Głośnik zamiast tabletu. Rodzice bez opamiętania kupują dzieciom odtwarzacze audio, ale czy warto?
Audio dla dzieci bez ekranu, takie jak Toniebox czy Yoto Player, reklamowane jest jako bezpieczna alternatywa dla tabletu i telewizora. Sprawdzamy, co na temat ograniczania ekranów u małych dzieci mówią naprawdę WHO i AA P, ile kosztują te urządzenia w polskich sklepach i kiedy zwykłe czytanie na głos daje dziecku więcej niż elektroniczna kostka z figurkami.
Rodzic, który ogranicza dziecku ekran, szuka czegoś, co wypełni tę samą lukę – zajmie ręce i uszy, uspokoi przed snem, da chwilę wytchnienia bez poczucia winy. Audio-odtwarzacze bez ekranu trafiają w tę potrzebę precyzyjnie: obiecują rozrywkę „taką jak ekran”, ale bez ekranu. To właśnie ta obietnica – a nie badania nad konkretnym urządzeniem – stoi za rosnącą popularnością kategorii na rynkach zagranicznych. Wytyczne WHO i AAP i dotyczące ekranów Wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 2019 roku mówią jasno: dzieci do roku – zero czasu ekranowego, dzieci 1–2-letnie – najlepiej również zero, maksymalnie godzina dla dwulatków. Zalecenia Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej (AAP) są podobne: brak ekranów do 18. miesiąca życia, wyjątki między 18. a 24. miesiącem, do godziny treści edukacyjnych po drugim roku życia. W lutym 2026 roku AAP przesunęła nacisk z limitów czasu na kontekst i jakość czasu spędzonego przed ekranem. Żadne z tych zaleceń nie mówi ani słowa o odtwarzaczach audio jako kategorii. To są rekomendacje dotyczące ograniczania ekranów w ogóle – nie potwierdzenie, że zabawka bez ekranu automatycznie daje dziecku coś, czego nie dają książka, radio czy nagrana przez rodzica bajka na starym telefonie. Wpływ odtwarzaczy audio na rozwój dziecka kontra marketing To najważniejsza rzecz do zapamiętania: nie istnieją badania sprawdzające, czy dzieci korzystające z takich urządzeń rozwijają się lepiej niż te, którym rodzic czyta na głos albo które słuchają zwykłego radia. Etykieta „screen-free” to kategoria marketingowa, a nie naukowa – opisuje brak ekranu, a nie udowodnioną przewagę rozwojową. Popularność napędza właśnie to pozycjonowanie: „bezekranowy” brzmi jak odpowiedzialny, premium wybór, ale sam brak ekranu nie jest równoznaczny z korzyścią dla mowy czy uwagi dziecka. Ile kosztują odtwarzacze dla dzieci w Polsce? W polskich sklepach Toniebox – zestaw startowy z figurką – kosztuje w zależności od wariantu od około 200 zł na Allegro po ponad 900 zł w wersji z rozszerzonym zestawem kreatywnym w Kauflandzie, a same dodatkowe figurki (Tonies) to koszt rzędu 170–200 zł za sztukę w Smyku i Empiku. Yoto Player w trzeciej generacji wystartował na Allegro od około 230 zł, a do tego dochodzą karty z treściami – każda to kolejny wydatek. To realny koszt, który trzeba zestawić z faktem, że nikt jeszcze nie wykazał, że dziecko rozwija się dzięki temu lepiej niż dzięki bibliotecznej płycie z bajkami. Czy zakup odtwarzacza audio ma sens? Urządzenie bywa pomocne, gdy rodzinie zależy na rytuale wyciszenia przed snem albo na sprzęcie, który dziecko obsłuży samodzielnie – to wartość praktyczna, a nie rozwojowa. Jeśli celem jest rozwój mowy i uwagi, równie dobrze, a często lepiej, bo z żywym kontaktem, sprawdzi się głośne czytanie, radio z bajkami albo nagrania czytane przez rodzica. Warto pamiętać o pułapce kolekcjonowania: kolejne figurki i karty potrafią rozbudzić potrzebę „mieć więcej”, niewiele różniącą się od mechanizmu, przed którym te urządzenia miały chronić. Decyzja „kupić czy nie” nie musi więc rozstrzygać się na poziomie technologii, tylko na poziomie pytania: czego dziecko akurat potrzebuje – rytuału, samodzielności, kontaktu? Odpowiedź na nie – a nie nazwa marki na pudełku – jest tym, co realnie decyduje o dobrym wyborze. Zobacz także: 5-punktowy plan, by odkleić przedszkolaka od ekranu. Zacznij dziś, bo będzie tylko gorzej Źródła: Meet Glimpse – Baby Trends (2026-01-10) Forbes Personal Shopper – Screen-Free Tech Toys (2026-04-22) Mother&Baby – Best Music Players for Kids (2026-05-13) WHO – Guidelines on Physical Activity, Sedentary Behaviour and Sleep for Children under 5 (2019) American Academy of Pediatrics – Screen Time Guidelines (2026)
Szkoły rozsyłają listy zakazów przed 1 września, a rodzice łapią się za głowy. „Zaraz zabronią im oddychać”
Rodzice kompletują wyprawkę, a szkoły rozsyłają kolejne wiadomości organizacyjne. Tylko że dziś coraz częściej nie są to już tylko informacje o podręcznikach czy strojach na WF, ale całe katalogi tego, czego dzieciom robić i przynosić nie wolno. Nie chodzi wyłącznie o zakaz telefonów w szkołach.
Rodzice dostają już pierwsze wytyczne dotyczące zasad w roku szkolnym 2026/2027. Najczęściej powtarzają się apele o niewkładanie do śniadaniówek słodyczy, chipsów i słodzonych napojów, nieprzynoszenie napojów energetycznych, przestrzeganie szkolnych zasad dotyczących telefonów komórkowych (w związku z zakazem wnoszenia telefonów do szkół), a także zakazy przynoszenia ostrych przedmiotów, zabawek rozpraszających podczas lekcji czy produktów mogących zagrażać dzieciom z alergiami. W wielu szkołach przypomina się również o noszeniu obuwia na zmianę czy odpowiednim stroju. Równolegle od września 2026 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące żywności sprzedawanej w szkolnych sklepikach i automatach, które jeszcze bardziej ograniczają zawartość cukru w oferowanych produktach. „Za chwilę będą sprawdzać każdą kanapkę” Pani Monika, mama ucznia trzeciej klasy, przyznaje, że z każdym rokiem jest coraz bardziej zaskoczona. – Kiedy szkoła zaczyna mówić mi, co mam zapakować dziecku do śniadaniówki, mam wrażenie, że przekraczamy pewną granicę. Najbardziej irytuje ją sposób formułowania komunikatów. – Czasami brzmią tak, jakby rodzice nie mieli zdrowego rozsądku. Zaraz zabronią dzieciom oddychać albo będą liczyć, ile plasterków pomidora jest w kanapce – ironizuje. Jak podkreśla, jej syn dostaje słodycze sporadycznie. – Jeśli raz na jakiś czas włożę mu do plecaka małego batonika, to naprawdę nie oznacza, że źle go karmię i ma jakieś niedobory. „Szkoła nie zastąpi rodziców” Podobnego zdania jest pan Tomasz, tata dwóch córek. – Coraz częściej mam wrażenie, że szkoła chce wychowywać nie tylko dzieci, ale również rodziców. Jego zdaniem edukacja zdrowotna jest potrzebna, ale decyzja powinna należeć do rodzin. – Można zachęcać do zdrowych kanapek, owoców czy wody. Natomiast tworzenie list rzeczy zakazanych budzi we mnie sprzeciw. Za chwilę okaże się, że nauczyciel będzie zaglądał do każdego pudełka ze śniadaniem. Dodaje, że dzieci i tak szybko zauważają różnice. – Jedno ma domowe placuszki, drugie drożdżówkę. Tego nie da się całkowicie uregulować. „To naprawdę ma sens” Z kolei pani Anna, mama pierwszoklasisty i szóstoklasistki, nie widzi w takich zasadach nic kontrowersyjnego. – W klasie mojej starszej córki codziennie ktoś przynosił chipsy, słodkie bułki albo kolorowe napoje. Kiedy szkoła poprosiła rodziców o zdrowsze śniadania, naprawdę było widać zmianę. Jej zdaniem szkoła nie odbiera rodzicom prawa do decydowania. – To raczej prośba o wspólne dbanie o zdrowie dzieci. Jeśli jedno dziecko wyciąga czekoladowe ciastka, za chwilę połowa klasy chce mieć to samo. W tym wieku presja rówieśników działa bardzo mocno. Uważa też, że podobnie jest z telefonami. – Dzieci potrzebują jasnych zasad. Im mniej wyjątków, tym mniej niepotrzebnych konfliktów. Gdzie kończy się troska, a zaczyna przesada? Szkoły od lat prowadzą działania promujące zdrowe odżywianie. Sanepid i eksperci ds. żywienia zachęcają, aby drugie śniadanie składało się z pełnoziarnistego pieczywa, warzyw, owoców i wody, a słodycze oraz słodzone napoje pojawiały się jak najrzadziej. Jednocześnie coraz częściej pojawia się pytanie, gdzie przebiega granica między edukacją a ingerowaniem w decyzje rodziców. Bo choć większość mam i ojców zgadza się, że dzieci powinny jeść zdrowiej, nie wszyscy chcą, aby szkoła zaglądała do ich śniadaniówek. A sądząc po emocjach, jakie co roku wywołują przedwrześniowe wiadomości od wychowawców, ten spór jeszcze długo się nie skończy. Zobacz także: Nauczyciele idą na całość i zapowiadają wywiadówki online. „Za użeranie się z rodzicami mi nie płacą” Co może zrobić szkoła z telefonem twojego dziecka po 1 września? 3 rzeczy, których absolutnie nie wolno nauczycielom Już jest kalendarz roku szkolnego 2026/2027: więcej laby niż nauki. Będą dłuższe wakacje, zmiany w organizacji ferii
Japończycy odkryli sekret samodzielności dzieci. Oto co naprawdę może robić 4-latek w kuchni
W japońskich szkołach nie ma firm sprzątających. Dzieci, także najmłodsze, wspólnie czyszczą klasy i uczestniczą w wydawaniu posiłków w ramach systemu „shokuiku” – edukacji żywieniowej, która ma uczyć odpowiedzialności za wspólną przestrzeń i zdrową dietę. To nie dodatkowa lekcja, a codzienna rutyna wpisana w harmonogram szkoły.
W polskim domu trudno o identyczny model, ale warto odejść od myślenia, że dziecko „pomaga mamie”. Zamiast tego warto dać mu stałe obowiązki, za które odpowiada. Uwielbiana przez rodziców Maria Montessori miała podobne podejście – dzieci naturalnie chcą być częścią wspólnoty i mieć w niej czynny udział, a obowiązki działają najlepiej, gdy nie są narzucone, tylko ustalone razem z dzieckiem. Co realnie potrafi czterolatek? Czterolatek ma już dość skoordynowane ruchy, żeby wykonać konkretne, powtarzalne czynności – pod warunkiem że stanowisko jest przygotowane wcześniej, a polecenia są jasne i podane krok po kroku. W kuchni to między innymi: mycie warzyw i owoców w misce, odmierzanie i wsypywanie składników, mieszanie ciasta łyżką, układanie owoców na talerzu, smarowanie pieczywa miękkim produktem, nakrywanie do stołu – serwetki, podkładki, plastikowe kubki i lekkie sztućce. To wystarczy, żeby dziecko czuło się częścią przygotowań, bez ryzyka, że zadanie przerośnie jego możliwości. Dobry start to jedno zadanie, a nie lista na cały tydzień. Jeśli czterolatek ma stałe miejsce przy blacie – stabilny stołek, widoczne miski i łyżki na wysokości jego wzroku – łatwiej mu zrozumieć, że kuchnia to też jego przestrzeń, a nie teren zarezerwowany dla dorosłych. Dopiero gdy jedna czynność wejdzie w rutynę, warto dodawać kolejną. Jakie obowiązki dorzucić 5- i 6-latkowi? Po piątych urodzinach da się bezpiecznie rozszerzyć zestaw zadań – ale nadal z ograniczeniami. Pięciolatek może kroić banana, truskawki czy ugotowane warzywa bezpiecznym nożykiem dla dzieci, ubijać białka, obierać jajka na twardo i miękkie owoce, a przy stałym nadzorze także trzeć ser na tarce stołowej. Z minimalną pomocą rodzica przygotuje kanapkę z dodatkami, owsiankę z owocami, jogurt z płatkami czy sałatkę owocową. Mały nóż do chleba i mikrofalówka wchodzą w grę tylko wtedy, gdy dziecko jest nadal pod bezpośrednim nadzorem. Dbaj o bezpieczeństwo dziecka i ustal granice Niezależnie od entuzjazmu dziecka, do listy „jeszcze nie teraz” dla czterolatka należą: nóż kuchenny dla dorosłych, tarka z ostrymi krawędziami, otwieracz do konserw, kuchenka, piekarnik i garnki z gorącą zawartością, środki czyszczące i kapsułki do prania, wchodzenie na krzesło czy parapet, podłączanie urządzeń do gniazdka. Zasada, która upraszcza decyzję w kuchni, brzmi prosto: jeśli błąd może skończyć się poparzeniem, skaleczeniem albo upadkiem, zadanie trzeba zmodyfikować albo pilnować dziecka bez przerwy. Jak wprowadzać obowiązki domowe bez przeciążania? Nie trzeba od razu budować całego systemu na wzór japońskiego „shokuiku”. Montessori podaje kilka prostych zasad, które da się zastosować w każdym domu: ustalać zadania wspólnie z dzieckiem, dawać realistyczny czas na wykonanie, rotować obowiązki, żeby nie stały się monotonne, i nie przejmować czynności, które dziecko już umie wykonać samo. W wielu domach sprawdza się trzymanie się jednego, stałego zadania na tydzień – zamiast codziennej listy, którą trzeba by kontrolować. Efekt nie jest natychmiastowy, ale kierunek jest jasny: dziecko, które ma realny wpływ na wspólny posiłek, traktuje kuchnię jako swoje miejsce, a nie teren zakazany dla małych rąk. Tak jak w japońskiej szkole – nie przez wielkie deklaracje, a przez powtarzane, drobne czynności, które z czasem stają się nawykiem. Zobacz także: Już 2-latek może pomagać w domu. Lista obowiązków dla dzieci dostosowana do wieku Źródła: Szkoła Kamionka – Praktyki szkolne w Japonii, które warto zaadaptować (24.11.2025) Dzieci są ważne – Pedagogika Montessori: samodzielność i obowiązki domowe; Infantporadnia – Obowiązki domowe dla 4-latka (06.08.2026) KidsHelper – Wspólne gotowanie z dzieckiem: przepisy i aktywności dla różnych grup wiekowych (12.05.2026)
Pokolenie X to kiepscy rodzice, ale cudowni dziadkowie. „Na syna działała tylko twarda ręka, ale wnuczka to aniołek. Nieba jej uchylę”
To jedna z tych obserwacji, które regularnie wracają w rozmowach rodziców. Dziadkowie, którzy kiedyś byli wymagający, oszczędni w okazywaniu emocji i przekonani, że „dzieci i ryby głosu nie mają”, dziś potrafią godzinami bawić się z wnukami, piec z nimi ciasta i cierpliwie tłumaczyć świat.
Oczywiście nie dotyczy to wszystkich rodzin. Trudno też wrzucać całe pokolenie do jednego worka. Jednak wielu dorosłych przyznaje, że z niedowierzaniem obserwuje przemianę swoich rodziców. „Na własnych dzieciach chciałam wszystko zrobić idealnie” Barbara, 58-letnia babcia sześcioletniej Zosi, przyznaje, że dziś sama widzi, jak bardzo zmieniło się jej podejście. – Kiedy wychowywałam syna, wydawało mi się, że dobra matka musi być przede wszystkim konsekwentna. Było dużo obowiązków, pracy, stresu. Czasy też były inne. Nie zastanawialiśmy się nad emocjami dzieci tak jak dziś. Nie ukrywa, że czasem jest jej przykro, gdy syn żartuje z jej przemiany. – Śmieje się, że dla niego miałam ciągle zakazy, a wnuczce pozwalam piec naleśniki i malować farbami pół kuchni. Może coś w tym jest. Na syna wydawało mi się, że działa tylko twarda ręka. Dziś wiem, że wiele rzeczy zrobiłabym inaczej. Wnuczka jest moim oczkiem w głowie. Nieba bym jej uchyliła. „Kim są ci ludzie?” Taką zmianę zauważyła również pani Aleksandra, mama ośmioletniego Antka. – Kiedy byłam mała, tata był bardzo surowy. Nie pamiętam, żeby bawił się ze mną na podłodze czy czytał mi książki. Zawsze był zmęczony albo zajęty. Dziś trudno jej uwierzyć, że to ten sam człowiek. – Mój syn przyjeżdża do dziadków i od rana do wieczora budują razem karmniki, jeżdżą na rowerach, grają w planszówki. Tata ma dla niego tyle cierpliwości, że czasem patrzę na nich i myślę: „Kim są ci ludzie?”. Nie ma jednak do rodziców żalu. – Bardziej cieszę się, że mój syn ma takich dziadków. Może po prostu kiedyś nie umieli być innymi rodzicami. „Szkoda, że mnie tego zabrakło” Nie wszystkie dorosłe dzieci potrafią jednak patrzeć na tę zmianę bez emocji. – Kocham moją mamę i wiem, że jest cudowną babcią. Ale czasami zwyczajnie boli mnie, kiedy widzę, ile ciepła daje mojej córce – przyznaje Marta, mama pięcioletniej Hani. Jak mówi, w jej domu dominowały dyscyplina i wysokie wymagania. – Za czwórkę było pytanie, dlaczego nie piątka. Za płacz słyszałam, że mam przestać się mazać. Dzisiaj moja córka rozleje sok, a babcia mówi: „Nic się nie stało, zaraz posprzątamy”. Marta podkreśla, że nie ma pretensji. – Bardziej czuję żal do tamtych czasów niż do mamy. Myślę, że wiele osób z jej pokolenia wychowywało tak, jak sami zostali wychowani. Ale czasem trudno nie pomyśleć, jak wyglądałoby moje dzieciństwo, gdybym dostała tyle cierpliwości, ile dziś dostaje moja córka. Dlaczego dziadkowie się zmieniają? Psychologowie od lat zwracają uwagę, że rola dziadków jest zupełnie inna niż rola rodziców. Nie spoczywa na nich codzienna odpowiedzialność za wychowanie, utrzymanie domu czy podejmowanie trudnych decyzji. Mają więcej czasu, mniej presji i często chcą naprawić błędy, które – z dzisiejszej perspektywy – sami dostrzegają. To nie znaczy, że pokolenie X było „kiepskimi rodzicami”. Wielu wychowywało dzieci najlepiej, jak potrafiło, w realiach zupełnie innych niż współczesne. Jednak trudno nie zauważyć, że dla wielu wnuków mają dziś znacznie więcej cierpliwości, czułości i czasu. A ich dorosłe dzieci? Często patrzą na tę przemianę z mieszanką wzruszenia, zdziwienia i odrobiny zazdrości. Bo choć cieszą się szczęściem swoich dzieci, czasem nie mogą oprzeć się myśli: „Szkoda, że ja nie poznałam takiej mamy albo takiego taty”. Zobacz także: Nie może znieść, gdy dziadkowie biorą jej dziecko na ręce. „Skręca mnie w środku”
Zwróciła się do teściowej po imieniu. „Aż się opluła zupą przy obiedzie, ale »mamo« nie przejdzie mi przez gardło”
Jedno słowo potrafi zepsuć rodzinny obiad. „Mamo” dla jednych jest symbolem akceptacji i bliskości, dla innych brzmi sztucznie i wymuszenie. Jak się zwracać do teściowej: po imieniu? Per pani? A może postawić na klasyka i bezosobowe: „Czy mogę prosić sól”?
Są rodziny, w których synowa od pierwszego dnia po ślubie mówi do teściowej „mamo”. Są też takie, w których nawet po kilkunastu latach małżeństwa kobiety zwracają się do niej po imieniu albo pozostają przy oficjalnym „pani”. Choć dla części osób to jedynie kwestia przyzwyczajenia, dla innych sposób zwracania się do teściowej ma ogromne znaczenie. Bo za jednym słowem często kryją się emocje, oczekiwania i pytanie o to, jaka naprawdę jest relacja między synową a matką męża. „Matkę ma się tylko jedną” – Kiedy wychodziłam za mąż, moja teściowa od razu powiedziała, że mam mówić do niej „mamo”. Wiem, że miała dobre intencje. Chciała chyba pokazać, że przyjmuje mnie do rodziny – opowiada Marta, mama dwójki dzieci. Problem w tym, że Marta nigdy nie potrafiła się do tego przekonać. – Uważam, że matkę ma się tylko jedną. To nie znaczy, że nie lubię teściowej albo jej nie szanuję. Po prostu to słowo jest dla mnie bardzo osobiste. Nie potrafię nazwać mamą osoby, z którą nie łączy mnie taka relacja. Po kilku miesiącach zdecydowała się mówić do teściowej po imieniu. – Pamiętam pierwszy raz. Siedzieliśmy przy obiedzie, powiedziałam: „Aniu, podasz mi, proszę, sałatkę?”. Teściowa aż się zakrztusiła zupą. Była wyraźnie zaskoczona. Ale z czasem się przyzwyczaiła. Marta przyznaje, że do dziś czasem czuje presję. – Ludzie mówią: „Przecież to matka twojego męża”. Ale ja uważam, że szacunek można okazywać na wiele sposobów. Nie tylko jednym słowem. „Dla mnie to było naturalne” Inaczej patrzy na sprawę Michalina, mama 5-letniej córki. – Ja powiedziałam „mamo” do teściowej bardzo szybko i nigdy nie miałam z tym problemu. Od początku była dla mnie bardzo dobra, pomagała nam, wspierała mnie po porodzie. Nie czułam, że nazywam ją kimś obcym. Jak podkreśla, dla niej był to symbol nowego etapu. – Wychodząc za mąż, wiedziałam, że nie poślubiam tylko mojego męża, ale też wchodzę w jego rodzinę. Oczywiście moja teściowa nigdy nie zastąpi mojej mamy, ale to nie oznacza, że nie mogę mieć z nią bliskiej relacji. Michalina uważa, że czasem problem tworzą same kobiety. – Niektóre teściowe oczekują tego słowa, jakby ono było dowodem miłości. A przecież bliskości nie da się wymusić. Jeśli ktoś mówi „mamo”, bo naprawdę tak czuje, to jest piękne. Jeśli mówi, bo musi – może brzmieć zupełnie odwrotnie. „Po imieniu? Nigdy. Zostałam przy pani” Jeszcze inne doświadczenie ma Joanna, która jest mężatką od 12 lat. – Moja teściowa od początku mówiła do mnie: „Możesz mówić mi po imieniu”. Ale ja nie potrafiłam. Ani „mamo”, ani po imieniu. Zostało „pani”. Dla wielu osób może brzmieć to chłodno, ale Joanna twierdzi, że w jej przypadku działa. – Mamy poprawne relacje. Rozmawiamy, spotykamy się, pomagamy sobie. Ale nie jesteśmy przyjaciółkami. I chyba obie to rozumiemy. Joanna uważa, że czasem rodzina zbyt mocno skupia się na formie. – Ludzie potrafią oceniać synową, bo nie mówi „mamo”, albo teściową, bo tego oczekuje. A przecież najważniejsze jest to, jak się traktujemy. Można mówić najpiękniejsze słowa i zachowywać się źle. Czy istnieje jedna poprawna forma? Nie ma jednej zasady, która obowiązywałaby wszystkie rodziny. W Polsce przez lata popularne było zwracanie się do teściów „mamo” i „tato”, szczególnie w bardziej tradycyjnych rodzinach. Dziś coraz częściej pary ustalają własne zasady – jedni wybierają imię, inni pozostają przy formach oficjalnych. Językoznawcy zwracają uwagę, że sposób zwracania się do drugiej osoby zawsze zależy od relacji, wieku, rodzinnych zwyczajów i indywidualnego komfortu. Bo być może najważniejsze pytanie nie brzmi: „Czy synowa powinna mówić do teściowej mamo?”, tylko: „Czy obie strony czują się dobrze w tej relacji?”. Bo nawet najcieplejsze słowo wypowiedziane z przymusu może zabrzmieć chłodno. A czasem zwykłe imię może oznaczać więcej bliskości niż wymuszone rodzinne role. Zobacz także: „Mąż w domu palcem nie kiwnie, do dziecka ani razu nie wstał w nocy. To wina teściowej, bo tak go wychowała”
Współczesne matki nie umieją stawiać granic. Scena z kawiarni to dowód, że łagodne rodzicielstwo nie działa
Rodzice przez lata słyszeli, że powinni więcej słuchać dzieci i mniej karać. Dziś coraz częściej pojawia się pytanie, czy nie poszliśmy o krok za daleko.
Rodzice z takim entuzjazmem odchodzili od surowego wychowania i odkrywali rodzicielstwo bliskości czy łagodne rodzicielstwo, że niektórzy całkowicie zapomnieli o stawianiu dzieciom granic. Krótka rolka amerykańskiej komiczki Olivii E. Herman wywołała dyskusję, która w kilka dni zgromadziła tysiące komentarzy. „Nie chcę oceniać, bo sama nie mam dzieci, ale...” Amerykańska komiczka i instagramerka Olivia E. Herman opublikowała krótkie nagranie, które błyskawicznie stało się viralem. W ciągu kilku dni rolkę obejrzano ponad 2 miliony razy. Już na początku instagramerka zaznaczyła, że sama nie jest mamą i nie chce pouczać rodziców. Zadała jednak pytanie, które – sądząc po liczbie komentarzy – chodzi po głowie wielu osobom: „Nie chcę oceniać, bo sama nie mam dzieci, ale do wszystkich rodziców... Nie sądzimy przypadkiem, że łagodne rodzicielstwo... nie działa?”. Później opowiedziała o sytuacji, której była świadkiem w kawiarni: „Byłam w kawiarni i zobaczyłam, jak w kąciku zabaw dla dzieci jedno z dzieci policzkuje inne dziecko”. Jak relacjonuje, matka chłopca podeszła do syna i powiedziała jedynie: „Przecież tak nie robimy, prawda?”. Komiczka żartobliwie podsumowała tę scenę: „Któregoś dnia on trafi do więzienia”. Herman podkreśla, że nie marzy o powrocie metod wychowawczych z lat 90., które wielu dzisiejszych trzydziesto- i czterdziestolatków wspomina jako pełne krzyku, kar i zawstydzania. Jej zdaniem problem polega na czymś innym. Coraz częściej odnosimy wrażenie, że wahadło wychowania wychyliło się w drugą stronę. Między autorytarnym rodzicielstwem a wychowaniem, w którym dziecko decyduje niemal o wszystkim, powinno przecież istnieć miejsce na spokojne, ale konsekwentne stawianie granic. „Wszystko wydaje im się negocjacją” Pod rolką pojawiło się blisko cztery tysiące komentarzy. Wielu internautów przyznało, że obserwuje podobne zjawisko. Jedna z internautek napisała: „A potem takie dzieci trafiają do szkoły. Jest jedna nauczycielka i trzydzieścioro uczniów, a one myślą, że wszystko podlega negocjacjom i oczekują, że każda odpowiedź będzie poprzedzona długim wyjaśnieniem. To naprawdę wyczerpujące”. Inna osoba stwierdziła: „Łagodne rodzicielstwo jest dla rodziców, którzy nie mają kręgosłupa moralnego i silnej woli. Bardziej zależy im na tym, żeby być przyjacielem dziecka niż jego rodzicem”. Ktoś inny dodał krótko: „Potrzebna jest dyscyplina”. Łagodne czy permisywne? To nie to samo Dyskusja szybko zeszła jednak na coś znacznie ważniejszego niż sama historia z kawiarni. Wiele osób zwróciło uwagę, że w internecie regularnie myli się dwa zupełnie różne style wychowania: łagodne rodzicielstwo i rodzicielstwo permisywne, czyli nadmiernie pobłażliwe. Jeden z najczęściej polubionych komentarzy brzmiał: „Łagodne rodzicielstwo polega na stawianiu jasnych granic i określaniu wyraźnych oczekiwań wobec dziecka, ale bez zawstydzania i przemocy. To, co zobaczyłaś, było rodzicielstwem permisywnym”. Nie wszyscy się z tym zgodzili: „Wszyscy, którzy twierdzą, że łagodne rodzicielstwo różni się od permisywnego... nadal mogą sobie o tym marzyć”. To pokazuje, jak bardzo samo pojęcie „gentle parenting” zaczęło żyć własnym życiem. Dla jednych oznacza spokojne, pełne szacunku wychowanie. Dla innych – brak konsekwencji i niekończące się negocjacje z kilkuletnim dzieckiem. Dzieci nie potrzebują etykiet. Potrzebują granic Być może najciekawsze w całej tej dyskusji jest to, że coraz rzadziej spieramy się o same metody, a coraz częściej o ich interpretację. Psychologowie od lat podkreślają, że łagodne rodzicielstwo w swojej pierwotnej formie wcale nie oznacza pozwalania dziecku na wszystko. Wręcz przeciwnie – zakłada empatię, ale jednocześnie jasne zasady i konsekwencję. Problem pojawia się wtedy, gdy empatia zostaje pomylona z uległością, a stawianie granic zaczyna być postrzegane jako coś niewłaściwego. Dlatego być może prawda nie leży ani w surowym wychowaniu znanym wielu rodzicom z dzieciństwa, ani w całkowitym unikaniu konfliktów. Bo niezależnie od tego, czy nazwiemy to łagodnym rodzicielstwem, rodzicielstwem bliskości czy jeszcze inaczej, dzieci wciąż potrzebują tego samego – dorosłego, który potrafi jednocześnie okazać zrozumienie i powiedzieć „nie”, kiedy sytuacja tego wymaga. Zobacz także: Rodzice zmęczeni łagodnym rodzicielstwem i wiecznymi negocjacjami z dzieckiem. Co zamiast gentle parenting?
Zakaz robienia zdjęć w żłobku, nawet jeśli rodzic o to poprosi. Nowe przepisy są bezwzględne
Sejm uchwalił nowelizację ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, która wprowadza całkowity zakaz publikacji wizerunku dziecka przez żłobek, klub dziecięcy i punkt opieki dziennej – niezależnie od tego, czy rodzic się na to zgodzi.
Do tej pory żłobek mógł publikować zdjęcia dziecka na Facebooku, stronie internetowej czy w folderze reklamowym, jeśli rodzic podpisał zgodę. Po wejściu w życie nowych przepisów ta zgoda nie będzie już wystarczająca. Zakaz obejmuje podmioty prowadzące żłobek, klub dziecięcy, punkt opieki dziennej oraz dziennych opiekunów – i jest bezwzględny, co oznacza, że placówka nie może go obejść, nawet mając pisemne oświadczenie rodzica. Zakaz publikowania wizerunku dziecka przez żłobek Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej tłumaczy nowe przepisy potrzebą lepszej ochrony prywatności dzieci i ograniczenia ryzyka niekontrolowanego rozpowszechniania ich wizerunku w internecie – zjawiska znanego jako sharenting. Dotąd o publikacji decydowały placówka i rodzic; po zmianie ta decyzja wynika już z samej ustawy. Nowe przepisy przewidują dwa przypadki, w których publikacja zdjęcia z udziałem dziecka nadal będzie legalna. Pierwszy – kiedy dziecko jest jedynie elementem większej całości, na przykład na zdjęciu z festynu osiedlowego czy pikniku, gdzie nie jest głównym tematem kadru. Drugi – kiedy materiał trafia wyłącznie do rodziców dzieci z tej samej placówki, w zamkniętym obiegu, na przykład w prywatnej grupie rodzicielskiej czy dzienniku elektronicznym żłobka. Zakaz dotyczy publikacji przez placówkę – nie ogranicza tego, co rodzic robi z własnymi zdjęciami dziecka na telefonie czy w prywatnych mediach społecznościowych. Nie zmienia też sposobu prowadzenia wewnętrznej dokumentacji żłobka, na przykład kart obserwacji rozwoju dziecka, które nie są publikowane, tylko przechowywane w placówce. Innymi słowy: to przepis o tym, co żłobek może pokazać światu, a nie o tym, co rodzic może zrobić z własnym telefonem. Od kiedy zakaz zacznie obowiązywać? Sejm przyjął ustawę 17 lipca 2026 roku, a po poprawkach Senatu ponownie potwierdził jej treść. Teraz dokument trafia do prezydenta Karola Nawrockiego, który ma 21 dni na podpis, weto albo skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego. Jeśli ustawa zostanie podpisana bez przeszkód, zakaz publikacji wizerunku zacznie obowiązywać żłobki, kluby dziecięce i dziennych opiekunów od 1 września 2027 roku, a punkty opieki dziennej – od 1 stycznia 2028 roku. To ważna informacja dla rodziców, którzy dziś zastanawiają się, czy zmiana dotyczy najbliższego września: nie, chodzi o wrzesień za rok, nie o ten, który mamy przed sobą. Co ze zdjęciami, które placówka opublikowała wcześniej? Dostępne materiały o ustawie nie precyzują, czy zdjęcia opublikowane wcześniej na podstawie zgody rodzica trzeba będzie usunąć po wejściu przepisów w życie. To pytanie, na które jasną odpowiedź da raczej praktyka stosowania ustawy i ewentualne przepisy wykonawcze niż sam tekst nowelizacji – dlatego rodzice, którzy chcą to wiedzieć na pewno, powinni śledzić dalsze komunikaty po podpisaniu ustawy, a nie szukać odpowiedzi już teraz. Co rodzic może sprawdzić już dziś? Niezależnie od tempa prac nad ustawą, każdy rodzic ma już teraz prawo sprawdzić, jaką zgodę na wykorzystanie wizerunku dziecka podpisał w żłobku, i wycofać ją w każdej chwili, jeśli uzna to za potrzebne – to nie zmiana wynikająca z nowej ustawy, tylko ogólna zasada ochrony danych osobowych. Warto też zapytać placówkę, czy i jak planuje się przygotować do zmiany przepisów, zamiast czekać do września 2027 roku z pytaniami o to, co się zmieni w praktyce. Zobacz także: Ustalono maksymalną temperaturę w żłobkach. Gdy zrobi się za gorąco, każą zabrać dzieci Źródła: Rewolucja w żłobkach i klubikach dziecięcych – GazetaPrawna.pl (2026-08-13) Całkowity zakaz publikacji wizerunku dzieci przez podmioty prowadzące – Forsal.pl (2026-08-13) Wyższa jakość opieki nad najmłodszymi – Sejm zakończył prace nad ustawą – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (2026-07-31)
Nie ustąpiła dziecku miejsca w samolocie. „Dziewczynka tak krzyczała, że stewardessa przyszła zapytać, co się stało”
Czy osoba, która zapłaciła za miejsce przy oknie, powinna oddać je płaczącemu dziecku? Zdaniem wielu internautów – nie. Film tiktokerki Antoniny Wołczańskiej pokazał, że coraz więcej osób uważa, iż empatia nie oznacza rezygnacji z czegoś, za co wcześniej się zapłaciło.
Antonina Wołczańska, tiktokerka, a prywatnie mama dwóch chłopców, opublikowała nagranie, które w ciągu zaledwie dwóch dni obejrzano blisko milion razy. Już na początku opowiedziała o sytuacji, która spotkała ją podczas lotu. – Nie ustąpiłam dziecku miejsca przy oknie w samolocie, mimo że krzyczało tak, że stewardessa przyszła zapytać, co się stało – mówi Antonina. Matka nie ustąpiła dziecku miejsca przy oknie Influencerka wyjaśnia, że doskonale rozumie, jak ważne dla dzieci jest siedzenie przy oknie. Dlatego wraz z mężem zawsze rezerwują miejsca w dwóch rzędach – tak, aby każde z ich dzieci mogło siedzieć przy oknie z jednym z rodziców. Podczas ostatniej podróży wszystko było zaplanowane. – Lecieliśmy na wakacje. Mój mąż usiadł przy oknie z jednym synem. Ja poszłam rząd dalej i już widzę, że na moim miejscu przy oknie siedzi dziewczynka. Od razu sobie pomyślałam, że będzie wesoło – opowiada kobieta. Mama dziewczynki wyglądała na zakłopotaną. Antonina spokojnie wyjaśniła, że to jej miejsce i poprosiła o jego zwolnienie. Kiedy dziewczynka musiała się przesiąść, zaczęła głośno płakać. Hałas był tak duży, że do sytuacji podeszła stewardessa i zapytała, czy wszystko w porządku. „Po prostu kupiliśmy te miejsca” Choć sytuacja była nieprzyjemna, Antonina podkreśla, że nie ma pretensji do samego dziecka. Zwraca jednak uwagę na coś innego: chociaż sama nie ustąpiła miejsca dlatego, by jej własne dziecko mogło usiąść przy oknie, doskonale rozumie tych, którzy po prostu nie zgodziliby się na zamianę. – Mój komfort podróży z dzieckiem znacząco by się obniżył, ale tak naprawdę rozumiem nawet bezdzietnych, którzy by tego miejsca nie ustąpili. Po prostu je kupili. Na końcu nagrania dodaje jeszcze jedną rzecz. Jej zdaniem dopłata za wybór miejsca – wynosząca około 30 zł – często pozwala uniknąć takich niepotrzebnych konfliktów i stresujących sytuacji już na pokładzie samolotu. View oEmbed on the source website „Po to są bilety i numery miejsc” Pod nagraniem pojawiło się już ponad 1500 komentarzy. Co ciekawe, zdecydowana większość internautów poparła decyzję influencerki. Jedna z osób napisała: „Dobrze zrobiłaś. To lekcja dla rodziców i dziecka, że nie da się mieć w życiu wszystkiego”. Ktoś inny dodał krótko: „Po to są bilety i numery miejsc, żeby każdy znalazł swoje miejsce”. Pojawiły się również bardziej stanowcze opinie: „To wina tylko i wyłącznie rodziców i wychowania dziecka. Ja bym nie ustąpił za nic. Kupiłem to miejsce, bo lubię spać podczas lotu i nie chcę co chwilę przepuszczać kogoś do toalety”. Wiele osób zwracało uwagę, że dzieci – podobnie jak dorośli – muszą uczyć się, że nie każde marzenie da się spełnić. „Dziecko musi się też nauczyć, że nie zawsze w życiu dostajemy wszystko, czego chcemy. Ja bym nie ustąpiła, bo to nie jest sprawa życia i śmierci ani zdrowia. Wyjątkiem byłaby osoba z niepełnosprawnością, kobieta w ciąży albo bardzo starsza osoba, jeśli sama miałabym miejsce przy przejściu. Ale dziecko może obejść się bez siedzenia przy oknie”. „Też usłyszałam, że jestem okropna” Pod filmem odezwały się także osoby, które przeżyły niemal identyczną sytuację. „Miałam ostatnio dokładnie taką samą sytuację. Do tego usłyszałam mnóstwo komentarzy o tym, jaka jestem okropna, bo dziecko płacze. Starsze panie obgadywały mnie na głos. Dziecko zrobiło taki popis, że następnym razem rodzice na pewno nie będą żałować pieniędzy na miejsce przy oknie”. To pokazuje, że podobnych historii jest znacznie więcej. Cała dyskusja tak naprawdę nie dotyczyła samego miejsca przy oknie. Chodziło raczej o pytanie, kto powinien ponosić odpowiedzialność za komfort podróży. Z jednej strony trudno dziwić się dziecku, które marzy o siedzeniu przy oknie. Dla wielu maluchów lot samolotem jest wielkim wydarzeniem. Z drugiej strony coraz więcej osób zwraca uwagę, że jeśli konkretne miejsce można zarezerwować za niewielką dopłatą, trudno oczekiwać, że inny pasażer zrezygnuje z czegoś, za co świadomie zapłacił. I właśnie dlatego historia Antoniny Wołczańskiej wywołała tak ogromne emocje. Pokazuje bowiem, że empatia nie zawsze musi oznaczać rezygnację z własnych praw. Czasem największą przysługą, jaką rodzice mogą zrobić sobie i dziecku, jest po prostu wcześniejsze zaplanowanie podróży. Zobacz także: Matka rozkręciła aferę w samolocie. „Zapłaciłam, a nie miałam gdzie usiąść, żeby jej dziecko miało miejsce na nogi” Awantura w samolocie, bo dziecko nie chciało zapiąć pasów, a rodzic był bezradny. Lot odwołano Nagrał dziecko płaczące w samolocie: gdzie była matka? „Rodzice czują presję”
Zmiany od 1 września 2026 dla 4 klasy. Nowe przedmioty, plan lekcji i podstawa programowa
Od 1 września uczniowie rozpoczynający 4 klasę szkoły podstawowej będą uczyć się według nowej podstawy programowej. W planie lekcji pojawią się nowe przedmioty, zniknie technika w dotychczasowej formie, a część zajęć będzie odbywać się w dłuższych blokach. To właśnie czwartoklasiści jako pierwsi odczują zmiany w codziennym funkcjonowaniu szkoły.
Dla wielu dzieci przejście z klas I–III do klasy czwartej i tak jest jednym z największych szkolnych wyzwań. Dochodzą nowi nauczyciele, więcej przedmiotów i większa samodzielność. Od 1 września 2026 roku czwartoklasiści będą musieli odnaleźć się także w nowej podstawie programowej i zmienionym planie nauczania. To właśnie oni jako pierwsi rozpoczną naukę według nowych przepisów przygotowanych przez Ministerstwo Edukacji. Zmiany dotyczą przede wszystkim dwóch nowych przedmiotów oraz organizacji lekcji. W planie pojawi się nowa przyroda Największą nowością będzie przedmiot przyroda, który trafi do planu lekcji w klasach IV–VI. Uczniowie będą mieć trzy godziny tygodniowo, a zajęcia mają odbywać się w co najmniej dwugodzinnych blokach. To oznacza, że zamiast jednej 45-minutowej lekcji dzieci często spędzą nad jednym tematem nawet dwie godziny z krótką przerwą. Według autorów reformy ma to pozwolić na przeprowadzanie doświadczeń, obserwacji i projektów bez konieczności przerywania pracy po kilkudziesięciu minutach. Dla rodziców może to być zaskoczeniem, gdy zobaczą w planie dwie kolejne godziny przyrody. Nie będzie to jednak pomyłka, lecz element nowej organizacji nauki. Technika znika. Zastąpią ją zajęcia praktyczno-techniczne Drugą dużą zmianą jest koniec dotychczasowej techniki. Jej miejsce zajmą zajęcia praktyczno-techniczne, również realizowane przez dwie godziny tygodniowo. Nowy przedmiot ma kłaść większy nacisk na wykonywanie projektów, prac manualnych oraz rozwijanie praktycznych umiejętności. Podobnie jak przyroda, będzie prowadzony w dłuższych blokach, aby uczniowie mogli dokończyć rozpoczęte zadania podczas jednej serii zajęć. Nie tylko nowe przedmioty. Zmieni się też sposób nauczania Nowa podstawa programowa zakłada, że część treści będzie łączyła wiedzę z różnych dziedzin. W szkołach pojawią się moduły dotyczące m.in. bezpieczeństwa, edukacji klimatycznej, ekonomii, kultury, mediów czy filozofii. Większy nacisk ma zostać położony również na zajęcia praktyczne, współpracę między uczniami, rozwijanie umiejętności komunikacyjnych oraz realizację projektów zamiast wyłącznie nauki pamięciowej. W części przedmiotów nauczyciele będą mogli wybierać niektóre zagadnienia spośród wskazanych w podstawie programowej. Ministerstwo podkreśla jednak, że te treści nie będą obowiązywały na egzaminie ósmoklasisty. Rodzice nie powinni kupować podręczników na własną rękę Czwartoklasiści będą pierwszym rocznikiem korzystającym z podręczników przygotowanych według nowej podstawy programowej. Dlatego warto poczekać z zakupami do informacji ze szkoły. Podręczniki zostaną sfinansowane z dotacji państwowej i przekazane uczniom przez szkołę. Rodzice na początku roku powinni ograniczyć zakupy przede wszystkim do zeszytów, piórnika i podstawowych przyborów szkolnych. Lista zmian w IV klasie szkoły podstawowej Nowa podstawa programowa Nowe ramowe plany nauczania Nowe podręczniki Przyroda w nowej formule Zajęcia praktyczno-techniczne zamiast techniki Większy nacisk na doświadczenia edukacyjne Więcej nauki przez działanie i projekty Moduły interdyscyplinarne: bezpieczeństwo, media, filozofia, ekonomia i finanse, klimat, kultura Większy nacisk na kompetencje, a nie zapamiętywanie treści 6 zamiast 4 godzin do dyspozycji dyrektora Możliwość organizacji tygodnia projektowego Zmiany w zasadach dotyczących prac domowych Zmiany w godzinach wychowawczych – większy nacisk na bezpieczeństwo Edukacja zdrowotna w nowej podstawie programowej Stopniowe wdrażanie kolejnych zmian w następnych klasach To dopiero początek zmian w polskiej szkole Choć największe nowości od września odczują właśnie uczniowie rozpoczynający 4 klasę, reforma obejmie także inne roczniki. Nowa podstawa programowa będzie wprowadzana stopniowo również w starszych klasach szkoły podstawowej oraz w szkołach ponadpodstawowych. To oznacza, że kolejne roczniki uczniów również będą uczyć się według nowych zasad, jednak to tegoroczni czwartoklasiści jako pierwsi rozpoczną naukę w całkowicie zmienionej rzeczywistości szkolnej. Źródła: strefaedukacji.pl, prawo.pl Zobacz także: Co może zrobić szkoła z telefonem twojego dziecka po 1 września? 3 rzeczy, których absolutnie nie wolno nauczycielom
Nauczyciele idą na całość i zapowiadają wywiadówki online. „Za użeranie się z rodzicami mi nie płacą”
Wydawało się, że propozycja organizowania zebrań wyłącznie w godzinach pracy nauczycieli wywołała już wystarczająco dużo emocji. Tymczasem coraz częściej pojawia się kolejny postulat – skoro większość spraw i tak załatwiamy przez e-dziennik, to może wywiadówki również powinny odbywać się online.
Przez lata nikogo nie dziwiło, że nauczyciel wraca do domu późnym wieczorem po kolejnej wywiadówce. Dziś coraz więcej pedagogów pyta: dlaczego mają się na to godzić? Zamiast tego proponują rozwiązanie, które dla jednych jest przyszłością szkoły, a dla innych – kolejnym krokiem w stronę całkowitego odczłowieczenia edukacji. „Za użeranie się z rodzicami nikt mi nie płaci” Pan Michał uczy historii w szkole podstawowej od dwunastu lat. Nie ukrywa, że jest zwolennikiem wywiadówek online. – Jeśli moje godziny pracy kończą się po południu, to dlaczego mam regularnie siedzieć w szkole do 19 albo 20? Rodzice też nie zostają kilka godzin dłużej w swoich biurach za darmo. Jak mówi, problemem nie jest samo spotkanie. – Chętnie rozmawiam z rodzicami o dzieciach. To część mojej pracy. Problem zaczyna się wtedy, kiedy wywiadówka zamienia się w dwugodzinną dyskusję o wszystkim. Jedna osoba chce rozmawiać o ocenach sprzed trzech miesięcy, druga o wycieczce, trzecia o tym, dlaczego syn siedzi w trzeciej ławce. Najbardziej męczą go jednak indywidualne pretensje. – Powiem brutalnie: za użeranie się z rodzicami nikt mi dodatkowo nie płaci. Chcę wykonywać swoją pracę rzetelnie, ale nie kosztem własnego życia rodzinnego. Spotkanie online trwa krócej, jest bardziej konkretne i każdy wraca do swoich obowiązków. „Wreszcie nie musiałabym brać wolnego” Pomysł bardzo podoba się pani Annie, mamie uczniów drugiej i szóstej klasy. – Pracuję do 17. Żeby zdążyć na zebranie, muszę kombinować z wyjściem z pracy. Potem jeszcze korki, szukanie miejsca parkingowego i godzina słuchania informacji, z których połowa dotyczy innych dzieci. Jej zdaniem większość spraw można przekazać przez internet. – Jeśli potrzebuję indywidualnej rozmowy z wychowawcą, mogę umówić się osobno. Natomiast informacje organizacyjne spokojnie da się omówić podczas spotkania online. Oszczędzamy czas wszyscy – nauczyciele i rodzice. Dodaje, że pandemia pokazała, iż takie rozwiązania są możliwe. – Wtedy się dało. Nie rozumiem, dlaczego teraz nagle miałoby się nie dać. „Szkoła to nie kolejny wideoczat” Zupełnie inaczej uważa pani Katarzyna, mama czwartoklasisty. – Mam dość załatwiania wszystkiego przez ekran. Pracuję zdalnie, robię zakupy przez internet, wizyty umawiam online. Chciałabym przynajmniej raz na jakiś czas porozmawiać z nauczycielem twarzą w twarz. Jej zdaniem osobiste spotkania mają wartość, której nie da się zastąpić. – Podczas wywiadówki widzę atmosferę klasy, mogę chwilę porozmawiać z innymi rodzicami, zamienić kilka słów z nauczycielem. Przez komputer wszystko staje się bezosobowe. Obawia się również problemów technicznych. – Wystarczy, że komuś zerwie internet albo połowa rodziców będzie miała wyłączone kamery. To nie będzie prawdziwa rozmowa. Czy szkoła jest gotowa na kolejną zmianę? Coraz więcej spraw związanych z edukacją przenosi się do świata cyfrowego. Oceny, frekwencja, usprawiedliwienia czy wiadomości od nauczycieli od dawna funkcjonują w e-dziennikach. Dla części pedagogów naturalnym krokiem wydaje się więc również przeniesienie zebrań do internetu. Nie brakuje jednak głosów, że szkoła powinna pozostać miejscem spotkań, a nie tylko wymiany komunikatów przez ekran. Jedno jest pewne – dyskusja o czasie pracy nauczycieli i organizacji wywiadówek dopiero się zaczyna. A skoro coraz więcej pedagogów otwarcie mówi o przeciążeniu obowiązkami, podobnych pomysłów może pojawić się jeszcze więcej. Zobacz także: Już jest kalendarz roku szkolnego 2026/2027: więcej laby niż nauki. Będą dłuższe wakacje, zmiany w organizacji ferii Rekordowo krótki rok szkolny 2026/27: ponad 26 tygodni laby. Rodzice płaczą: „To będzie półrok” Ferie zimowe 2026/2027: nowe terminy. MEN podało oficjalne daty
Screen smart zamiast screen time? Naukowcy: ta jedna zasada może uchronić dziecko przed problemami
Przez lata rodzice słyszeli przede wszystkim jedno: ograniczaj dziecku czas przed ekranem. Dziś coraz częściej mówi się o czymś innym. Zamiast obsesyjnego liczenia minut eksperci zachęcają, by być screen smart – czyli mądrze organizować sposób korzystania z urządzeń. To nie sam telefon jest największym problemem, ale to, kiedy i w jakich sytuacjach z niego korzystamy.
Najnowsze badania pokazują, że kilka prostych zasad może mieć ogromny wpływ na zdrowie psychiczne i codzienne funkcjonowanie nastolatków. Co oznacza być screen smart? Określenie screen smart można przetłumaczyć jako rozsądne i świadome korzystanie z ekranów. Nie chodzi o całkowity zakaz smartfonów ani o rygorystyczne limity. Chodzi o tworzenie takich nawyków, które pozytywnie wpływają na sen, relacje rodzinne i zdrowie psychiczne dziecka. Zdaniem dra Jasona Nagaty, pediatry z University of California w San Francisco i autora najnowszych badań, rodzice nie są w stanie kontrolować korzystania z ekranów przez cały czas. Warto jednak skupić się na tych momentach, które mają największe znaczenie. – Sen jest niezwykle ważny. Większość nastolatków śpi za krótko, a niedobór snu wpływa zarówno na zdrowie psychiczne, jak i fizyczne – podkreśla dr Jason Nagata cytowany przez CNN. Dlatego jego najważniejsza rada brzmi: korzystanie z telefonu wieczorem i w nocy jest zabronione. Noc bez telefonu W jednym z badań, opublikowanym w czasopiśmie Acta Paediatrica, naukowcy przeanalizowali dane blisko 8 tys. nastolatków. Okazało się, że osoby korzystające z ekranów nocą rok później częściej używały telefonu w sposób problematyczny i spędzały z nim więcej czasu. Drugie badanie, opublikowane w Journal of Adolescent Health, pokazało dodatkowo związek między nocnym korzystaniem z telefonu a częstszym doświadczaniem oraz stosowaniem cyberprzemocy. Jeśli wyniesienie telefonu z pokoju wywołuje w domu awanturę, Nagata proponuje prostsze rozwiązanie – na noc po prostu wyłączać urządzenie. To nadal lepsze niż pozostawienie go włączonego (i kuszącego!) przy łóżku. Ważne: nie walcz z dzieckiem. Rozmawiaj o tym, dlaczego sen jest ważny. Psycholożka Anna Seewald zwraca uwagę, że same zakazy rzadko przynoszą trwały efekt. Zamiast mówić: „Bo ja tak powiedziałam”, warto tłumaczyć, jak sen wpływa na rozwój mózgu, koncentrację, samopoczucie i zdrowie całej rodziny. Dobrym pomysłem może być wspólne czytanie artykułów lub słuchanie podcastów o śnie. Dzięki temu dziecko lepiej rozumie sens zasad, a nie odbiera ich wyłącznie jako kolejnego ograniczenia. Kolejna zasada screen smart? Żadnych telefonów przy stole Autorzy badań zwracają również uwagę na inną ultraważną porę dnia: czas posiłków. Nastolatki korzystające z telefonów podczas jedzenia częściej doświadczały cyberprzemocy. Zdaniem badaczy może to wynikać z prostego faktu: posiłki przestają być okazją do rozmowy z rodzicami o tym, co wydarzyło się w szkole czy w internecie. Dr Nagata zwraca uwagę również na inny problem. Dzieci jedzące przed ekranem częściej się przejadają, ponieważ rozproszenie utrudnia zauważenie uczucia sytości. W efekcie łatwiej o nadmierny przyrost masy ciała. Eksperci proponują prostą zasadę screen smart – podczas posiłków wszyscy, także dorośli, odkładają telefony w jedno wyznaczone miejsce. Dzieci robią to, co widzą u rodziców Jednym z najciekawszych wniosków badań okazało się to, że najsilniejszym czynnikiem przewidującym problematyczne korzystanie z telefonów przez dzieci są... nawyki rodziców. Jeśli dorośli sami często sięgają po smartfon, ich dzieci rok później częściej wykazują objawy uzależnienia od ekranów i częściej korzystają z mediów społecznościowych w sposób prowadzący do konfliktów. To właśnie dlatego eksperci podkreślają, że screen smart zaczyna się od dorosłych. Odkładanie telefonu na noc czy podczas kolacji działa znacznie skuteczniej niż kolejne nakazy kierowane wyłącznie do dziecka. Nie chodzi o to, by nigdy nie odebrać służbowego telefonu podczas obiadu albo zawsze zostawiać smartfon poza sypialnią. Ważniejsze jest, aby wyjątki pozostawały wyjątkami. Gdy dzieci widzą, że rodzice również przestrzegają domowych zasad, łatwiej akceptują je jako element codziennego życia, a nie karę wymierzoną tylko im. Źródło: CNN.com Zobacz także: 5-punktowy plan, by odkleić przedszkolaka od ekranu. Zacznij dziś, bo będzie tylko gorzej
Rok jeszcze się nie zaczął, a nauczycielki już mają dość. „Ten typ rodzica doprowadza nas do szewskiej pasji”
Zapytałam trzy nauczycielki przedszkola, czego najbardziej obawiają się przed rozpoczęciem roku. Żadna nie odpowiedziała: „dzieci”.
Wrzesień dla rodziców oznacza kompletowanie wyprawki, podpisywanie ubrań i pierwsze poranne rozstania z dzieckiem. Dla nauczycielek przedszkola to początek kolejnego intensywnego roku. Zapytaliśmy trzy nauczycielki z różnych placówek, czego najbardziej obawiają się przed nowym rokiem przedszkolnym. Odpowiedzi były zaskakująco zgodne. „Coraz mniej uczymy, coraz więcej wypełniamy” Pierwsza z rozmówczyń, pani Dorota, pracuje w przedszkolu od 18 lat. – Gdy zaczynałam pracę, większość dnia spędzałam z dziećmi. Dzisiaj mam wrażenie, że coraz większą część czasu zajmuje dokumentacja. Arkusze, obserwacje, sprawozdania, plany, raporty... Papierów przybywa szybciej niż dzieci. Jak przyznaje, najbardziej boli ją to, że obowiązków jest coraz więcej, a wynagrodzenie nie nadąża za odpowiedzialnością. – Rodzice powierzają nam swoje największe skarby. Odpowiadamy za bezpieczeństwo, rozwój, emocje i zdrowie dzieci. Tymczasem wiele osób wciąż uważa, że w przedszkolu tylko się bawimy. Chciałabym, żeby choć raz zobaczyli, jak wygląda nasz dzień. „Nie jestem w stanie relacjonować ośmiu godzin minuta po minucie” Jeszcze więcej emocji wzbudzają... rodzice. – Nie boję się wymagających dzieci. Boję się rodziców, którzy oczekują, że przez cały dzień będziemy prowadzić dla nich transmisję na żywo – mówi pani Monika. Przyznaje, że takich sytuacji jest coraz więcej. – Są rodzice, którzy codziennie pytają, ile dokładnie dziecko zjadło. Ale nie: „czy zjadło obiad”, tylko: „czy zjadło trzy czy pięć łyżek zupy?”, „ile ziemniaków?”, „czy wypiło cały kompot?”. Potem padają kolejne pytania: ile razy było w toalecie, czy zrobiło kupę, z kim siedziało przy stoliku, kto pierwszy zabrał zabawkę, ile minut spało podczas leżakowania i dlaczego nie więcej. Nauczycielka podkreśla, że rozumie troskę rodziców. – Gdy dziecko dopiero zaczyna przygodę z przedszkolem, to naturalne, że rodzice się martwią. Ale kiedy przy trzydziestce dzieci w grupie jedna osoba oczekuje szczegółowego raportu z każdej godziny, zwyczajnie brakuje na to czasu. Ten czas powinniśmy poświęcać dzieciom, a nie odtwarzaniu całego dnia z pamięci. Dodaje, że najbardziej męczy ją przekonanie części rodziców, że nauczycielka powinna być dostępna praktycznie bez przerwy. – Wiadomości późnym wieczorem, pytania w weekend, oczekiwanie natychmiastowej odpowiedzi. Granica między pracą a życiem prywatnym coraz bardziej się zaciera. „Najbardziej wykańczają konflikty między dorosłymi” Trzecia rozmówczyni, pani Agata, mówi o problemie, o którym rzadko mówi się publicznie. – Dzieci bardzo szybko wyczuwają atmosferę. Jeśli między pracownikami są napięcia, to one też to odczuwają. Jak podkreśla, konflikty w zespole zdarzają się w każdej pracy. – Czasem chodzi o podział obowiązków, czasem o różnice charakterów, czasem o zwykłe przemęczenie. Problem w tym, że w przedszkolu nie możemy pozwolić sobie na gorszy dzień. Dzieci potrzebują spokojnych, uśmiechniętych dorosłych, nawet jeśli za kulisami nie wszystko działa idealnie. Według niej dobre relacje między pracownikami są równie ważne jak współpraca z rodzicami. – Rodzice często pytają, dlaczego dziecko nie chce iść do przedszkola. Czasem przyczyną nie jest adaptacja ani grupa, ale napięcie, które dzieci po prostu wyczuwają. Dzieci są najmniejszym problemem? Choć każda z nauczycielek wskazała inny problem, wszystkie zgodnie podkreślają jedno: praca z dziećmi wciąż daje im ogromną satysfakcję. To właśnie dlatego chętnie wracają do przedszkola po wakacjach. Jednocześnie przyznają, że coraz częściej największym wyzwaniem okazują się nie trzylatki uczące się samodzielności, lecz świat dorosłych – kolejne obowiązki administracyjne, napięcia w zespołach i rosnące oczekiwania części rodziców. – Naprawdę nie oczekujemy wdzięczności ani pomników – podsumowuje pani Monika. – Chcemy tylko, żeby rodzice pamiętali, że kiedy opiekujemy się dwudziestoma pięcioma dziećmi jednocześnie, naszym pierwszym obowiązkiem jest być z nimi. Nie z telefonem w ręku i nie nad raportem z tego, kto zjadł cztery łyżki zupy, a kto pięć. Napisz do mnie: hanna.szczesiak@burdamedia.pl lub do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: To najgorsze, co widziała podczas dyżuru w przedszkolu. „4-latek telefon umie obsłużyć, ale załatwia się do pieluchy” Jej syn nie dostał się do publicznego przedszkola. „System nagradza nierobów, a karze uczciwych ludzi” Leoś wrócił z przedszkola głodny. „Nie dali mi obiadu, bo mnie nie zauważyli”. Reakcja mamy może zdziwić
2400 zł zamiast 800 plus w sierpniu. Co trzeba zrobić, żeby dostać pieniądze?
Część rodziców może w sierpniu dostać co najmniej 2400 zł zamiast 800 plus. Wyjaśniamy, komu przysługuje wyrównanie świadczenia i od czego zależy jego wysokość.
Nowy okres świadczeniowy programu 800 plus rozpoczął się 1 czerwca 2026 r., ale nie wszyscy rodzice zobaczyli już pieniądze na swoich kontach. W wielu przypadkach nie oznacza to jednak odmowy przyznania świadczenia. ZUS przypomina, że część rodzin otrzyma wypłatę później – wraz z wyrównaniem za poprzednie miesiące. W efekcie jednorazowy przelew może wynieść nawet 2400 zł na jedno dziecko. Nawet 2400 zł na dziecko. To nie jest dodatkowe świadczenie Kwota 2400 zł może robić wrażenie, ale nie jest nowym dodatkiem ani premią. To po prostu wyrównanie świadczenia za trzy miesiące: czerwiec, lipiec i sierpień. Taki przelew mogą otrzymać rodzice, którzy złożyli prawidłowy wniosek do 30 czerwca 2026 r., ale ZUS nie zdążył jeszcze wypłacić świadczenia. Wówczas urząd ma czas na rozpatrzenie sprawy i przekazanie pieniędzy do 31 sierpnia. Oznacza to, że na konto może trafić jednorazowo: 2400 zł – na jedno dziecko, 4800 zł – na dwoje dzieci, 7200 zł – na troje dzieci itd. Najważniejszą datą jest 30 czerwca 2026 r. Rodzice, którzy złożyli wniosek najpóźniej tego dnia, zachowują prawo do świadczenia od 1 czerwca. Nawet jeśli decyzja i wypłata pojawią się dopiero pod koniec wakacji, ZUS wypłaci pieniądze z wyrównaniem. Sytuacja wygląda inaczej, gdy wniosek wpłynął później: Wniosek złożony w lipcu oznacza utratę świadczenia za czerwiec. Wniosek z sierpnia – brak pieniędzy za czerwiec i lipiec. Im później zostanie złożony formularz, tym więcej miesięcy świadczenia przepada, dlatego termin złożenia dokumentów ma bezpośredni wpływ na wysokość pieniędzy, które ostatecznie trafią do rodziny. Harmonogram wypłat zależy od miesiąca złożenia wniosku ZUS przypomina, że obowiązują konkretne terminy wypłat: wnioski złożone od lutego do końca kwietnia – wypłata najpóźniej do 30 czerwca, wnioski złożone w maju – wypłata do końca lipca wraz z wyrównaniem za czerwiec, wnioski złożone w czerwcu – wypłata do 31 sierpnia wraz z wyrównaniem za czerwiec i lipiec, wnioski złożone w lipcu – wypłata do końca września, ale już bez świadczenia za czerwiec, wnioski złożone w sierpniu – wypłata do końca października, bez pieniędzy za czerwiec i lipiec. To właśnie dlatego część rodziców nadal czeka na przelew, mimo że nowy okres świadczeniowy trwa już od kilku miesięcy. Są wyjątki od tej zasady: nie wszystkie rodziny obowiązuje graniczny termin 30 czerwca. Najważniejszy wyjątek dotyczy nowo narodzonych dzieci. Rodzice mają trzy miesiące od dnia narodzin na złożenie wniosku. Jeśli zmieszczą się w tym terminie, ZUS przyzna świadczenie z wyrównaniem od dnia urodzenia dziecka. Podobne zasady obowiązują również w przypadku przysposobienia dziecka, objęcia go opieką lub umieszczenia w pieczy zastępczej. Nie ma przelewu? Najpierw sprawdź profil eZUS Jeżeli wniosek został złożony w czerwcu, a pieniędzy nadal nie ma, warto najpierw zalogować się na profil eZUS. Urząd może poprosić o poprawienie błędów we wniosku lub dosłanie brakujących dokumentów. Zwykle na uzupełnienie jest od 14 do 30 dni. Warto również sprawdzić, czy we wniosku wpisano prawidłowy numer rachunku bankowego, ponieważ świadczenie 800 plus jest wypłacane wyłącznie przelewem. Trzeba też pamiętać, że świadczenie nie przedłuża się automatycznie. Każdy nowy okres świadczeniowy wymaga złożenia nowego wniosku – nawet jeśli w poprzednich latach pieniądze wpływały bez żadnych problemów. Źródło: Infor Zobacz także: Wreszcie przełom dla rodziców: pensja rodzicielska 4806 zł zamiast 800 plus. Kiedy start nowego programu?
Na ręczniku obok rozgrywał się dramat: wszyscy patrzyli, co dzieje się z tym dzieckiem. Matka milczała, a ojciec powtarzał jedno zdanie
Kilka osób odłożyło książki, inni przestali rozmawiać. Wszyscy mimowolnie słuchali tego, co działo się kilka metrów dalej. Nikt nie reagował, choć z każdą minutą robiło się coraz bardziej niezręcznie. Dopiero po powrocie do domu zrozumiałam, dlaczego ta scena tak mocno we mnie została.
Dzieciom zdarza się płakać nawet w wyjątkowo urokliwiej, nadmorskiej scenerii. Jednym do oka wpadnie piasek, inne przestraszą się pływających w wodzie wodorostów albo pokłócą o wiaderko. Zwykle nikt nie zwraca na to większej uwagi, bo to po prostu część rodzinnych wakacji. Kilka dni temu w Gdyni byłam jednak świadkiem sceny, która od początku wydawała mi się zupełnie inna. Dziewczynka płakała, mama próbowała wszystkiego. Ojciec wybrał straszenie Leżałam na plaży i czytałam książkę. Pogoda dopisywała, wokół było mnóstwo rodzin z dziećmi. Kilka metrów ode mnie rozłożyło się młode małżeństwo z dwójką maluchów. Młodszy chłopiec, może roczny, niemal od razu zasnął w wózku. Starsza dziewczynka, na oko dwu– lub trzylatka, ledwo usiadła na kocu, a już zaczęła głośno płakać. Nie wiem, co było przyczyną. Być może była zmęczona podróżą, może było jej za gorąco, a może po prostu miała gorszy moment. Małe dzieci nie zawsze potrafią powiedzieć, co czują. Mama reagowała dokładnie tak, jak pewnie zrobiłoby wielu rodziców. Spokojnie do niej mówiła, proponowała wspólne pójście do wody, pokazywała zabawki do piasku, próbowała ją przytulić, wzięła na ręce, głaskała po plecach. Nic nie pomagało. Po kilku minutach wyraźnie opadła z sił. Usiadła obok córki i zamilkła zrezygnowana. Wtedy odezwał się tata. – Jak się nie uspokoisz, zadzwonię do hotelu i powiem, żeby cię nie wpuścili. Za karę. Bo tak się darłaś na plaży. Dziewczynka spojrzała na niego z przerażeniem. Po chwili rozpłakała się jeszcze mocniej. Im dłużej to trwało, tym bardziej ludzie czuli się nieswojo Na plaży trudno cokolwiek ukryć. Głosy niosą się daleko, a kiedy jedno dziecko płacze naprawdę głośno, mimowolnie zwraca na siebie uwagę plażowiczów w promieniu kilkunastu metrów. Widziałam, jak kobieta siedząca obok mnie odłożyła gazetę i spojrzała w stronę tej rodziny. Starszy pan, który chwilę wcześniej drzemał na leżaku, uniósł głowę. Kilka osób wymieniło między sobą znaczące spojrzenia. Nikt nic nie powiedział. Ojciec tymczasem uparcie powtarzał to samo zdanie. – Zadzwonię do hotelu. Nie wpuszczą cię. Raz. Drugi. Trzeci. Dziewczynka była już tak roztrzęsiona, że trudno było zrozumieć, co mówi przez łzy. Widać było tylko, że naprawdę się boi. Dla dorosłego to oczywiście absurdalna groźba. Ale dla dwu- czy trzylatki tata jest kimś, kto wie wszystko i może wszystko. Skoro mówi, że nie będzie mogła wrócić do hotelu, to dlaczego miałaby mu nie wierzyć? Patrzyłam na tę scenę i miałam wrażenie, że ojciec wcale nie próbuje uspokoić córki. On próbował sprawić, żeby przestała płakać. To nie jest to samo. Strach ucisza dziecko tylko na chwilę Po powrocie do domu długo myślałam o tej rodzinie. Nie oceniam ich jako rodziców. Nie wiem, jak wygląda ich codzienność, ile mają na głowie ani czy tamten dzień nie był dla nich wyjątkowo trudny. Mam jednak wrażenie, że coraz częściej mylimy dwa zupełnie różne cele: chcemy, żeby dziecko natychmiast przestało płakać, zamiast zastanowić się, dlaczego płacze. Dlatego pojawiają się groźby, szantaże, straszenie policjantem, lekarzem, panią w sklepie czy jak w tym przypadku – hotelem. Problem w tym, że małe dziecko nie odbiera takich słów jak żartu albo wychowawczej sztuczki. Ono odbiera je dosłownie. Czuje lęk. A lęk nie uczy regulowania emocji. Uczy jedynie, że kiedy jest mu trudno, ktoś jeszcze dołoży mu kolejny powód do strachu. Najbardziej zapadła mi w pamięć cisza mamy. Nie dlatego, że nic nie robiła. Wręcz przeciwnie – wcześniej próbowała wszystkiego, co przyszło jej do głowy. Po prostu w pewnym momencie oddała inicjatywę mężowi, być może licząc, że jemu uda się uspokoić córkę. Nie udało się. Bo są słowa, które kończą płacz tylko pozornie. Dziecko może zamilknąć, ale nie dlatego, że poczuło się bezpiecznie. Zamilknie, bo będzie się bało. A przecież chyba nie o taki spokój chodzi nam w wychowaniu? Zobacz także: 12-latek chciał kupić gofra na deptaku w Kołobrzegu. Reakcja jego matki to dowód, że pokolenie alfa będzie stracone Dojmujące sceny za parawanem w Jastarni. „Była 7 rano. Nie mogłam oderwać oczu od tego 6-latka” Przykre sceny na plaży w Łebie: ludzie odwracali wzrok. „Chłopiec prosił mamę, żeby przestała. Aż zanosił się płaczem”
Rodzice płacą, żeby ich dzieci spały na dworze. „Córka codziennie wraca brudna i szczęśliwa”
Czy dziecko powinno codziennie taplać się w błocie, wspinać na drzewa i spędzać większość dnia na dworze, nawet gdy pada deszcz? Jeszcze kilkanaście lat temu takie pytanie zadane w Polsce brzmiałoby absurdalnie. Dziś coraz więcej rodziców za to płaci.
Leśne przedszkola już nie kojarzą się wyłącznie ze Skandynawią i osobliwymi – z punktu widzenia Polaków – zasadami wychowywania dzieci. Dziś powstaje ich coraz więcej również w Polsce. Dzieci spędzają niemal cały dzień na świeżym powietrzu, niezależnie od pogody. Zamiast plastikowych zabawek, mają patyki, kamienie, liście i błoto. Uczą się rozpalać ognisko pod okiem opiekunów, budować szałasy, obserwować owady i poznawać przyrodę wszystkimi zmysłami. Zwolennicy przekonują, że taki model rozwija samodzielność, odporność i kreatywność. Brzmi idyllicznie? Nie dla wszystkich. „Po tym, co usłyszałam, od razu zrezygnowałam” – Chciałam zapisać tam Oliwierka. Wydawało mi się, że to świetna alternatywa dla tradycyjnego przedszkola. Potem spotkałam znajomą, której córka chodzi do takiej placówki. Opowiadała, że dzieci praktycznie codziennie wracają całe ubłocone, mokre, że siadają na ziemi, nawet kiedy jest zimno. Powiedziała też, że zdarzają się odpoczynki na świeżym powietrzu, pod wiatą albo że dzieci leżakują w hamakach, jeśli pogoda na to pozwala. To kompletnie nie jest dla mnie – mówi Karolina, mama 4-letniego Oliwiera. Najbardziej zaniepokoiło ją jednak coś innego. – Usłyszałam, że kiedy dzieci znajdą kałużę, wychowawcy wręcz je zachęcają, żeby sobie po nich skakały, bo „pozwalają doświadczać świata”. Ja rozumiem ideę swobodnej zabawy, ale są jakieś granice. Nie chcę odbierać syna codziennie przemoczonego od stóp do głów i zastanawiać się, czy następnego dnia nie będę musiała brać w pracy zwolnienia, żeby latać po lekarzach. Pić z kałuży też im pozwalają? – pyta ironicznie. „To nie jest zaniedbanie. To dzieciństwo” Zupełnie inaczej patrzy na to Natalia, mama pięcioletniej Hani. – Moja córka chodzi do leśnego przedszkola drugi rok. Tak, wraca brudna. Tak, skacze po kałużach, lepi z błota, wspina się na powalone pnie i buduje szałasy. Ale wraca też szczęśliwa, pewna siebie i zachwycona każdym dniem. To zupełnie inna dziewczynka: już nie jest cichą szarą myszką, jest odważna, gotowa do podboju świata. Jak podkreśla, rodzice od początku wiedzą, na czym polega taka edukacja. – Dzieci mają nieprzemakalne kombinezony, odpowiednie buty i ubrania na zmianę. Nikt nie każe im marznąć. Jeśli pogoda jest jakimś zagrożeniem, bo są burze na przykład, zajęcia są odpowiednio organizowane. To nie jest survival, tylko przemyślana edukacja oparta na kontakcie z naturą. Dodaje, że córka znacznie rzadziej choruje niż wcześniej. – Wiele osób widzi tylko to błoto. Ja widzę dziecko, które nie boi się owadów, potrafi rozpalić ognisko z pomocą dorosłych, rozpoznaje drzewa i godzinami potrafi bawić się bez tabletu. „To bardziej moda rodziców niż potrzeba dzieci” Znacznie bardziej krytyczna jest pani Ewa, mama sześciolatka. – Mam wrażenie, że leśne przedszkola są trochę jak kawa specialty albo chleb na zakwasie z rzemieślniczej piekarni za 20 zł. To moda dla dorosłych nowobogackich, którzy chcą wychowywać dzieci „bliżej natury”. Tylko że czasami mam wrażenie, że zapominają o zdrowym rozsądku. Przyznaje, że rozważała zapisanie syna do takiej placówki. – Byłam na dniu otwartym, bo mnie to ciekawiło. Dzieci siedziały na pniach zamiast na krzesłach, jadły posiłek na dworze, chwilę później tarzały się po mokrej trawie i błocie. Dla jednych to hartowanie. Dla mnie – niepotrzebne ryzyko. Wiem też, że dzieci uczą się używać prostych narzędzi, takich jak małe nożyki do strugania patyków, oczywiście pod nadzorem. Rozumiem, że ma to uczyć odpowiedzialności, ale nie potrafiłabym się z tym pogodzić. Leśne przedszkola nie są dla każdego Leśne przedszkola nie są eksperymentem ani miejscem, gdzie dzieci pozostawia się samym sobie. Działają zgodnie z podstawą programową wychowania przedszkolnego, a ich filozofia opiera się na jak najczęstszym przebywaniu na świeżym powietrzu, samodzielności i nauce przez doświadczenie. To jednak jeden z tych tematów, przy których trudno o kompromis. Jedni widzą dzieciństwo, którego dziś brakuje – pełne błota, patyków i wspinania się na drzewa. Inni patrzą na te same obrazki i zastanawiają się, czy w pogoni za naturą nie zapominamy, że nie każde dziecko odnajdzie się w takim środowisku. Być może właśnie dlatego leśne przedszkola wzbudzają dziś tyle emocji – bo nie są tylko wyborem placówki. Są wyborem konkretnej filozofii wychowania. Zobacz także: To najgorsze, co widziała podczas dyżuru w przedszkolu. „4-latek telefon umie obsłużyć, ale załatwia się do pieluchy” Jej syn nie dostał się do publicznego przedszkola. „System nagradza nierobów, a karze uczciwych ludzi” Leoś wrócił z przedszkola głodny. „Nie dali mi obiadu, bo mnie nie zauważyli”. Reakcja mamy może zdziwić
Nagrał dziecko płaczące w samolocie: gdzie była matka? „Rodzice czują presję”
Płacz dziecka w samolocie to jeden z tych tematów, które niemal zawsze wywołują emocje. Jedni pasażerowie czują irytację, inni patrzą na sytuację ze zrozumieniem i przypominają, że maluch nie płacze po to, by komuś przeszkodzić. Nagranie Kacpra Świątka, który stanął w obronie rodziców podróżujących z małymi dziećmi, wywołało tysiące reakcji.
Kacper Świątek, znany na Instagramie jako @duszekkapi, prywatnie tata i mąż modelki oraz influencerki Aleksandry Żuraw, podzielił się z obserwatorami krótką relacją z podróży samolotem. Na nagraniu influencer siedzi w fotelu, a w tle słychać bardzo głośny płacz małego dziecka. Dla wielu osób taki dźwięk podczas lotu byłby powodem do irytacji. Świątek zwrócił jednak uwagę na zupełnie inną perspektywę – rodziców, którzy w takiej sytuacji często przeżywają ogromny stres. „Jestem dorosły i nie przeszkadza mi płaczące dziecko w samolocie. Przeszkadza mi brak zrozumienia, bo dziecko nie krzyczy dla zabawy. Coś je boli, czegoś się boi. A rodzice? Serce im pęka, robią wszystko, żeby pomóc, a na plecach czują presję całego samolotu”. Nagranie szybko zaczęło krążyć w sieci. Na Instagramie i Threads zostało skomentowane ponad tysiąc razy. Empatia (bez)dzietnych Pod wpisem pojawiła się klasyczna dyskusja, która wraca przy okazji podróży z dziećmi. Czy płacz niemowlęcia w samolocie trzeba po prostu zaakceptować? A może rodzice powinni zrobić wszystko, by nie zakłócać komfortu innych pasażerów? Wiele osób stanęło po stronie influencera i podkreślało, że płaczące dziecko nie jest „niegrzecznym pasażerem”. Maluch nie potrafi powiedzieć, że boli go ucho, jest zmęczony albo przestraszony. Płacz jest jedynym sposobem komunikacji. Jedna z komentujących osób napisała: „Osoba bezdzietna nigdy tego nie zrozumie, dopóki nie będzie miała swojego dziecka. Życzę takiej osobie wszystkiego dobrego. Pozdrawia mama trójki dzieci”. Ten komentarz wywołał jednak sprzeciw części internautów. W odpowiedzi ktoś zauważył: „Osoba bezdzietna, która ma empatię dla dzieci, doskonale to rozumie. A rodzic, który tej empatii nie ma, szczególnie do obcych dzieci, rozumieć tego nie będzie. Bo empatia nie ma związku z posiadaniem dzieci. Bezdzietni mogą mieć jej więcej niż rodzice”. To właśnie ten wątek okazał się jednym z najciekawszych w całej dyskusji. Wielu komentujących zwracało uwagę, że zrozumienie nie zawsze wynika z własnego doświadczenia rodzicielstwa, ale z umiejętności spojrzenia na sytuację oczami drugiego człowieka. „Płacz dziecka to nie problem. Problemem bywają rodzice” Nie wszyscy jednak całkowicie zgadzali się z przesłaniem influencera. Część osób podkreślała, że choć sam płacz dziecka jest czymś naturalnym, to zachowanie rodziców może mieć znaczenie. „Mnie przeszkadza. I też jestem dorosła, i też mam dziecko”. Inna osoba napisała: „Płaczące nie, kopiące w fotel, wrzeszczące do rodzica, zamiast mówić cicho, zachowujące się jak zwierzę – tak”. W komentarzach pojawiały się też głosy, że problemem nie jest samo dziecko, ale sytuacje, w których rodzice całkowicie ignorują jego zachowanie. „Nawet nie chodzi o płaczące dziecko, a o rodziców, którzy bardzo często nie robią nic, by dziecko uspokoić czy zrozumieć. Niestety spotkałem się z tym bardzo często. Dziecko krzyczy, płacze, a matka z ojcem w telefonach. Oczywiście nie zawsze, ale niestety często tak to wygląda”. To ważne rozróżnienie, które przewijało się przez wiele komentarzy. Większość osób nie oczekuje przecież, że niemowlę przestanie płakać na zawołanie. Frustrację wywołuje raczej wrażenie, że rodzice nie reagują i nie próbują pomóc dziecku. Czy małe dzieci powinny latać samolotami? W dyskusji pojawiły się również głosy, że bardzo małe dzieci nie powinny podróżować samolotem, bo lot jest dla nich ogromnym stresem. „Uważam, że takie małe dzieci nie powinny latać samolotami. Jest to ogromny stres dla nich i dla rodziców. Ja, będąc w samolocie, słysząc taki krzyk, płakałabym razem z tym dzieckiem. Lepiej odpuścić wymarzone wakacje z maluchem, który ma kilka miesięcy i potrzebuje komfortu, a nie hałasu i zamieszania”. Jeden z komentarzy zwrócił uwagę na jeszcze inny aspekt: „Mnie przeraża to, że płaczące dziecko staje się problemem, ale szczekający piesek już nie.” Ta wypowiedź dobrze pokazuje, dlaczego temat tak mocno dzieli ludzi. Dla jednych dziecko w przestrzeni publicznej jest naturalnym uczestnikiem życia społecznego. Dla innych – źródłem hałasu, którego można byłoby uniknąć. Być może jednak największym problemem nie jest sam płacz dziecka. Niemowlę nie wybiera momentu, w którym zacznie płakać, i nie robi tego nikomu na złość. Najwięcej emocji budzi pytanie, czy dorośli wokół potrafią zachować równowagę – rodzice, którzy próbują pomóc dziecku, i pasażerowie, którzy potrafią zaakceptować, że czasem podróż nie będzie idealnie cicha. W końcu samolot jest przestrzenią wspólną, w której potrzebna jest odrobina cierpliwości z każdej strony. Zobacz także: Kto leciał z dziećmi samolotem, ten w cyrku się nie śmieje. „Matka zaczęła obierać jajka i absurdalnie się tłumaczyła” Matka rozkręciła aferę w samolocie. „Zapłaciłam, a nie miałam gdzie usiąść, żeby jej dziecko miało miejsce na nogi” Płaczące dziecko na pokładzie samolotu to nie problem. Ojciec: „Jestem dorosły i mam słuchawki”
Te 4 zdania powinny zniknąć z rodzicielskiego słownika. Mówimy je nagminnie i zostawiamy ślad na lata
Większość rodziców nie zastanawia się nad każdym wypowiedzianym zdaniem. Kiedy dziecko płacze, złości się albo po raz kolejny nie chce posprzątać zabawek, często reagujemy automatycznie. Problem w tym, że niektóre zwroty – choć wypowiadane z najlepszymi intencjami – mogą sprawić, że dziecko poczuje się niezrozumiane albo zacznie budować o sobie niekorzystne przekonania.
Amerykańska psycholożka kliniczna Sarah Lebovitz Suria, od ponad 10 lat pracująca z dziećmi i rodzicami, wskazuje cztery zdania, które warto wykreślić z rodzicielskiego słownika. Nie chodzi o to, by mówić „idealnie”, ale by lepiej wspierać rozwój emocjonalny dziecka. 1. „Przecież nic się nie stało” To jedno z najczęściej wypowiadanych zdań, gdy dziecko się przewróci, przestraszy lub zacznie płakać. Rodzice chcą je uspokoić, ale efekt może być odwrotny. Jeśli maluch właśnie przeżywa silne emocje, słyszy komunikat, że jego uczucia są nieważne albo przesadzone. Zamiast tego psycholożka proponuje nazwać to, co dziecko przeżywa. Można powiedzieć: „Widzę, że się przestraszyłeś”. „To musiało zaboleć”. „Chodź, umyjemy kolanko i zobaczymy za chwilę, jak się czujesz”. Takie słowa pomagają dziecku zrozumieć własne emocje i pokazują, że rodzic traktuje je poważnie. 2. „Jesteś taki mądry” Choć brzmi jak komplement, według psycholożki lepiej chwalić nie dziecko, lecz jego wysiłek. Dlaczego? Gdy dziecko słyszy przede wszystkim „jesteś mądry”, może zacząć wierzyć, że jego wartość zależy od tego, czy zawsze odnosi sukces. Porażki stają się wtedy szczególnie bolesne. Lepsze komunikaty to: „Widzę, ile pracy w to włożyłeś”. „Świetnie sobie z tym poradziłeś”. „Ta metoda naprawdę zadziałała”. W ten sposób dziecko uczy się, że rozwój zależy od wysiłku, a nie od wrodzonych cech. 3. „Nie” Rodzice nie unikną stawiania granic, ale samo krótkie „nie” często kończy rozmowę i wywołuje frustrację. Psycholożka proponuje, by, zamiast odmawiać bez wyjaśnienia, pokazać dziecku, że potrzeba została zauważona, choć nie może być zrealizowana w tej chwili. Przykład? „To nie jest teraz możliwe”. „Dzisiaj się nie uda, ale możemy zaplanować to na weekend”. „Teraz tego nie zrobimy, ale wrócimy do tego później”. Dziecko nadal słyszy granicę, ale jednocześnie czuje, że rodzic traktuje jego prośbę poważnie. 4. „Nigdy mnie nie słuchasz” Takie zdania często padają w pośpiechu – przed wyjściem do szkoły czy wieczorem, gdy czas szykować się do snu. Problem polega na tym, że słowa „zawsze” i „nigdy” łatwo stają się dla dziecka etykietą. Zamiast mówić: „Nigdy mnie nie słuchasz”, lepiej powiedzieć: „Potrzebuję teraz twojej uwagi”. „Widzę, że jesteś zajęty. Za pięć minut będzie czas na kąpiel”. „Posłuchaj mnie przez chwilę”. To konkretne komunikaty, które opisują sytuację, zamiast oceniać dziecko. Nie chodzi o perfekcję Pscyholożka podkreśla, że żaden rodzic nie będzie mówił idealnie przez cały czas. Najważniejsze jest zrozumienie, dlaczego niektóre komunikaty działają lepiej od innych. Nie chodzi więc o uczenie się gotowych formułek na pamięć, ale o zmianę sposobu myślenia. Zamiast oceniać dziecko lub podważać jego emocje, warto je zauważać, nazywać i pokazywać, jak sobie z nimi radzić. To właśnie takie codzienne rozmowy budują poczucie bezpieczeństwa, pewność siebie i dobrą relację – znacznie skuteczniej niż nawet najlepiej wypowiedziane „nic ci nie jest”. Źródło: Newsweek.com Zobacz także: Gdy dziecko wpada w tantrum, jak mantrę mówię to zdanie. Wystarczą 3 słowa
Oto ranking najpopularniejszych imion w Polsce. Sprawdź, czy Twoje imię jest na liście
Czy wiesz, że ponad milion Polek nosi to samo imię? A najpopularniejsze męskie imię ma w Polsce prawie 700 tysięcy mężczyzn. Dane z rejestru PESEL pokazują, które imiona od dekad cieszą się największą popularnością. Sprawdź, czy Twoje znalazło się w czołówce.
Moda na imiona zmienia się z każdym pokoleniem, ale niektóre wybory rodziców okazały się ponadczasowe. Choć dziś na porodówkach królują Nikodem, Antoni, Zofia czy Maja, wśród wszystkich żyjących mieszkańców Polski nadal dominują klasyczne imiona nadawane kilkadziesiąt lat temu. Najpopularniejsze imiona żeńskie w Polsce Jeśli masz na imię Anna, należysz do naprawdę licznego grona. Według danych rejestru PESEL to właśnie Anna jest najczęściej spotykanym imieniem w Polsce. Nosi je ponad 1,06 mln kobiet. Oto 10 najpopularniejszych imion żeńskich: Anna – 1 063 756 Katarzyna – 602 473 Małgorzata – 572 065 Maria – 566 955 Agnieszka – 544 965 Ewa – 469 820 Barbara – 467 694 Magdalena – 434 117 Elżbieta – 404 678 Joanna – 401 859 W pierwszej dziesiątce dominują imiona, które święciły triumfy w latach 60., 70. i 80. XX wieku. Są klasyczne, dobrze znane i od pokoleń obecne w niemal każdej polskiej rodzinie. Najpopularniejsze imiona męskie w Polsce Wśród mężczyzn od lat króluje Piotr. To właśnie to imię nosi najwięcej żyjących Polaków. Tuż za nim znalazły się Krzysztof i Tomasz – imiona, które przez wiele lat były jednymi z najczęściej nadawanych chłopcom. Ranking 10 najpopularniejszych imion męskich wygląda następująco: Piotr – 682 516 Krzysztof – 631 898 Tomasz – 533 221 Andrzej – 513 750 Paweł – 502 074 Michał – 492 334 Jan – 462 516 Marcin – 447 274 Jakub – 433 696 Adam – 400 577 Choć dziś wielu rodziców wybiera dla synów Nikodema, Antoniego czy Leona, to minie jeszcze wiele lat, zanim nowe pokolenie zdoła wyprzedzić Piotrów, Krzysztofów czy Tomaszów w ogólnopolskim zestawieniu. Dlaczego ten ranking wygląda inaczej niż lista najpopularniejszych imion dla noworodków? To pytanie zadaje sobie wiele osób. Odpowiedź jest prosta – ranking rejestru PESEL obejmuje wszystkich żyjących mieszkańców Polski, a nie tylko dzieci urodzone w ostatnim roku. Dlatego na czele znajdują się imiona, które były niezwykle modne kilkadziesiąt lat temu. W latach 70. i 80. rodzice najchętniej wybierali Annę, Katarzynę, Piotra czy Krzysztofa. Dziś moda wygląda zupełnie inaczej – na porodówkach dominują Nikodem, Antoni, Jan, Zofia, Maja czy Zuzanna. To pokazuje, jak bardzo zmieniają się trendy. Jedne imiona wracają do łask po wielu latach, inne niemal całkowicie znikają z rankingów. Jedno pozostaje jednak niezmienne – klasyczne imiona wciąż stanowią wizytówkę całych pokoleń Polaków i jeszcze długo nie oddadzą swoich miejsc w rejestrze PESEL. Zobacz także: Dostała osobliwe imię po babci. „Córka wraca do domu z płaczem. Dzieci ją przezywają, bo nie wiedzą, jak je wymówić” Na placach zabaw co drugi chłopiec ma tak na imię. Jest nudne i toporne, ale rodzice nie mogą się powstrzymać Ranking najbardziej obciachowych imion. Nr 2 to wstyd za granicą, ale z nr 5 śmieją się wszyscy w Polsce
Nauczycielka: „Dzisiejsze 7-latki nie znają liter i imion rodziców. We wrześniu czeka nas armagedon”
Za kilka tygodni tysiące dzieci po raz pierwszy usiądą w szkolnych ławkach. Jedne przekroczą próg klasy z ciekawością, może nawet ekscytacją, inne zasiądą w ławkach pełne lęku i napięcia. Nauczycielka, która napisała do naszej redakcji, przekonuje jednak, że coraz częściej największym wyzwaniem nie są emocje pierwszaków, lecz oczekiwania dorosłych wobec szkoły.
Przygotowanie dziecka do szkoły nie oznacza, że przyszły pierwszoklasista powinien biegle czytać czy liczyć. Znacznie ważniejsze są umiejętności rozwijane na co dzień – ciekawość świata, sprawność manualna, umiejętność skupienia uwagi, rozmowy z dorosłymi czy znajomość podstawowych informacji o sobie i swojej rodzinie. Specjaliści od lat podkreślają, że największy wpływ na gotowość szkolną mają codzienne, pozornie zwyczajne aktywności: wspólne czytanie książek, zabawy słowne, rysowanie, układanie klocków czy rozmowy podczas spaceru. Szkoła odgrywa w edukacji ogromną rolę, ale nie jest w stanie zastąpić tego, co dziecko wynosi z domu. Zdaniem naszej czytelniczki wielu rodziców o tym nie pamięta. „Nie chodzi o to, żeby sześciolatek czytał książki” Przeczytałam u was na Facebooku tekst o tym, że rodzice coraz częściej zrzucają odpowiedzialność za edukację na szkołę. Przez chwilę zastanawiałam się, czy naprawdę jest aż tak źle, ale szybko doszłam do wniosku, że niestety mogłabym dopisać do tego artykułu jeszcze kilkanaście własnych historii. Pracuję w szkole podstawowej od kilkunastu lat i naprawdę lubię swoją pracę. Każdy wrzesień jest dla mnie nowym początkiem, bo do klasy trafiają dzieci z różnymi temperamentami, doświadczeniami i możliwościami. Nigdy nie oczekiwałam, że wszystkie będą umiały czytać albo liczyć do stu. Mam jednak wrażenie, że z roku na rok coraz częściej zaczynamy od rzeczy, które jeszcze niedawno wydawały się oczywiste. Od razu chcę podkreślić, że nie oczekuję od dzieci cudów. Pierwsza klasa właśnie po to istnieje, żeby uczyć czytania, pisania i liczenia. Problem polega na tym, że coraz częściej trafiają do nas dzieci, które nigdy wcześniej nie miały książki w ręku, nie rozpoznają większości liter, a trzymanie kredki sprawia im ogromną trudność. Nie martwi mnie to, że czegoś jeszcze nie potrafią. Martwi mnie raczej to, że wielu rodziców jest przekonanych, iż przygotowanie dziecka do szkoły w ogóle ich nie dotyczy. Słyszę później: „Od tego jest szkoła”, jakby przekroczenie progu klasy miało w kilka tygodni zastąpić lata wspólnego czytania, rozmów i codziennego zainteresowania dzieckiem. „Szkoła może bardzo wiele, ale nie zrobi wszystkiego” Każdego roku podczas pierwszych zajęć poznaję dzieci i staram się dowiedzieć o nich jak najwięcej. Coraz częściej zdarzają się jednak sytuacje, które naprawdę mnie zaskakują. Niektóre dzieci nie potrafią powiedzieć, jak nazywa się ich mama lub tata, mylą nazwę miejscowości, w której mieszkają, albo nie wiedzą, jaki mają adres... Wiem, że nie dotyczy to wszystkich rodzin, ale takich przypadków jest więcej niż jeszcze kilka lat temu. Mam wrażenie, że wielu dorosłych żyje dziś w nieustannym pośpiechu. Po pracy trzeba zrobić zakupy, ugotować obiad, posprzątać, odebrać dziecko z zajęć dodatkowych. Najłatwiej więc wręczyć tablet albo telefon, bo wtedy przez chwilę jest cisza. Problem w tym, że żaden ekran nie zastąpi wspólnego czytania książeczki, rozmowy o obrazkach, zabawy w wyszukiwanie literek na szyldach czy odpowiadania na setki dziecięcych pytań. To właśnie podczas takich zwyczajnych chwil dzieci rozwijają słownictwo, ciekawość świata i gotowość do nauki. Nauczyciel naprawdę jest w stanie nauczyć dziecko czytać. Może pomóc mu polubić książki, odkryć matematykę i uwierzyć we własne możliwości. Nie jest jednak w stanie w kilka miesięcy nadrobić wszystkiego, czego zabrakło przez poprzednie lata. Piszę ten list nie po to, żeby kogokolwiek zawstydzić. Chciałabym tylko przypomnieć rodzicom, że edukacja nie zaczyna się pierwszego września. Ona zaczyna się dużo wcześniej – wtedy, gdy dziecko siada mamie na kolanach z książeczką, pyta o litery na opakowaniu płatków śniadaniowych albo chce opowiedzieć, co wydarzyło się w przedszkolu. To są chwile, których żadna szkoła nie jest w stanie zastąpić. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Od 1 września koniec tradycyjnych lekcji i siedzenia w ławkach. Nauczycielka: „To może być niezły chaos” Nauczyciele nawet w wakacje nie mają życia: „Matka ucznia powiedziała, że mi zapłaci” Już jest kalendarz roku szkolnego 2026/2027: więcej laby niż nauki. Będą dłuższe wakacje, zmiany w organizacji ferii
Weszłam do Sephory i aż mną zatrzęsło na widok tych dzieci. Matka stała obok i udawała, że nie widzi
Mieszały podkłady, otwierały kolejne szminki i zostawiały zużyte chusteczki na podłodze. Obok stała mama, która ani razu nie zwróciła im uwagi. Ta krótka scena w Sephorze mówi o współczesnym rodzicielstwie znacznie więcej niż kolejna dyskusja o pokoleniu Sephora Kids.
Do Sephory weszłam dosłownie na chwilę – powąchać perfumy, o których mówiła mi mama. Miałam tam spędzić nie więcej niż 2 minuty, ale jedna scena zatrzymała mnie na dłużej. Dzieci Sephory w natarciu Przy jednym ze stoisk stały trzy dziewczynki. Wyglądały na 10, 11 lat, ale równie dobrze mogły mieć 8 albo i 15. Były w szale testowania produktów, chociaż testowaniem bym tego nie nazwała. Jedna wyciskała na dłoń podkład, jeden, drugi, trzeci. Druga mieszała to wszystko palcem na dłoni koleżanki, zastanawiając się, czy ten odcień będzie jej pasował. Trzecia przeglądała się w lusterku, nakładając na usta kolejne pomadki. Ścierała je dostępnymi dla klientów chusteczkami, które później lądowały na podłodze. – Daj jeszcze tą. Ta będzie miała fajny kolor – mówiła, wskazując kolejną szminkę na półce. W tym samym czasie na ręce drugiej koleżanki zaczęły trafiać swatche cieni z kosztującej kilkaset złotych paletki. To nie wyglądało jak sprawdzanie kosmetyków przed zakupem. Dziewczynki bardziej przypominały dzieci robiące doświadczenie z chemii niż klientki drogerii. Kilka kroków dalej stała kobieta. Zerkała w ich stronę, potem rozglądała się po sklepie. Przez większość czasu wpatrywała się w telefon. Po chwili zniecierpliwiona krzyknęła: – Długo jeszcze? – Zaraz, mamo, już kończymy – usłyszała w odpowiedzi. A dziewczynki zaczęły dobierać się do kolejnej półki, tym razem z pielęgnacją twarzy znanej koreańskiej marki. Czy to są te słynne Sephora Kids? Pokolenie Sephora: kiedy dorośli zaczną wyznaczać granice? Termin Sephora Kids narodził się w mediach społecznościowych, głównie na TikToku. Określa dzieci – najczęściej w wieku od około 8 do 13 lat – które fascynują się pielęgnacją skóry i luksusowymi kosmetykami sprzedawanymi w drogeriach takich jak Sephora. Moda na Sephora Kids zaczęła się od fascynacji pielęgnacją skóry i kosmetycznymi nowinkami. Dziś coraz częściej mówi się jednak o zupełnie innym problemie – niszczeniu testerów, marnowaniu produktów i traktowaniu drogerii jak miejsca do nagrywania filmów na TikToka. To już nie tylko kwestia wydawania pieniędzy rodziców na kosmetyki, których dzieci nie potrzebują. Coraz częściej cierpią na tym także pracownicy sklepów, którzy muszą sprzątać zniszczone stoiska, oraz inni klienci, którzy nie mają możliwości normalnie przetestować produktów. Patrząc na to, co zobaczyłam w Sephorze, trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że największym problemem nie są wcale dzieci. Problemem są dorośli, którzy nawet stojąc obok, udają, że nie widzą. Zobacz także: Nawet 9-latki boją się starości. „Córka prosiła, bym kupiła jej krem anti-aging, bo wszystkie koleżanki takich używają”
Zatarasowała wózkiem przejście w pociągu i została zlinczowana. „Od matek oczekuje się nadludzkiej perfekcji”
„Od matek wymaga się, by radziły sobie w każdych, nawet ekstremalnych warunkach, bezbłędnie i najlepiej bezszelestnie” – pisze mama po tym, jak spadła na nią fala krytyki, bo zablokowała przejście w pociągu.
Historia mamy podróżującej pociągiem z trójką dzieci wywołała burzliwą dyskusję dotyczącą obecności matek i dzieci w przestrzeni publicznej. Po fali krytyki – ale też wsparcia – influencerka postanowiła wrócić do sprawy. Tym razem nie opowiadała już o podróży pociągiem, ale o tym, co – jej zdaniem – ujawniły setki komentarzy internautów. „Przeczytałam je wszystkie” Opisywałyśmy historię influencerki prowadzącej profil @mamadopotegi3, która relacjonowała nieprzyjemną podróż pociągiem PKP Intercity z trójką dzieci. Kobieta twierdziła, że podczas wsiadania z dziecięcym wózkiem spotkała się z niechęcią pasażerów i poczuła się publicznie upokorzona. „Przeżyłam lincz przy wsiadaniu z wózkiem i trójką dzieci do pociągu” − mówiła. Kiedy próbowała okiełznać trójkę dzieci i jednocześnie zabezpieczyć rozłożony wózek, spotkała się z wrogością: westchnieniami, jadowitymi spojrzeniami i popędzaniem. Pod nagraniem pojawiły się setki komentarzy. Jedni bronili matki, przekonując, że zabrakło zwykłej ludzkiej życzliwości. Inni zarzucali jej egoizm i przekonywali, że sama powinna lepiej przygotować się do podróży. Teraz influencerka opublikowała kolejną rolkę, w której odniosła się do całej dyskusji. „Od matek oczekuje się perfekcji” Autorka przyznała, że przeczytała wszystkie komentarze i doszła do wniosku, że internetowa burza dotyczyła czegoś znacznie większego niż sam przejazd pociągiem. „Podzieliłam się tym, co spotkało mnie w pociągu podczas podróży z dziećmi, ale to, co wydarzyło się w sekcji komentarzy, przerosło moje najśmielsze oczekiwania. Przeczytałam je wszystkie i postanowiłam spojrzeć na nie głębiej – z psychologicznej i społecznej perspektywy. To nie była tylko historia o pociągu. To było lustro, w którym odbiło się nasze społeczeństwo” – pisze Julia. Zdaniem influencerki reakcje internautów pokazały, jak bardzo podzieleni jesteśmy w ocenie rodziców małych dzieci funkcjonujących w przestrzeni publicznej. Jednym z najważniejszych wniosków, do których doszła autorka, jest – jak twierdzi – ogromna presja wywierana na matki: „Wymóg nadludzkiej perfekcji od matek – oczekiwanie, że w każdej, nawet ekstremalnej sytuacji logistycznej poradzimy sobie bezbłędnie i bezszelestnie, nie dając sobie prawa do błędu”. To argument, który pojawiał się również pod pierwszym nagraniem. Wiele kobiet pisało, że podróżowanie z małymi dziećmi niemal zawsze wiąże się z nieprzewidzianymi sytuacjami i trudno oczekiwać, że wszystko przebiegnie idealnie. Jednocześnie nie brakowało głosów, że odpowiedzialność za przygotowanie podróży spoczywa przede wszystkim na rodzicach i to oni powinni zrobić wszystko, aby nie utrudniać przejazdu innym pasażerom. „Łatwiej obwinić rodzica niż system” Influencerka zwróciła uwagę również na inny problem: przerzucanie odpowiedzialności na jednostkę, a dokładnie na rodzica, zamiast dostrzec braki systemowe. To nawiązanie do kwestii, o której dyskutowano już wcześniej – niewielkiej liczby miejsc na wózki dziecięce i ograniczonej przestrzeni w wielu wagonach. Nie wszyscy jednak podzielają tę opinię. Część komentujących uważa, że nawet jeśli infrastruktura pozostawia wiele do życzenia, nie zwalnia to pasażerów z obowiązku takiego organizowania podróży, by jak najmniej utrudniać ją innym. To pamiętanie za wszelką cenę o innych Julia nazywa „kultem świętego spokoju”: „W świecie wszechobecnego pośpiechu każda drobna niedogodność czy obecność dzieci w przestrzeni publicznej bywa odbierana jako osobisty atak na czyjąś strefę komfortu”. Trudno nie przyznać jej racji: w ostatnich latach spadła społeczna tolerancja na dziecięcy hałas czy chwilowe utrudnienia. Internet jak społeczne laboratorium Na koniec influencerka zwróciła uwagę na jeszcze jeden aspekt całej historii: choć wielu ludzi ją skrytykowało, równie wielu okazało życzliwość, empatię, wręcz solidarność wynikającą ze zrozumienia sytuacji. Być może właśnie to jest najciekawszym wnioskiem z całej tej historii. Nie to, kto miał rację podczas wsiadania do pociągu, ale jak bardzo podobne sytuacje potrafią podzielić ludzi. Jedni zobaczyli w tej historii zmęczoną mamę próbującą zapanować nad logistycznym chaosem. Inni – pasażerkę, która swoim zachowaniem utrudniła podróż pozostałym. Prawda zapewne, jak to często bywa, leży gdzieś pośrodku. Bo nawet jeśli infrastruktura wymaga zmian, a rodzicom z małymi dziećmi warto okazywać więcej wyrozumiałości, trudno oczekiwać, że pozostali pasażerowie nie będą zwracali uwagi na własny komfort. Podobnie jak trudno wymagać od rodzica podróżującego z trójką dzieci, by każda podróż przebiegała bez najmniejszego potknięcia. Zobacz także: Matka rozkręciła aferę w samolocie. „Zapłaciłam, a nie miałam gdzie usiąść, żeby jej dziecko miało miejsce na nogi”
Dodatkowe 2590 zł na rękę dla nauczycieli jeszcze przed końcem wakacji. Matka: „Mnie nikt nie płaci za to, że oddycham”
Jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego tysiące nauczycieli otrzymają dodatkowy przelew. Do 31 sierpnia na ich konta ma trafić nawet ok. 2590 zł „na rękę”. Pieniądze są wypłacane automatycznie, ale nie każdy nauczyciel dostanie taką samą kwotę. Niektórym nie podoba się sam fakt, że nauczyciele dostają jakiekolwiek dodatkowe pieniądze.
Świadczenie urlopowe przysługuje nauczycielom zatrudnionym na podstawie Karty Nauczyciela i zgodnie z przepisami musi zostać wypłacone najpóźniej do 31 sierpnia 2026 r. W tym roku jego wysokość wynosi 2943,23 zł brutto, co przy pełnym etacie oznacza zwykle około 2590 zł netto. Nie każdy otrzyma jednak taką samą kwotę – wszystko zależy od wymiaru etatu i okresu zatrudnienia. Co ważne, nie trzeba składać żadnego wniosku ani dodatkowych dokumentów. Pieniądze są wypłacane automatycznie przez pracodawcę. Niestety, ale coraz częściej słychać głosy oburzonych rodziców, że to niesprawiedliwe, że nauczyciele dostają dodatkowe pieniądze z tytułu swojego zawodu. Nie wszyscy dostaną tyle samo. Od czego zależy wysokość świadczenia? Choć podstawowa kwota świadczenia jest taka sama dla wszystkich, ostateczna wysokość przelewu może się różnić. Pełne świadczenie otrzyma nauczyciel, który: był zatrudniony przez cały rok szkolny (od 1 września 2025 r. do 31 sierpnia 2026 r.), pracował w pełnym wymiarze etatu. Jeśli nauczyciel pracuje na część etatu lub został zatrudniony w trakcie roku szkolnego, świadczenie zostanie proporcjonalnie obniżone. Przykładowo: 1/2 etatu – 1471,61 zł brutto, zatrudnienie od 1 października 2025 r. – 2697,96 zł brutto (11/12 pełnej kwoty). Świadczenie może zostać również pomniejszone, jeśli stosunek pracy zakończył się przed końcem roku szkolnego, np. z powodu przejścia na emeryturę. Ile wyniesie wypłata „na rękę”? Od świadczenia urlopowego pobierany jest podatek dochodowy, ale nie są naliczane składki ZUS. Dzięki temu kwota netto jest wyższa niż przy zwykłym wynagrodzeniu. Najczęściej nauczyciel zatrudniony na pełnym etacie otrzyma około 2590 zł na rękę. Wysokość podatku zależy od indywidualnej sytuacji pracownika: 12 proc. – dla osób w pierwszym progu podatkowym, 32 proc. – po przekroczeniu 120 tys. zł dochodu rocznie, 0 proc. – jeśli zastosowanie ma kwota wolna od podatku. Na wysokość świadczenia nie wpływają natomiast m.in. nadgodziny, zastępstwa, liczba dni urlopu wypoczynkowego czy zwolnienia lekarskie. Pomniejszyć je może natomiast urlop bezpłatny. Świadczenie urlopowe to nie to samo co „wczasy pod gruszą” Wielu nauczycieli myli świadczenie urlopowe z popularnymi „wczasami pod gruszą”. Są to jednak dwa zupełnie różne świadczenia. Świadczenie urlopowe: wynika z Karty Nauczyciela, przysługuje automatycznie, nie wymaga składania wniosku. jest wypłacane wszystkim uprawnionym nauczycielom. „Wczasy pod gruszą”: finansowane są z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, wymagają złożenia wniosku, zależą od sytuacji materialnej i rodzinnej pracownika oraz środków dostępnych w funduszu. Jedno świadczenie nie wyklucza drugiego. Jeśli szkoła prowadzi Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, nauczyciel może otrzymać zarówno świadczenie urlopowe, jak i dofinansowanie do wypoczynku. Świadczenie urlopowe nie podoba się rodzicom Informacje o nauczycielskim świadczeniu urlopowym od kilku tygodni wywołują gorącą dyskusję w mediach społecznościowych. Pod artykułami i wpisami na ten temat pojawiają się setki komentarzy, a część rodziców nie kryje oburzenia. Ich zdaniem dodatkowy przelew dla nauczycieli jest nieuzasadniony, zwłaszcza że – jak twierdzą – przypada na okres wakacyjny. W komentarzach można przeczytać m.in., że nauczyciele „przez dwa miesiące nie sprawdzają prac, nie robią klasówek, tylko siedzą na kanapach i odpoczywają”, dlatego – zdaniem części internautów – nie powinni otrzymywać dodatkowego świadczenia. „Mnie nikt nie płaci za to, że w ogóle istnieję i oddycham” – napisała jedna z matek. Inni porównują świadczenie urlopowe do sytuacji, „jakby każda firma wypłacała pracownikowi dodatkowe pieniądze tylko za to, że jest zatrudniony”. Nie brakuje jednak również głosów broniących nauczycieli. Część internautów przypomina, że świadczenie urlopowe nie jest premią ani uznaniowym dodatkiem, lecz wynika wprost z przepisów Karty Nauczyciela i od lat stanowi element systemu wynagrodzeń tej grupy zawodowej. Dzięki temu dyskusja wokół świadczenia po raz kolejny przerodziła się w szerszy spór o warunki pracy i wynagrodzenia nauczycieli. Źródło: portalsamorzadowy.pl Zobacz także: Polska szkoła na skraju zapaści: brakuje 20 tys. nauczycieli. Smutne, kto we wrześniu będzie nauczał Już jest kalendarz roku szkolnego 2026/2027: więcej laby niż nauki. Będą dłuższe wakacje, zmiany w organizacji ferii Nauczyciele nawet w wakacje nie mają życia: „Matka ucznia powiedziała, że mi zapłaci”
Nawet 9-latki boją się starości. „Córka prosiła, bym kupiła jej krem anti-aging, bo wszystkie koleżanki takich używają”
Rodzice przyznają, że trend „Sephora Kids” przestał być już tylko modą na popularne na TikToku produkty z perfumerii. Coraz więcej dzieci interesuje się kosmetykami anti-aging, zna nazwy składników aktywnych i obawia się zmarszczek, choć ich skóra nie potrzebuje jeszcze nawet podstawowej pielęgnacji przeciwstarzeniowej.
To nic zaskakującego, że dziewczynki (a w dzisiejszych czasach również chłopcy) interesują się kosmetykami. Chociaż w samym zainteresowaniu pielęgnacją skóry nie ma nic złego, niepokojące jest to, że coraz młodsze dzieciaki zaczynają bać się czegoś, co powinno być dla nich zupełnie abstrakcyjne: starzenia. Pokolenie Sephora boi się zmarszczek Trend Sephora Kids narodził się w mediach społecznościowych, głównie na TikToku. Dzieci i przednastolatki oglądają filmiki influencerek pokazujących codzienne rytuały pielęgnacyjne, testują luksusowe kosmetyki i tworzą wieloetapowe rutyny, które często bardziej przypominają pielęgnację trzydziestolatki niż dziecka. Dermatolodzy zwracają uwagę, że wiele produktów promowanych przez influencerów zawiera składniki przeznaczone dla skóry dojrzałej, takie jak retinol czy silne kwasy. Dziecięca skóra ich nie potrzebuje, a nieumiejętne stosowanie może prowadzić do podrażnień i uszkodzenia bariery hydrolipidowej skóry. Rodziców martwi jednak nie tylko skład kosmetyków. Coraz częściej słyszą pytania o zmarszczki, starzenie czy utratę jędrności skóry. „Powiedziała, że nie chce się zestarzeć” – Moja córka ma dziewięć lat. Kilka tygodni temu poprosiła mnie o krem anti-aging. Myślałam, że źle usłyszałam. Zapytałam, po co jej taki kosmetyk. Odpowiedziała, że wszystkie koleżanki już mają i że nie chce mieć zmarszczek, a już marszczy jej się czoło, kiedy się dziwi – opowiada pani Marta. Przyznaje, że przez chwilę nie wiedziała, czy się śmiać, czy płakać. – Dziewięciolatka nie powinna myśleć o starzeniu. Powinna martwić się tym, czy zdąży na rower z koleżankami, a nie tym, jak będzie wyglądała za czterdzieści lat. Mama postanowiła wykorzystać sytuację do rozmowy. – Pokazałam jej swoje zdjęcia sprzed dwudziestu lat i powiedziałam, że zmarszczki są naturalną częścią życia. Nie chcę wychować córki w przekonaniu, że starzenie to coś, czego trzeba się bać. „Nie demonizowałabym kosmetyków” Nie wszyscy rodzice patrzą na ten trend równie krytycznie. – Mam jedenastoletnią córkę i nie widzę problemu w tym, że interesuje się pielęgnacją. Sama kupuję jej delikatne kosmetyki, krem z filtrem czy lekki krem nawilżający. To lepsze niż makijaż. Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy dzieci sięgają po produkty dla dorosłych – uważa Joanna. Jej zdaniem nie warto zakazywać wszystkiego. – Jeśli będziemy robić z kosmetyków temat tabu, zainteresowanie będzie jeszcze większe. Wolę rozmawiać z córką i tłumaczyć jej, dlaczego niektóre produkty nie są dla niej. „TikTok zabrał dzieciom dzieciństwo” Znacznie ostrzej ocenia sytuację pani Agnieszka, mama dziesięciolatka. – Mam wrażenie, że TikTok odebrał dzieciom prawo do bycia dziećmi. Dziewczynki, a z moich obserwacji wynika, że też chłopcy, bo mam syna, nie bawią się już w dorosłych przez godzinę czy dwie. Oni próbują nimi być przez cały czas. Martwią się cerą, zmarszczkami, wagą i wyglądem, zanim zdążą skończyć szkołę podstawową. Najbardziej niepokoi ją presja rówieśnicza. – Mój syn dba o siebie, zwraca na takie rzeczy uwagę. Kiedyś rozmawiał o pielęgnacji z koleżankami i wrócił ze szkoły wściekły, bo w tym pokoleniu dzieci nie dziwi to, że chłopak dba o skórę, ale to, że używa zwykłego kremu nawilżającego. Wyobrażamy sobie? Dziesięciolatki oceniają się przez pryzmat kosmetyków przeciwzmarszczkowych. Uczmy dzieci, że starzenie się to przywilej Psychologowie od lat zwracają uwagę, że dzieci coraz wcześniej zaczynają porównywać swój wygląd z obrazami oglądanymi w mediach społecznościowych. Filtry, idealna cera i perfekcyjne rutyny pielęgnacyjne anti-aging sprawiają, że nawet najmłodsi zaczynają wierzyć, iż wygląd wymaga nieustannego poprawiania. Rodzice mają różne sposoby reagowania. Jedni kupują dzieciom podstawowe kosmetyki i tłumaczą, czym różni się pielęgnacja od walki ze starzeniem. Inni stanowczo odmawiają zakupu produktów anti-aging. Są też tacy, którzy uważają, że moda minie tak samo szybko, jak się pojawiła. Jedno wydaje się jednak niepokojące. Jeśli dziewięcioletnie dziecko zaczyna bać się zmarszczek, problemem nie jest już sam krem przeciwstarzeniowy. Problemem jest świat, który przekonał je, że starość to coś, przed czym trzeba zacząć uciekać, zanim jeszcze skończy się dzieciństwo. A przecież starzenie się to ogromny przywilej i tego powinniśmy uczyć nasze dzieci. Zobacz także: Trend „Sephora kids” drenuje portfele rodziców. „Z niepokojem odkryłam, co córka robi w łazience”
Kto leciał z dziećmi samolotem, ten w cyrku się nie śmieje. „Matka zaczęła obierać jajka i absurdalnie się tłumaczyła”
Najpierw siedzący w pobliżu pasażerowie wymieniali zaskoczone spojrzenia. Po kilku minutach zaczęli nerwowo odwracać głowy, a niektórzy dyskretnie zasłaniali nosy. Kasię najbardziej zdziwiło, jak współpasażerka, mama małych dzieci, tłumaczyła swoje zachowanie.
Podróż samolotem z dziećmi wymaga cierpliwości i dobrej organizacji. Rodzice zabierają przekąski, napoje czy ulubione smakołyki swoich pociech, żeby lot przebiegł spokojniej. Jak jednak pokazuje list naszej czytelniczki Kasi, nawet najlepsze intencje nie zwalniają z myślenia o innych pasażerach. Lot z jajkiem-niespodzianką W tym roku pierwszy raz od dawna polecieliśmy całą rodziną na wakacje samolotem. Ja, mąż i dwójka dzieci. Samolot był pełen rodzin z maluchami, więc od początku nastawiłam się na to, że będzie głośno, to były zresztą tanie linie i oblegany wakacyjny kierunek. Płacz niemowląt czy znudzone kilkulatki to przecież nic niezwykłego. Sama jestem mamą i wiem, że dzieci nie da się wyłączyć jednym przyciskiem. Jeszcze zanim samolot wystartował, kobieta siedząca rząd przed nami na skos, zaraz z brzegu, zaczęła się jakoś dziwnie zachowywać. Już podczas prezentacji zasad bezpieczeństwa nerwowo grzebała w torbie wsuniętej pod fotel. Pomyślałam, że pewnie szuka chusteczek albo zabawki dla dziecka. Nawet nie przyszło mi do głowy, co wydarzy się chwilę później. Kiedy zgasła kontrolka z zapiętymi pasami, kobieta wyjęła plastikowy pojemnik. Otworzyła go i zaczęła wyciągać ugotowane na twardo jajka w skorupkach. Spokojnie, jedno po drugim, obierała je nad tacką. Po chwili w całej części samolotu uniósł się bardzo intensywny zapach. Ludzie zaczęli po sobie patrzeć. Kilka osób dyskretnie zasłoniło nosy ręką. Siedząca obok mnie starsza pani otworzyła nawiew nad głową i tylko pokręciła głową. Mój mąż szepnął, że chyba jeszcze nigdy nie czuł czegoś takiego podczas lotu, a lata dość często z pracy. Kiedy ktoś zwrócił uwagę tej kobiecie, odpowiedziała dość głośno, że przecież nie zamierza głodzić dzieci tylko dlatego, że komuś przeszkadza zapach, a jak się nie podoba, to trzeba było lecieć Emirates. Powiedziała jeszcze, że jajka są zdrowe, a nie będzie przecież karmić dzieci chipsami. Komfort dziecka kontra komfort współpasażerów Oczywiście, że dzieci muszą coś zjeść. Sama zawsze pakuję do plecaka kanapki, owoce, wafle ryżowe czy chrupki kukurydziane. Naprawdę rozumiem, że kilkulatek może zgłodnieć w czasie podróży. Jest jednak ogromna różnica między podaniem dziecku przekąski a wyciąganiem jedzenia, którego zapach w zamkniętej kabinie samolotu czuć przez kilka rzędów. Przez następnych kilkanaście minut atmosfera zrobiła się bardzo niezręczna. Niektórzy pasażerowie ostentacyjnie odwracali głowy, inni włączali nawiew na maksimum. Najbardziej było mi szkoda dzieci tej kobiety, bo one nie zrobiły nic złego. Jadły to, co przygotowała im mama, a cała irytacja otoczenia i tak skupiała się właśnie na ich rodzinie. Wróciłam z tego lotu z jedną myślą. Podróżujemy razem i wszyscy mamy takie samo prawo do komfortu. Czasem wystarczy przez chwilę zastanowić się, czy to, co dla nas jest wygodne, nie stanie się bardzo uciążliwe dla kilkudziesięciu innych osób zamkniętych z nami w metalowej tubie kilka kilometrów nad ziemią. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Komentarz redakcji Rodzice mają prawo zabierać do samolotu jedzenie dla dzieci, a podczas lotu nierzadko jest ono wręcz niezbędne. Warto jednak pamiętać, że kabina samolotu to zamknięta przestrzeń, w której intensywne zapachy są odczuwalne znacznie mocniej niż na co dzień. Dlatego wielu podróżników i ekspertów od savoir-vivre'u radzi, by na czas lotu wybierać przekąski o neutralnym zapachu – na przykład kanapki, pokrojone warzywa, owoce, krakersy czy wafle ryżowe. To niewielki gest, który może sprawić, że podróż będzie bardziej komfortowa zarówno dla naszej rodziny, jak i dla wszystkich pozostałych pasażerów. Zobacz także: Matka rozkręciła aferę w samolocie. „Zapłaciłam, a nie miałam gdzie usiąść, żeby jej dziecko miało miejsce na nogi” Płaczące dziecko na pokładzie samolotu to nie problem. Ojciec: „Jestem dorosły i mam słuchawki” Zablokowała dziecięcym wózkiem przejście w pociągu. Matka: „Mam prawo do komfortu, a przeżyłam lincz”
„Syn zadzwonił rozdygotany, że zmuszają go do wstrętnych rzeczy”. Ten kolonijny trend powinien odejść do lamusa
Kolonie mają być dla dzieci przygodą, okazją do zawierania nowych znajomości i budowania pięknych wspomnień, lekcją samodzielności. Tymczasem niektórzy rodzice odbierają telefony, które przypominają im jedne z najgorszych doświadczeń ich własnego dzieciństwa. „Mamo, nie chcę tego robić” – usłyszała jedna z naszych rozmówczyń od zapłakanego syna.
Dla jednych to kultowa tradycja kolonii, bez której trudno wyobrazić sobie letni wyjazd. Dla innych – relikt dawnych czasów, który nie ma nic wspólnego z dobrą zabawą. Chrzty kolonijne od lat wywołują emocje, ale dziś rodzice coraz częściej mówią o nich głośno i pytają organizatorów, jak naprawdę wyglądają. Bo choć jedne ograniczają się do śmiesznych konkurencji i symbolicznego pasowania na kolonistę, inne wciąż opierają się na zadaniach, które dla wielu dzieci są zwyczajnie upokarzające lub niebezpieczne. Chrzest kolonijny miał integrować. Nie zawsze tak to wygląda Idea chrztu kolonijnego jest niezmienna od lat – przyjąć nowych uczestników do kolonijnej społeczności i przełamać pierwsze lody. W wielu ośrodkach odbywa się on w formie zabaw ruchowych, zagadek czy konkursów prowadzonych przez wychowawców. Problem pojawia się wtedy, gdy zamiast integracji pojawia się presja, straszenie i zmuszanie dzieci do wykonywania zadań, które są... upokarzaniem. Rodzice często opisują sytuacje, w których dzieci musiały chodzić boso po szyszkach, były wrzucane do jeziora w ubraniach, jadły absolutnie niezjadliwe mieszanki produktów albo wykonywały zadania przygotowane przez starszych uczestników. Choć organizatorzy coraz częściej odchodzą od takich praktyk, wciąż zdarzają się miejsca, gdzie podobne „atrakcje” są traktowane jako element tradycji. – Sama pamiętam takie chrzty z lat 90. Kazali nam jeść dziwne mikstury, czołgać się po lesie i wykonywać różne upokarzające zadania. Wtedy wydawało się, że tak po prostu wygląda kolonia. Dzisiaj patrzę na to zupełnie inaczej – mówi Anna, mama 9-letniego i 12-letniego syna. Dlatego przed zapisaniem dzieci na każdy wyjazd zadaje organizatorowi jedno pytanie. – Zawsze pytam, czy organizowany jest chrzest kolonijny i na czym dokładnie polega. Jeśli słyszę, że dzieci mogą odmówić udziału, zadania są symboliczne, a wszystko odbywa się pod kontrolą wychowawców, nie mam problemu. Ale jeśli ktoś odpowiada wymijająco albo mówi, że „to niespodzianka”, od razu rezygnuję. „Syn płakał i błagał, żebym go zabrała” Najbardziej dramatyczne wspomnienia ma pani Karolina, mama 11-letniego Kacpra. – Zadzwonił wieczorem. Był rozdygotany i płakał. Powiedział, że starsi chłopcy kazali nowym uczestnikom wypić miksturę zrobioną z resztek jedzenia ze stołówki. Wymieniał składniki i naprawdę robiło mi się niedobrze. Był tam ketchup, nutella, surowe jajko, musztarda, bardzo ostry sos, sok z ogórków i jeszcze kilka rzeczy, których nawet nie pamiętam. Najgorsze było jednak to, co usłyszała chwilę później. – Powiedział: „Mamo, nie chcę tego pić, ale wszyscy mówią, że jak odmówię, będę tchórzem i będą się ze mnie śmiać do końca kolonii”. Kobieta natychmiast zadzwoniła do wychowawcy. – Na szczęście zareagował od razu i przerwał całą sytuację. Ale do dziś zastanawiam się, dlaczego w ogóle do niej doszło. Dla dorosłych to może być głupi żart. Dla dziecka to ogromny stres. „Trochę przesadzamy z ochroną dzieci” Nie wszyscy rodzice uważają jednak, że chrzty kolonijne powinny zniknąć. – Mam dwie córki i obie wróciły z kolonii zachwycone. Był chrzest, przebieranki, śmieszne zadania i wszyscy świetnie się bawili. Mam wrażenie, że współcześni rodzice często reagują zbyt emocjonalnie. Jeśli wszystko odbywa się pod opieką wychowawców i nikt nikogo do niczego nie zmusza, to jest po prostu element kolonijnej tradycji – uważa Monika, mama dziewczynek w wieku 10 i 13 lat. Dodaje jednak, że granice są bardzo wyraźne. – Upokarzanie dzieci, zmuszanie ich do jedzenia obrzydliwych rzeczy czy straszenie nie ma nic wspólnego z dobrą zabawą. Ale nie wrzucałabym wszystkich chrztów kolonijnych do jednego worka. Tradycja czy czas na zmianę? Coraz więcej organizatorów kolonii odchodzi dziś od dawnych form chrztów kolonijnych. Zastępują je grami terenowymi, zadaniami zespołowymi czy symbolicznym pasowaniem nowych uczestników. Dzięki temu dzieci mogą się integrować bez poczucia wstydu czy presji. Rodzice podkreślają jednak, że warto zapytać o to jeszcze przed zapisaniem dziecka na wyjazd. Nie tylko o to, czy chrzest kolonijny jest organizowany, ale przede wszystkim jak wygląda i kto nad nim czuwa. Bo dla jednego dziecka będzie to ulubione wspomnienie z wakacji. Dla innego – doświadczenie, o którym będzie chciało jak najszybciej zapomnieć, a które może zostać z nim na lata. Zobacz także: Wychowawczyni kolonijna nigdy czegoś takiego nie widziała. „Antek wyjął z portfela 200 zł. Gdy zobaczyłam, co robi, od razu zadzwoniłam do rodziców” Dobre pół roku oszczędzała na kolonie córki. „Po jednym telefonie od wychowawcy nie mogłam się pozbierać” Jeden rzut oka na sukienkę córki po powrocie z kolonii i matka zamarła. „Wychowawca pozwolił im na to w biały dzień”