Tak wychowujesz małego egocentryka. Te 3 nawyki świadczą o tym, że jesteś rodzicem służącym
Zasypywanie dziecka bezwarunkową uwagą i spełnianie każdego kaprysu, zanim maluch w ogóle zdąży go sformułować, to prosta droga do stworzenia człowieka całkowicie nieprzystosowanego do realiów dorosłego życia.
W pogoni za byciem rodzicem idealnym za wszelką cenę chcemy uchronić nasze pociechy przed jakimkolwiek dyskomfortem, nudą czy frustracją. Chcemy dać im wszystko to, czego sami nie mieliśmy w dzieciństwie. Jednak w tym całym szlachetnym pędzie bardzo łatwo zatrzeć granicę między miłością a uległością. Przekonanie, że dobre macierzyństwo polega na bezustannym składaniu siebie w ofierze, to największa pułapka współczesnych rodzin. Kiedy całe twoje życie zaczyna kręcić się wokół humoru przedszkolaka, przestajesz być przewodnikiem, a stajesz się kimś na kształt etatowego pracownika luksusowego hotelu. Wchodząc w rolę rodzica służącego, wysyłasz dziecku bardzo jasny, choć niezwykle szkodliwy komunikat: „Twoje potrzeby są święte, a moje nie mają żadnego znaczenia”. Mały, chłonny umysł błyskawicznie koduje tę zależność i uczy się traktować dorosłych instrumentalnie. Zamiast budować w dziecku empatię, wdzięczność i zaradność, nieświadomie hodujesz pod własnym dachem małego egocentryka, który z każdym rokiem będzie żądał coraz więcej, oferując w zamian coraz mniej. Przyjrzyjmy się zatem trzem najpowszechniejszym nawykom, które są jasnym sygnałem alarmowym, że w twojej relacji z dzieckiem doszło do groźnego odwrócenia ról. Zasada „wszystko pod nos”, czyli jak zabijamy w dziecku naturalną zaradność Pierwszym grzechem rodzica służącego jest wyręczanie dziecka w czynnościach, które z powodzeniem mogłoby wykonać samo. Podawanie kubka z piciem na zawołanie, wiązanie butów siedmiolatkowi, karmienie łyżeczką zdrowego przedszkolaka, bo tak będzie szybciej i czyściej − to codzienne sytuacje, które powtarzają się w tysiącach domów. Robimy to z miłości, ze zmęczenia, dla świętego spokoju. Jednak usuwając z drogi dziecka każdą najmniejszą trudność, wysyłamy mu ukryty komunikat: „Jesteś za słaby, nie poradzisz sobie, ja zrobię to lepiej”. W ten sposób na własne życzenie pozbawiamy dziecko poczucia sprawstwa. Maluch, zamiast uczyć się na własnych błędach, doświadczać frustracji związanej z tym, że klocki nie chcą się połączyć, a kurtka nie chce się zapiąć, woli po prostu krzyknąć: „Mamo, zrób!”. Rodzic-służący natychmiast rzuca swoje obowiązki i biegnie na ratunek. Efekt? Wychowujemy dzieci skrajnie niesamodzielne, które w obliczu pierwszego szkolnego problemu rozkładają ręce i czekają na gotowe rozwiązanie. Prawdziwa miłość to nie podawanie wszystkiego na złotej tacy, ale towarzyszenie dziecku w trudzie samodzielnego zdobywania świata. Domowy grafik pod dyktando przedszkolaka − pułapka wiecznego kompromisu Drugi nawyk, który bezbłędnie demaskuje rodzica służącego, to całkowite podporządkowanie rytmu dnia, menu oraz planów upodobaniom najmłodszego członka rodziny. Jeśli w weekend jedziecie tylko tam, gdzie są kulki i zjeżdżalnie, choć ty marzysz o spacerze po lesie, to znak, że coś poszło nie tak. Jeśli na obiedzie codziennie królują wyłącznie nuggetsy i naleśniki, bo na widok warzyw dziecko urządza scenę, a ty posłusznie stoisz przy garach, gotując trzy różne posiłki dla każdego z osobna − gratulacje, właśnie oddałaś władzę w domu pięciolatkowi. Taki dzieciocentryzm uczy malucha, że jego potrzeby są zawsze na pierwszym miejscu, a reszta świata musi się dostosować. W dorosłym życiu tacy ludzie przeżywają ogromny szok, gdy okazuje się, że w pracy czy w związku nikt nie zamierza tańczyć wokół nich i celebrować ich nastrojów. Dziecko musi wiedzieć, że mama i tata to też ludzie, którzy mają prawo do zmęczenia, do własnych smaków, do obejrzenia swojego programu w telewizji czy wypicia ciepłej kawy w ciszy. Pokazywanie dziecku własnych granic to nie egoizm − to najpiękniejsza lekcja empatii, jaką możesz mu dać. Sprzątanie jako obowiązek rodzica, czyli eliminowanie konsekwencji własnych czynów Trzecim, niezwykle alarmującym nawykiem jest branie na siebie pełnej odpowiedzialności za bałagan i błędy popełniane przez dziecko. Klasyczny obrazek: wieczór, dziecko idzie spać, a zmęczona matka na czworakach zbiera z dywanu setki drobnych klocków, autek i kredek. Na pytanie, dlaczego maluch sam tego nie zrobił, rodzic-służący odpowiada: „Ojej, on był taki zmęczony po przedszkolu, nie chciałam już wszczynać awantury”. Tymczasem uwalnianie dziecka od konsekwencji jego własnych działań to najprostszy krok do wychowania dorosłego, który nie szanuje cudzej pracy i cudzego czasu. Jeśli dziecko nabrudziło, powinno posprzątać − oczywiście na miarę swoich możliwości, początkowo z pomocą rodzica, ale rączkami dziecka, a nie twoimi! Kiedy sprzątasz za swoją pociechę, dajesz jej do zrozumienia, że od czarnej roboty ma w domu niewidzialne elfy (czyli ciebie). W ten sposób buduje się postawę roszczeniową, która w przyszłości zaowocuje brakiem szacunku dla partnera, bałaganiarstwem i kompletnym brakiem odpowiedzialności za własne życie. Czas przestać być sprzątaczką, a zacząć być mądrym nauczycielem życia. Zobacz też: Matka pozwoliła dziecku nie zjeść obiadu. Babcia nie miała litości: „To rodzicielstwo uległości”
5 zdań, którymi toksyczni rodzice niszczą przyszłość dziecka. Ich echo zostaje w głowie na zawsze
Niektóre słowa wypowiedziane w domowym zaciszu mają siłę rażenia, o której trudno zapomnieć nawet po wielu latach. Choć wydają się tylko chwilowym upustem emocji, potrafią zagnieździć się w dziecięcym umyśle i stworzyć fundamenty, które mogą runąć w najmniej odpowiednim momencie dorosłego życia.
Toksyczność w rodzicielstwie nie zawsze musi objawiać się krzykiem czy agresją fizyczną. Najczęściej skrada się cicho, pod postacią komunikatów rzucanych przy obiedzie, w samochodzie czy podczas odrabiania lekcji. Poniżej znajduje się analiza 5 konkretnych zdań, które według psychologów mają najbardziej niszczycielski wpływ na przyszłość i konstrukcję psychiczną młodego człowieka. 5 toksycznych zdań, które niszczą przyszłość dziecka Zdanie nr 1: „Przez ciebie rozbolała mnie głowa” (lub „Doprowadzisz mnie do szału”). To komunikat, który obarcza dziecko bezpośrednią odpowiedzialnością za stan fizyczny i psychiczny dorosłego. Powoduje to, że mały człowiek zaczyna przepraszać za własne istnienie i czuje się winny sytuacjom, na które nie ma wpływu. W dorosłości takie osoby stają się nadmiernie uległe, starając się za wszelką cenę zadowolić innych kosztem własnych potrzeb. Zdanie nr 2: „Dlaczego nie możesz być taki jak Kasia?” (lub „Twój brat w twoim wieku już to potrafił”). Stosowanie porównań jako metody motywacyjnej jest toksyczną pułapką, która zabija autentyczność. Dziecko odbiera sygnał, że takie, jakie jest, nie zasługuje na miłość i akceptację, a jedynie na warunkowe uznanie za bycie lepszym od innych. Skutkuje to wiecznym poczuciem braku satysfakcji i chorobliwą potrzebą rywalizacji w dorosłym życiu. Zdanie nr 3: „Nie płacz, nic się nie stało” (lub „Przesadzasz, to tylko zabawka”). To zdanie jest formą emocjonalnego gaslightingu, który unieważnia perspektywę i ból dziecka. Uczy ono małego człowieka, że jego uczucia są nieprawdziwe, nieważne lub nieadekwatne do sytuacji. Prowadzi to do utraty kontaktu z własną intuicją i emocjami, co w przyszłości utrudnia stawianie granic i budowanie zdrowych relacji partnerskich. Zdanie nr 4: „Zrobisz to, bo ja tak mówię”. Ucinanie dyskusji siłą autorytetu bez podania jakichkolwiek argumentów niszczy umiejętność krytycznego myślenia. Dziecko uczy się bezmyślnego posłuszeństwa wobec silniejszych i ulega woli innych bez pytania o sens poleceń. Takie zaprogramowanie mózgu czyni młodego człowieka idealną ofiarą dla toksycznych liderów czy partnerów, którzy wykorzystują brak nawyku kwestionowania autorytetów. Zdanie nr 5: „Nic z ciebie nie będzie” (lub „Zawsze wszystko psujesz”). To zdanie działa jak destrukcyjna, samospełniająca się przepowiednia, która programuje dziecko na porażkę. Brutalna krytyka niszczy odwagę do podejmowania jakichkolwiek prób i eksplorowania świata. Dorosły wychowany w cieniu takich słów boi się wyzwań i nowych zadań, z góry zakładając, że nie podoła, ponieważ głos z przeszłości stale wytyka mu niekompetencję. Toksyczne zdania. Mamy wpływ na przyszłość dzieci Słowa wypowiadane przez rodziców mają moc kreowania rzeczywistości i kształtowania fundamentów psychicznych na całe życie. Powyższe zdania to komunikaty, które zamiast wspierać rozwój, budują w dziecku lęk, poczucie winy i niską samoocenę. Budowanie zdrowej relacji wymaga uważności na to, co mówimy w chwilach złości czy zniecierpliwienia. Zastąpienie toksycznej krytyki wspierającym dialogiem i akceptacją emocji to najlepsza inwestycja w stabilną i szczęśliwą przyszłość dziecka. Zobacz też: Rodzice wstydzą się tego zachowania u dziecka. Nie wiedzą, że świadczy o wybitnej inteligencji
To kultowe imię z dumą nosili chłopcy w PRL. Dziś to wstyd nazwać tak syna
Były czasy, gdy to imię stanowiło symbol siły, dumy i szlachetności. Dziś jednak, gdy wypowiadamy je na głos w otoczeniu młodych rodziców, w powietrzu zawisa dziwna cisza, a w oczach rozmówców pojawia się trudny do ukrycia dystans.
Obserwujemy dziś spektakularny upadek „królów PRL-u”. Mowa o imionach, które kiedyś stanowiły fundament naszej tożsamości, a dziś kojarzą się wyłącznie z memami, starszymi panami z wąsem i czasami, o których wielu chce zapomnieć. Na samym szczycie tej listy znajduje się on − Andrzej. Imię, które nosili królowie, święci i prezydenci, a które dzisiaj stało się dla młodych pokoleń niemalże imieniem zakazanym. Dlaczego tak się stało, że imię oznaczające mężnego i dzielnego stało się w oczach współczesnych mam synonimem braku gustu? Złota era Andrzeja, czyli jak imię zdominowało polskie podwórka Aby zrozumieć dzisiejszą niechęć, musimy przenieść się do lat 50., 60. i 70. ubiegłego wieku. Wtedy Andrzej nie był po prostu imieniem − był standardem. Na każdym piętrze bloku z wielkiej płyty mieszkał przynajmniej jeden Jędrek, a Andrzejki były najważniejszą imprezą w kalendarzu, zaraz po Bożym Narodzeniu. Rodzice wybierali je masowo, bo brzmiało solidnie, swojsko, a jednocześnie miało w sobie pewien europejski sznyt. Andrzej to przecież imię apostoła, które niosło ze sobą obietnicę stabilizacji i siły charakteru. W tamtych czasach nikt nie zastanawiał się nad unikalnością; liczyło się to, by imię było porządne. Andrzejowie z tamtych lat to dziś nasi ojcowie i dziadkowie. To pokolenie, które budowało Polskę, przechodziło przez mroki stanu wojennego i świętowało odzyskanie wolności. To właśnie ta wszechobecność stała się jednak pierwszym gwoździem do trumny popularności tego imienia. Statystyka bywa bezlitosna − jeśli co trzeci mężczyzna w twoim otoczeniu ma tak samo na imię, to w pewnym momencie następuje przesyt. Młodzi rodzice z przełomu wieków, szukając tożsamości dla swoich dzieci, chcieli odciąć się od szarości PRL-u. Andrzej zaczął kojarzyć się z kolejką po mięso, zapachem tytoniu i niedzielnymi obiadami u teściów, a nie z nowoczesnym, dynamicznym światem, do którego aspirowaliśmy. Imię stało się ofiarą własnego sukcesu − było zbyt popularne, by mogło pozostać modne. Kulturowy upadek i moc internetowych memów To, co zaczęło się jako naturalne znudzenie imieniem, w ostatniej dekadzie przybrało formę brutalnej weryfikacji przez popkulturę. Internet nie zna litości, a Andrzej − obok Janusza i Grażyny − stał się jednym z głównych bohaterów polskich memów. Nagle imię, które nosił Andrzej Kmicic, zaczęło być używane w kontekstach prześmiewczych, obrazujących postać typowego Polaka o dość ograniczonych horyzontach. „Andrzejku, nie denerwuj się”, „Andrzej to nie imię. Andrzej to stan umysłu” − te i setki innych haseł na stałe weszły do potocznego języka, odzierając to imię z powagi i godności. Dla współczesnej mamy, która starannie wybiera imię dla swojego synka, planując mu przyszłość na międzynarodowych uczelniach, Andrzej brzmi dziś po prostu... ciężko. To imię, które w jej uszach „źle się starzeje”. Boimy się, że dziecko o takim imieniu będzie wyśmiewane w szkole, że rówieśnicy będą sypać żartami z sieci. Ten lęk jest paraliżujący. W świecie, gdzie wizerunek jest wszystkim, Andrzej stał się etykietą, którą niewielu ma odwagę przykleić swojemu dziecku. Obserwuję to z pewnym smutkiem, bo obiektywnie patrząc, jest to imię o pięknej fonetyce i mocnym znaczeniu. Niestety, w starciu z algorytmami mediów społecznościowych i zbiorową wyobraźnią internautów, tradycja przegrała z satyrą. Dziś nazwanie syna Andrzejem jest postrzegane jako akt niemal rewolucyjny albo przejaw kompletnego braku wyczucia czasu. Czy Andrzej ma szansę na wielki powrót w stylu retro? Znany jest mechanizm tzw. imion stuletnich. Polega on na tym, że imiona naszych dziadków wracają do łask dopiero wtedy, gdy pokolenie, które je nosiło, niemal całkowicie odchodzi, a ich imiona zaczynają pachnieć nostalgią, a nie codziennością. Tak stało się z Antonim, Franciszkiem czy Janem. Obecnie przeżywamy renesans imion takich jak Józef czy Henryk. Czy ten sam los czeka Andrzeja? Na razie wszystko wskazuje na to, że rana zadana przez internetowe żarty wciąż jest zbyt świeża. Andrzej musi przejść długą drogę, zanim znów stanie się świeży i intrygujący. Jednak jako optymistka i obserwatorka trendów, wierzę, że kiedyś nadejdzie moment, w którym jakaś młoda, wpływowa para − może artystów, może influencerów − ogłosi światu: „Oto nasz syn, Andrzej”. I wtedy nagle, jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki, zobaczymy w tym imieniu to, co widzieli nasi przodkowie: odwagę, męstwo i klasykę. Zanim to jednak nastąpi, Andrzej pozostanie w bezpiecznej przystani imieninowych kalendarzy starszych pokoleń. Dziś nazwanie tak dziecka wymaga odwagi i pewności siebie, by nie ugiąć się pod ciężarem ironicznych uśmiechów rodziny. Czy to wstyd? Absolutnie nie, imię to nie wyrok. Ale dziś wybór ten jest bez wątpienia pod prąd − a jak wiemy, płynięcie pod prąd bywa męczące, nawet jeśli na końcu czeka na nas piękna, choć nieco zapomniana tradycja. Zobacz też: To imię dla dziewczynki królowało w PRL. Dziś to obciach nazwać tak córkę
Gdy dziecko wpada w furię, spokojnie stawiam w pokoju puste krzesło. Płacz cichnie w 3 sekundy
Istnieje jeden niepozorny przedmiot, który potrafi przeciąć spiralę dziecięcej furii skuteczniej niż najbardziej srogie zakazy czy prośby. Kiedy go użyjesz, zadzieje się coś, co początkowo wprawi cię w osłupienie, a potem przyniesie wyczekiwany spokój.
Widziałam już setki cudownych sposobów na dziecięcy bunt. Od karnych jeżyków, przez tablice motywacyjne, aż po metodę time-out − większość z nich opierała się na izolacji, karze i walce o to, kto w tym stadzie ma ostatnie słowo. Ale niedawno odkryłam coś, co kompletnie zmienia zasady gry. To technika zapożyczona prosto z terapii Gestalt, która w rękach świadomego rodzica staje się potężnym narzędziem. Metoda pustego krzesła nie jest karą, nie jest staniem w kącie i nie ma w niej ani grama agresji. To magiczny portal, przez który dziecko może bezpiecznie przeprowadzić swoje najtrudniejsze emocje. Zasada jest banalnie prosta, a jednocześnie genialna w swojej psychologicznej głębi. Wyobraź sobie sytuację: kilkulatek rzuca się na podłogę, bo odmówiłaś mu kolejnej bajki lub zakazałaś jedzenia słodyczy przed obiadem. Znasz ten narastający w tobie impuls? Chcesz krzyknąć, chcesz wyjść, czujesz, jak twoja cierpliwość rozpada się na kawałki. I wtedy, zamiast wchodzić w pyskówkę, bierzesz krzesło. Ustawiasz je naprzeciwko dziecka i mówisz spokojnym głosem: „Widzę, że twoja złość jest ogromna. To krzesło jest dla niej. Powiedz mu wszystko, co czujesz. Wykrzycz do niego swoją wściekłość, ono to wytrzyma”. Dlaczego metoda pustego krzesła gasi furię w kilka sekund? Kluczem do sukcesu tej metody jest mechanizm eksternalizacji emocji. Kiedy dziecko wpada w furię, staje się jednością ze swoją złością − ono nie czuje złości, ono jest złością. Metoda pustego krzesła pozwala mu dosłownie wyrzucić ten ciężar z siebie na zewnętrzny obiekt. Dziecko nagle przestaje atakować ciebie, a zaczyna adresować swoje emocje do przedmiotu. To niesamowity proces: złość zostaje zauważona i nazwana, co jest pierwszym krokiem do jej wygaszenia. Co dzieje się dalej? Najczęściej następuje chwila konsternacji. Dziecko, które spodziewało się walki z tobą, zostaje skonfrontowane z... ciszą krzesła. Nie ma tu paliwa do dalszej kłótni, bo krzesło nie oddaje, nie krzyczy i nie poucza. To bezpieczny bufor. Widziałam to wielokrotnie − dziecko zaczyna mówić do krzesła, początkowo z wściekłością, a po chwili jego ton łagodnieje. Wyrzucenie tych słów na zewnątrz sprawia, że napięcie z ciała uchodzi jak powietrze z przekłutego balonu. Często płacz cichnie niemal natychmiast, bo potrzeba bycia wysłuchanym (nawet przez symboliczny przedmiot) została zaspokojona bez eskalacji konfliktu. Jak przygotować domowe miejsce na emocje? Ważne jest, aby zrozumieć, że puste krzesło to nie jest miejsce odosobnienia. Rodzic nie wysyła dziecka do karnego jeżyka. Wręcz przeciwnie − rodzic pozostaje w pobliżu, jest obecny, daje wsparcie, ale nie staje się workiem treningowym. To subtelna, ale kluczowa różnica. Stosując tę metodę, uczysz swoje dziecko inteligencji emocjonalnej. Pokazujesz mu: „Twoja złość jest okej, masz prawo ją czuć, ale nie masz prawa mnie ranić. Tu jest miejsce, gdzie twoja złość może bezpiecznie wybrzmieć”. Aby metoda zadziałała, krzesło powinno być zawsze to samo, neutralne, stojące w miejscu, które kojarzy się z bezpieczeństwem, a nie z wykluczeniem. Kiedy emocje już opadną − a stanie się to szybciej niż myślisz − to jest ten moment na najważniejszą część procesu: rozmowę. To właśnie wtedy, gdy dziecko siedzi już spokojnie (często już na kolanach rodzica, a nie na pustym krześle), możemy zapytać: „I jak? Czy twoja złość już sobie poszła? Czy krzesło wszystko usłyszało?”. To buduje w małym człowieku niesamowitą sprawczość. Dziecko dowiaduje się, że ma kontrolę nad swoimi wybuchami, a nie odwrotnie. Skutki stosowania metody pustego krzesła − co zyska twoja rodzina? Co się stanie, gdy zaczniesz regularnie stosować tę technikę? Pierwszą zmianą, jaką zauważysz, będzie drastyczne skrócenie czasu trwania awantur. To, co wcześniej kończyło się godzinną histerią i zaryglowaniem w pokoju, teraz trwa kilka minut. Ale prawdziwe owoce zbierzesz później. Twoje dziecko zacznie rozumieć, że emocje to coś, co przychodzi i odchodzi, a nie coś, co definiuje całą atmosferę w domu. Zamiast wspomnień o krzyczącym rodzicu i trzaskających drzwiach, dziecko zyskuje narzędzie do samoregulacji. Metoda pustego krzesła buduje most zaufania. Dziecko wie, że nawet gdy straci nad sobą panowanie, ty nie przestaniesz go kochać, nie odeślesz samego do pokoju. Ty po prostu pomożesz mu zarządzać tym chaosem. W dłuższej perspektywie zauważysz, że dziecko samo, czując rosnącą złość, będzie potrafiło podejść do krzesła lub po prostu wziąć głęboki oddech. To lekcja empatii i szacunku do granic drugiego człowieka, która zostanie z nim na całe życie. Zobacz też: Te dzieci przestają się złościć i krzyczeć w 3 minuty. Wystarczy zadać 2 krótkie pytania
MEN nie ma litości: będzie zakaz telefonów także po lekcjach i na wycieczkach
Zakaz telefonów w szkołach znów jest przedmiotem dyskusji. MEN skierowało do dalszych prac nową wersję projektu ustawy po konsultacjach i opiniowaniu. Zmiany mają rozszerzyć ograniczenia także na część zajęć poza budynkiem szkoły, wprowadzić wyjątki (m.in. za zgodą nauczyciela) oraz dopuścić wyznaczenie miejsc na odkładanie urządzeń.
W szkołach znów robi się głośno o telefonach: Ministerstwo Edukacji Narodowej skierowało do dalszych prac nową wersję projektu ustawy, która ma ograniczyć korzystanie z komórek przez uczniów szkół podstawowych. Po konsultacjach publicznych i opiniowaniu resort uporządkował zapisy, doprecyzował wyjątki i dołożył ważny element: część zajęć realizowanych poza budynkiem szkoły także ma być objęta zasadami „offline”. Zakaz telefonów poza murami szkoły Najbardziej odczuwalna zmiana jest prosta: jeśli uczeń bierze udział w zajęciach edukacyjnych prowadzonych poza budynkiem szkoły, telefon ma nadal pozostawać poza użyciem. To odpowiedź na szkolną codzienność, w której lekcje nie kończą się zawsze w klasie. Jednocześnie projekt wprost rozdziela taką sytuację od wycieczek szkolnych. Te mają być wyłączone z rozszerzenia zakazu, ale z ważnym zastrzeżeniem: zasady używania telefonów podczas wyjazdów szkoły publiczne mają opisać w statutach – i mogą wskazać sytuacje, w których korzystanie z urządzeń zostanie zabronione również na wycieczce. Dla rodziców to ważna informacja: projekt nie idzie w stronę jednego, sztywnego scenariusza na wszystkie wyjścia i wyjazdy. Część reguł ma zostać uporządkowana ustawowo, a część – doprecyzowana w statucie szkoły. Wyjątki są spisane czarno na białym i mają konkretne procedury Projekt przewiduje sytuacje, w których telefon może być użyty legalnie i bez nerwowego tłumaczenia się „dlaczego akurat teraz”. Po pierwsze, uczeń będzie mógł skorzystać z telefonu za zgodą nauczyciela, gdy jest to potrzebne do realizacji programu nauczania, sprawdzenia wiedzy albo zapewnienia kontaktu z rodzicami w nagłej sytuacji. Po drugie, w szczególnych przypadkach zgodę może wydać dyrektor szkoły – m.in. ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inne potrzeby wymagające specjalistycznego sprzętu czy aplikacji monitorujących zdrowie. Ta zgoda ma być: wydawana na czas określony, udzielana w formie papierowej lub elektronicznej, przekazywana w ciągu trzech dni roboczych od złożenia uzasadnionego wniosku przez rodziców (albo pełnoletniego ucznia). Dodatkowo projekt dopuszcza korzystanie z telefonu w sytuacjach, w których liczy się bezpieczeństwo: przy bezpośrednim zagrożeniu zdrowia lub życia osób na terenie szkoły albo podczas zajęć poza nią, a także w razie zagrożenia mienia uczniów lub szkoły. Telefon ma zniknąć także na przerwach, a szkoła może wskazać miejsce odkładania W projekcie jasno wybrzmiewa też kwestia czasu: zakaz korzystania z urządzeń ma dotyczyć całego pobytu ucznia w szkole, nie tylko lekcji. To oznacza również przerwy i inne momenty spędzane na terenie placówki. Żeby nie kończyło się to chaosem (telefon w kieszeni, w plecaku, „na chwilę” w ręku), szkoła może zorganizować miejsca do przechowywania urządzeń. Decyzję w tej sprawie ma podejmować dyrektor, ale dopiero po: uzyskaniu zgody rady pedagogicznej i rady rodziców, zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Dyrektor będzie mógł wskazać jedno miejsce albo kilka punktów i opisać zasady odkładania oraz odbierania telefonów. Te reguły mają zostać wprowadzone aktem wewnętrznym dyrektora. Jeśli szkoła utworzy takie punkty, uczniowie będą zobowiązani zostawiać w nich telefony zgodnie z ustalonymi zasadami. Nowa wersja projektu została przygotowana po zebraniu uwag w konsultacjach i opiniowaniu; MEN skierowało dokument do Stałego Komitetu Rady Ministrów. Dla rodzin to sygnał, że przepisy są porządkowane na poziomie ogólnokrajowym, ale codzienna organizacja – zwłaszcza na wycieczkach i w sposobie odkładania urządzeń – nadal będzie wymagała jasnych, zrozumiałych reguł w samej szkole. Źródło: PAP Zobacz też: Płatny e-dziennik: zmiany od września 2026. Rodzice odczują to w portfelach
Płatny e-dziennik: zmiany od września 2026. Rodzice odczują to w portfelach
Bezpłatny eDziennik ma trafić do szkół jako alternatywa dla komercyjnych systemów. MEN przygotowuje projekt ustawy, a rozwiązanie ma być zasilane danymi z publicznych rejestrów, m.in. SIO. Pilotaż zaplanowano na rok szkolny 2026/2027 we wszystkich województwach, a pełny dostęp ma ruszyć w 2027/2028.
MEN przygotowuje zmiany, które mogą wywrócić do góry nogami codzienną szkolną rutynę wielu rodzin: ma powstać bezpłatny eDziennik, czyli państwowy moduł dziennika lekcyjnego w wersji elektronicznej. Projekt ma trafić do przepisów przez nowelizację Prawa oświatowego oraz ustawy o systemie informacji oświatowej. Harmonogram jest już rozpisany: pilotaż w roku szkolnym 2026/2027 w wybranych szkołach w każdym województwie, a powszechne udostępnienie od 2027/2028. Ogólnopolski eDziennik zamiast płatnych platform Dziś rynek dzienników elektronicznych działa komercyjnie, a w wielu domach dochodzą opłaty za dostęp do pełnych funkcji w aplikacjach mobilnych. MEN wskazuje, że właśnie komercjalizacja usług jest jednym z kluczowych problemów, bo dziennik to nie tylko oceny i frekwencja, ale też bieżące informacje organizacyjne, takie jak zmiany w rozkładzie dnia. Bezpłatny eDziennik ma być alternatywą, z której będą mogły korzystać: publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe, publiczne i niepubliczne szkoły ponadpodstawowe, szkoły artystyczne. Ważne jest też to, jak mają zapadać decyzje po stronie szkoły. Obecnie przepisy pozwalają prowadzić dziennik w formie elektronicznej, a za zgodą organu prowadzącego − nawet wyłącznie w tej formie. Wybór dostawcy należy do szkoły i w tym samym trybie ma być podejmowana decyzja o korzystaniu z nowego rozwiązania albo rezygnacji z niego. Bezpieczeństwo danych ma być w centrum, a logowanie ma zmniejszać ryzyko nadużyć MEN zapowiada, że fundamentem projektu ma być bezpieczeństwo: zarówno po stronie technicznej, jak i w ochronie przetwarzanych danych, w tym danych wrażliwych. Resort zakłada m.in. wzmocnioną ochronę informacji oraz ograniczenie ryzyka nieuprawnionego dostępu. W praktyce mają o tym zdecydować dwa filary: zasilanie systemu danymi z publicznych rejestrów, w tym z systemu informacji oświatowej (SIO), co ma zapewniać poprawność i bezpieczeństwo danych, uwierzytelnianie użytkownika środkiem identyfikacji elektronicznej przyłączonym do węzła krajowego, w tym z wykorzystaniem profilu mObywatel. Dla rodzica to może oznaczać mniej „kombinowania” z kolejnymi loginami i hasłami oraz większą kontrolę nad dostępem do konta. MEN podkreśla też cel, który łatwo zrozumieć bez specjalistycznego słownictwa: ograniczenie sytuacji, w których ktoś niepowołany zagląda do danych uczniów. Pilotaż we wszystkich województwach: szkoły mają być wskazywane przez kuratorów Pierwszym testem nowego rozwiązania ma być pilotaż w roku szkolnym 2026/2027. MEN planuje go we wszystkich województwach. W każdym z nich kuratorzy oświaty, w porozumieniu z dyrektorami, mają rekomendować do udziału co najmniej dwie szkoły podstawowe (publiczne i niepubliczne). Jeśli pozwolą na to warunki organizacyjne i techniczne, do pilotażu mogą dołączyć również wybrane szkoły artystyczne prowadzące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej. W ich przypadku rekomendacje ma przygotować minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, z uwzględnieniem zróżnicowanego poziomu cyfrowego rozwoju tych placówek. Po etapie testów plan jest prosty: od roku szkolnego 2027/2028 system ma być w pełni udostępniony. Skala jest ogromna, bo e-dzienniki ma już prawie każda szkoła Zmiana dotyczy rynku, który jest już powszechny. Według danych z SIO (stan na 31 grudnia 2025 r.), z dzienników elektronicznych korzysta ponad 97 proc. publicznych szkół podstawowych i ponadpodstawowych, które przekazały tę informację. To 14 030 szkół. MEN zwraca uwagę, że przy takiej skali szczególnie widoczne są skutki modelu w pełni komercyjnego, z dominacją dwóch podmiotów. W tle pojawiają się też sygnały i działania Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: wskazywany jest m.in. szerszy problem rozbieżności między funkcjami dostępnymi bezpłatnie w przeglądarce i w aplikacji mobilnej oraz odpłatność za część funkcji w aplikacji, np. moduł wiadomości lub usprawiedliwień. Dla rodzin z więcej niż jednym dzieckiem dodatkowym obciążeniem bywa też fakt, że opłaty mogą dotyczyć każdego ucznia osobno. Za przygotowanie projektu po stronie MEN odpowiada wiceszefowa resortu Katarzyna Lubnauer. Planowany termin przyjęcia projektu przez rząd to III kwartał 2026 r., a całość ma wpisywać się w cele Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji. Źródło: portalsamorzadowy.pl Zobacz też: „Z 800 plus opłacam angielski i nic nie zostaje. Powinni dokładać jeszcze kilka stówek do korepetycji”
MEN: dodatkowe ferie w środku nowego roku szkolnego. Dwa tygodnie laby
Kalendarz roku szkolnego 2026/2027 został ogłoszony przez MEN i pokazuje, kiedy uczniowie będą mieć przerwy w nauce: od zimowej przerwy świątecznej, przez ferie zimowe w trzech turach, po wakacje. W kalendarium brakuje jeszcze dat egzaminów, które ma wskazać CKE do 20 sierpnia 2026 r.
Ministerstwo Edukacji Narodowej podało kalendarz roku szkolnego 2026/2027, dzięki któremu łatwiej ułożyć rodzinne plany z wyprzedzeniem: od pierwszego dzwonka 1 września 2026 r. (wtorek), przez przerwy świąteczne i ferie w trzech turach, aż po zakończenie zajęć 25 czerwca 2027 r. W zestawieniu nie ma jeszcze terminów egzaminów zewnętrznych – ma je ogłosić dyrektor CKE do 20 sierpnia 2026 r. Długa przerwa świąteczna przed feriami Zimowa przerwa świąteczna została wyznaczona od 23 do 31 grudnia 2026 r. Tuż po niej wypada 1 stycznia 2027 r. (Nowy Rok – dzień wolny), a następnie weekend 2–3 stycznia. W praktyce kalendarz daje szkołom przestrzeń, by wydłużyć odpoczynek na początku stycznia, ale nie jest to automatyczne. Kluczowe są tzw. dni dyrektorskie, które dyrektor szkoły może ustalić jako dodatkowe dni wolne od zajęć dydaktyczno-wychowawczych. W kalendarzu wskazano 4 i 5 stycznia 2027 r. jako dni, które mogą zostać wykorzystane właśnie w ten sposób. Dodatkowo 6 stycznia (Święto Trzech Króli) jest dniem ustawowo wolnym, co sprawia, że pierwsze dni stycznia mogą okazać się dla wielu rodzin wyjątkowo „poszatkowane” między wolnym a powrotem do rytmu. Warto pamiętać o dwóch rzeczach: limit dni dyrektorskich zależy od typu szkoły: do 8 w szkołach podstawowych oraz do 10 w liceach ogólnokształcących i technikach; nawet gdy nie ma lekcji, szkoła powinna zapewnić uczniom zajęcia opiekuńczo-wychowawcze. Dla rodziców to często najważniejsza informacja organizacyjna: jeśli w domu nie da się wziąć wolnego, szkoła powinna zapewnić opiekę, choć w praktyce częściej dotyczy to podstawówek. Trzy tury ferii zimowych i wiosenna przerwa zgrana z Wielkanocą Ferie zimowe w 2027 r. zostały rozpisane na trzy terminy – w zależności od województwa. To oznacza, że w części kraju wypoczynek zacznie się jeszcze w styczniu, a w innych regionach dopiero w połowie lutego. Terminy ferii zimowych 2027: 18–31 stycznia 2027: podkarpackie, podlaskie, dolnośląskie, łódzkie, śląskie, opolskie; 1–14 lutego 2027: mazowieckie, pomorskie, świętokrzyskie, lubelskie; 15–28 lutego 2027: lubuskie, kujawsko-pomorskie, warmińsko-mazurskie, wielkopolskie, zachodniopomorskie, małopolskie. Wiosenna przerwa świąteczna też ma już konkretną datę: 25–30 marca 2027 r. Nie jest przypadkowa – Wielkanoc wypada w 2027 r. 28 marca. Dla rodzin to wygodna „kotwica” do planowania, zwłaszcza jeśli w ciągu roku trzeba pogodzić pracę, opiekę nad dziećmi i dojazdy. Daty egzaminów dopiero zostaną ogłoszone W kalendarium nie ma terminów egzaminu ósmoklasisty, matury ani egzaminu zawodowego. Daty ma ustalić dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej do 20 sierpnia 2026 r. To ważne także dla młodszych roczników: gdy w szkole odbywają się egzaminy, część klas może mieć zawieszone zajęcia dydaktyczne, a wtedy znowu kluczowe staje się zorganizowanie opieki dla młodszych dzieci. W końcówce roku szkolnego widać jeszcze jeden punkt, o który rodzice często pytają, planując długie weekendy. Boże Ciało w 2027 r. wypada 27 maja (czwartek). Nie jest to święto wpisane w szkolny kalendarz przerw, ale w wielu szkołach piątek bywa wtedy organizowany jako dzień dyrektorski. Zwieńczenie roku jest już pewne: zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w szkołach zakończą się 25 czerwca 2027 r. (piątek), a wakacje potrwają od 26 czerwca do 31 sierpnia 2027 r. To układ, który daje rodzinom pełne lato na odpoczynek, wyjazdy lub półkolonie przed kolejnym rokiem szkolnym. Źródło: Rzeczpospolita Zobacz też: Państwo dokłada aż 1500 zł do 800 plus. Nie popełnij tego błędu przy składaniu wniosku
4 oznaki wypalenia rodzicielskiego. Nr 3 to alarm, że natychmiast potrzebujesz pomocy
Czasami granica między zwykłym niedospaniem a stanem, w którym psychika mówi „dość”, jest cienka. Kiedy ją przekraczasz, przestajesz być sobą, a każdy uśmiech dziecka zaczyna ważyć tonę.
Pod filtrami z Instagrama często kryje się prawda, o której boimy się wspomnieć nawet partnerowi − potworne, obezwładniające zmęczenie, które nie mija po przespanej nocy. Wypalenie rodzicielskie (parental burnout) to termin, który jeszcze kilka lat temu nie istniał w powszechnej świadomości, a dziś staje się diagnozą tysięcy rodziców. To nie jest gorszy dzień ani chandra. To proces, który powoli wysysa z nas radość, zostawiając jedynie poczucie winy i mechaniczną egzystencję. Istnieją cztery sygnały, które wysyła organizm, gdy system zaczyna się przegrzewać. Jeden z nich jest szczególnie niebezpieczny i działa jak ostatni dzwonek alarmowy przed całkowitym mrokiem. 1. Skrajne wyczerpanie, które nie mija po kawie i drzemce Pierwszą oznaką, którą często bagatelizujemy, jest chroniczne zmęczenie fizyczne i emocjonalne. Nie mówię tu o tym, że ziewasz po nocy z ząbkującym maluchem. Chodzi o stan, w którym budzisz się rano i czujesz fizyczny ból na myśl o tym, że musisz wstać z łóżka i zrobić śniadanie. To uczucie bycia pozbawionym jakiejkolwiek energii. Masz wrażenie, że każda, nawet najmniejsza prośba dziecka typu „Mamo, daj pić”, jest jak wejście na Mount Everest. Twoje ciało staje się ciężkie, a umysł mglisty. W tym stadium rodzice często sięgają po kolejne litry kawy, suplementy czy cukier, próbując oszukać biologię. Jednak w wypaleniu rodzicielskim to nie ciało potrzebuje tylko snu − to emocje są na skraju wyczerpania. Czujesz, że nie masz już nic do dania, że twój zbiornik z paliwem o nazwie „cierpliwość” jest nie tylko pusty, ale wręcz zardzewiały. Jeśli łapiesz się na tym, że wieczorem, gdy dzieci w końcu zasną, nie masz siły nawet na obejrzenie serialu i po prostu patrzysz w ścianę przez godzinę, to pierwszy poważny sygnał. Twoja bateria nie trzyma już prądu i doraźne metody nie wystarczą. 2. Dystansowanie się od dzieci jako mechanizm obronny Drugi etap jest trudniejszy do przyznania przed samą sobą, bo uderza prosto w nasz obraz dobrej matki. To emocjonalne zdystansowanie się od własnych dzieci. Zauważasz, że wykonujesz przy nich wszystkie czynności techniczne − przewijasz, karmisz, ubierasz, odprowadzasz do przedszkola − ale robisz to jak automat. Brakuje w tym czułości, radości, tej iskierki, która zawsze towarzyszyła waszym wspólnym chwilom. Zaczynasz traktować czas spędzony z dzieckiem jak przykry obowiązek w pracy, której szczerze nie znosisz. To dystansowanie się jest tak naprawdę formą ochrony. Twoja psychika buduje mur, bo nie ma już siły na empatię i współodczuwanie dziecięcych dramatów. Kiedy maluch płacze, bo wieża z klocków się zawaliła, ty nie czujesz współczucia, tylko irytację albo − co gorsza − kompletną obojętność. Ten stan jest przerażający, bo rodzi potężne poczucie winy. Zaczynasz myśleć: „Co ze mną nie tak? Czy ja jeszcze kocham moje dzieci?”. Odpowiedź brzmi: tak, kochasz, ale jesteś tak skrajnie wyczerpana, że twój mózg wyłączył emocje, żebyś mogła przetrwać kolejny dzień. To nie jest brak miłości, to brak zasobów. 3. Utrata satysfakcji z rodzicielstwa i zmiana osobowości Trzeci punkt to ten absolutny alarm, o którym wspomniałam w tytule. To moment, w którym tracisz jakąkolwiek satysfakcję z bycia rodzicem i czujesz, że nie jesteś już tą osobą, którą byłaś wcześniej. Zaczynasz żałować swojej decyzji o posiadaniu dzieci, a twoja osobowość ulega drastycznej zmianie. Jeśli zawsze byłaś spokojna i łagodna, a teraz wybuchasz agresją o rozlane mleko, krzyczysz tak, że nie poznajesz własnego głosu, albo wpadasz w furię z powodu bałaganu − to jest moment, w którym musisz natychmiast poprosić o pomoc. To stadium jest alarmujące, ponieważ tu zaczyna się destrukcja relacji i twojego zdrowia psychicznego. To tu pojawiają się myśli o ucieczce, o zostawieniu wszystkiego i wyjechaniu w Bieszczady, a czasami nawet ciemniejsze scenariusze. Czujesz, że bycie rodzicem to pułapka bez wyjścia. Ta nagła drażliwość, agresja słowna czy chęć fizycznego odizolowania się od dzieci za wszelką cenę, to krzyk twojego organizmu: „Ratunku!”. To nie jest moment na wzięcie się w garść. To moment na wizytę u specjalisty, na terapię, na oddelegowanie obowiązków i ratowanie siebie. Jeśli nr 3 opisuje twoje życie, nie czekaj do jutra. 4. Porównywanie się i drastyczny spadek samooceny Czwartą oznaką jest totalny spadek poczucia własnej wartości jako rodzica. Patrzysz na inne matki na placu zabaw i wydaje ci się, że one wszystkie radzą sobie świetnie, tylko ty jesteś porażką. Każde potknięcie dziecka, każda gorsza ocena w szkole czy katar u niemowlęcia staje się dla ciebie dowodem na to, że nie nadajesz się do tej roli. To błędne koło − im gorzej się czujesz, tym mniej masz siły na bycie dobrym rodzicem, a im mniej masz siły, tym bardziej siebie biczujesz. Wypalenie rodzicielskie karmi się perfekcjonizmem. Jeśli całe życie starałaś się robić wszystko na 100%, macierzyństwo prawdopodobnie cię dobiło, bo tutaj nie da się kontrolować wszystkiego. Uświadomienie sobie, że wystarczająco dobra matka to najlepszy model, do jakiego możemy dążyć, bywa uwalniające, ale w stanie wypalenia ta prawda do nas nie dociera. Widzimy tylko swoje błędy i porażki. Pamiętaj, że regeneracja po wypaleniu rodzicielskim to proces. Wymaga czasu, wsparcia bliskich, a często i farmakologii czy psychoterapii. Przyznanie się do tego stanu nie jest powodem do wstydu − to akt odwagi, który jest pierwszym krokiem do odzyskania radości z patrzenia na to, jak twoje dzieci dorastają. Zasługujesz na to, by znów poczuć lekkość, a twoje dzieci zasługują na mamę, która ma siłę je kochać. Zobacz też: „Syn ma 18 lat, a ja wciąż piorę mu skarpetki. Wychowuję prezesa, któremu kobiety będą usługiwać”
Kamila Kamińska nadal karmi piersią 5-letnią córeczkę. „Z jej strony jest potrzeba”
Kamila Kamińska karmi piersią 5-letnią córkę i opowiedziała o tym w „Dzień dobry TVN”. Aktorka zdradziła, że po latach karmienie ma też wymiar „bliskościowy” i że jednocześnie karmi dwoje dzieci. Przyznała, że spotyka się z komentarzami o „niezdrowym” karmieniu.
W rozmowie w śniadaniówce Kamila Kamińska jasno zaznaczyła, że jej podejście zmieniało się z czasem. Na początku myślała o karmieniu w kategoriach konkretnego okresu, który „zamknie się” po roku, może po dwóch latach. W praktyce zdecydowały potrzeby dziecka, a karmienie − zamiast zakończyć się w ustalonym momencie − zaczęło się przedłużać. Gdy karmienie przestaje być tylko o jedzeniu, a zaczyna być o bliskości Aktorka mówi o tym bez udawania, że każda rodzina przechodzi tę drogę tak samo. Podkreśla, że po latach karmienie nie ma już wyłącznie znaczenia żywieniowego. W jej opisie to bardziej codzienny rytuał dający spokój i chwilę wyciszenia, coś, co w rodzinie może działać jak bezpieczny przystanek w środku intensywnego dnia. Ważny jest też drugi wątek: Kamińska zaznacza, że ma dużo mleka, a to nie jest doświadczenie uniwersalne. Wprost sygnalizuje, że wie, iż dla części kobiet temat karmienia to obszar pełen napięć i wrażliwości − i że nie chce tym nikogo obciążać. Dwie strony tej samej historii: wsparcie, wstyd i komentarze o „niezdrowym” karmieniu To, co wywołało dyskusję, nie dotyczy tylko samego faktu karmienia starszego dziecka, ale też reakcji otoczenia. Aktorka mówi, że spotyka się z opiniami, iż karmienie tak dużego dziecka jest niezdrowe. Z drugiej strony docierają do niej sygnały od osób, które przeżywają podobne doświadczenia, a mimo to wolą o nich nie mówić, bo się wstydzą − nawet przed bliskimi. W tym napięciu widać dobrze, dlaczego temat tak łatwo rozpala emocje. Dla jednych to sprawa intymna i zupełnie prywatna, dla innych − obszar, w którym szybko pojawia się ocena: co „wypada”, co jest „normalne”, a co już nie. Kamińska nie próbuje tego rozstrzygać za innych, raczej opisuje, jak wygląda to w jej domu i z czym wiąże się na co dzień. Jej sytuacja ma jeszcze jeden wymiar: jest mamą dwójki dzieci i − jak przyznała − karmi piersią jednocześnie 5-letnią Jaśminę oraz rocznego Witolda. Wprost mówi, że bywa to męczące, zwłaszcza gdy oboje domagają się karmienia w tym samym czasie. To doświadczenie dalekie od instagramowej pocztówki: dużo logistyki, dużo uważności i realne zmęczenie. Kamila Kamińska mówi o „wyciszaniu” karmienia W programie Kamila Kamińska przyznała też, że temat karmienia jest już w jej domu „wyciszany”, a starsza córka zaczyna sama mówić, iż niedługo skończy pić mleko mamy. Co dalej z karmieniem młodszego dziecka? Tego Kamińska nie przesądza. Zostawia sobie przestrzeń na decyzję, która będzie dopasowana do ich rodzinnej sytuacji, bez sztywnych deklaracji. W tej historii najmocniej wybrzmiewa jedno: rodzicielstwo rzadko idzie według planu, a sprawy związane z karmieniem i bliskością potrafią wyglądać inaczej, niż wielu osobom się wydaje. I to właśnie ten rozdźwięk − między prywatną codziennością a publiczną oceną — sprawia, że temat tak mocno porusza. Źródło: Dzieńdobry TVN Zobacz też: To imię dla dziewczynki królowało w PRL. Dziś to obciach nazwać tak córkę
To imię dla dziewczynki królowało w PRL. Dziś to obciach nazwać tak córkę
Istnieje takie imię dla dziewczynki, które niegdyś nosiły z dumą tysiące Polek, a które obecnie wywołuje u młodych rodziców jedynie dreszcz przerażenia i ironiczny uśmiech.
Jeszcze kilka lat temu nikt nie przypuszczał, że place zabaw opanują małe Antoniny i Stasie − imiona naszych dziadków wróciły na salony w wielkim stylu, owinięte w muślinowe kocyki i otoczone aurą prestiżu. Jednak w tym wielkim powrocie do korzeni istnieje pewna czarna dziura. To specyficzna kategoria imion, które utknęły w próżni lat 60., 70. i 80. i za nic w świecie nie chcą z niej wyjść. Na samym szczycie tej listy znajduje się Grażyna. Imię, które w PRL-u było absolutnym hitem, a dziś przez wielu uważane jest za szczyt obciachu. Kiedy myślę o Grażynie, widzę te wszystkie kobiety z mojej młodości − nauczycielki w eleganckich garsonkach, ciocie serwujące najlepszy sernik na kruchym spodzie, urzędniczki z nienagannym kokiem. To było imię z klasą, literackie, stworzone przecież przez samego Adama Mickiewicza! A jednak coś poszło nie tak. Współczesny świat internetu i memów zrobił z Grażyny (w duecie z Januszem) symbol braku gustu, zaściankowości i specyficznego stylu bycia, który chcemy zostawić daleko za sobą. Dziś nazwanie tak córki wydaje się niemal aktem odwagi, na który decydują się tylko nieliczni buntownicy. Literacki rodowód i wielka chwała − jak Grażyna podbiła serca Polaków Warto przypomnieć, że Grażyna to nie jest po prostu stare imię. To imię wymyślone, które narodziło się w głowie wieszcza na potrzeby poematu o walecznej litewskiej księżnej. Wywodzi się od litewskiego słowa graži, co oznacza po prostu piękna. Przez dekady kojarzyło się z siłą, niezależnością i szlachetnością. W czasach PRL-u, kiedy polskie rodziny szukały imion swojskich, a zarazem dostojnych, Grażyna idealnie wpisywała się w ten nurt. Była wszędzie − w filmach, w piosenkach, w każdej szkolnej ławce. Dla pokolenia naszych matek i babć Grażyna była imieniem nowoczesnym. To była kobieta pracująca, matka Polka, która potrafiła zdobyć szynkę na święta i jednocześnie wyglądać jak milion dolarów w sukience z Pewexu. Emocje, jakie budziło to imię, były wyłącznie pozytywne. Nikt wtedy nie przypuszczał, że kilkadziesiąt lat później stanie się ono elementem żartów. Co się stało, że ta piękna księżna z poematu Mickiewicza stała się Grażynką z internetowych opowiastek o zakupach w dyskontach? Klątwa memów i grażynizmu − dlaczego dziś unikamy tego imienia? Można śmiało zaryzykować tezę, że żadne inne imię w polskiej historii nie ucierpiało tak bardzo przez kulturę cyfrową. Mechanizm był bezlitosny: Grażyna stała się etykietą dla pewnego typu zachowań, które nowe pokolenie uznało za obciachowe. Kojarzy się z klapkami na nogach, reklamówką w ręku i głośnym komentowaniem rzeczywistości. To smutne, bo w ten sposób odebraliśmy godność imieniu, które nosiło wiele wspaniałych i mądrych kobiet. Dziś młoda mama, wybierając imię dla swojej córeczki, marzy o Laurze, Mai czy Amelii. Chce czegoś, co brzmi międzynarodowo, lekko, zwiewnie. Grażyna przy nich brzmi ciężko, betonowo, niemal jak relikt minionej epoki meblościanek i darmowych wczasów w Bułgarii. Strach przed tym, że dziecko będzie wyśmiewane w szkole lub że zostanie mu przypięta łatka pani z okienka, jest silniejszy niż sentyment do tradycji. To klasyczny przypadek, gdy imię staje się ofiarą stereotypu, od którego bardzo trudno uciec. Czy Grażyna ma szansę na wielki powrót? Czy przyjdzie taki moment, w którym Grażyna znów stanie się modna? Skoro wróciła Zofia, skoro wrócił Ignacy, to może za dwadzieścia lat jakaś topowa influencerka nazwie tak swoją córkę, nadając imieniu nowy, alternatywny blask? Na razie jednak jesteśmy w fazie silnego wyparcia. Obecnie w rankingach popularności Grażyna znajduje się na samym dole − w całym roku nadaje się to imię zaledwie kilkunastu dziewczynkom w całej Polsce. Moim zdaniem, to imię potrzebuje czasu. Musi minąć jeszcze jedna generacja, aby Grażyna przestała kojarzyć się z memami, a zaczęła znów kojarzyć się z Mickiewiczowską księżną. Może wtedy dostrzeżemy w nim to, co widzieli nasi rodzice: siłę, piękno i literacką głębię. Na razie jednak, jeśli usłyszysz na placu zabaw, jak ktoś woła „Grażynko!”, możesz mieć niemal stuprocentową pewność, że woła babcię, a nie biegającą z łopatką wnuczkę. Czy to obciach? Może po prostu to imię musi odpocząć, by wrócić w chwale, gdy my wszyscy zapomnimy już o Januszach i Grażynach z internetu. Zobacz też: „Chrześnicy na komunię dam najwyżej 100 zł. Jej matka i tak zwędzi gotówkę dla siebie”
MEN: będą nowe kryteria oceniania uczniów. Świadectwo z paskiem tylko dla patriotów
Nowe kryteria oceny zachowania pojawiły się w projekcie MEN, który trafił do konsultacji. Wśród zapisów znalazła się m.in. „postawa patriotyczna”, rozumiana jako szacunek do kraju, historii i tradycji. Eksperci ostrzegają jednak, że nauczycielom może być trudno to jednoznacznie zdefiniować i ocenić.
Ocena zachowania nie decyduje o promocji do następnej klasy, ale dla wielu rodzin wciąż ma praktyczne znaczenie. To ona może przesądzić o świadectwie z wyróżnieniem, a więc o tzw. świadectwie z czerwonym paskiem: otrzymują je jedynie uczniowie z oceną „bardzo dobrą” lub „celującą” z zachowania. Czerwony pasek zależy od zachowania W codziennym szkolnym życiu ta ocena bywa źródłem napięć: rodzice chcą jasnych zasad, a uczniowie potrzebują poczucia, że są oceniani sprawiedliwie i przewidywalnie. Dlatego każda zmiana w kryteriach natychmiast wywołuje pytania nie tylko o cele wychowawcze szkoły, ale też o to, jak nowe zapisy będą działały w praktyce na lekcjach, na przerwach i podczas szkolnych uroczystości. MEN dopisuje „postawę patriotyczną” i podaje przykłady Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekt zmian w przepisach dotyczących oceniania uczniów i skierowało go do konsultacji oraz uzgodnień. Wśród zapisów, które najmocniej przyciągają uwagę, są kryteria wystawiania oceny zachowania. Do tej pory nauczyciele, wystawiając ocenę zachowania, brali pod uwagę m.in. wywiązywanie się ucznia z obowiązków, postępowanie zgodne z dobrem społeczności szkolnej, dbałość o honor i tradycje szkoły czy o piękno mowy ojczystej. Projekt zakłada poszerzenie listy o kolejne elementy, w tym szacunek wobec innych oraz przestrzeganie norm społecznych. Nowym punktem jest również „postawa patriotyczna”. Według wyjaśnienia MEN ma to oznaczać szacunek do własnego kraju, jego historii i tradycji, a jednocześnie także szacunek do lokalnej społeczności oraz innych kultur. Resort wskazuje też praktyczne przykłady zachowań, które w szkolnej rzeczywistości mogą być kojarzone z taką postawą: udział w szkolnych uroczystościach i obchodach świąt narodowych, godne zachowanie podczas hymnu oraz zaangażowanie w działania związane z historią i tradycją szkoły, miasta lub regionu. Nauczyciele i eksperci pytają: jak to ocenić bez uznaniowości? W debacie pojawiają się dwa równoległe wątki. Z jednej strony słychać głos, że podobne kwestie już wcześniej były obecne w szkolnym wychowaniu i w praktyce mogły wpływać na ocenę z zachowania. W tym tonie wypowiada się m.in. były minister edukacji Dariusz Piontkowski, podkreślając, że niezależnie od nazwy taki element powinien mieć znaczenie zarówno w procesie wychowania, jak i przy ocenianiu zachowania. Z drugiej strony pada ważna wątpliwość, szczególnie istotna dla rodziców: czy szkoła dostanie narzędzie, które pozwoli oceniać równo i bez przypadkowości? Prof. Marek Konopczyński z Kolegium Nauk Pedagogicznych PAN zwraca uwagę, że patriotyzm nie jest jednorazowym gestem. Jeśli kryterium ma być elementem oceny, nauczycielom może być bardzo trudno jednoznacznie je zdefiniować i przełożyć na szkolną skalę ocen. Dla rodzin może to oznaczać więcej pytań podczas zebrań i rozmów indywidualnych: co w danej szkole będzie uznawane za spełnienie kryterium, jak będą brane pod uwagę różnice temperamentu dzieci, a także jak ocena ma uwzględniać sytuacje, w których uczeń jest obecny, ale przeżywa uroczystość „po swojemu”. Projekt jest na etapie konsultacji, więc to moment, w którym szczegóły zapisów i ich praktyczne konsekwencje będą szczególnie uważnie analizowane. Źródło: Wprost Zobacz też: 10-latek otworzył koperty komunijne i się wściekł. Matka: „Nigdy nie zapomnę jego słów”
Wyślij dziecko na te studia. 3 najlepsze kierunki, po których zarabia się krocie
Wybór ścieżki edukacyjnej tuż po maturze to strategiczna decyzja, która w dużej mierze determinuje finansową przyszłość młodego człowieka. Choć pasje są ważne, współczesny rynek pracy najwyżej wycenia konkretne kompetencje techniczne i analityczne. Dzisiejsze realia gospodarcze są bezlitosne dla ogólnych kierunków studiów, oferując w zamian rekordowe zarobki specjalistom z niszowych, nowoczesnych branż.
Zamiast wybierać studia na podstawie przemijających mód, warto postawić na dziedziny, w których zapotrzebowanie na pracowników drastycznie przewyższa liczbę absolwentów. Statystyki płacowe jasno wskazują na trzy konkretne obszary, które gwarantują nie tylko wysoką pensję na start, ale także stabilność zawodową w obliczu postępującej automatyzacji. 1. Analiza danych i AI − tam, gdzie rodzi się przyszłość i wielkie pieniądze W dobie cyfrowej transformacji dane stały się najcenniejszym aktywem przedsiębiorstw. Kierunki takie jak Data Science czy Analityka Danych ze specjalizacją w Sztucznej Inteligencji to obecnie absolutny numer jeden na liście najbardziej dochodowych studiów. Eksperci potrafiący interpretować ogromne zbiory informacji i budować algorytmy uczenia maszynowego są poszukiwani przez każdy sektor gospodarki − od medycyny, przez finanse, aż po e-commerce. Zarobki w tej branży często przekraczają średnią rynkową już na poziomie stażysty lub juniora. Co więcej, specyfika pracy w obszarze AI pozwala na dużą elastyczność i możliwość pracy zdalnej dla globalnych korporacji. To kierunek dla osób o analitycznych umysłach, które chcą mieć realny wpływ na rozwój nowoczesnych technologii i cieszyć się wolnością finansową niemal od razu po odebraniu dyplomu. 2. Cyberbezpieczeństwo − cyfrowi strażnicy w świecie pełnym zagrożeń Wraz z przenoszeniem kluczowych procesów biznesowych i prywatnych danych do chmury, rośnie ryzyko ataków hakerskich. Cyberbezpieczeństwo stało się zawodem zaufania publicznego, a specjaliści od zabezpieczania sieci są wyceniani przez firmy niezwykle wysoko. To studia dla osób, które cenią logikę, potrafią działać pod presją i chcą zajmować się ochroną cyfrowego świata przed przestępczością. Dlaczego warto postawić na ten kierunek? Ponieważ deficyt ekspertów od bezpieczeństwa IT jest zjawiskiem globalnym i trwałym. To sprawia, że absolwenci nie muszą szukać pracy − to oferty z prestiżowych firm i instytucji państwowych znajdują ich same. Wysokie bonusy na start oraz szybka ścieżka awansu sprawiają, że Cyberbezpieczeństwo jest jedną z najbezpieczniejszych inwestycji w edukację. 3. Inżynieria odnawialnych źródeł energii − zielona rewolucja w portfelu Transformacja energetyczna to fakt, za którym idą miliardowe dotacje i inwestycje. Inżynieria OZE (Odnawialnych Źródeł Energii) to kierunek łączący klasyczną wiedzę inżynierską z nowoczesnymi technologiami pozyskiwania czystej energii z wiatru, słońca czy wodoru. Specjaliści potrafiący projektować i wdrażać te systemy są kluczowi dla funkcjonowania nowoczesnej gospodarki opartej na zrównoważonym rozwoju. Sektor energetyczny od lat oferuje stabilne zatrudnienie i wysokie pensje, jednak obecnie, dzięki funduszom unijnym i globalnej presji na ekologię, stał się prawdziwym eldorado dla młodych inżynierów. Wybór tego kierunku to szansa na pracę przy najbardziej innowacyjnych projektach technologicznych naszych czasów, która daje nie tylko satysfakcję finansową, ale również poczucie realnego wkładu w ochronę środowiska naturalnego. Zobacz też: Ranking liceów 2026. W tych szkołach najlepiej uczą kompetencji przyszłości: liczyły się 3 kryteria
Toksyczna matka zawsze robi tę 1 rzecz, gdy targają nią emocje. Tak wykoleja dziecko
Wylewanie własnych żali i frustracji na dziecko to najprostszy sposób, by zaszczepić w nim wieczny lęk i poczucie winy za błędy dorosłych. Choć każda z nas ma prawo do słabości, to jedna konkretna reakcja w chwilach kryzysu potrafi bezpowrotnie zniszczyć kruchą konstrukcję psychiczną rozwijającego się małego człowieka.
Nikt z nas nie jest robotem ze stali. Mamy prawo do gorszych dni, do zmęczenia, a widok płaczącej mamy nie musi być dla malucha traumą − uczy go przecież, że smutek jest naturalną częścią życia. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy matka, zamiast po prostu przeżywać swoje trudne chwile, zaczyna nieświadomie używać własnego dziecka jako tarczy lub terapeuty. Ta jedna, destrukcyjna rzecz, którą robi toksyczna matka, gdy targają nią silne emocje, to tak zwana parentyfikacja, czyli całkowite odwrócenie ról w rodzinie. Zamiast być dla swojej pociechy bezpieczną przystanią, opoką i przewodnikiem, taka osoba staje się bezradną ofiarą, która oczekuje od kilkulatka opieki, zrozumienia i emocjonalnego wsparcia. To moment, w którym dorosłe problemy − od kłopotów finansowych, przez kryzysy małżeńskie, aż po konflikty w pracy − zostają zrzucone na barki istoty, której układ nerwowy dopiero się kształtuje. Dziecko wciągnięte w ten mechanizm zostaje odarte z beztroski i zmuszone do wejścia w buty dorosłego, co dosłownie zaburza jego rozwój. Dorosły w ciele malucha, czyli mechanizm niszczenia dziecięcej beztroski Jak to wygląda w praktyce? Wyobraźmy sobie sytuację, w której domowy budżet pęka w szwach albo w małżeństwie pojawiają się ciche dni. Dojrzały rodzic idzie wypłakać się przyjaciółce, szuka pomocy u psychologa albo rozmawia z partnerem za zamkniętymi drzwiami. Toksyczna matka idzie natomiast do pokoju swojego dziecka i zaczyna mu się zwierzać. „Tatuś znów mnie skrzywdził”, „Przez te rachunki pójdziemy z torbami”, „Nie wiem, co mam robić, chyba sobie nie poradzę” − te zdania, wypowiadane z pozycji bezradności, działają na psychikę malucha jak emocjonalna burza. Dziecko słyszy, że jego świat, który dotąd uważało za stabilny i bezpieczny, właśnie się rozpada, a osoba, która miała chronić, oczekuje od niego ratunku. Ten stan to obciążenie ponad siły. Mały człowiek nie posiada jeszcze struktur poznawczych, które pozwoliłyby mu zdystansować się od problemów dorosłych. On nie rozumie, że mama po prostu ma gorszy moment i zaraz jej przejdzie. Dla niego komunikat jest prosty: „Mama cierpi, dom jest zagrożony, muszę być silny i uratować mamę”. W tym momencie dziecko przestaje się bawić, przestaje uczyć i swobodnie eksplorować świat. Zaczyna chorobliwie kontrolować nastrój matki, staje się nadmiernie grzeczne, rezygnuje z własnych potrzeb, byle tylko nie przysparzać kolejnych zmartwień. To prosta droga do wykształcenia w dorosłym życiu syndromu permanentnego lęku, niskiego poczucia wartości i brania odpowiedzialności za cały świat kosztem własnego szczęścia. Wciąganie w konflikty dorosłych jako najwyższy wymiar rodzicielskiego egoizmu Innym, niemal podręcznikowym przejawem tego toksycznego zachowania jest robienie z dziecka sędziego lub powiernika w konfliktach między dorosłymi. Kiedy matką targają silne emocje po kłótni z mężem, partnerem czy nawet teściową, najgorsze, co może zrobić, to szukanie sojusznika w swojej córce lub synu. Zdania typu: „Zobacz, jak on nas traktuje”, „Powiedz ojcu, że nie chcę z nim rozmawiać” albo „Gdyby nie ty, już dawno bym od niego odeszła” to czysty szantaż emocjonalny. To zmuszanie dziecka do opowiedzenia się po jednej ze stron, co rozrywa jego serce na pół. Dziecko kocha oboje rodziców w sposób naturalny i pierwotny. Próba zniszczenia obrazu ojca w oczach dziecka, tylko dlatego, że matka czuje żal i złość, to najwyższy wymiar egoizmu. Taki młody człowiek dorasta w poczuciu rozdarcia i permanentnej winy. Czuje, że kochając tatę, zdradza mamę, a wspierając mamę, traci tatę. Toksyczna matka nie widzi, że jej chwilowa ulga po wygadaniu się dziecku zostawia w jego psychice głęboki ślad, który będzie leczyć przez lata na fotelach u terapeutów. Zdrowa granica szczerości, czyli jak płakać przy dziecku Gdzie w takim razie leży granica między zdrowym okazywaniem emocji a toksycznym obciążaniem? Kluczem do wszystkiego jest dawanie poczucia stabilności mimo wszystko. Rodzic ma pełne prawo okazywać emocje. Jeśli spotkała nas tragedia, jeśli jesteśmy skrajnie zmęczone lub smutne, nie musimy chować się w szafie, by uronić łzę. Dziecko może zobaczyć mamę, która płacze. Ważne jest jednak to, co zrobimy sekundę po tym, jak maluch zapyta: „Mamo, dlaczego płaczesz?”. Dojrzała, zdrowa emocjonalnie matka przytuli dziecko i powie: „Płaczę, bo jest mi smutno, dorośli też czasem płaczą. Ale nie martw się, to moja sprawa, odpocznę i sobie z tym poradzę. Ty jesteś bezpieczny”. To jest kluczowy komunikat! Pokazujesz dziecku emocję, ale jednocześnie zdejmujesz z niego jakikolwiek obowiązek naprawiania Twojego humoru. Dajesz mu jasny sygnał: „Ja jestem dorosła, ja rządzę tym statkiem i nawet jeśli teraz są fale, to ja trzymam ster”. Toksyczna matka zrobi coś zupełnie odwrotnego − zapłacze, osunie się na podłogę i pozwoli, by to dziecko ją tuliło, pocieszało i przynosiło chusteczki, czując na swoich małych barkach ciężar całego świata. Dbajmy o higienę naszych emocji i szukajmy wsparcia tam, gdzie jego miejsce − wśród dorosłych. Nasze dzieci mają prawo do bycia po prostu dziećmi. Zobacz też: 10 przykazań Montessori. Powtarzaj je jak mantrę, a wychowasz silne psychicznie dziecko
Metoda „2 minut”, która uciszy histerię w sklepie i parku. „Wreszcie przestałam się wstydzić za swoje dziecko”
Publiczne wybuchy złości u dzieci to sytuacje, które potrafią wyprowadzić z równowagi nawet najbardziej opanowanego rodzica i błyskawicznie przyciągnąć krytyczne spojrzenia otoczenia. Istnieje jednak konkretna sekwencja działań, która pozwala wygasić emocjonalny pożar w zaledwie 120 sekund, zamieniając stresującą konfrontację w chwilę porozumienia.
Długo myślałam, że to ja robię coś nie tak. Że inne mamy mają jakieś magiczne zaklęcia, a moje dziecko po prostu ma charakterek. W sytuacjach kryzysowych próbowałam wszystkiego: odwracania uwagi, głębokich oddechów (moich, nie dziecka), a nawet, przyznaję z bólem, szybkich łapówek w postaci chrupek. Nic nie działało na dłuższą metę. Aż do dnia, w którym usłyszałam o metodzie 2 minut. Na początku parsknęłam śmiechem. „Dwie minuty? Przecież moja córka potrafi płakać o niewłaściwy kolor skarpetek przez kwadrans!” − pomyślałam. Ale kiedy kolejna wizyta na placu zabaw zakończyła się widowiskowym upadkiem na ziemię, postanowiłam spróbować. I wiecie co? To był moment, w którym wreszcie przestałam się wstydzić za swoje dziecko. Zrozumieć zapalnik, czyli dlaczego klasyczne „Uspokój się” nie działa Zanim wyjaśnię, na czym dokładnie polega ten trik, warto zrozumieć, co dzieje się w głowie takiego malucha. My widzimy histerię o głupotę. Dziecko widzi koniec świata. Jego układ nerwowy jest jak przeciążony procesor − po prostu się zawiesza. Dlatego nasze logiczne argumenty o tym, że mamy przecież słodycze w domu, odbijają się od niego jak od ściany. Klasyczne metody często zawodzą, bo wymagają od dziecka czegoś, czego ono w danej chwili nie ma: samokontroli. Metoda 2 minut nie jest magiczną różdżką, która wyłącza płacz guzikiem. To raczej precyzyjny plan ratunkowy, który opiera się na... czasie i bliskości, ale w bardzo specyficznej konfiguracji. Kluczem jest tu pierwsze 120 sekund od momentu, w którym widzisz, że nadchodzi fala histerii. Zamiast reagować złością (która tylko dolewa oliwy do ognia) lub ucieczką w ignorowanie, robimy coś, co kompletnie zbija małego buntownika z tropu. Chodzi o pełne, fizyczne i emocjonalne zejście do parteru, ale bez wypowiadania ani jednego zbędnego słowa. Sekret 120 sekund − jak wprowadzić metodę 2 minut w życie? Kiedy zaczyna się dramat, włączasz w głowie stoper. Pierwsza minuta to faza „bezpiecznego lądowania”. Porzucasz wszystko. Jeśli jesteś w sklepie, zostawiasz wózek (spokojnie, nie ucieknie). Kucasz tak, by twoje oczy były niżej niż oczy dziecka. To kluczowe − przestajesz być wielkim dorosłym, który dominuje, a stajesz się bezpieczną przystanią. Nie mówisz „Przestań”, nie tłumaczysz. Po prostu jesteś Jeśli dziecko na to pozwala, nawiązujesz kontakt fizyczny − kładziesz rękę na plecach, bierzesz za rękę. To sygnał dla mózgu malucha: „Widzę cię, jesteś bezpieczny, ten wielki świat cię nie pożre”. Druga minuta to faza nazywania emocji, ale w sposób ultra-krótki. Zamiast wykładów, rzucasz proste hasła: „Widzę, że jesteś bardzo smutny przez tę zabawkę”. I czekasz. Te dwie minuty dla nas, dorosłych, ciągną się jak wieczność, zwłaszcza gdy czujemy na plecach wzrok pani z kolejki. Ale to właśnie ta cisza i akceptacja sprawiają, że emocjonalny pożar wygasa, zamiast się rozprzestrzeniać. Dziecko czuje, że nie musi już krzyczeć głośniej, by zostać usłyszanym. Metoda ta uczy dziecko, że emocje można przeżyć, a nie tylko wykrzyczeć. Życie po rewolucji, czyli jak odzyskać radość ze wspólnych wyjść Kiedy pierwszy raz zastosowałam tę metodę w parku, byłam pewna, że to przypadek. Córka przestała płakać po niespełna minucie, popatrzyła na mnie swoimi wielkimi, mokrymi od łez oczami i po prostu zapytała, czy pójdziemy na huśtawkę. Bez dąsania się przez kolejną godzinę! Potem przyszedł test ostateczny: supermarket w sobotnie przedpołudnie. Scenariusz ten sam, moja reakcja inna. Zamiast szarpać się z zakupami i krzyczeć, po prostu byłam z nią przez te 120 sekund. Efekt? Ludzie w kolejce, zamiast patrzeć z naganą, patrzyli z... podziwem. Jedna starsza pani nawet podeszła i szepnęła: „Pięknie to pani opanowała”. Ale nie o pochwały obcych tu chodzi. Chodzi o to niesamowite uczucie ulgi, kiedy zdajesz sobie sprawę, że masz narzędzie, które działa. Przestałam omijać szerokim łukiem place zabaw i denerwować się na samą myśl o wspólnych zakupach. Metoda 2 minut dała mi coś cenniejszego niż spokój − dała mi więź z dzieckiem opartą na zrozumieniu, a nie na strachu czy wstydzie. Dziś wiem, że histeria to nie porażka wychowawcza, to po prostu moment, w którym moje dziecko potrzebuje mnie najbardziej. Zobacz też: Dziadkowie to nie darmowa służba na pstryknięcie. „Gdy synowa podrzuciła mi wnuki, usłyszała tylko 3 słowa”
Nowy trend: pospleciny zamiast komunii. Rodzice nie kupują medalików, tylko wisiorki z dębem
Poznajcie pospleciny – zjawisko, które sprawia, że tradycyjne medaliki z Matką Boską lądują w szufladach, a ich miejsce zajmują tajemnicze wisiorki z dębem i wianki z polnych ziół.
Gdy jeszcze dekadę temu szczytem ekstrawagancji była niby-komunia bez kościoła, czyli zwykły obiad w restauracji dla dziecka nieprzystępującego do sakramentu, dziś wchodzimy na zupełnie nowy poziom wtajemniczenia. Na naszych oczach rodzi się trend, który łączy w sobie tęsknotę za naturą, potrzebę duchowości bez sztywnych ram instytucji oraz estetykę, która wygląda jak wyjęta z najpiękniejszych tablic na Pintereście. Pospleciny to coś znacznie głębszego niż tylko chęć bycia modnym. Rodzice często mają dość pompy, stresu związanego z egzaminami z katechizmu i − co tu dużo kryć − sztywnej doktryny, która nie zawsze koresponduje z ich codziennym życiem. Szukają czegoś, co będzie celebracją dorastania ich dziecka, ale w sposób bliski ich sercom, wolny od oceniania i poczucia obowiązku wobec instytucji. Pospleciny idealnie wypełniają tę lukę, stając się świecką odpowiedzią na potrzebę sacrum w świecie, który z jednej strony goni za nowościami, a z drugiej rozpaczliwie szuka korzeni. Czym są pospleciny i dlaczego wypierają tradycyjną komunię? Nazwa brzmi intrygująco, prawda? Przywodzi na myśl dawne słowiańskie obrzędy, szeptanki w lesie i zapach rozgrzanej słońcem łąki. Pospleciny to w swojej istocie uroczyste przejście dziecka z okresu wczesnego dzieciństwa do etapu większej samodzielności i odpowiedzialności. Nie ma tu księdza, nie ma spowiedzi, a centralnym punktem nie jest ołtarz, lecz... drzewo, ognisko lub krąg najbliższych osób. To moment, w którym rodzina spleciona więzami krwi i przyjaźni, symbolicznie potwierdza swoje wsparcie dla młodego człowieka. Zamiast sztywnych garniturów i białych, tiulowych sukienek, które często krępują ruchy i sprawiają, że dzieci czują się jak przebrane lalki, królują naturalne tkaniny: len, bawełna, kolory ziemi. Wybór tego typu uroczystości to dla wielu rodziców manifestacja wolności. Chcą pokazać dziecku, że duchowość może objawiać się w szacunku do przyrody, w budowaniu relacji z drugim człowiekiem i w celebracji własnej tożsamości. Podczas posplecin często odbywa się rytuał zaplatania warkoczy (nie tylko dziewczynkom!) lub symbolicznego wiązania kolorowych nici, co ma oznaczać siłę wspólnoty. To niezwykle fotogeniczne, fakt, ale pod tą warstwą wizualną kryje się autentyczne wzruszenie. Tam nie ma ziewających w ławkach wujków. Jest za to wspólne śpiewanie pieśni, czytanie listów do dziecka na przyszłość i atmosfera, której próżno szukać w komercyjnych domach przyjęć. Symbole nowej duchowości: wisiorek z dębem zamiast złotego krzyżyka To, co najbardziej uderza w trendzie posplecin, to zmiana podejścia do prezentów i pamiątek. Zapomnijcie o kopertach wypchanych setkami złotych czy najnowszych iPhone'ach, które mają wynagrodzić dziecku trud kucia modlitw na pamięć. W świecie nowoczesnych rodziców wybierających świeckie rytuały prezent ma mieć duszę i przypominać o konkretnych wartościach. Stąd ogromna popularność biżuterii symbolicznej, wykonywanej często przez lokalnych rzemieślników na specjalne zamówienie. Wisiorek z liściem dębu stał się niemal obowiązkowym atrybutem dziecka, które przystąpiło do posplecin. Dlaczego dąb? To symbol siły, długowieczności, mądrości i głębokiego zakorzenienia. Wybór takiej pamiątki mówi do dziecka coś więcej: „Bądź silny jak to drzewo, nie bój się burz, pamiętaj o swoich korzeniach”. Rodzice coraz chętniej inwestują też w nietypowe prezenty − wspólne sadzenie drzewa w ogrodzie, rodzinny wyjazd w góry czy warsztaty rzemieślnicze, podczas których dziecko samo tworzy coś trwałego. To odejście od konsumpcjonizmu, który przez lata był największą bolączką komunii świętych, jest dla mnie najbardziej odświeżającym elementem tej zmiany. Zamiast licytacji „kto dał więcej”, mamy rozmowę o tym, co naprawdę ważne w życiu młodego człowieka. Czy to nie jest właśnie to, o co w tym wszystkim powinno chodzić od samego początku? Jak zorganizować świeckie przyjęcie dla dziecka w stylu boho? Jeśli czujecie, że pospleciny to coś dla was, przygotujcie się na odejście od standardowych schematów organizacyjnych. Tu nie wystarczy wynajęcie sali i podanie rosołu z kluskami. Świecka celebracja wymaga osobistego zaangażowania i kreatywności. Najpiękniejsze uroczystości odbywają się w plenerze − w przydomowych ogrodach, na wynajętych polanach czy w stodołach przerobionych na miejsca eventowe. Dekoracje opierają się na tym, co daje natura: polne kwiaty, gałęzie, mech, świece. Jedzenie? Zamiast ciężkich dań królują bufety z lokalnymi produktami, domowe lemoniady i ciasta z sezonowymi owocami. Wszystko w duchu slow life, bez pośpiechu i bez sztywnej agendy, w której trzeba zdążyć na mszę lub na tort. Najważniejszym punktem programu jest jednak sama ceremonia. Możecie zaprosić celebranta świeckiego, który poprowadzi uroczystość, ale wielu rodziców decyduje się zrobić to samodzielnie. To moment na wspomnienia, na opowiedzenie o tym, jak dziecko się zmieniało, jakie ma talenty i jakie nadzieje wiążemy z jego przyszłością. To buduje niesamowitą więź i sprawia, że dziecko czuje się naprawdę zauważone, a nie jest tylko jedną z wielu anonimowych osób w kościelnej procesji. Choć tradycjonaliści mogą kręcić nosami, twierdząc, że to wymysł, dla mnie pospleciny są dowodem na to, że jako społeczeństwo dojrzewamy do celebrowania ważnych chwil w sposób autentyczny, zgodny z naszymi przekonaniami. I choć medaliki z dębem mogą wydawać się tylko modą, niosą za sobą piękną obietnicę powrotu do tego, co w rodzicielstwie najcenniejsze: do czystej, niezakłóconej bliskości. Zobacz też: 10-latek otworzył koperty komunijne i się wściekł. Matka: „Nigdy nie zapomnę jego słów”
Myślisz, że chwalisz dziecko? Te 3 niewinne zdania niszczą jego samoocenę szybciej niż wyśmiewanie
Choć codzienne komplementy wydają się najprostszym sposobem na okazanie wsparcia, psychologia dowodzi, że trzy popularne komunikaty kierowane do dzieci mogą po cichu niszczyć dziecięcą pewność siebie i wzmacniać lęk przed najmniejszym błędem.
Każdy rodzic chce dla swojego dziecka jak najlepiej − to oczywistość, o której nie trzeba przypominać. Przeglądamy poradniki, śledzimy profile psychologiczne na Instagramie i staramy się zastępować dawne, surowe metody wychowawcze ciepłem i wsparciem. W tej nowej erze rodzicielstwa chwalenie stało się naszym głównym narzędziem. Obsypujemy maluchy komplementami jak konfetti, wierząc, że każde „Jesteś genialny” buduje w ich sercach niezniszczalny zamek pewności siebie. Ale co, jeśli ta piękna fasada może skrywać pułapkę? Eksperci zgodnie alarmują: bezkrytyczne, powierzchowne chwalenie to błąd. Często nie zdajemy sobie sprawy, że słowa, które mają motywować, w rzeczywistości stawiają dziecko pod ścianą. Zamiast budować wewnętrzną siłę, tworzą presję, której mały człowiek nie jest w stanie udźwignąć. To paradoks naszych czasów − w świecie pełnym lajków i serduszek, nasze dzieci stają się coraz bardziej spragnione zewnętrznej akceptacji, tracąc kontakt z tym, co same czują. Przyjrzyjmy się zatem trzem najpopularniejszym zdaniom, które codziennie padają w polskich domach, a które działają na samoocenę jak kropla drążąca skałę. Pułapka „zdolnego dziecka”, czyli dlaczego etykiety niszczą odwagę „Jesteś taki zdolny!” − to zdanie brzmi jak najsłodsza melodia, prawda? Wypowiadamy je z dumą, gdy dziecko namaluje obrazek, ułoży klocki czy rozwiąże zadanie z matematyki. Jednak dla dziecka to zdanie to ciężki plecak pełen oczekiwań. Kiedy maluch słyszy, że jest zdolny, zaczyna wierzyć, że sukces jest cechą stałą, a nie wynikiem pracy. Co się dzieje, gdy następnym razem coś mu nie wyjdzie? W jego głowie pojawia się przerażająca myśl: „Skoro mi nie wyszło, to znaczy, że już nie jestem zdolny”. Psychologowie nazywają to pułapką stałego nastawienia. Dziecko, zamiast eksperymentować i podejmować ryzyko, zaczyna wybierać tylko te zadania, w których ma pewność sukcesu, byle tylko nie stracić swojej prestiżowej etykiety. W ten sposób niewinne pochwały niszczą kreatywność i naturalną chęć do nauki na błędach. Prawdziwa pewność siebie nie bierze się z tego, że ktoś nas nazwał geniuszem, ale z przekonania, że nawet jeśli upadniemy, mamy siłę, by spróbować jeszcze raz. Etykietowanie, nawet to pozytywne, zamyka dziecko w klatce, z której wyjście kojarzy się z porażką. Przyzwyczajenie do słowa „Brawo!”, czyli gdy dziecko przestaje ufać własnym zmysłom „Brawo, pięknie to zrobiłeś!” − słyszymy to na każdym placu zabaw, w każdym przedszkolu i przy każdym domowym obiedzie. To zdanie stało się społecznym automatem, rodzajem werbalnego głaskania, które stosujemy bezrefleksyjnie. Problem polega na tym, że nadużywanie tego zwrotu sprawia, iż dziecko przestaje czerpać satysfakcję z samej czynności, a zaczyna polować na naszą reakcję. Zamiast cieszyć się z tego, że zjechało ze zjeżdżalni, natychmiast obraca głowę w stronę rodzica, sprawdzając: „Czy mama klaszcze? Czy tata widział?”. To prosta droga do wykształcenia tzw. motywacji zewnętrznej. Dziecko staje się spragnione akceptacji. Jeśli nie usłyszy „Brawo”, czuje, że jego wysiłek nie miał znaczenia. W dłuższej perspektywie takie podejście niszczy samoocenę, bo uczy malucha, że to inni decydują o wartości jego pracy. W dorosłym życiu tacy ludzie często nie potrafią podjąć decyzji bez konsultacji, boją się własnego zdania i panicznie potrzebują potwierdzenia swojej wartości w oczach szefa, partnera czy znajomych z Facebooka. Prawdziwa moc drzemie w zdaniu „Widzę, że sprawiło ci to frajdę”, a nie w wystawianiu ocen za każdy krok. Niewidzialna presja porównania − dlaczego „lepiej niż inni” to droga donikąd „Zrobiłeś to najlepiej z całej grupy” lub „Zobacz, jak świetnie ci poszło, Grześ nawet nie zaczął” − to trzeci rodzaj toksycznego wsparcia. Chcemy pokazać dziecku, że jest wyjątkowe, ale robimy to kosztem innych. Budowanie samooceny na fundamencie bycia „lepszym od kogoś” to stąpanie po bardzo kruchym ludzie. To uczy dziecko, że jego wartość jest relatywna i zależy od tego, jak słabi są inni wokół niego. Taka retoryka niszczy empatię i buduje chorą rywalizację. Dziecko, zamiast skupiać się na własnym rozwoju, nieustannie zerka przez ramię, porównując swoje wyniki z wynikami kolegów. A co się stanie, gdy w grupie pojawi się ktoś sprawniejszy, szybszy, bystrzejszy? Wówczas samoocena budowana na poczuciu wyższości rozpada się jak domek z kart. Zdrowy fundament to świadomość własnych postępów: „Wczoraj tego nie potrafiłeś, a dziś już tak!”. To jedyne porównanie, które realnie wzmacnia psychikę i pozwala dziecku czuć się dobrze we własnej skórze, niezależnie od tego, jakie sukcesy odnoszą inni. Naszym zadaniem jest wychować człowieka, który zna swoją wartość, a nie takiego, który musi czuć się lepszy, by przestać czuć się gorszy. Źródło: Carol Dweck, Nowa psychologia sukcesu, wyd. MUZA S.A 2017 Zobacz też: Ta bajka ogłupia bardziej niż scrollowanie TikToka. Rodzice nieustannie włączają ją dzieciom
„Jak było w szkole?”: gdy to mówisz, dziecko słyszy coś całkiem innego. Tak niszczysz waszą więź
Wydaje nam się, że jesteśmy wspaniałymi, zaangażowanymi rodzicami, którzy trzymają rękę na pulsie. Przecież pytamy, interesujemy się, dajemy przestrzeń. Prawda jest jednak znacznie bardziej bolesna.
„Jak było w szkole?”. Kiedy wypowiadamy te słowa, w głowie dziecka nie uruchamia się chęć do zwierzeń. Wręcz przeciwnie − natychmiast włącza się tryb obronny. Dlaczego? Ponieważ dla małego człowieka to pytanie ma ciężar emocjonalnego obowiązku, z którego trzeba się jak najszybciej i jak najprościej rozliczyć. Dlaczego rutynowe pytania blokują emocje dziecka? W wielu domach powtarza się schemat, który przypomina biurokrację, a nie budowanie bliskości. „Jak było w szkole?” stało się współczesnym odpowiednikiem korporacyjnego „Co słychać?” przy ekspresie do kawy. To zwrot-wytrych, za którym rzadko stoi autentyczna gotowość na przyjęcie pełnej, skomplikowanej prawdy. Dzieci, będące genialnymi obserwatorami rzeczywistości, doskonale wyczuwają tę powierzchowność. Słyszą w naszym głosie nie ciekawość ich wewnętrznego świata, ale chęć odhaczenia rodzicielskiego obowiązku. „Zapytałam, odhaczone, jestem dobrą mamą, teraz mogę iść robić obiad”. Dla młodego człowieka szkoła to nie tylko budynek i oceny − to poligon doświadczalny, na którym każdego dnia ważą się losy jego poczucia własnej wartości. Gdy rzucamy tak ogólne, rozmyte pytanie, dziecko czuje się przytłoczone. Nie wie, od czego zacząć: od zgubionego piórnika, kłótni z Antkiem, strachu przed kartkówką z matematyki czy może od tego, że pani w świetlicy krzyknęła? Wybiera więc strategię bezpieczną, ucinania tematu: „Normalnie” albo „Dobrze”. W ten sposób, dzień po dniu, cementujemy mur milczenia, zza którego coraz trudniej będzie nam dostrzec to, co naprawdę dzieje się u naszego dziecka. Co słyszy dziecko, gdy pytasz o szkołę w ten sposób? Musimy wreszcie spojrzeć prawdzie w oczy i przetłumaczyć ten dorosły komunikat na język dziecięcych emocji. Gdy mówisz „Jak było w szkole?”, dziecko bardzo często słyszy: „Czy byłeś grzeczny i czy nie będę miała przez ciebie kłopotów?”. Szkoła w oczach dzieci to system wymagań i oceniania. Pytając o nią w tak bezpośredni, systemowy sposób, nieświadomie stawiamy się w roli kontrolera lub recenzenta, a nie sprzymierzeńca. Dziecko podświadomie zakłada, że interesuje nas wyłącznie jego skuteczność w tym systemie, a nie to, jak ono samo się w nim czuje. Więź między rodzicem a dzieckiem karmi się szczegółami i autentyczną obecnością, a nie globalnymi raportami z całego dnia. Kiedy sprowadzamy popołudniowy rytuał do jednego, mechanicznego zapytania, wysyłamy sygnał, że jego głęboki, skomplikowany świat nie jest dla nas wart dłuższego zatrzymania. To potężny cios w relację, zwłaszcza że robimy to w absolutnie dobrej wierze. Dziecko uczy się, że dorosły nie oczekuje prawdy o lękach czy samotności na przerwie, więc daje nam dokładnie to, czego chcemy − święty spokój zapakowany w jedno słowo. Jak rozmawiać z dzieckiem po szkole, by usłyszeć prawdę? Przełamanie tego impasu wymaga od nas porzucenia utartych ścieżek i wykazania się odrobiną kreatywności. Przede wszystkim dajmy dziecku czas na odetchnięcie. Wyobraźmy sobie, że po ciężkim, stresującym dniu w pracy, tuż po przekroczeniu progu domu partner pyta nas: „Jak raport?”. Absurdalne, prawda? Dokładnie tak samo czuje się uczeń bombardowany pytaniami, zanim jeszcze zdejmie buty. Czasem najlepszym, co możemy zrobić, jest po prostu ciepłe powitanie, przytulenie i podanie ciepłego posiłku w ciszy. Kiedy emocje już opadną, a przestrzeń zapełni się domowym ciepłem, zamiast ogólników postawmy na pytania celowane, które pokazują, że interesuje nas człowiek, a nie instytucja. Zapytajmy: „Co cię dzisiaj najbardziej rozśmieszyło?”, „Czy ktoś zrobił dziś coś miłego dla ciebie?”, albo „Z kim siedziałeś na obiedzie?”. Tak sformułowane komunikaty zdejmują z barków dziecka ciężar podsumowywania całego dnia i pozwalają skupić się na konkretnym, łatwym do odtworzenia fragmencie rzeczywistości. To właśnie z takich małych puzzli, układanych każdego popołudnia, buduje się najpiękniejsza, nierozerwalna więź, w której dziecko wie, że jego głos ma znaczenie. Zobacz też: Jak rozpoznać, że wychowujesz wysoko wrażliwe dziecko? Psycholog: to 4 mocne sygnały
To najlepsza bajka edukacyjna w historii telewizji. Wyrastają na niej inteligentne i ciekawe świata dzieci
W natłoku krzykliwych animacji i bajek, które bazują jedynie na szybkich zwrotach akcji, istnieje produkcja absolutnie ponadczasowa. Jej fenomen polega na tym, że zamiast podawać suche fakty, zamienia naukę w najbardziej ekscytującą przygodę, jaką kiedykolwiek widziało oko małego widza.
W przypadku tej bajki każde inne określenie niż „doskonała” byłoby niesprawiedliwością. Mowa o kultowym serialu „Było sobie życie” − dziele Alberta Barillé, które od lat 80. ubiegłego wieku niezmiennie stanowi niedościgniony wzór tego, jak opowiadać dzieciom o skomplikowanych mechanizmach rządzących ludzkim organizmem. To nie jest tylko kolejna dobranocka. To bilet do świata, w którym biologia staje się zrozumiała, a dbanie o zdrowie przestaje być nudnym nakazem rodziców, tylko staje się świadomym wyborem. Obserwując współczesny rynek mediów dla dzieci, łatwo odnieść wrażenie, że twórcy często nie doceniają inteligencji swoich odbiorców. Serwują im uproszczone obrazy, które nie pobudzają do myślenia. „Było sobie życie” poszło w zupełnie inną stronę. To właśnie dzięki temu dzieci, które oglądają tę serię, zaczynają zadawać mądre pytania i wykazują niespotykaną u rówieśników ciekawość świata. Dlaczego „Było sobie życie” to fundament rozwoju małego odkrywcy? Siła tej bajki tkwi w jej niesamowitej precyzji merytorycznej połączonej z plastycznym językiem obrazu. W czasach, gdy Google zastępuje nam głęboką wiedzę, ta seria uczy systemowego myślenia. Dziecko nie dowiaduje się tylko, że należy myć ręce. Ono widzi, jak szkodliwe substancje próbują sforsować barierę skóry i co dzieje się wewnątrz organizmu, gdy system odpornościowy musi stanąć do walki. To buduje w małym człowieku niesamowity szacunek do własnego ciała. Inteligentne dziecko to takie, które rozumie przyczyny i skutki − a ta bajka tłumaczy je najlepiej na świecie. „Było sobie życie” nie boi się trudnych tematów. Opowiada o narodzinach, problemach zdrowotnych, o procesach starzenia, a wszystko to robi z niezwykłą klasą i wyczuciem. Dzięki temu maluchy wychowane na tej produkcji mają szersze horyzonty i znacznie łatwiej przyswajają wiedzę szkolną. One nie muszą kuć na blachę definicji z podręcznika do przyrody − one te procesy po prostu „widziały” i rozumieją ich dynamikę. View oEmbed on the source website Fenomen białej brody, czyli jak Mistrz uczy krytycznego myślenia Postać Mistrza − siwego mędrca z ogromną brodą − to symbol mądrości, który zapada w pamięć na całe życie. To on jest przewodnikiem po tym mikrokosmosie. Jego spokój i opanowanie uczą dzieci, że wiedza to narzędzie, które pozwala okiełznać strach przed nieznanym. W dobie dezinformacji i pseudonaukowych teorii, do których dzieci mają dostęp w sieci, powrót do takich klasyków jest formą uodpornienia umysłu. Uczymy młode pokolenie, że nauka jest fascynująca i oparta na faktach, a nie na domysłach. Co ciekawe, „Było sobie życie” to serial, który się nie starzeje. Mimo postępu w medycynie podstawy przekazane przez Barillé pozostają aktualne. To fascynujące, jak twórcy udało się połączyć edukację z rozrywką w sposób tak organiczny, że dzieci nie czują, iż są pouczane. One po prostu kibicują głównym bohaterom − Maćkowi, Hani czy Porucznikowi PS − w ich codziennych zmaganiach z niebezpieczeństwami. To właśnie ta emocjonalna więź z postaciami sprawia, że wiedza sama wchodzi do głowy. Inteligentne dzieci to te, które potrafią kojarzyć fakty, a ten serial jest jedną wielką lekcją logiki i funkcjonalności natury. Inwestycja w przyszłość − dlaczego warto włączyć tę bajkę swojemu dziecku? Wybory, których dokonujemy jako rodzice, mają realny wpływ na to, jak ukształtuje się umysł naszego dziecka. „Było sobie życie” to inwestycja, która zwraca się latami. Widzę to po dzieciach moich znajomych i po moich własnych doświadczeniach − ci, którzy chłonęli te animacje, znacznie lepiej radzą sobie z naukami ścisłymi, mają bogatsze słownictwo i rzadziej ulegają lękom związanym z wizytą u lekarza. Wiedza daje im poczucie sprawstwa i kontroli. Warto zauważyć, że ta seria promuje również niezwykle ważne wartości moralne: współpracę, odpowiedzialność za innych i szacunek dla życia w każdej jego formie. W świecie, w którym bajki często promują agresję lub płytki konsumpcjonizm, „Było sobie życie” stoi na straży humanizmu. Jeśli chcesz, aby twoje dziecko wyrosło na osobę ciekawą świata, która nie boi się pytać „Dlaczego?” i potrafi docenić skomplikowane piękno natury, nie szukaj dalej. Ten francuski klasyk to najlepsze, co możesz podarować dziecięcej wyobraźni. To nie tylko rozrywka − to fundament, na którym buduje się pasja do odkrywania świata. Zobacz też: To najbardziej toksyczna bajka z Netfliksa. Zabroniłam dzieciom oglądania, bo uczy pogardy i egoizmu
Wyłączą dzieciom TikToka i Instagram. Nowacka ostrzega: nic nie da zakładanie kont przez rodziców
Zakaz telefonów w szkołach ma wejść w życie od 1 września 2026 roku – zapowiedziała Barbara Nowacka na antenie TVN24. Ministerstwo Edukacji zakończyło konsultacje społeczne i szykuje projekt ustawy do Sejmu. Równolegle resort pracuje też nad ograniczeniem mediów społecznościowych dla osób poniżej 15 lat.
Ministerstwo Edukacji, kierowane przez Barbarę Nowacką, zapowiada zakaz korzystania z telefonów komórkowych w szkołach podstawowych. Data, która ma być punktem zwrotnym dla szkolnej codzienności, to 1 września 2026 roku. Deklaracja padła na antenie TVN24, a resort podkreśla, że przygotowania do nowych przepisów weszły w decydującą fazę. Równolegle toczą się prace nad ograniczeniami dotyczącymi mediów społecznościowych dla osób poniżej 15. roku życia. Szkoła bez telefonu: projekt ustawy wchodzi na ostatnią prostą Zapowiedź zakazu telefonów w podstawówkach nie jest już luźnym pomysłem do dyskusji. Resort informuje, że zakończyły się konsultacje społeczne dotyczące tych przepisów, a większość zgłaszanych uwag dotyczyła doprecyzowania zapisów. To ważny sygnał dla rodziców i nauczycieli: temat nie utknął na etapie ogólnych haseł. Kolejny krok ma należeć do parlamentu. Projekt ustawy wprowadzający zakaz ma wkrótce trafić pod obrady Sejmu, który ostatecznie zdecyduje o przyjęciu lub odrzuceniu planowanych zmian. Dla rodzin to oznacza jedno: zanim szkoły zaczną wdrażać konkretne zasady, potrzebna będzie decyzja ustawodawcy. W tle pojawia się też informacja, że zakaz może w przyszłości zostać poszerzony. Rozważane jest objęcie nim także szkół średnich, a nawet uczelni wyższych. Na razie mowa jednak o kierunku i możliwościach, a nie o gotowym harmonogramie dla starszych roczników. Rodzice pytają o szczegóły, a resort dopina przepisy Wiele domów zna ten scenariusz: dziecko wychodzi do szkoły z telefonem, bo „tak jest wygodniej”, a po południu trudno ocenić, czy urządzenie było wsparciem, czy raczej źródłem rozproszeń. Dlatego w praktyce najważniejsze będzie to, jak przepisy zostaną opisane i jak szkoły przełożą je na jasne zasady. Z perspektywy rodzica kluczowe są dwa elementy, które już dziś wynikają z zapowiedzi resortu: termin ma być konkretny i jednolity: 1 września 2026 roku, legislacja jest na etapie finalizacji po konsultacjach, a więc szczegóły mają zostać doprecyzowane przed wejściem projektu do Sejmu. Warto śledzić dalszy bieg prac, by wiedzieć: co oznacza „zakaz korzystania” w czasie przerw, w jakich sytuacjach telefon będzie dopuszczalny i jak szkoły poradzą sobie z egzekwowaniem zasad. Na tym etapie resort mówi o przygotowaniach i procesie legislacyjnym, a ostateczny kształt zależy od ustawy. Media społecznościowe pod lupą: ograniczenie do 15 lat i weryfikacja tożsamości Równolegle Ministerstwo Edukacji zapowiada kolejny ruch: zakaz korzystania z mediów społecznościowych (np. Facebook, Instagram, TikTok) dla osób, które nie ukończyły 15. roku życia. Prace nad projektem mają uwzględniać doświadczenia innych państw. Wskazywany jest przykład Australii, gdzie wprowadzaniu podobnych rozwiązań towarzyszył sprzeciw części rodziców. W debacie szybko pojawiła się też wątpliwość, która jest dla rodziców bardzo życiowa: czy takie ograniczenia będą realne, skoro dorosły mógłby założyć konto dziecku na swoje dane. Resort zakłada, że nie będzie to takie proste, bo wspólnie z Ministerstwem Cyfryzacji pracuje nad rozwiązaniem opartym o potwierdzanie tożsamości. Dostęp do platform społecznościowych miałby być możliwy dopiero po weryfikacji użytkownika poprzez europejski portfel tożsamości cyfrowej, porównywany do rozwiązania w stylu polskiego mObywatela. To podejście ma domknąć system od strony technicznej i ograniczyć obchodzenie zasad, choć konkretne mechanizmy będą zależały od tego, jak zostaną zapisane w projekcie ustawy. Dla rodzin to dwa równoległe wątki, które mogą mocno zmienić codzienność dzieci: szkolne zasady dotyczące telefonu oraz dostęp do mediów społecznościowych. O terminach i kształcie rozwiązań przesądzą jednak prace legislacyjne i decyzja Sejmu. Źródło: TVN24 Zobacz też: „Puściłam córkę na nocowankę i to był błąd. Rodzice jej koleżanki zepsuli mi dziecko”
Szybko zgłoś się po nowe 800 plus na wakacje. Warunek jest prosty: trzeba wyjechać za granicę
Dopłata do wakacji już ruszyła i ma obniżyć koszty wyjazdów za granicę dla mieszkańców wybranego regionu. Chodzi o czartery z lotniska Zielona Góra-Babimost do Tirany w sezonie letnim 2026. Dopłaty mają wynieść od 618 do 789 zł na osobę, a rejsy będą realizowane raz w tygodniu.
Województwo lubuskie uruchamia wsparcie dla mieszkańców planujących letni wyjazd do Albanii. Chodzi o połączenia czarterowe na trasie Zielona Góra-Babimost – Tirana w sezonie 2026. Dopłata ma obniżyć koszt wyjazdu o kilkaset złotych na osobę, a loty zaplanowano w rytmie tygodniowym − od połowy czerwca do połowy sierpnia. Dopłata do wakacji: ile można zyskać na wyjeździe i od czego to zależy? W praktyce dopłata dla turysty ma wynieść od 618 do 789 zł na osobę. Różnica zależy od tego, jaki samolot zostanie użyty do realizacji przelotu: wyższe dofinansowanie przewidziano przy boeingu 737-700, a niższe przy boeingu 737-800. Warto też znać skalę wsparcia „od strony lotu”. Dopłata samorządu do jednego przelotu w obie strony ma wynieść 116 850 zł. To rozwiązanie może być szczególnie odczuwalne dla rodzin, bo przy kilku osobach w rezerwacji suma oszczędności szybko rośnie − choć nadal obowiązują zasady sprzedaży typowe dla czarterów i pakietów. Terminy są konkretne, a miejsc nie kupisz „na samolot” Program zakłada 13 rotacji czarterowych na trasie Zielona Góra – Tirana, co oznacza łącznie 26 lotów w sezonie letnim 2026. Rejsy mają odbywać się raz w tygodniu, od połowy czerwca do połowy sierpnia. Istotna jest też forma sprzedaży: przeloty nie mają być oferowane jako sam bilet lotniczy. Wyjazdy będzie można kupić wyłącznie jako pakiety turystyczne przygotowane przez biuro podróży. Jeśli ktoś planuje urlop „na własną rękę”, ta oferta może nie pasować − ale dla osób, które wolą mieć w jednym miejscu lot i organizację wyjazdu, taki model bywa po prostu wygodniejszy. Dopłaty są efektem przetargu urzędu marszałkowskiego. W postępowaniu złożono jedną ofertę − przygotowało ją biuro podróży Itaka. Dofinansowanie wakacji w Albanii: wylot z Zielonej Góry Za dopłatami stoi też cel regionalny: zachęcenie do korzystania z lotniska Zielona Góra-Babimost, wsparcie lokalnej infrastruktury lotniczej i poprawa konkurencyjności portu wobec większych lotnisk. Babimost jest najmniejszym portem lotniczym w Polsce, a wyniki ruchu pasażerskiego pokazują, że każdy sezon ma znaczenie. W sierpniu 2025 roku lotnisko obsłużyło ok. 10 tys. osób, co oznacza spadek o 12 proc. względem roku wcześniej. Z kolei w I kwartale 2026 z portu skorzystało już 11 tys. pasażerów. To nie jedyny kierunek wspierany przez samorząd. W tym roku woj. lubuskie dotuje regularne rejsy PLL LOT do i z Warszawy oraz loty czarterowe Enter Air do i z Egiptu. Łącznie wszystkie dotacje w tym roku mają pochłonąć ponad 33 mln zł. Dla wielu rodzin to może być sygnał, że region konsekwentnie walczy o to, by wylot „z bliska” był realną alternatywą dla dalekich dojazdów na większe lotniska. Źródło: WP Zobacz też: „Z 800 plus opłacam angielski i nic nie zostaje. Powinni dokładać jeszcze kilka stówek do korepetycji”
Pokolenie szklanych dzieci. Przez 1 błąd wychowujemy słabeuszy, którzy nie poradzą sobie w życiu
Nie pozwalamy dzieciom na nudę, bo natychmiast organizujemy im czas. Nie pozwalamy na kłótnie z rówieśnikami, bo natychmiast wkraczamy do akcji i sami rozwiązujemy ich dramaty. Nie pozwalamy wreszcie na popełnianie błędów i doświadczanie zbawiennej frustracji. W efekcie wychowujemy emocjonalnych słabeuszy, którzy wejdą w dorosłość z przekonaniem, że świat to luksusowy hotel, w którym ktoś zawsze przyjdzie i posprząta bałagan.
Jako rodzice przeszliśmy fascynującą drogę od chłodnego chowu z lat osiemdziesiątych, gdzie klucz na szyi i zdarte kolana były symbolem wolności, aż do czasów obecnych, w których dziecko otoczone jest grubą warstwą ochronną. Naprawiamy błędy naszych rodziców, czytamy mądre książki i chcemy uchronić nasze maluchy przed jakimkolwiek stresem, smutkiem czy niespełnionym oczekiwaniem. Niestety, w tym pięknym, pełnym miłości pędzie popełniamy jeden kardynalny błąd, który sprawia, że pod naszymi dachami wyrasta pokolenie szklanych dzieci − istot pięknych, ale tak kruchych, że pękają przy pierwszym zderzeniu z realnym światem. Tym błędem, nad którym eksperci załamują dziś ręce, jest wszechobecna, paraliżująca nadopiekuńczość, nazywana w literaturze syndromem rodzica-helikoptera lub rodzica-kosiarki. To stan, w którym matka lub ojciec nieustannie krążą nad dzieckiem, usuwając z jego drogi każdą, nawet najmniejszą przeszkodę, zanim maluch w ogóle zorientuje się, że ona tam była. Rodzice-kosiarki, czyli jak odbieramy dzieciom odporność psychiczną Największym problemem rodzicielstwa opartego na nadopiekuńczości jest to, że nie pozwalamy dzieciom ćwiczyć ich własnego „mięśnia odporności psychicznej”. Psychologowie od dawna powtarzają, że rezyliencja, czyli zdolność do podnoszenia się po porażkach, nie jest cechą, z którą się rodzimy − to umiejętność, którą trenuje się od najmłodszych lat poprzez doświadczanie drobnych, kontrolowanych kryzysów. Kiedy twoje dziecko nie dostanie roli w przedszkolnym przedstawieniu, na którą bardzo liczyło, twoim zadaniem nie jest dzwonienie do pani wychowawczyni z awanturą o niesprawiedliwość. Twoim zadaniem jest usiąść obok zapłakanego malucha, przytulić go i powiedzieć: „Rozumiem, że jest ci smutno. Czasem w życiu nie dostajemy tego, czego chcemy, ale poradzimy sobie z tym”. Rodzic-kosiarka zrobi coś zupełnie innego − pojedzie do sklepu, kupi dziecku najdroższą zabawkę na pocieszenie i wmówi mu, że to pani w przedszkolu się nie zna. W ten sposób wysyłamy w świat człowieka, który nie potrafi przyjąć odmowy. Gdy szklane dziecko dostanie w szkole złą ocenę, nie pomyśli, że musi się więcej nauczyć − uzna, że system jest zły i niesprawiedliwy, a mama powinna natychmiast interweniować u dyrektora. Odbieramy dzieciom prawo do poczucia sprawstwa i odpowiedzialności za własne czyny. Dorosłość nie wybacza takiej postawy; tam nie będzie mamy, która zadzwoni do szefa i wytłumaczy, dlaczego projekt nie został oddany na czas. Sterylne dzieciństwo bez charakteru Nadopiekuńczość przejawia się nie tylko w sferze emocjonalnej, ale także w tej najbardziej prozaicznej, fizycznej. Trzęsiemy się nad każdym krokiem kilkulatka, krzycząc na placu zabaw: „Nie biegaj, bo się przewrócisz!”, „Nie wchodź tam, bo spadniesz!”, „Zostaw ten patyk, bo zrobisz sobie krzywdę!”. Zamieniliśmy podwórka w sterylne laboratoria z gumowym podłożem, gdzie dziecko nie ma prawa doświadczyć fizycznego ryzyka. A przecież to właśnie poprzez ryzyko, poprzez upadki, wchodzenie na drzewa i testowanie granic własnego ciała mały człowiek uczy się szacunku do niebezpieczeństwa i zaufania do własnych możliwości. Szklane dziecko, któremu nigdy nie pozwolono na brudne kolana i odrobinę szaleństwa, wyrasta na lękliwego dorosłego. Tacy ludzie paraliżowani są strachem przed jakąkolwiek zmianą, podjęciem ryzyka zawodowego czy wyjściem ze strefy komfortu. Każde nowe wyzwanie wydaje się im górą nie do pokonania, ponieważ nigdy nie sprawdzili, jak to jest upaść i o własnych siłach wstać, otrzepać spodnie i iść dalej. Zamiast budować w dziecku siłę charakteru, hodujemy w nim głębokie przekonanie o własnej bezradności wobec świata. Czas na wielkie odpuszczenie − jak pozwolić dziecku na mądre potknięcia? Jak zatem uciec z tej pułapki nadopiekuńczości, nie tracąc przy tym bliskości i miłości? Kluczem jest zmiana naszej własnej definicji dobrego rodzica. Dobry rodzic to nie ten, który eliminuje z życia dziecka wszelki ból, ale ten, który uczy dziecko, jak przez ten ból przejść. Musimy nauczyć się stać o krok w tyle. Pozwólmy przedszkolakowi samodzielnie włożyć buty, nawet jeśli wyjdziemy z domu dziesięć minut później. Pozwólmy uczniowi zapomnieć zeszytu do szkoły i ponieść konsekwencję w postaci braku zadania − gwarantuję, że następnym razem sam przypomni sobie o spakowaniu plecaka. Zejdźmy z pozycji wiecznego kontrolera. Dajmy dzieciom przestrzeń na nudę, bo to właśnie w momentach nudy rodzi się największa kreatywność. Przestańmy być animatorami ich każdej wolnej sekundy. Kiedy widzisz, że dziecko zmaga się z trudną wieżą z klocków, która wciąż się przewraca, nie podchodź i nie buduj jej za nie. Poczekaj, popatrz, jak próbuje okiełznać złość. Twoja obecność i wiara w to, że maluch sobie poradzi, są warte nieskończenie więcej niż gotowe rozwiązanie podane na tacy. Kochajmy mądrze − miłością, która dodaje skrzydeł i pozwala latać, a nie taką, która buduje wokół dziecka złotą, ale ciasną klatkę. Tylko w ten sposób wychowamy pokolenie ludzi silnych, samodzielnych i gotowych na wyzwania, jakie niesie ze sobą dorosłe życie. Zobacz też: Matka zakazała przytulania dziecka. Babcia załamana: „Klasyczny chów kloszowy”
Wyższe emerytury, ale tylko dla pracujących rodziców? Należy im się za harówkę przy dzieciach
Wyższe emerytury dla pracujących rodziców to cel petycji, która trafiła do Sejmu i Ministerstwa Rodziny. Autorka przekonuje, że obecne zasady nie premiują łączenia pracy z wychowaniem dzieci, a szczególnie pomijają rodziców trojga dzieci.
Wyższe emerytury dla pracujących rodziców to postulat, który właśnie trafia na sejmowe biurka: do Sejmu i Ministerstwa Rodziny skierowano petycję o zmianę zasad naliczania świadczeń dla osób, które przez lata łączyły pracę zawodową z wychowywaniem dzieci. W centrum sporu są rodzice trójki dzieci, którzy – jak podnosi autorka – dziś czują się pomijani. Sprawą ma zająć się sejmowa Komisja do Spraw Petycji. Trzecie dziecko na papierze „znika” i to budzi największy sprzeciw W petycji najmocniej wybrzmiewa jeden praktyczny szczegół: przy ustalaniu kapitału początkowego można doliczyć maksymalnie trzy lata opieki nad każdym dzieckiem, ale łącznie nie więcej niż sześć lat. W efekcie, jeśli ktoś wychowywał troje dzieci, czas opieki nad trzecim dzieckiem – w ujęciu wskazywanym przez autorkę – nie przekłada się już realnie na wyliczenie świadczenia. Autorka petycji przedstawia się jako osoba, która przez niemal 40 lat prowadziła działalność gospodarczą i regularnie opłacała składki, jednocześnie wychowując troje dzieci. Jej argument jest prosty: system ma premiować aktywność zawodową, a jednak w jej ocenie nie pokazuje wystarczająco różnicy między rodzicem, który pracował i wychowywał dzieci, a osobą, która korzysta z rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego Mama 4+ (finansowanego z budżetu państwa). To nie jest spór o to, czy wspierać rodziny, tylko o to, jak wycenić lata, w których praca i opieka szły równolegle. Wśród postulatów pojawia się m.in. pomysł wprowadzenia wyższych przeliczników emerytalnych za każde wychowane dziecko dla osób posiadających wypracowany staż pracy, a także wyraźniejsze powiązanie wysokości świadczenia z aktywnością zawodową i opłacaniem składek. Jest też wątek „dowartościowania” rodziców trójki dzieci, którzy nie mieszczą się dziś ani w rozwiązaniach kierowanych do rodzin z dwójką dzieci, ani w programach obejmujących rodziny wielodzietne z co najmniej czwórką. Jak to działa dziś? Urlopy oraz okresy nieskładkowe W opinii przygotowanej dla Sejmu przypomniano, że po reformie emerytalnej z 1999 r. wysokość emerytury została silnie powiązana ze składkami: im dłuższa aktywność zawodowa i im większy kapitał zgromadzony w ZUS, tym wyższe świadczenie. To fundament, na którym opiera się cały system. Jednocześnie istnieją mechanizmy, które mają uwzględniać rodzicielstwo. Do stażu emerytalnego mogą być zaliczane okresy urlopów wychowawczych i opieki nad dzieckiem jako okresy nieskładkowe. Przy kapitale początkowym – co jest osią sporu – obowiązuje zasada maksymalnie trzech lat opieki na dziecko, ale nie więcej niż sześć lat łącznie. W opinii przypomniano również rozwiązanie ważne szczególnie dla osób prowadzących działalność: przedsiębiorcy mogą zawiesić działalność na czas opieki nad dzieckiem, a składki emerytalne za ten okres finansuje budżet państwa. To element, który miał ograniczać skutki przerwy w pracy związanej z opieką. Osobny wątek to Mama 4+. W opinii wskazano, że to świadczenie socjalne finansowane z budżetu państwa, nie „klasyczna” emerytura składkowa. Przysługuje osobom, które wychowały co najmniej czworo dzieci i nie mają emerytury zapewniającej minimalne środki utrzymania. Sejm ma pole do manewru, ale decyzja będzie wymagała wyważenia zasad Petycja może stać się punktem wyjścia do prac legislacyjnych. Wskazano też możliwe kierunki zmian, które nie sprowadzają się do jednego prostego ruchu, ale raczej do kilku wariantów: wydłużenie okresów opieki nad dzieckiem zaliczanych do stażu emerytalnego, zwiększenie składek finansowanych przez państwo za osoby sprawujące opiekę nad dziećmi, podwyższenie podstawy wymiaru składek opłacanych przez budżet w czasie przerwy związanej z wychowywaniem dzieci. W opinii podkreślono, że ustawodawca ma szeroką swobodę w kształtowaniu systemu emerytalnego, ale musi zachować równowagę między zasadą składkowości a solidarnością społeczną. Zaznaczono też, że obecne rozwiązania – w tym Mama 4+ – uznano za zgodne z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej, a jednocześnie parlament może modyfikować system i wprowadzać nowe preferencje. Dla rodziców, którzy łączyli pracę z opieką nad dziećmi, kluczowy będzie najbliższy krok proceduralny: sprawą ma zająć się sejmowa Komisja do Spraw Petycji. To tam rozstrzygnie się, czy postulaty zyskają dalszy bieg i w jakim kierunku mogą pójść ewentualne zmiany. Źródło: Rynek Zdrowia Zobacz też: 620 zł miesięcznie na ucznia nawet przez cały rok szkolny. Rodzice nie wiedzą o tym zasiłku
Ranking liceów 2026. W tych szkołach najlepiej uczą kompetencji przyszłości: liczyły się 3 kryteria
Właśnie opublikowano ranking szkół 2026. Fundacja Zwolnieni z Teorii zestawiła 507 szkół ponadpodstawowych z całej Polski, oceniając realne efekty działań uczniów: liczbę finalistów olimpiady, ich udział w społeczności szkoły oraz jakość projektów. Na podium znalazły się Warszawa, Ruda Śląska i Słupsk.
Fundacja Zwolnieni z Teorii ogłosiła ogólnopolski ranking szkół ponadpodstawowych na 2026 rok, obejmujący 507 placówek z całej Polski. Zestawienie powstało na podstawie efektów pracy uczniów i uczennic w Olimpiadzie Zwolnieni z Teorii: liczyło się, ilu finalistów kończy projekty społeczne, jak duży to odsetek w danej szkole oraz jaka jest jakość zrealizowanych działań. W czołówce znalazły się szkoły z Warszawy, Rudy Śląskiej i Słupska, a publikacja zbiegła się w czasie ze startem Egzaminu Ósmoklasisty. Podium bez niespodzianek? Tym razem liczy się to, co uczniowie dowożą w praktyce W tej edycji pierwsze miejsce zajęło XIX Liceum Ogólnokształcące im. Powstańców Warszawy w Warszawie. Szkoła ma na koncie 53 ukończone projekty społeczne, a liczba finalistów i finalistek to 223 osoby. Drugą pozycję zdobyło III Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej: 39 ukończonych projektów oraz 178 finalistów i finalistek. Trzecie miejsce przypadło II Liceum Ogólnokształcącemu im. Adama Mickiewicza w Słupsku, gdzie zrealizowano 21 projektów społecznych, a liczba finalistów i finalistek sięgnęła 127. Jak szkoły zdobywają punkty i dlaczego sama „dobra średnia” to dziś za mało? Dla rodziców ósmoklasistów takie rankingi bywają pomocne, bo pokazują coś innego niż wyniki testów. Tu nie chodzi o jednorazowy sprawdzian, tylko o konsekwencję: doprowadzenie pomysłu do końca, pracę w zespole i mierzalny efekt. W Rankingu Szkół Zwolnieni z Teorii 2026 punktacja opiera się na trzech elementach: 60% wyniku to całkowita liczba finalistów i finalistek z danej szkoły (czyli uczniów, którzy ukończyli projekt społeczny w tegorocznej edycji Olimpiady), 20% to stosunek liczby finalistów i finalistek do ogólnej liczby uczniów szkoły (na podstawie danych z Systemu Informacji Oświatowej), 20% stanowi wskaźnik jakości projektów, rozumiany jako średnia punktów uzyskanych przez zespoły projektowe za zrealizowane działania. To podejście premiuje szkoły, które potrafią „uruchomić” większą część uczniów, a nie tylko wąską grupę najbardziej aktywnych. Kto trafia do zestawienia i co to mówi o wsparciu szkoły na co dzień? W rankingu nie ma miejsca na deklaracje „na papierze”. Żeby szkoła w ogóle została ujęta w zestawieniu, musi być wskazana jako instytucja przypisana do co najmniej jednego projektu, a minimum dwoje uczniów lub uczennic z danej placówki musi taki projekt zrealizować w ramach Olimpiady. Za ranking odpowiada Fundacja Zwolnieni z Teorii, która rozwija model edukacji przez działanie od 13 lat. Łącznie, w dotychczasowych edycjach, blisko 50 tys. uczestników i uczestniczek zrealizowało ponad 10,5 tys. projektów. Sprawdź pełną listę szkół. Jeśli jesteście właśnie na etapie wyboru szkoły, takie dane mogą być jednym z elementów układanki: obok dojazdów, atmosfery i profilu klasy. Warto wiedzieć, czy dziecko ma w danym miejscu realną przestrzeń, żeby próbować, działać i uczyć się odpowiedzialności. Źródło: zwolnienizteorii.pl Zobacz też: „8-klasista nie wiedział, kim był Mickiewicz”. Nauczyciele boją się o dzisiejszą młodzież
Ile się daje na chrzciny jako gość w 2026? Tyle włóż w kopertę od dziadków, chrzestnych i cioci
Ile pieniędzy wypada dać na chrzest w 2026 roku? W dzisiejszych czasach trudno zdecydować, ile pieniędzy włożyć w kopertę i dać w prezencie na chrzciny. Wiele też zależy od tego, czy jesteś babcią, dziadkiem, rodzicem chrzestnym, bliższą rodziną czy dajesz prezent jako gość niespokrewniony z chrzczonym dzieckiem.
Kiedy dostajesz zaproszenie na chrzciny w rodzinie lub do znajomych, zaczynasz się zastanawiać, ile pieniędzy przeznaczyć na prezent i czy wypada dać gotówkę. Goście najczęściej wybierają prezent na chrzciny w formie koperty z pieniędzmi, bo to praktyczne i wygodne. Wyjaśniamy, ile się daje na chrzciny w 2026 roku: mniej czy więcej niż w poprzednich latach? Spis treści: Ile pieniędzy na chrzest od dziadków? Ile się daje na chrzciny od chrzestnych? Ile pieniędzy dać na chrzest jako gość? Ile dać w kopertę na chrzciny: podsumowanie Na początku warto zaznaczyć, że nie obowiązuje żaden „cennik”. Jeśli ktoś może i chce podarować dużą kwotę (lub bardzo drogi prezent na chrzciny) – to jego wola. I ma do tego prawo, pod warunkiem że nie wywoła tym zakłopotania u rodziców dziecka. Możliwe, że będą chcieli się później zrewanżować, ale nie będzie ich na to stać. Dlatego kulturalnie jest pamiętać o tym i nie przesadzać z hojnością. Ile pieniędzy na chrzest od dziadków? W prezencie na chrzciny najczęściej daje się gotówkę. Ile włożyć do koperty od dziadków? Wkłada się zazwyczaj ok. 300 zł. Zdarza się, że jest to kwota w przedziale 300-500 zł (500 zł to również średnia kwota, jaką deklaruje najbliższa rodzina, gdy pada pytanie, ile pieniędzy na komunię zamierza przeznaczyć dla dziecka). Ile się daje na chrzciny od chrzestnych? Zdarza się, że rodzice chrzestni, jeśli ich na to stać, dają więcej – nawet w przedziale 500-1000 zł. Należy jednak zachować zdrowy rozsądek. To, ile na chrzest daje matka chrzestna czy ojciec chrzestny, zależy od ich aktualnej sytuacji finansowej (chyba że ktoś wyznaje zasadę „zastaw się, a postaw się”). W wypadku dużej gotówki, którą chcemy sprezentować dziecku, dobrym pomysłem jest lokata. Mogą ją założyć rodzice i prosić np. rodziców chrzestnych o wpłacenie na nią pieniędzy dla dziecka. Lokatę mogą też otworzyć rodzice chrzestni lub dziadkowie i wpłacić tam swój pieniężny podarunek (warto to jednak uzgodnić wcześniej z rodzicami malucha). Ile pieniędzy dać na chrzest jako gość? Pozostali goście – np. ciocia, wujek, dalsza rodzina i znajomi, dają na chrzest zwyczajowo ok. 200-300 zł. Można spotkać się z opinią, że wypada dać na chrzciny tyle, ile mniej więcej wynosi koszt poczęstunku, który ponieśli rodzice maluszka, organizując przyjęcie. Koszt jednego poczęstunku należy pomnożyć przez liczbę osób, z którymi przychodzimy na chrzest (np. para rodziców i jedno dziecko to trzy tzw. talerzyki). Płacenie „za talerzyk” nie jest jednak żelazną zasadą, a jedynie jedną z opcji, tym bardziej że w dzisiejszych czasach przyjęcia w restauracjach są naprawdę drogie. Gdybyśmy chcieli trzymać się tej zasady, rodzina 2+2 musiałaby włożyć do koperty nawet i 1000 zł albo więcej. Do koperty z pieniędzmi najlepiej dołączyć kartkę z <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://mamotoja.pl/rodzina/swieta-i-uroczystosci/piekne-zyczenia-i-dedykacje-na-chrzest-swiety-26878-r1/">życzeniami na chrzest, które są napisane przez nas i od serca, o czym nie wszyscy pamiętają. Ile dać w kopertę na chrzciny: podsumowanie Wybór odpowiedniej kwoty pieniędzy, którą daje się w kopercie na chrzciny, może być trudny, ponieważ zależy od wielu czynników, w tym od relacji z rodziną, lokalnych zwyczajów oraz sytuacji finansowej gościa. Oto kilka kwestii, które warto wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji: Relacja z rodziną: Jeśli jesteś bliskim członkiem rodziny (np. dziadkiem, rodzicem chrzestnym, ciocią lub wujkiem), zazwyczaj oczekuje się, że kwota, którą wręczysz, będzie wyższa. W takich przypadkach kwoty od 300 do 1000 zł mogą być odpowiednie. Z kolei jeśli jesteś dalszym krewnym lub znajomym, 100-300 zł może być wystarczające. Lokalne zwyczaje: W różnych częściach Polski zwyczaje dotyczące wręczania pieniędzy mogą się różnić. W większych miastach często wręcza się większe kwoty, podczas gdy w mniejszych miejscowościach mogą one być nieco niższe. Warto zasięgnąć języka u znajomych lub rodziny, aby dowiedzieć się, co jest uważane za stosowne w twojej okolicy. Koszty organizacji: Często rodzice chrzestni lub bliscy krewni biorą na siebie część kosztów związanych z organizacją uroczystości, takich jak wynajem lokalu, catering czy dekoracje. Jeśli bierzesz udział w takich wydatkach, możesz dostosować kwotę do tego, co już zainwestowałeś. Osobiste możliwości finansowe: Nie zapominaj o swojej sytuacji finansowej. Ważne jest, aby dać tyle, ile możesz sobie pozwolić, nie obciążając zbytnio swojego budżetu. Każda kwota, nawet niewielka, będzie doceniona, jeśli będzie pochodziła z serca. Symbolika wręczania pieniędzy: W kulturze polskiej wręczanie pieniędzy w kopercie ma swoje symboliczne znaczenie. Jest to wyraz wsparcia dla rodziców dziecka oraz życzenie mu powodzenia w przyszłym życiu. Dlatego nawet niewielka kwota, ale wręczona z myślą i serdecznością, ma swoją wartość. Podsumowując, nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to, ile dokładnie powinno się dać w kopertę na chrzciny. Najważniejsze jest, aby kwota była zgodna z twoimi możliwościami oraz z szacunkiem dla tradycji i relacji z rodziną. Warto pamiętać, że gest i intencje mają często większe znaczenie niż sama suma pieniędzy. Zobacz też: Ile się daje na wesele 2026? Ile włożyć w kopertę jako chrzestny, świadek, a ile dać od rodziny?
620 zł miesięcznie na dziecko przez okrągły rok szkolny. Rodzice zapomnieli o tym świadczeniu
Zasiłek szkolny to dodatkowe wsparcie dla ucznia, które może przysługiwać rodzinom w całej Polsce nawet przez 10 miesięcy roku szkolnego, zwłaszcza gdy sytuacja materialna pogorszyła się po zdarzeniu losowym. Świadczenie jest niezależne od 300 plus ani 800 plus, ale wymaga złożenia wniosku w MOPS lub GOPS.
Zasiłek szkolny to pomocne świadczenie dla uczniów, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej, szczególnie wtedy, gdy problemy finansowe pojawiły się nagle i z przyczyn niezależnych od rodziny. Chodzi o zdarzenia losowe, które potrafią wywrócić codzienność do góry nogami i od razu odbijają się na finansach. W praktyce jako takie zdarzenia wskazuje się m.in. śmierć jednego z rodziców, ciężką chorobę, pożar, powódź czy wypadek. Jeśli po takim wydarzeniu trudniej zapewnić dziecku warunki do nauki, to właśnie wtedy warto postarać się o zasiłek szkolny. 620 zł miesięcznie i nawet 10 miesięcy wypłat, ale ważne są zasady Maksymalna kwota zasiłku szkolnego to 620 zł miesięcznie, co odpowiada pięciokrotności zasiłku rodzinnego na dziecko powyżej 5. roku życia. Zasiłek szkolny może być wypłacany nawet przez 10 miesięcy w roku szkolnym. To oznacza, że w skali roku wsparcie może sięgnąć łącznie do 6200 zł. Dla wielu rodzin to różnica między odkładaniem zakupów „na później” a zamknięciem podstawowych szkolnych spraw bez narastającego stresu. Ważne też, że to świadczenie nie jest „zamiast” innych form pomocy. Zasiłek szkolny przysługuje niezależnie od 300+ z programu „Dobry Start” oraz 800 plus. Może też funkcjonować obok stypendium socjalnego i stypendium motywacyjnego, bo te formy wsparcia nie wykluczają się. Na co można przeznaczyć pieniądze? Cel zasiłku szkolnego jest prosty: pokrycie niezbędnych wydatków związanych z edukacją ucznia. To mogą być podręczniki i przybory szkolne, ale też odzież i obuwie, jeśli są potrzebne do normalnego funkcjonowania w szkole. W grę wchodzą również opłaty za zajęcia dodatkowe, gdy to one pomagają dziecku utrzymać rytm nauki i nadrobić zaległości. To wsparcie bywa szczególnie istotne wtedy, gdy w domu pojawiają się nowe koszty po trudnym zdarzeniu, a szkolne potrzeby nie znikają. Dziecko nadal rośnie, nadal ma zajęcia, nadal musi mieć podstawowe rzeczy, by uczyć się na równi z rówieśnikami. Wniosek w MOPS lub GOPS: liczy się komplet dokumentów potwierdzających zdarzenie Wniosek o zasiłek szkolny składa się w Miejskim lub Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania ucznia. Kluczowe jest udokumentowanie zdarzenia losowego i tego, że przełożyło się ono na pogorszenie sytuacji finansowej. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające okoliczności, na przykład akt zgonu, zaświadczenie lekarskie, raport straży pożarnej albo inne dowody nagłej zmiany sytuacji życiowej. Istotna informacja jest taka, że o zasiłek szkolny można się starać także wtedy, gdy wcześniej rodzina nie korzystała z innych świadczeń rodzinnych. W centrum sprawy jest samo zdarzenie losowe i jego wpływ na codzienne możliwości zapewnienia dziecku warunków do nauki. Źródło: gov.pl Zobacz też: 10-latek otworzył koperty komunijne i się wściekł. Matka: „Nigdy nie zapomnę jego słów”