mieli objawów choroby!) może wystąpić wyprysk atopowy. Osoby, które w dzieciństwie miały AZS, powinny stale używać łagodnych kosmetyków, a także korzystać ze specjalnych, najlepiej naturalnych, środków czystości.

Konsultacja: dr n. med. Grażyna Nieżurawska, pediatra, dermatolog, prowadzi gabinet dermatologii dziecięcej Dermini.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 3 głosy

Zobacz także

Popularne tematy