Pochwała z zachowania za udział w roratach. „Myślałam, że syn chodzi do świeckiej szkoły”
Nie jestem osobą, która szuka awantury. Jestem mamą, która wróciła z pracy, usiadła z herbatą i nagle poczuła, że coś w tej naszej szkolnej codzienności poszło nie tak.
Mój syn przyszedł ze szkoły trochę podekscytowany. Powiedział, że pani ogłosiła coś ważnego przed świętami. Otóż w najbliższych dniach będą odbywać się roraty, a nauczyciel zapowiedział, że każde dziecko, które pójdzie do kościoła, dostanie pochwałę z zachowania w dzienniku. Syn spojrzał na mnie z nadzieją, bo pochwała to dla niego coś wielkiego. A ja poczułam, jak robi mi się gorąco w środku. Roraty w szkole i obietnica pochwały Nie mam nic do rorat jako takich. Wiem, że dla wielu rodzin to piękna tradycja, wstawanie o świcie, lampiony, wspólne przeżywanie adwentu. Tylko że to się staje szkolną „akcją z nagrodą”. Pochwała z zachowania nie jest przecież prywatnym uśmiechem od pani, tylko wpisem do dokumentów ucznia. To sygnał, że szkoła ocenia nie tylko to, jak dziecko się zachowuje na co dzień, ale też to, co robi poza nią, w dodatku w sferze wiary. W klasie mojego syna są dzieci z różnych domów. Jedne chodzą do kościoła regularnie, inne rzadko, jeszcze inne wcale. I nagle pojawia się informacja: pójdziecie na roraty, będzie pochwała. Nie pójdziecie, pochwały nie będzie. Dla dzieci to prosty komunikat o tym, kto zasługuje na plus, a kto nie. Świecka szkoła a nacisk na udział w roratach Miałam wrażenie, że posyłając syna do publicznej, świeckiej szkoły, wybieram miejsce neutralne. Takie, które nie stawia żadnej religii wyżej od innej i nie wiąże ocen z praktykami wiary. A tu nagle słyszę, że zachowanie ma być nagradzane za udział w nabożeństwie. I od razu pojawia się we mnie pytanie: co z dzieckiem, które nie pójdzie, bo nie chce albo nie może. Co z tym, które jest z rodziny niewierzącej. Co z tym, które wierzy inaczej. Ono ma mieć gorsze zachowanie, bo nie zjawi się na mszy o szóstej rano. Przecież to nie ma związku z tym, jak jest koleżeńskie, uczciwe, pomocne. Nie chodzimy do kościoła i nie pójdziemy na roraty U nas w domu do kościoła nie chodzimy. Nie z buntu, nie na pokaz. Po prostu tak żyjemy od lat. Rozmawiamy o wartościach, uczymy syna szacunku do ludzi i ich wyborów, tłumaczymy, że wiara jest sprawą osobistą. I w tej sytuacji nie pójdę z nim na roraty tylko po to, żeby „zgarnął pochwałę”. Nie chcę, żeby uczył się, że nagroda w szkole zależy od spełnienia religijnego warunku. Powiedziałam mu spokojnie, że rozumiem jego chęć dostania pochwały, ale roraty to nie coś, co robi się dla wpisu w dzienniku. Widziałam, że zrobiło mu się przykro. I właśnie to boli najbardziej. Że szkoła postawiła nas w takiej sytuacji: albo idziesz, chociaż to nie twoja droga, albo zostajesz z poczuciem, że jesteś gorszy. Szczerze mówiąc, jestem oburzona. Wolałabym, żeby pochwały z zachowania były za to, co naprawdę buduje dzieci. Za pomoc koledze, za uczciwość, za radzenie sobie z emocjami, za dobre słowo w trudnej chwili. Roraty niech zostaną wyborem rodziny, a nie szkolnym konkursem z nagrodą. Jeśli teraz to przemilczymy, dzieci dostaną cichą lekcję, że wartość człowieka mierzy się tym, gdzie pojawia się o świcie w grudniu. A ja chcę dla mojego syna szkoły, która tego nie robi. Agata Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Nauczyciele na zwolnieniach, rodzice w nerwach. „Kto przygotuje moje dziecko do egzaminu?”
W grudniu nauczyciele powinni odciążyć rodziców. „Na tym polega ich praca”
Grudzień miał być u nas miesiącem ciepła i spokoju, a znowu zamienił się w domową gonitwę po sklepach i wieczorne siedzenie nad „szkolnymi świętami”. Gdy słyszę kolejne prośby ze szkoły, mam wrażenie, że ktoś zupełnie nie widzi, ile my już dźwigamy na co dzień.
Nie mam pretensji o to, że dzieci robią coś świątecznego. To miłe, potrzebne, buduje wspomnienia. Tylko że u nas w domu wygląda to tak: w poniedziałek karteczka w zeszycie, że na środę trzeba przynieść brokat, filc, wstążki, specjalny klej, kolorowe druciki i jeszcze coś, czego nazwy nawet nie znam. Wtorek po pracy lecę do papierniczego. Tam połowy rzeczy nie ma, więc jadę dalej. W domu rozkładam wszystko na stole, bo „bez tego pani nie zrobi z dziećmi ozdób”. Szkoła w grudniu zrzuca obowiązki na rodziców W tym samym tygodniu dostaję wiadomość, że klasa szykuje jarmark i rodzice mają zrobić w domu kartki albo stroiki na sprzedaż. Kto nie przyniesie, ten „nie wspiera klasy”. I znowu: wieczór, a ja, zamiast odpoczywać, kleję, wycinam, szukam w internecie pomysłów, chociaż naprawdę mam już dość ekranów i obowiązków. A, i jeszcze trzeba kupić i zapakować prezenty na klasowe mikołajki, wymyślić coś dla nauczycieli, zamówić, dostarczyć. Zaczynam się zastanawiać, na jakiej zasadzie szkoła uznaje, że grudzień to idealny czas, żeby rodzicom dokładać pracy. Przecież to miesiąc, w którym wszyscy próbujemy ogarnąć dom, zakupy, końcówkę roku w pracy, choroby dzieci, rodzinne sprawy. I jeszcze mamy być pomocnikami od zadań plastycznych oraz organizatorami wydarzeń. Świąteczne prace plastyczne kosztują i zabierają czas Najtrudniejsze jest to, że to wszystko kosztuje. Dla jednej osoby brokat czy filc to drobiazg, ale kiedy co tydzień trzeba kupować nowe zestawy, robi się z tego spora suma. Do tego dochodzi poczucie winy: jak nie kupię szybko, dziecko będzie jedyne bez materiałów. Jak nie usiądę z nim wieczorem, będzie płakało, że inni już mają gotowe. Ja nie chcę, żeby moje dziecko było gorsze. Tylko że w tym momencie to już nie są prace dzieci. To prace rodziców, robione po nocach. Dziecko często tylko podpisuje, a ja mam w środku złość, bo to nie tak miało wyglądać. Szkoła powinna mieć podstawowe materiały na takie zajęcia. Wiem, że budżety są różne, ale przecież nie mówimy o zakupie komputerów. Mówimy o papierze, kleju, farbach, o rzeczach, które w szkole powinny być normalnie dostępne. Jeśli planuje się większe działania, warto je przygotować tak, żeby rodzice nie musieli szukać po sklepach i wydawać pieniędzy, których czasem naprawdę brakuje. Nauczyciele powinni odciążyć rodziców przed świętami Najbardziej boli mnie to, że w grudniu szkoła mogłaby zrobić coś odwrotnego. Zamiast listy próśb i zadań, mogłaby odciążyć rodziców. Zorganizować zajęcia tak, żeby dzieci wszystko robiły na miejscu. Dać im czas na spokojne przygotowania w klasie, bez domowych presji. Postawić na proste pomysły, które nie wymagają kupowania połowy papierniczego. Ja wiem, że nauczyciele mają dużo pracy. Widzę to i szanuję. Tylko że na tym polega ich praca, żeby prowadzić zajęcia, organizować aktywności, przygotować materiały, wziąć odpowiedzialność za szkolne wydarzenia. My, rodzice, mamy swoje obowiązki i nie jesteśmy dodatkowym personelem od wszystkiego. Chcę grudnia, w którym po południu mogę usiąść z dzieckiem, poczytać mu, pogadać o tym, co czuje przed świętami, a nie kolejny raz kleić coś na ocenę. Chcę, żeby szkoła była miejscem, które wspiera rodzinę, a nie dorzuca jej kolejne ciężary. I mam nadzieję, że ktoś w końcu to zauważy, bo inaczej ten „magiczny” czas znów minie nam w biegu, z klejem na palcach i zmęczeniem w głowie. Monika Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. O nauczycielach nikt nie myśli
Nie ma potęg ani nawiasów, a dorośli nie dają rady. Rozwiążesz to zadanie bez oszukiwania?
Równanie 50+50−25×0+2+2 rozpaliło internet. Choć wygląda banalnie, wielu dorosłych podaje błędne odpowiedzi. Sprawdź, czy Tobie uda się obliczyć to działanie poprawnie, bez kalkulatora i... oszukiwania.
Równanie 50+50−25×0+2+2 błyskawicznie rozprzestrzeniło się w mediach społecznościowych, szczególnie na platformie X (dawny Twitter). Wydaje się proste, a jednak wywołuje masowe błędy wśród dorosłych internautów. Wielu z nich nie potrafi udzielić poprawnej odpowiedzi, mimo że zadanie nie zawiera nawiasów i nie wymaga zaawansowanej wiedzy matematycznej. Dorośli często podają odpowiedzi takie jak 4, 96 czy nawet 79. To wyraźny dowód na to, że wielu z nas zapomniało podstawowe zasady kolejności działań matematycznych, których uczono nas w szkole. Problemem może być również pośpiech lub poleganie na intuicji zamiast na logice matematycznej. Jak poprawnie rozwiązać działanie 50+50−25×0+2+2? Aby rozwiązać równanie 50+50−25×0+2+2, należy zastosować zasady kolejności wykonywania działań: Działania w nawiasach (brak w tym przypadku). Potęgowanie (brak). Mnożenie i dzielenie (od lewej do prawej strony) Dodawanie i odejmowanie (od lewej do prawej strony). Obliczenia powinny zatem wyglądać tak: 50+50-25x0+2+2=? 50+50-0+2+2=? 100+2+2=? 102+2=104 Prawidłowy wynik to 104. Jest to przykład działania, które można bez trudu rozwiązać w pamięci, o ile pamięta się o podstawowych regułach matematycznych. Jakie błędy najczęściej popełniają internauci? W komentarzach pod postami z tym zadaniem pojawiały się różne odpowiedzi: 4, 96, 102, 100, a nawet 79. Te błędy wynikają z: pomijania mnożenia przez zero, błędnej kolejności działań łączenia działań bez logicznego porządku. Niektórzy użytkownicy najpierw wykonują wszystkie działania od lewej do prawej, ignorując fakt, że mnożenie powinno być wykonane przed dodawaniem i odejmowaniem. View oEmbed on the source website Matematyczne zagadki, które podbijają internet Zadania tego typu coraz częściej pojawiają się w mediach społecznościowych. Internauci uwielbiają je za prostotę formy i możliwość sprawdzenia własnych umiejętności. To nie tylko sposób na rozrywkę, ale i forma edukacji – przypomnienie sobie zasad, które wielu z nas poznało w szkole podstawowej, a z czasem zapomniało. Choć matematyka bez kalkulatora wydaje się dla wielu wyzwaniem, poprawne rozwiązanie takiego działania daje dużą satysfakcję. Czy Tobie udało się uzyskać wynik 104 bez oszukiwania? Zobacz także: Ile to jest 60÷2(3+7)? Niby banał, ale dorośli nie dają rady bez kalkulatora
Tajemnicze trójki rozkładają dorosłych na łopatki. Dziecko obliczy to równanie w 30 sekund
Proste równanie 3+3×3−3+3 zadziwia dorosłych, choć dzieci rozwiązują je błyskawicznie. Ten matematyczny test krąży po sieci i udowadnia, jak wielu z nas zapomniało już o podstawowych zasadach matematycznych... Podejmiesz wyzwanie?
To równanie, choć z pozoru wydaje się banalne, sprawia ogromne trudności wielu dorosłym użytkownikom internetu. Równanie wygląda na nieskomplikowane, jednak jego rozwiązanie wymaga znajomości podstawowych zasad matematyki. Chodzi o następujące działanie: 3+3×3−3+3. Dlaczego dzieci radzą sobie lepiej niż dorośli? Dzieci, szczególnie uczniowie klas 4 i 5, mają świeżo w pamięci reguły dotyczące kolejności działań. Tymczasem dorośli, którzy na co dzień nie mają styczności z takimi zadaniami, polegają na intuicji lub pamięci sprzed lat. To często prowadzi do błędnych odpowiedzi. W przypadku równania 3+3×3−3+3 wiele osób najpierw wykonuje działania od lewej do prawej, ignorując kolejność wykonywania działań. Efekt? Niewłaściwy wynik i frustracja. Czy znasz poprawną kolejność działań? To właśnie kolejność działań matematycznych okazuje się kluczowa w tej zagadce. Przypomnijmy podstawową zasadę: Najpierw działania w nawiasach. Następnie mnożenie i dzielenie (od lewej do prawej strony). Na końcu dodawanie i odejmowanie (również od lewej do prawej strony). Zagadka z trójkami: rozwiązanie W omawianym zadaniu nie ma nawiasów, więc należy najpierw wykonać jedyne mnożenie. Reszta to już tylko proste dodawanie i odejmowanie. Oto jak wygląda poprawne rozwiązanie równania 3+3×3−3+3, zgodnie z zasadami kolejności działań: Najpierw wykonujemy mnożenie: 3×3=9 Dodajemy pierwszą trójkę z lewej: 3+9=12 Następnie odejmujemy kolejną trójkę: 12−3=9 Dodajemy ostatnią trójkę: 9+3=12 Ostateczna odpowiedź brzmi: 12. Dlaczego ta zagadka stała się viralem w sieci? Zadanie z pięcioma trójkami zdobyło ogromną popularność w internecie, zwłaszcza na TikToku i YouTubie. Użytkownicy publikują filmy, w których próbują rozwiązać równanie, porównując swoje odpowiedzi z wynikami internatów. Fenomen zagadki polega na jej pozornej prostocie. Wydaje się, że to banalne działanie, które każdy powinien rozwiązać w kilka sekund. Jednak rzeczywistość okazuje się zupełnie inna – zaskakująco wiele osób popełnia błąd. Stąd też viralowy charakter zadania. Zagadki tego typu pełnią też funkcję edukacyjną – przypominają o znaczeniu podstawowych zasad matematyki i rozwijają logiczne myślenie. Nie bez powodu określa się je jako test logicznego myślenia czy zagadkę matematyczną dla dorosłych. Czy jesteś w stanie rozwiązać to zadanie poprawnie za pierwszym razem? Spróbuj swoich sił i sprawdź, czy dasz radę lepiej niż większość dorosłych internautów. Zobacz także: Ile to jest 8÷4(1+1)? Dla dziecka to bułka z masłem, dorośli zapominają o jednym
Polonistki nie ma w szkole od 2 tygodni. Rodzice grzmią: „Powinna myśleć o dzieciach”
Nie wiem już, co mam powiedzieć córce, kiedy znów wraca ze szkoły po kolejnym zastępstwie. Dwa tygodnie bez normalnej lekcji języka polskiego to nie jest drobiazg, tylko wyrwa, której nikt nam potem nie odda.
Jestem mamą piątoklasistki, która od dwóch tygodni nie ma swoich lekcji polskiego. Zamiast tego są zastępstwa, czasem ktoś przyjdzie, czasem dzieci siedzą cicho i „robią coś z podręcznika”, a czasem oglądają film, bo nie ma planu. Dwa tygodnie bez polskiego to dla dzieci wieczność Ja rozumiem, że w życiu mogą zdarzyć się różne rzeczy. Nauczyciele też chorują, mają rodziny, problemy, stres. Tylko że nikt nam nawet nie mówi wprost, co się dzieje. Słyszymy po kątach, że polonistka poszła na zwolnienie zdrowotne, ale pewności nie ma. A ta niepewność jeszcze bardziej podkręca złość. Bo jeśli to zdrowie, to chcę wiedzieć, że szkoła ma plan, żeby dzieci nie zostały z niczym. Jeśli to inny powód, też chcę, żeby ktoś wreszcie powiedział prawdę. Nieobecność nauczyciela a dobro uczniów Najbardziej boli mnie to, że w całej tej sytuacji dzieci są na końcu. Moja córka zaczęła się martwić, że nie nadąży z lekturami, że za chwilę będzie sprawdzian, do którego nikt ich nie przygotował. W domu widzę, jak traci pewność siebie. A ja nie mogę jej obiecać, że jutro będzie normalnie, bo sama tego nie wiem. Uczniowie potrzebują ciągłości. To nie są dorośli, którzy coś sobie doczytają. To są dzieci, które uczą się systematycznie, krok po kroku, z konkretną osobą. Brak polonistki przez dwa tygodnie rozwala ten rytm. Kto powinien wziąć odpowiedzialność za odwołane lekcje? Mam wrażenie, że w szkołach za łatwo przywyka się do tego, że „jakoś to będzie”. A nie powinno. Jeśli ktoś wybiera zawód nauczyciela, to bierze na siebie odpowiedzialność większą niż w wielu innych pracach. Bo tu nie chodzi o tabelki, raporty ani wynik firmy, tylko o dzieci. I jasne, zdrowie jest ważne, nikt nie ma prawa wymagać bohaterstwa za wszelką cenę. Tylko że dobro uczniów też powinno być częścią tej rozmowy, nie dodatkiem. Szkoła ma obowiązek zorganizować realne zastępstwo, nie wypełniacz. Kogoś, kto poprowadzi normalne lekcje, przerobi materiał, da pracę domową, odpowie na pytania. Bez tego te tygodnie stają się pustką. Chodzi o szacunek do czasu i rozwoju naszych dzieci. O jasną informację dla rodziców. O plan, który chroni uczniów przed chaosem. Dzieci nie mogą płacić za dorosłe zaniedbania. Bardzo proszę o poruszenie tego tematu w Waszym serwisie, bo ostatnio słyszę, że częste zwolnienia i nieobecności nauczycieli to problem w wielu szkołach. Dagmara Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Szkolne kiermasze to zmora rodziców. „Siedzę po nocach i kleję lampiony”
Klasowa kłótnia o mikołajki. Nauczycielka: „Wyzywają mnie od złodziejek”
Mikołajki w szkolnej klasie zwykle kojarzą się z radością, drobnymi upominkami i miłą atmosferą. Tymczasem w jednej z trzecich klas wybuchł prawdziwy konflikt. Nauczycielka, która zorganizowała zbiórkę na wspólne prezenty, została przez część rodziców nazwana… złodziejką.
Nauczycielka zaproponowała proste i praktyczne rozwiązanie: po 20 zł od dziecka, aby przygotować mikołajki dla całej klasy. Plan obejmował coś słodkiego, małe upominki i wspólną zabawę. Nie były to wygórowane koszty, a większość rodziców przyjęła pomysł z wdzięcznością. W końcu dla wielu nauczycieli organizacja takich atrakcji to dodatkowa praca – planowanie, zakupy, przygotowanie aktywności. Wszystko uzgodniono z trójką klasową, wiadomości wysłano z wyprzedzeniem, nikt nie ukrywał żadnych wydatków. A jednak wystarczyło kilka głosów sprzeciwu, by cała inicjatywa zmieniła się w konflikt. „Pani chce się na tym dorobić” – absurdalne oskarżenia Kilku rodziców otwarcie zarzuciło nauczycielce, że „bierze pieniądze dla siebie”, że „pewnie połowa trafi do jej kieszeni”, a sama zbiórka to „naciąganie rodzin”. Te słowa – wypowiadane zarówno na grupie klasowej, jak i między drzwiami szkoły – były dla niej szokiem. Jak relacjonuje, nikt nie zapytał, jakie dokładnie będą koszty, nikt nie chciał wysłuchać wyjaśnień ani zobaczyć planu wydatków. Wystarczyło kilka podejrzliwych komentarzy, by rozpętać klasową burzę. Nauczycielka przyznaje, że nigdy wcześniej nie spotkała się z taką agresją: „Wyzywają mnie od złodziejek, jakbym naprawdę miała zabrać te 20 zł na własne potrzeby. To bardzo przykre, szczególnie że wszystko było omawiane z trójką klasową”. Z kolei pozostali rodzice byli oburzeni zachowaniem mniejszości. W ich opinii to próba ośmieszenia nauczycielki i tworzenia problemu tam, gdzie go nie ma. „Przecież to normalna, szkolna tradycja” – podkreślają. Kto tu naprawdę traci? Najsmutniejsze jest to, że w tej całej sytuacji zapomniano o dzieciach. Mikołajki miały być dla nich – jako symboliczna przerwa od szkolnej rutyny i okazja do wspólnej zabawy. Zamiast tego maluchy usłyszały od rodziców, że „pani chce ich okraść”, albo że „nie damy złotówki, bo nie wiadomo, gdzie to pójdzie”. Nauczycielka przeżywa sprawę bardzo osobiście i zastanawia się, czy w przyszłości w ogóle podejmować podobne inicjatywy. I trudno jej się dziwić – kiedy każda dobra chęć może zostać obrócona przeciwko niej, łatwo odpuścić. Podobne sytuacje zdarzają się w polskich szkołach coraz częściej: niewielki koszt, standardowa zbiórka, a jednak potrafi przerodzić się w aferę. Konflikt opisany przez nauczycielkę pokazuje, jak bardzo napięte potrafią być relacje na linii szkoła–rodzice. Oskarżenia o kradzież są bardzo poważne – i niesprawiedliwe, gdy opierają się jedynie na podejrzeniach, a nie faktach. Warto pamiętać, że takie inicjatywy są przede wszystkim dla dzieci, a wzajemny szacunek i zaufanie powinny pozostać fundamentem współpracy z nauczycielami. Zobacz także: Wiadomość od nauczycielki przyszła o świcie. Tak 1 zdaniem przekreśliła przyszłość mojej córki
„Moje dziecko nie jest służącym”. A jednak obowiązki w przedszkolu uczą czegoś ważnego
Ten list przysłała do redakcji mama 5-latki, która – jak sama przyznaje – długo buntowała się przeciwko obowiązkom w przedszkolu. Wydawało jej się, że dzieci są tam od zabawy, a nie od sprzątania. Dopiero jedna sytuacja otworzyła jej oczy. Jej słowa to ważny głos w dyskusji o tym, czym naprawdę jest samodzielność.
Piszę ten list, bo czuję, że nie jestem jedyną mamą, która kiedyś źle patrzyła na obowiązki w przedszkolu. Gdy usłyszałam, że moja córka w swojej grupie ma dyżury – raz nakrywa do stołu, innym razem pomaga sprzątać po zajęciach plastycznych, a czasem podlewa rośliny – w pierwszym odruchu poczułam bunt. W mojej głowie zabrzmiało to tak: „Moje dziecko nie jest służącym. Przecież to przedszkole, a nie zakład pracy”. Dziś wiem, że to ja miałam problem – nie przedszkole. „Zostaw, ja zrobię to szybciej” – słowa, które niszczą samodzielność Jestem mamą, która wszystko robiła za swoje dziecko. Bo szybciej. Bo czyściej. Bo mniej nerwów. Gdy córka próbowała ścielić łóżko – poprawiałam. Gdy chciała pomóc w kuchni – bałam się bałaganu. Gdy odkładała zabawki – wyręczałam ją, bo przecież „i tak zrobię to lepiej”. Aż któregoś dnia pani z przedszkola powiedziała mi przy odbiorze: „Córka pięknie dziś współpracowała. Dzieci mają swoje obowiązki i ona świetnie sobie radzi”. Nie zrozumiałam od razu. W domu nadal chciałam trzymać kontrolę. Ale pewnego popołudnia podsłuchałam rozmowę córki z babcią: „Babciu, ja to wszystko umiem. Tylko mama mi nie pozwala”. To było jak kubeł zimnej wody. Obowiązki w przedszkolu nie są karą. To fundament pewności siebie Dziś widzę, ile dobrego dały jej te małe, przedszkolne zadania. Nakrywanie do stołu – odpowiedzialność. Sprzątanie po zabawie – szacunek do pracy innych. Pomaganie kolegom – współpraca. Dyżury – poczucie, że jest potrzebna i ważna. Zorientowałam się, że obowiązki nie odbierają dzieciom dzieciństwa. One pomagają im w nie wejść – odważnie, samodzielnie i z poczuciem sprawczości. Zaczęłam pozwalać córce robić więcej w domu. Teraz sama z siebie ścieli łóżko, pomaga przy kolacji, segreguje pranie. Nie dlatego, że musi. Dlatego, że chce. Czuje się duża, odpowiedzialna i kompetentna. A ja, patrząc na nią, coraz częściej myślę: „Gdyby nie obowiązki w przedszkolu, dalej trzymałabym ją pod kloszem”. Drodzy rodzice – nie bójmy się oddać dzieciom małych odpowiedzialności Wiele z nas chce chronić swoje dzieci. To naturalne. Ale chroniąc je przed każdym wysiłkiem, odbieramy im coś znacznie ważniejszego – przestrzeń na rozwój. Obowiązki w przedszkolu to nie wyzysk, nie przesada, nie „robienie z dzieci dorosłych”. To nauka, którą powinny wynieść, zanim trafią do szkoły i później – w dorosłość. Dziś mogę powiedzieć jedno: cieszę się, że ktoś w przedszkolu nauczył moją córkę tego, czego ja przez długi czas nie potrafiłam – wiary w siebie. Zobacz także: Dzięki tej „ryzykownej” zabawie wychowasz pewne siebie dziecko. Matka: „Nie poznaję syna”
Współczesne pokolenie nastolatków nie przetrwa. Wystarczy pójść do galerii handlowej
Wystarczy przejść się w weekend po galerii handlowej, żeby zobaczyć pewien niepokojący obraz współczesnej młodzieży: nastolatki robią zakupy bez zastanowienia. „Mamo, bliknij”, „Kupisz?”, „To tylko stówka” – to jedne z najczęściej słyszanych zdań między sklepowymi półkami.
Ostatnio, będąc w galerii handlowej, obserwowałam grupkę 13–14-latek w drogerii. Chwytały kosmetyki, perfumy, błyszczyki za 50, 70, 120 zł i nawet nie odwracały produktu, by zobaczyć cenę. Jedna z nich powiedziała: „Wezmę, mama mi kupi, co za różnica”. Wzięła. Bez cienia refleksji, czy to potrzebne, czy drogie, czy ma na to pieniądze. Takich scen było więcej. W sklepie z ubraniami chłopak wziął czapkę z logo znanej marki i od razu skierował się do kasy. Kolega próbował go powstrzymać: – A masz kasę? – Nie, ale napiszę staremu, żeby mi „bliknął”. Zero dyskusji, zero wstydu, zero myślenia. Po prostu natychmiastowa potrzeba posiadania. Smartfon i smartwatch jak karta kredytowa bez limitu Najbardziej uderzyło mnie jednak co innego. Kiedy nastolatki są same, nie potrzebują już nawet gotówki ani portfela. Widziałam dziewczynę, może miała 12 lat, która kupowała bubble tea. Wyciągnęła smartwatch, przyłożyła do terminala i poszła dalej, nawet nie patrząc na paragon. To nie była sytuacja wyjątkowa – teraz to codzienność. Dzieci płacą telefonami albo zegarkami, a jeśli zbliżenie nie przejdzie, wysyłają rodzicom krótką wiadomość: „Bliknij 50”. Często bez „proszę”, bez tłumaczenia, po prostu jakby prosili o kolejny poziom w grze. Rodzice – zmęczeni, zabiegani – blikają. Bo nie mają siły na kłótnie. Bo stoją w pracy. Bo nie chcą tłumaczyć całej kolejki wiadomościami. A młodzi uczą się, że pieniądze są zawsze „pod ręką”. Konsekwencje? Już widoczne Problem nie polega na tym, że nastolatki kupują. Problem polega na tym, że nie mają pojęcia, ile to wszystko kosztuje. Gdy pewna mama w sklepie obuwniczym powiedziała synowi, że nie kupi mu butów za 450 zł, usłyszała: – Ale przecież masz kartę. W tym zdaniu zawiera się cały dramat współczesnego rodzicielstwa. Dzieci nie rozumieją wartości pieniądza, bo żyją w świecie natychmiastowej dostępności. Klik – kupione. Klik – zapłacone. Klik – przelane. Ale realne życie tak nie działa. Jeśli czegoś naprawdę chcemy nauczyć młodych ludzi, to nie tego, jak zbliżać zegarek do terminala, ale tego, że każda decyzja – także zakupowa – ma konsekwencje. Zobacz także: 7 sposobów na złość u nastolatka. Już nie skończy się trzaskaniem drzwiami
„Syn miał zrobić sobie jajecznicę. Poddał się po minucie”. Tak wygląda dorastanie bez obowiązków
Mama 13-latka była pewna, że jej syn poradzi sobie z najprostszym zadaniem w kuchni. W końcu to tylko jajecznica. Tymczasem po minucie usłyszała wołanie o pomoc i zobaczyła nastolatka stojącego bezradnie przed patelnią. Ta sytuacja – choć mogłaby wydawać się zabawna – wcale nie jest śmieszna. To obraz dorastania bez obowiązków.
W sobotni poranek mama poprosiła syna, by zrobił sobie śniadanie. Nie dlatego, że nie chciało jej się wstać. Chciała, by zaczął wykonywać proste czynności, które kiedyś będą dla niego codziennością. Po chwili usłyszała: – Mamo, tu jest coś popsute. Kiedy weszła do kuchni, zobaczyła jajka leżące na blacie, patelnię postawioną na zimnym palniku i chłopaka, który wpatrywał się w kuchenkę jak w zagadkę logiczną. Nawet nie spróbował jej włączyć. Dla matki to był moment otrzeźwienia. Nie dlatego, że syn nie zrobił jajecznicy. Ale dlatego, że dotarło do niej, jak mało ma kontaktu z realnym życiem. Dzieci „obsługują” tablety, ale nie garnki W wielu domach obowiązki domowe traktowane są jak przykry dodatek do życia, coś, od czego należy dzieci chronić. „Niech się uczą”, „niech odpoczywają”, „jeszcze się w życiu namęczą” – słyszymy często. Efekt? Nastolatki świetnie odnajdują się w świecie aplikacji, ale kompletnie nie radzą sobie z obsługą podstawowych sprzętów. To nie wina dzieci. Po prostu rzadko mają okazję ćwiczyć. Jeśli nigdy nie smażyły jajka, nie ma powodu oczekiwać, że nagle zrobią to bez problemu. Obowiązki nie są karą – są przygotowaniem do życia Historia z jajecznicą jest dla wielu rodziców bolesnym sygnałem. Dzieci potrzebują obowiązków nie po to, by ich „uczyć pokory”, tylko by stopniowo przygotowywać do samodzielności. Włączenie palnika, umycie talerza, posprzątanie po sobie – to nie jest ciężka praca. To element codzienności, który nastolatek musi umieć ogarnąć. Jeśli nie damy im miejsca na naukę, dorosłość spadnie na nich jak zimny prysznic. Zobacz także: 7 sposobów na złość u nastolatka. Już nie skończy się trzaskaniem drzwiami
Z pozoru banał, ale za dużo nawiasów. Obliczysz to równanie bez kalkulatora?
Pozornie proste równanie matematyczne z nawiasami przyprawia dorosłych o ból głowy. Czy potrafisz rozwiązać je bez kalkulatora?
Dlaczego ta zagadka matematyczna sprawia trudność dorosłym? Równanie [4(5+3)]+6(7-2)-2 może wyglądać groźnie: liczne nawiasy i potrzeba przypomnienia sobie zasad kolejności działań matematycznych sprawiają, że pozornie proste zadanie wywołuje dezorientację. Choć uczniowie szkół podstawowych codziennie mierzą się z podobnymi problemami, dorośli – którzy nie mieli kontaktu z tego typu zadaniami od lat – często czują się bezradni. Zadanie to od lat krąży w sieci, budząc frustrację, ale też rozbawienie internautów, którzy próbowali zmierzyć się z obliczeniami bez pomocy kalkulatora. Jakie są zasady kolejności działań matematycznych? Rozwiązanie tego typu zagadki matematycznej wymaga znajomości podstawowych zasad kolejności działań: Najpierw wykonuje się działania w nawiasach. Następnie należy wykonać mnożenie lub dzielenie. Na końcu wykonuje się dodawanie lub odejmowanie. Bez zrozumienia tej kolejności, wiele osób może dojść do błędnego wyniku. Nawet jeśli działania są poprawnie zapisane, brak dyscypliny w stosowaniu reguł prowadzi do nieprawidłowych rezultatów. Rozwiązanie zadania krok po kroku Rozpatrzmy dokładnie równanie: [4(5+3)]+6(7-2)-2=? Krok 1: Wykonujemy działania w nawiasach: 5+3 = 8 oraz 7-2 = 5 Krok 2: Podstawiamy wyniki do równania: 4×8 + 6×5 - 2 Krok 3: Wykonujemy mnożenie: 32 + 30 - 2 Krok 4: Wykonujemy dodawanie i odejmowanie: 62 - 2 = 60 Ostateczny wynik to 60. Wbrew pozorom, rozwiązanie to jest bardzo proste, pod warunkiem znajomości zasad kolejności działań. Czy uczniowie naprawdę radzą sobie lepiej niż dorośli? Choć może to brzmieć szokująco, wielu dorosłych przyznaje, że miało problem z tym zadaniem, podczas gdy uczniowie szkoły podstawowej rozwiązują je bez większego zastanowienia. Wynika to z faktu, że dzieci są na bieżąco z regułami matematycznymi i ćwiczą je niemal codziennie. Z kolei dorośli, którzy od lat nie mieli styczności z zadaniami wymagającymi znajomości kolejności działań, łatwo popełniają błędy lub po prostu rezygnują z próby rozwiązania. To właśnie sprawia, że zagadka matematyczna [4(5+3)]+6(7-2)-2=? stała się prawdziwym testem nie tylko dla dzieci, ale i dorosłych. Matematyczne zagadki – rozrywka czy wyzwanie? Tego rodzaju zagadki matematyczne stają się coraz popularniejsze w internecie. Są jednocześnie źródłem rozrywki, jak i intelektualnym wyzwaniem. Dają satysfakcję z rozwiązania, ale także uświadamiają, jak łatwo zapomnieć podstawy, których kiedyś uczono w szkole. Zagadki matematyczne takie jak ta przypominają o potrzebie treningu umysłowego i wartościach edukacyjnych, jakie niesie ze sobą matematyka. Dla wielu są też bodźcem do sięgnięcia po kartkę i długopis – i sprawdzenia, czy potrafią jeszcze działać bez kalkulatora. Niezależnie od wieku, warto dać sobie szansę i spróbować rozwiązać podobne zadanie samodzielnie. To nie tylko sprawdzian wiedzy, ale i doskonała gimnastyka dla umysłu. Zobacz także: Dziecku wystarczy 30 sekund, rodzice się męczą. Zagadka z samymi 4 przerasta dorosłych
Zawołałam córkę na placu zabaw, a inna matka wybuchnęła śmiechem. Tak uczy się dzieci poniżania
Na placach zabaw uczymy dzieci więcej, niż nam się wydaje. Wystarczy jedno słowo, jedno spojrzenie, jeden komentarz – i młodzi obserwatorzy natychmiast wyciągają wnioski. List naszej czytelniczki pokazuje, że to nie dzieci są okrutne, ale dorośli, którzy dają im do tego narzędzia.
Szanowna Redakcjo, chcę opisać sytuację, która wydarzyła się kilka dni temu na placu zabaw i do dziś nie daje mi spokoju. Niby drobiazg, niby nic wielkiego, a jednak poczułam coś między złością a bezradnością. I im dłużej o tym myślę, tym bardziej widzę, że problem leży dużo głębiej niż jedno nieprzyjemne zachowanie. Byłam tam z moją czteroletnią córką, Hanią. Dzieci biegały, wspinały się, było gwarno i radośnie. W pewnym momencie zawołałam ją, żeby podała mi czapkę, którą zostawiła na ławce. Powiedziałam po prostu: „Haniu, chodź na chwilę”. W tej samej sekundzie obok mnie rozległ się śmiech. Głośny, szyderczy, zupełnie niepasujący do atmosfery tego miejsca. Dwie mamy, stojące z boku, spojrzały na mnie z rozbawieniem, po czym jedna z nich powiedziała szeptem-nieszeptem (tak, żeby wszyscy słyszeli): „Boże, znowu jakaś Hania, kiedy ta głupia moda się skończy. Jak można tak dzieciom robić?”. Poczułam, jakby ktoś mnie spoliczkował. Bo co właściwie miałam zrobić? Przeprosić za imię własnego dziecka? Wyjaśnić im, że wybrałam je, bo ma dla mnie i mojego męża znaczenie? Że nosiła je moja babcia, że jest dla nas ważnym fragmentem rodzinnej historii? Ale najbardziej zabolało mnie coś innego. To, że ich dzieci stały obok i wszystko słyszały. Patrzyły, jak ich mamy kpią z cudzego imienia, jak oceniają i wyśmiewają coś, co dla kogoś innego jest niezwykle ważne. Przecież właśnie tak uczy się dzieci poniżania – nie przez wielkie, dramatyczne sceny, tylko przez codzienne drobiazgi, które dorośli robią bez refleksji. Widziałam po mojej Hani, że usłyszała. Spytała później: „Mamo, dlaczego ta pani się śmiała?”. I wtedy zabrakło mi słów. Jak wytłumaczyć czterolatce, że dorosła kobieta pozwala sobie na ocenianie dziecka tylko dlatego, że nie pasuje jej jego imię? Jak przekazać jej, że nie wszyscy dorośli są przykładem, z którego warto brać przykład? Nie piszę tego, żeby robić aferę o imiona. Piszę, bo mam dość tej kultury komentowania, wyśmiewania, oceniania. Tego poczucia, że można powiedzieć wszystko, byle było „śmiesznie”. A przecież obok stoją dzieci, które chłoną to jak gąbka. A potem powtarzają. Może warto czasem ugryźć się w język. Zanim wybuchniemy śmiechem z cudzego wyboru, cudzego wyglądu, cudzych decyzji – warto pomyśleć, czy naprawdę chcemy, by nasze dzieci robiły to samo. Bo one będą robiły dokładnie to, czego je uczymy. Z poważaniem, Czytelniczka Zobacz także: „Zenek!” – usłyszałam na placu zabaw. Chwilę później rozległ się szyderczy śmiech
„Moja córka ma 13 lat i nie potrafi zapłacić w sklepie”. To pokolenie żyje w bańce
Coraz więcej rodziców zauważa, że nastolatki – choć świetnie odnajdują się w świecie aplikacji i social mediów – kompletnie gubią się w sytuacjach wymagających zwykłych, życiowych umiejętności. Jedna z mam napisała do nas, w jakim była szoku, gdy jej 13-letnia córka nie potrafiła samodzielnie zapłacić za zakupy. Jej historia to nie wyjątek, lecz coraz powszechniejszy obraz dorastającego pokolenia.
Moja córka ma 13 lat – nastolatka, która potrafi obsłużyć pięć komunikatorów naraz, biegle korzysta z map Google i robi prezentacje na komputerze szybciej, niż ja zdążę zaparzyć herbatę. Dlatego kiedy poprosiłam ją ostatnio, by skoczyła w niedzielę do osiedlowego sklepiku o jakiś chleb paczkowany, nawet przez chwilę nie pomyślałam, że to może być dla niej wyzwanie. Wróciła jednak po kilku minutach, cała czerwona na twarzy, zdenerwowana. W ręku trzymała banknot dwudziestozłotowy, ten sam, który jej wcześniej dałam. – Mamo, ja nie wiem, co mam powiedzieć. A jak pani mnie o coś zapyta? A jak nie będę wiedziała, jak zapłacić? – wyrzuciła z siebie. Zamurowało mnie. Przecież chodzimy do sklepu tyle razy. Przecież patrzy. Przecież to bardzo proste… prawda? Wtedy dotarło do mnie, że ona patrzy, ale nie doświadcza. Ja zawsze robię to za nią. W dyskontach czy sklepach typu Żabka, gdzie można płacić kartą, po prostu wyjmuje telefon z kieszeni i płaci. A tutaj... tutaj trzeba zapłacić gotówką. Wejść w interakcje z drugim człowiekiem, a nie tylko wyklikać coś w kasie samoobsługowej. Dzieci żyją obok dorosłego świata, nie w nim Zaczęłam obserwować inne sytuacje. Znajomi mówią, że ich nastolatki boją się zamówić jedzenie w restauracji, zadzwonić do babci, zapytać w sklepie o rozmiar bluzy. Świetnie funkcjonują w świecie ekranu – tam wiedzą wszystko, tam czują się pewnie. Ale gdy trzeba wykonać najzwyklejszą codzienną czynność, pojawia się panika. My, rodzice, często jesteśmy przekonani, że pomagając, wyręczając, ułatwiając życie, robimy dobrze. Że to takie „naturalne”, że dzieci nie muszą się tym zajmować, bo przecież mają szkołę, zajęcia, obowiązki. A tak naprawdę odbieramy im szansę na oswojenie podstawowych sytuacji, które potem w dorosłości spadają na nich jak grom z jasnego nieba. I nagle 18-latek nie potrafi umówić wizyty u lekarza. 15-latka boi się podejść do kasy. 13-latka nie wie, jak zapłacić za zakupy. Małe kroki zmieniają wszystko Po tej sytuacji usiadłam z córką i zapytałam, czego dokładnie się boi. Okazało się, że nie samej czynności – tylko tego, że zrobi coś „głupio”, że nie zrozumie pytania, że ktoś się zaśmieje. To lęki, które rosną w dzieciach, gdy zbyt długo żyją w naszej ochronnej bańce. Od tamtej pory robię inaczej. Zaczęłyśmy od małych rzeczy – od zamówienia w restauracji, od pójścia po bilet na dworcu w okienku, od kupienia drobnych rzeczy w sklepie. Teraz widzę, jak z każdym razem rośnie jej pewność siebie, jak coraz śmielej wchodzi w sytuacje, które wcześniej ją paraliżowały. Bo samodzielność nie zaczyna się od wielkich wyzwań, tylko od drobiazgów, które budują poczucie sprawczości. Tylko trzeba dziecku dać szansę je przeżyć, a nie robić wszystko za nie. I wiem jedno – to pokolenie nie musi być bezradne. Ale musi dostać miejsce, by nauczyć się żyć także poza ekranem. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: To, co dziś widzimy w szkołach, to nie lenistwo. To wypalenie dzieciństwa
Dorośli wykładają się na zadaniu z dwójkami. Dla ucznia 4 klasy to bułka z masłem
Ta pozornie prosta zagadka matematyczna – 2+2(2+2x0)+2x0 – okazuje się wyzwaniem dla wielu dorosłych. Dzieci z kolei potrafią rozwiązać ją w zaledwie pół minuty... Sprawdź, czy znasz prawidłową odpowiedź.
Aby poprawnie rozwiązać równanie 2+2(2+2x0)+2x0, należy pamiętać o kolejności wykonywania działań matematycznych. Obowiązuje zasada: Najpierw nawiasy. Następnie potęgowanie Później mnożenie i dzielenie – od lewej do prawej strony. Na koniec dodawanie i odejmowanie – od lewej do prawej strony. Pominięcie któregoś z tych kroków prowadzi do błędnego wyniku. To właśnie brak tej wiedzy sprawia, że wielu dorosłych popełnia błąd już na samym początku. Dlaczego to równanie jest tak trudne dla dorosłych? Równanie 2+2(2+2x0)+2x0 wygląda na proste, ale układ identycznych cyfr i obecność nawiasów oraz zera sprawiają, że wiele osób nie potrafi go rozwiązać poprawnie. Dorośli często działają z pamięci i pod wpływem intuicji, zamiast krok po kroku zastosować właściwą kolejność operacji. Do najczęstszych pomyłek należą: nieuwzględnianie zasady kolejności działań, błędne rozumienie nawiasów, pomijanie mnożenia przez zero, wykonywanie działań od lewej do prawej bez względu na ich rodzaj. W przypadku tego równania wystarczy źle zinterpretować kolejność lub pominąć jedno zero, aby otrzymać niewłaściwy wynik. Jak obliczyć działanie 2+2(2+2x0)+2x0 krok po kroku? Zadanie z dwójkami może wydawać się podchwytliwe, ale wystarczy postępować zgodnie z kolejnością działań. Zaczynamy zatem od nawiasów. Następnie mnożymy, a na samym końcu dodajemy. Wszystkie działania krok po kroku: 2+2(2+2x0)+2x0=? 2+2(2+0)+2x0=? 2+2(2+0)+0=? 2+4+0=6 Prawidłowy wynik to: 6. View oEmbed on the source website Dodatkowe kroki – jak uniknąć błędów przy podobnych działaniach? Zawsze zaczynaj od nawiasów – nawet jeśli wydają się nieistotne. Mnożenie przez zero to częsty pułap – pamiętaj, że każda liczba pomnożona przez zero daje zero. Nie wykonuj działań w głowie zbyt szybko – zapisuj kolejne kroki. Zachowaj kolejność – najpierw nawiasy, potem mnożenie, na końcu dodawanie. Jeśli masz wątpliwość – użyj kalkulatora lub sprawdź wynik w wyszukiwarce. Dorośli często nie doceniają takich zadań, sądząc, że nie sprawią trudności. Tymczasem właśnie w prostocie kryje się pułapka. Zadanie 2+2(2+2x0)+2x0 obnaża braki w wiedzy i nieuwagę. Dzieci radzą sobie lepiej, bo nie próbują kombinować – po prostu liczą zgodnie z zasadami. Zobacz także: To banalna zagadka dla dzieci, a dorośli się wykładają. Zapominają o ważnej zasadzie
Usłyszałam na świetlicy rozmowę dzieci. „Mikołaj do mnie nie przyjdzie, bo mama nie ma pieniędzy”
Stałam przy drzwiach świetlicy, kiedy usłyszałam te słowa. Zwykła rozmowa, a jednak coś we mnie pękło. Przed świętami takie zdania wracają z podwójną siłą – przypominają, że nie dla wszystkich grudzień pachnie piernikami i spokojem.
Zerknęłam na zegarek. Było już późno, spóźniona jak zwykle, pędziłam po dziecko po pracy, z głową pełną listy zadań: zakupy, pranie, obiad, składka na klasowe mikołajki, bo przecież już końcówka listopada... Wbiegłam do szkoły, otworzyłam drzwi świetlicy i wtedy to usłyszałam. – A do mnie Mikołaj nie przyjdzie, bo mama nie ma pieniędzy. Głosik był cichy, bez żalu. Bardziej jakby mówił fakt, który jest oczywisty, jak to, że jutro też będzie środa. Drugie dziecko próbowało go pocieszyć: – To może coś znajdziesz pod poduszką. – Nie, u nas Mikołaj nie ma jak wejść. Nie mamy kominka. I nagle wszystko, co miałam w głowie – święta, obowiązki, terminy – straciło sens. Poczułam wstyd. I bezsilność. Bo przecież tak łatwo zapomnieć, że nie dla każdego grudzień to radość. Święta w świecie nierówności Nie wiem, czy to kwestia wieku, czy po prostu doświadczenia, ale coraz trudniej mi cieszyć się tym „świątecznym szałem”. Wystawy błyszczą, reklamy kuszą, a w świetlicach i domach dzieją się małe, ciche dramaty. Dzieci porównują się, opowiadają o prezentach, o planach na wyjazdy. I są takie, które milczą. – Widać to szczególnie przed świętami – mówiła mi później nauczycielka ze świetlicy. – Dzieci rozmawiają o paczkach, listach do Mikołaja, a niektóre tylko słuchają. Czasem próbują udawać, że też coś dostaną. Czasem wymyślają prezenty, których nie będzie. To właśnie wtedy, przy tych stołach z kredkami i papierem, widać, jak różne mamy światy. I jak bardzo nasze dzieci czują więcej, niż nam się wydaje. „Bo mama jest zmęczona” Kilka dni później znów czekałam w tej samej świetlicy. Dzieci kleiły aniołki z papieru. Słyszałam, jak dziewczynka pyta koleżankę: – A ty pomagasz mamie w kuchni? – Nie. Mama nie robi pierników. Mówi, że jest zmęczona. I znów te zwykłe słowa uderzyły mnie jak coś ważnego. Bo przecież to też obraz świąt – mam, które robią, co mogą, ale nie mają siły na magię. Mam, które nie kupią nowego obrusu, nie zapalą świeczek, nie wystawią karpia, bo same czują się jakby zgasły. To nie jest historia o braku prezentów. To historia o braku spokoju, o zmęczeniu i poczuciu winy, które zjada od środka. Dzieci słyszą więcej, niż myślimy Te rozmowy ze świetlicy wracają do mnie przed każdym grudniem. Kiedy widzę reklamy o „idealnych świętach”, myślę o tamtym chłopcu, który mówił o Mikołaju, i o dziewczynce, której mama była „zbyt zmęczona na pierniki”. Dzieci chłoną rzeczywistość jak gąbki. Wiedzą, kiedy rodzice martwią się o pieniądze. Czują napięcie. I czasem, zamiast cieszyć się na Wigilię, boją się, że nie zasłużyły na prezenty. A przecież one nie potrzebują wiele. Potrzebują poczucia, że są ważne. Że ktoś ich widzi, słyszy, przytula. Czego naprawdę potrzebują dzieci przed świętami Kiedy wróciłam do domu, długo siedziałam przy stole. Zastanawiałam się, jak opowiedzieć moim dzieciom, że święta to nie tylko paczki pod choinką. Że to też wdzięczność, bliskość, czas razem. Nie wiem, czy mi się udało. Ale wiem, że od tamtej pory staram się mniej kupować, a bardziej być. Bo czasem największym prezentem jest to, że ktoś w końcu ma czas – posłuchać, przytulić, po prostu pobyć. Świetlica, w której usłyszałam tamte słowa, przypomniała mi coś ważnego: dzieci uczą się świata nie z reklam i nie z książek. Uczą się z tego, co widzą w naszych oczach. A jeśli w nich jest spokój, to może nawet Mikołaj nie musi przychodzić.
„Przeraziło mnie, gdy mój 14-latek zapytał, jak włączyć pralkę”. To nie jest zabawne
Mama 14-latka była przekonana, że jej syn świetnie odnajduje się w nowoczesnym świecie. Tym bardziej uderzyło ją, gdy pewnego popołudnia zapytał ją… jak włączyć pralkę. Z początku chciała się roześmiać, ale szybko zrozumiała, że nie ma w tym nic śmiesznego. To problem, z którym mierzy się coraz więcej rodzin – nastolatki dorastają, nie mając pojęcia o podstawowych czynnościach domowych.
„A gdzie się to włącza?” – pytanie, które nie powinno paść Chłopak miał wyprać strój sportowy, który następnego dnia był mu potrzebny na WF. Mama uznała, że to idealna okazja, by zrobił to samodzielnie. Weszła do łazienki po kilku minutach i zobaczyła syna stojącego przed urządzeniem, jakby trafił do muzeum techniki. – Mamo, a gdzie się to włącza? – zapytał, wskazując na główny przycisk. Mama zamarła. Nie miała pojęcia, że jej własne dziecko nigdy nawet nie obserwowało jej przy praniu. Jeśli nie pokazujemy, to skąd mają wiedzieć? Kluczowa prawda, którą uświadamia sobie wielu rodziców, brzmi: dzieci nie uczą się przez osmozę. To, że mieszkają z nami, nie znaczy, że zaglądają nam przez ramię i analizują, jak działają sprzęty domowe. Współczesne nastolatki dorastają w ogromnym komforcie – pranie „samo się robi”, obiad „sam się gotuje”, a brudne rzeczy „znikają”. Nie mają kontaktu z procesem, więc nie wiedzą, jak wygląda. Bez praktyki nie ma kompetencji. To takie proste. Samodzielność nie rodzi się w wieku 18 lat Wiele rodzin uważa, że nastolatek ma się uczyć, a domem zajmą się dorośli. To zrozumiałe – każdy chce odciążyć swoje dziecko. Ale w pewnym momencie robi się z tego sprzężenie zwrotne: im więcej robimy za nich, tym mniej oni potrafią. A przecież samodzielności nie nauczą się z dnia na dzień. Nie pojawia się nagle po przekroczeniu magicznej granicy dorosłości. Jeśli chcemy wychować młodych ludzi, którzy sobie poradzą, musimy dać im przestrzeń na uczenie się właśnie takich prostych czynności. Pralka, zmywarka, piekarnik – to nie są „obowiązki”. To życie. I lepiej, żeby nauczyli się tego dziś, niż żeby zderzyli się z rzeczywistością dopiero na własnym wynajmowanym mieszkaniu. Zobacz także: „Syn ma 14 lat i nie umiał kupić biletu”. Sami tworzymy pokolenie bezradnych nastolatków
Moje dziecko zrobiło własnoręczny prezent na szkolne mikołajki. „W klasie mnie wyśmiali”
Kiedy córka wróciła ze szkoły z karteczką, na której było imię koleżanki wylosowanej na mikołajki, aż podskoczyła z radości. Od razu zaczęła planować prezent, a ja byłam pewna, że poprosi o pieniądze i razem coś zamówimy. Tymczasem ona usiadła przy stole i powiedziała spokojnie: „mamo, ja zrobię coś sama”.
Przez kilka wieczorów wycinała, kleiła, zawijała krepinę, szukała w internecie inspiracji. Powstała mała choinka z papieru, ozdobiona gwiazdkami i wstążką, do tego drobny liścik z życzeniami. Patrzyłam na to z ciepłem w sercu, bo widziałam, ile pracy w to wkłada. Nie było w tym przypadkowości. Ona naprawdę chciała sprawić radość. Gdy skończyła, zapytała, co myślę. Odpowiedziałam, że to najpiękniejszy prezent, jaki można dać, bo jest od serca i zrobiony z myślą o tej jednej osobie. Córka była dumna jak paw. Rodzice na szkolnej grupie nie zgodzili się na prezenty robione samodzielnie Pomyślałam, że warto napisać o tym na klasowej grupie rodziców. Tak po prostu, żeby podsunąć pomysł. Że nie trzeba wydawać pieniędzy, że dzieci mogą zrobić coś same, że to uczy kreatywności i troski o innych. Nie napisałam tego z wyższością. Raczej z radością, że dzieci potrafią takie rzeczy wymyślać. I wtedy spadł na mnie kubeł zimnej wody. W odpowiedzi pojawiły się śmiechy, żarty, docinki. Ktoś napisał, że „rękodzieło to miłe, ale nie na mikołajki”. Ktoś inny, że „kupny prezent jest porządniejszy”. Że „dzieci będą zawiedzione, jak dostaną coś z papieru”. Nikt nie zapytał, co córka zrobiła, jak to wygląda. Nikt nie zauważył jej wysiłku. W jednej chwili poczułam się, jakbym zrobiła coś głupiego, coś niestosownego. Najbardziej zabolało mnie to, że rozmowa poszła w stronę oceniania, kto daje lepsze, bardziej wartościowe upominki. Jakby chodziło o cenę, a nie o gest. „W klasie mnie wyśmieją”. Jak rozmawiać z dzieckiem o odrzuceniu Wieczorem córka zauważyła, że jestem przygaszona. Zapytała, co się stało, więc powiedziałam prawdę, delikatnie. Że rodzice wolą prezenty kupowane, że nie wszyscy rozumieją taki pomysł. Ona na chwilę zamilkła, potem wyszeptała: „to pewnie w klasie mnie wyśmieją”. I choć nie wiemy jeszcze, jak dzieci zareagują, jej lęk złapał mnie za gardło. Powiedziałam jej wtedy, że nie ma nic złego w tym, że zrobiła prezent własnymi rękami. Że odwaga w byciu sobą czasem spotyka się z niezrozumieniem. Że ważne jest to, co ona chciała dać, a nie to, co inni uznają za „porządne”. Przytuliłam ją mocno i obiecałam, że niezależnie od reakcji, ja jestem z niej dumna. Czuję smutek i złość, ale też bezsilność. Mam wrażenie, że w naszych szkołach dorosłym coraz częściej mylą się priorytety. Uczymy dzieci empatii na lekcjach, a potem w praktyce pokazujemy im, że liczy się to, co kupione, lepiej zapakowane, droższe. Ja nie chcę takiego świata dla mojej córki. Chcę, żeby wiedziała, że jej pomysł, jej praca i jej serce mają wartość. Nawet jeśli ktoś się z tego śmieje. Ewa, mama Zosi Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 1 zdanie, po którym od razu poznasz toksycznego rodzica. „Tak niszczą dzieci”
„W przedszkolu wymaga się od dzieci zbyt wiele. Obowiązki? One mają dopiero po kilka lat”
Przedszkole to zwykle początek drogi zwanej nauką samodzielności. Niektórym rodzicom nie podoba się jednak, że są placówki, w których, zamiast swobodnej zabawy przez cały dzień, są także... obowiązki.
Piszę ten list, bo czuję ogromną potrzebę podzielenia się tym, co wydarzyło się ostatnio w przedszkolu mojego dziecka. I wiem, że nie jestem jedyną mamą, która czuje rosnącą presję – nie tylko wobec siebie, lecz także wobec maluchów, które mają dopiero trzy, cztery, pięć lat. A wymaga się od nich coraz więcej. Kiedy słyszę w przedszkolu słowo „obowiązki”, mam wrażenie, że niektórzy dorośli zapominają, czym jest dzieciństwo. A już na pewno zapominają, ile tak naprawdę mogą udźwignąć małe dzieci. „Proszę, nie każcie mojemu dziecku za wcześnie dorastać” Zaczęło się niewinnie – zebranie z wychowawczynią, tematem miały być jesienne aktywności. Tymczasem po chwili rozmowa zeszła na „zwiększenie odpowiedzialności” przedszkolaków. Usłyszałam, że dzieci od teraz mają codziennie „obowiązkowo” sprzątać salę, układać krzesła, zamiatać, pilnować młodszych grup i „pomagać paniom w przygotowaniu stołów”. Przepraszam bardzo, ale moje dziecko ma 4 lata. Cztery. Wychowawczyni mówiła, że to „nauka samodzielności”, że „dzieci potrafią więcej, niż nam się wydaje”. A ja mam wrażenie, że to nie o „samodzielność” tutaj chodzi, tylko o to, żeby kadra miała mniej pracy, a rodzice mogli powiedzieć, że ich maluch jest „samodzielny”, „zaradny” i „dojrzały”. Tylko czy kosztem dzieciństwa? Obowiązki w przedszkolu – tak, ale nie takie, które je przerastają Nie jestem przeciwniczką tego, by dzieci po sobie sprzątały. Uważam, że to naturalne i potrzebne. Ale sprzątanie całej sali? Zamiatanie? Podlewanie roślin? To są zadania dla dorosłych, nie dla trzylatków czy pięciolatków. Najgorsze jest to, że maluchy traktują to śmiertelnie poważnie. Mój syn wrócił do domu i powiedział, że „boi się, bo musi dziś dobrze posprzątać, bo pani będzie sprawdzać”. Od kiedy dzieci w wieku przedszkolnym mają przeżywać stres związany z „wykonywaniem obowiązków”? Od kiedy mają coś „zaliczać”? Gdy zwróciłam uwagę nauczycielce, usłyszałam tylko „wszyscy rodzice są zadowoleni”. To jest zdanie, które działa jak cios. Bo nagle okazuje się, że jeśli protestuję, to może jestem tą jedną „nadwrażliwą”, „zbyt opiekuńczą”, „przesadzającą”. Ale ja się nie zgadzam na to, by wymagano od mojego dziecka tego, czego samo jeszcze nie rozumie, nie potrafi albo najzwyczajniej w świecie nie chce robić. „Nie róbmy z przedszkola małej korporacji” Coraz częściej widzę, że w przedszkolach pojawia się narracja o „treningu kompetencji miękkich”, „odpowiedzialności”, „samodzielności na miarę przyszłości”. Tylko że one mają dopiero kilka lat. Przyszłość poczeka. Przedszkole powinno być miejscem bezpiecznym, radosnym, wspierającym, nastawionym na zabawę, odkrywanie świata i budowanie relacji. Nie korporacją z tabelkami, zadaniami do wykonania i listą „obowiązków”, które bardziej pasują do pracownika niż do dziecka. Proszę Was, poruszcie ten temat. Niech ktoś w końcu powie głośno, że „nauka odpowiedzialności” nie polega na wpychaniu dzieciom zadań, które przerastają ich możliwości. Nie każmy im dorastać szybciej niż to konieczne. Z poważaniem, Zatroskana mama przedszkolaka Zobacz także: „Przedszkola powinny być czynne do 19”. Usłyszałam rozmowę dwóch matek i zamurowało mnie
„Syn ma 14 lat i nie umiał kupić biletu”. Sami tworzymy pokolenie bezradnych nastolatków
To historia, która coraz częściej pojawia się w domach nastolatków – z jednej strony dzieci są bystre, z drugiej zaskakująco mało samodzielne.
14-latek pojechał do dziadków na trzydniową wizytę. Mama zawiozła go do małej miejscowości, upewniła się, że wszystko jest w porządku i wróciła do domu. Spodziewała się, że syn bez problemu poradzi sobie w drodze powrotnej. Tymczasem, gdy stanął przed okienkiem na małomiasteczkowym dworcu, nie wiedział, jak… kupić bilet. „Mamo, ja nie wiem, co mam jej powiedzieć” Plan był prosty. Chłopak po trzech dniach u dziadków miał wrócić sam pociągiem. Mały dworzec, krótkie połączenie, żadnej filozofii. Mama chciała dać mu trochę odpowiedzialności – ot, drobny krok w dorosłość. Kiedy jednak nadszedł dzień powrotu, telefon zadzwonił. – Mamo, ja nie wiem, co mam powiedzieć. Jaki bilet? Ona czeka… – wyszeptał zdenerwowany chłopak. Stał przed kasjerką, która patrzyła na niego z lekkim zniecierpliwieniem. Dla niego to było jak egzamin – i to taki, do którego nikt go nie przygotował. Nie wiedział, że trzeba podać godzinę, kierunek, a nawet to, czy ma mieć ulgę. Mama zamarła. Nie dlatego, że syn nie kupił biletu. Ale dlatego, że nagle dotarło do niej, jak bardzo chroniła go przed codziennością. Technologia ułatwia, ale… odbiera okazję do nauki „Przecież on umie kupić bilet online” – tłumaczyła sobie później. I właśnie w tym tkwi problem. Dzisiejsi nastolatkowie doskonale poruszają się w świecie cyfrowym, ale zwykłe, analogowe sytuacje potrafią ich sparaliżować. Rodzice zgłaszają podobne problemy: nastolatki nie potrafią zapytać o drogę, zadzwonić, by coś załatwić, umówić wizyty, a nawet rozmawiać z obcą osobą w okienku. Nie dlatego, że są nieśmiali. Po prostu nigdy nie musieli. A przecież te drobne życiowe kompetencje budują w nich pewność siebie. Nie nauczą się ich ani w szkolnej ławce, ani w żadnej aplikacji. Czy pozwalamy dzieciom dorosnąć? Historia mamy i jej syna to sygnał, który trudno ignorować. W dobrej wierze wyręczamy nastolatki w niemal wszystkim – bo szybciej, bo wygodniej, bo nie chcemy, żeby się stresowały. Tymczasem brak okazji do praktyki sprawia, że nawet mały dworzec w małej miejscowości staje się dla nich przeszkodą nie do przejścia. Może więc, zamiast tylko chronić, powinniśmy częściej pozwalać im próbować. Tak, nawet jeśli oznacza to czekanie przy kasie i jąkanie się przed panią z okienka. Bo to właśnie te drobne sytuacje uczą ich samodzielności na całe życie. Zobacz także: Zabierają małe dziecko do kościoła, chociaż wiedzą, że będzie płakać. „Tak wypada”
„Wyszukiwanki” – seria, która uczy miłości do miast. Zabawa, edukacja i… lokalny patriotyzm
Czy książka obrazkowa może rozwijać uważność, uczyć o polskich miastach i jednocześnie wzmacniać poczucie wspólnoty? Seria „Wyszukiwanki” autorstwa Diany Hangartner udowadnia, że tak. To cykl stworzony dla przedszkolaków i dzieci w wieku wczesnoszkolnym – łączy zabawę, naukę i lokalny patriotyzm w naturalny, lekki sposób – poprzez wspólne odkrywanie ilustracji.
Jak działa „Wyszukiwanka”? Każda książka zabiera dzieci do jednego konkretnego miasta. Na dużych, bogatych ilustracjach ukryto postaci, obiekty i sytuacje – zadaniem dziecka jest je odnaleźć, samodzielnie lub z dorosłym. Dzięki temu mali czytelnicy ćwiczą koncentrację, spostrzegawczość, wzbogacają słownictwo i – co ważne – poznają charakterystyczne miejsca oraz kulturę danego miasta. To nie tylko zabawa. Jak podkreśla autorka i twórczyni koncepcji, Diana Hangartner: „Wyszukiwanki to książki, które kształtują uważność i rozwijają wyobraźnię, a jednocześnie wzmacniają lokalną tożsamość. Zachęcają dzieci do myślenia o mieście nie tylko jako o przestrzeni, ale także o wspólnocie i codziennym doświadczeniu. To narzędzie edukacyjne, które może być wykorzystywane w domu, przedszkolu i podczas warsztatów rodzinnych.”. Gdańsk, Warszawa, Kraków… a teraz Wrocław Seria rozwija się dynamicznie. Do tej pory ukazały się: „Gdańsk. Wyszukiwanka” – ilustracje: Ewa Poklewska-Koziełło „Warszawa. Wyszukiwanka” – ilustracje: Marta Ignerska „Kraków. Wyszukiwanka” – ilustracje: Aleksandra Fabia Wszystkie tytuły zdobyły uznanie rodziców oraz wychowawców – przede wszystkim dlatego, że łączą wartości edukacyjne z realną przyjemnością wspólnego czytania. Kolejna część – poświęcona Wrocławiowi – będzie miała premierę m.in. na Targach Książki w Krakowie. Każdy tytuł tworzony jest we współpracy z artystką silnie związaną z miastem, które przedstawia. Dzięki temu książki są nie tylko atrakcyjne wizualnie, ale też wierne lokalnemu charakterowi. Edukacja, bezpieczeństwo i ekologia „Wyszukiwanki” zaprojektowano z myślą o najmłodszych – nie tylko merytorycznie, ale również technicznie. Każdy tytuł ma: kartonikową, trwałą oprawę – dostosowaną do intensywnego użytkowania, bezpieczne, nietoksyczne farby, papier z certyfikatem FSC, „Gdańsk. Wyszukiwanka” uzyskała dodatkowo dofinansowanie z Gdańskiego Funduszu Promocji Wydawnictw. To nie jest książka „na chwilę” – to publikacja, która może rosnąć razem z dzieckiem i wracać do niego na kolejnych etapach rozwoju. Kim jest twórczyni serii? Za koncepcją, redakcją i kreatywną produkcją stoi Diana Hangartner – autorka, założycielka Wydawnictwa Blask i absolwentka London Business School. Łączy analityczne, strategiczne podejście z prawdziwą pasją do literatury dziecięcej wspierającej rozwój emocjonalny i poznawczy najmłodszych. Artystki współtworzące serię: Ewa Poklewska-Koziełło – „Gdańsk. Wyszukiwanka” Marta Ignerska – „Warszawa. Wyszukiwanka”, dwukrotna laureatka Bologna Ragazzi Award Aleksandra Fabia – „Kraków. Wyszukiwanka”, laureatka UNESCO Kraków City Literature Award 2022 Seria „Wyszukiwanki” to więcej niż książka do oglądania – to zaproszenie do rozmowy o mieście, ludziach i codzienności. Tak zaczyna się dziecięca ciekawość świata… i miłość do miejsc, które mamy tuż obok.
Prezenty na szkolne mikołajki za „symboliczną” stówkę. Rodzicom poprzewracało się w głowach
Gdy usłyszałam, że w naszej klasie „ustalono” prezenty na mikołajki za około 100 zł, poczułam w gardle gulę. Nagle zrozumiałam, że coś nam po drodze uciekło, tylko nie wiem, kiedy i dlaczego na to pozwoliliśmy.
Piszę do was jako mama ucznia z podstawówki, która ostatnio ma wrażenie, że świat stanął na głowie. Zbliżają się szkolne mikołajki, dzieci zacierają ręce, a rodzice w naszej klasie… też zacierają ręce, tylko z zupełnie innego powodu. Na grupie padła „propozycja”, żeby w tym roku zrobić dzieciom prezenty po mniej więcej 100 zł. I to nie tak, że ktoś zapytał, kto jest za, kto przeciw, tylko od razu zrobiono z tego fakt dokonany. Ktoś napisał: „ustalamy stówkę” i tyle. Nikt nie protestował, bo chyba nie wypada. Prezenty na mikołajki w szkole coraz droższe Nie zrozumcie mnie źle. Ja lubię sprawiać mojemu dziecku radość. Cieszę się, gdy dostaje coś fajnego, co mu się przyda. Tylko że szkolne mikołajki zawsze kojarzyły mi się z drobnym gestem, miłym symbolem, a nie z małą wersją świątecznego wyścigu. Dzieci mają poczuć, że ktoś o nich pamięta, że jest wspólnota, że razem robimy coś przyjemnego. A tymczasem robi się z tego kolejna okazja do wydawania pieniędzy na pokaz. Najbardziej boli mnie to, że ta „symboliczna stówka” dla wielu nie jest symboliczna. Nie każdy ma luz w portfelu. Nie każdy chce ciągle dorzucać do klasowych zbiórek, kiermaszy, wyjść, składek na wszystko. My już teraz mamy co chwilę jakąś składkę, a tu nagle kolejny wydatek, bo przecież mikołajki muszą być „godne”. Tylko co to znaczy „godne”. Dla kogo. Dla dzieci czy dla rodziców, żeby potem ktoś mógł powiedzieć, że klasa stanęła na wysokości zadania. Składka 100 zł na szkolne mikołajki i presja rodziców Wiem, że zaraz usłyszę, że przesadzam. Że przecież dziecko nie może odstawać. No właśnie. Ta presja jest najgorsza. Jeśli ktoś powie, że może zróbmy tańsze prezenty, od razu pojawia się tekst o „skąpstwie” albo o tym, że „nie róbmy dzieciom przykrości”. Tylko kto robi przykrość. Dziecko nie wymyśliło ceny, dziecko nawet by o niej nie pomyślało. To my, dorośli, nakręcamy tę maszynę. Czego uczą dzieci zbyt drogie prezenty na mikołajki? Zadaję sobie pytanie, czego dzieci mają się z tego nauczyć. Że wartość spotkania mierzy się ceną pudełka. Że „fajnie” znaczy „drogo”. Że jak jest okazja, to trzeba wycisnąć z niej jak najwięcej rzeczy. Ja nawet w pracy nie dostaję prezentów za stówkę, a przecież pracuję cały rok. W domu uczę swoje dziecko, że liczy się gest, pamięć, czas, który dajemy innym. Że można zrobić komuś miłą niespodziankę bez wielkich wydatków. A szkoła, zamiast to wspierać, dokłada kolejną cegiełkę do kultury kupowania dla samego kupowania. Nie chcę, żeby moje dziecko rosło w przekonaniu, że wszystko da się przeliczyć na banknoty. Chcę, żeby umiało się cieszyć małymi rzeczami i rozumiało, że nie każdy startuje z tego samego miejsca. Dlatego proszę, może jako dorośli zatrzymajmy się na chwilę. Może wróćmy do normalności. Mikołajki w szkole nie muszą być pokazem zasobności portfela. Mogą być tym, czym miały być od zawsze. Ciepłym, prostym momentem, w którym liczy się pamięć, nie pieniądze. Z wyrazami szacunku, Iza Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Marudne i kapryśne dziecko. Pozwól mu na tę 1 rzecz, a w końcu przestanie się złościć
Nauczycielka: „Dostałam SMS-a od rodzica w poniedziałkowy wieczór. To brak kultury”
Coraz więcej nauczycieli skarży się, że rodzice traktują ich jak całodobowy punkt informacyjny. Późne wiadomości, oczekiwanie natychmiastowej reakcji i brak poszanowania prywatności stają się nową normą. Jedna z nauczycielek opowiedziała, jak wyglądała sytuacja, która przelała czarę – i trudno się dziwić jej oburzeniu.
Nauczycielka wspomina, że tamtego poniedziałku kończyła już przygotowania do zajęć. Telefon zabrzęczał, a ona odruchowo złapała go w dłoń. „Pomyślałam, że to coś pilnego, może jakaś sytuacja kryzysowa” – opowiada. Wiadomość jednak dotyczyła… bloku rysunkowego. „Mama ucznia zapytała, czy na jutro trzeba przynieść format A3, bo nie jest pewna i nie chce rano jechać do sklepu. Była godzina 22.14. Wtedy pomyślałam: to już naprawdę przesada”. Pedagog przyznaje, że takie sytuacje zdarzają się coraz częściej. Rodzice piszą późnym wieczorem, nocą, w weekendy, a nawet w święta. Często sądzą, że skoro oni mają wtedy chwilę spokoju, to nauczyciel też. Rodzice tłumaczą się brakiem czasu, ale skutki są poważne Zdaniem nauczycielki wielu rodziców nie robi tego złośliwie – po prostu nie widzi problemu. „Słyszę: ‘Bo ja dopiero wieczorem mam czas usiąść i coś sprawdzić’. Rozumiem to jako człowiek, ale jako pracownik szkoły mam też prawo do prywatności” – mówi. Podkreśla też, że samo zobaczenie powiadomienia wywołuje stres. „Nawet jeśli mówię sobie, że nie odpowiem, to i tak sprawdzam. A potem myślę, czy to dotyczy jutrzejszych zajęć, czy coś muszę zmienić. To nie jest higieniczne ani zdrowe”. Nauczycielka przyznaje, że część wiadomości bywa wręcz roszczeniowa: prośby o przepisanie notatek, wyjaśnienie zadania, doprecyzowanie treści lekcji, poprawę ocen czy szczegółowe relacje z dnia dziecka. „To są rzeczy, które powinny przejść przez dziecko – nie przez telefon nauczyciela” – zaznacza. Potrzebne są granice. „To zwykły brak kultury” Coraz więcej szkół wprowadza zasady kontaktu: określone godziny, zakaz pisania w nocy, a nawet specjalne skrzynki do spraw mniej pilnych. Tam, gdzie tego nie ma, nauczyciele muszą ratować się sami. „Nie chodzi o to, że nie chcę rozmawiać z rodzicami. Chcę – i robię to codziennie. Ale po godzinie 20 też mam prawo odłożyć telefon. SMS o 22.14 to dla mnie brak kultury” – mówi nauczycielka. Podkreśla też, że rodzice powinni pamiętać, że szkoła nie jest infolinią. „To, co dla kogoś jest drobiazgiem, dla mnie oznacza wejście w tryb pracy o godzinie, kiedy powinnam odpoczywać. Tak wygląda wypalenie zawodowe”. Zobacz także: „W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. O nauczycielach nikt nie myśli
„Synek tylko degustuje bułeczkę”. Tak polskie matki uczą swoje dzieci kraść
Gdy opowiadam tę historię znajomym, zwykle słyszę: „No serio, aż tak?”. A jednak – dokładnie od jednej niewinnej bułeczki zaczęła się w moim domu długa rozmowa o granicach, uczciwości i o tym, czego dzieci uczą się mimochodem. Bo czasem najważniejsze lekcje kryją się nie w szkolnych zeszytach, tylko między półkami w osiedlowym markecie.
Przyznam od razu. Mój syn ma dziś 6 lat, ale gdy miał roczek, dwa, zdarzało się, że podczas zakupów wręczałam mu do rączki bułę albo soczek prosto z półki. Myślałam wtedy: przecież to nic złego. Zje w drodze do kasy, opakowanie czy papierek zachowam – i tyle. Zapłacę. Normalna sprawa, prawda? Ale pamiętam jego minkę. Tę radość, beztroskę, iskierki w oczach. I w tym samym momencie coś mnie ukłuło. Bo im dłużej o tym myślałam, tym bardziej rozumiałam, że ta „jedna bułeczka” wcale nie jest taka niewinna. Czego ja uczę, myślałam. Dla dorosłego to praktyczny kompromis. Dla dziecka – komunikat. „Możesz wziąć coś ze sklepu, zanim za to zapłacimy”. Niby nic, a jednak zmienia znaczenie słowa „własność”. Rodzi przekonanie: najpierw korzystam, potem się zobaczy. I to wcale nie było jedyne ryzyko. Zaczęło się niewinnie, ale szybko zrozumiałam, dlaczego eksperci tak mocno podkreślają, że jedzenie w sklepie – choć często akceptowane społecznie – bywa niebezpieczną lekcją. Zwłaszcza dla małych dzieci, które dopiero uczą się świata. One nie widzą różnicy między „otworzyłam chipsy, ale zaraz zapłacę” a „zabrałem coś, bo byłem głodny”. Granice, których dzieci nie domyślą się same Problem wcale nie tkwi w tej jednej bułce. Tylko w tym, że dziecko nie rozumie jeszcze kontekstu. Nie wie, że to wyjątek. Że mama miała zły dzień, że kolejki były długie, że sytuacja była trudna. Dla dziecka liczy się zasada – a ta akurat jest bardzo prosta: „mogę wziąć coś ze sklepu przed zakupem”. Widziałam, jak szybko to się utrwala. Tydzień później syn sam sięgnął po soczek, prosił, żebym otworzyła, bo chce mu się piciu. I wtedy poczułam to dziwne ukłucie winy. Nie dlatego, że zrobił coś złego. On był po prostu konsekwentny. To ja byłam niekonsekwentna. Od tamtej sytuacji zaczęłam świadomie patrzeć na to, co dzieje się w sklepach. I zauważyłam, że problem jest szerszy. Rodzice często otwierają opakowania, bo dziecko marudzi. Albo mówią z przymrużeniem oka: „on tylko degustuje”. Sprzedawcy udają, że nie widzą, bo nie chcą konfliktu. A dzieci w tym czasie wyciągają wniosek, którego nikt nie mówi na głos: że zasady są elastyczne. Że można trochę na skróty. Że „to tylko” – działa jak karta przetargowa. Dlaczego mówię o tym głośno Nie chodzi o to, żeby kogokolwiek zawstydzać. Każdy z nas coś takiego zrobił – prędzej czy później. Wszyscy znamy realia robienia zakupów z dziećmi. Wiem, jak wygląda desperacja pod tytułem „on zaraz wybuchnie, a ja tylko chciałam kupić mleko i makaron!”. Ale jeśli sami nie wytłumaczymy dzieciom, jak działa świat, zrobi to ktoś za nas – często w dużo mniej przyjazny sposób. Warto więc zadać sobie jedno pytanie: co tak naprawdę chcę, żeby moje dziecko wyniosło z tej pozornie banalnej sytuacji? Dla mnie odpowiedź jest prosta. Chcę, by wiedziało, że cudza własność to cudza własność. Że zasady są po coś. Że uczciwość zaczyna się nie wtedy, kiedy patrzą inni – ale wtedy, kiedy nie patrzy nikt. Od tamtej pory nie pozwalam jeść w sklepie. Nie dlatego, że jestem surowa. Dlatego, że jestem konsekwentna. A konsekwencja, choć trudna, jest dla dzieci najbezpieczniejszą formą wolności. I może właśnie o to chodzi – by nauczyć ich, że drobne decyzje tworzą duże wartości. Nawet takie zwyczajne, jak ta jedna mała bułeczka. Zobacz także: „W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. O nauczycielach nikt nie myśli
Lista obowiązków dla dzieci z podziałem na wiek. Rodzicu, nie wychowuj lenia
Wielu rodziców zastanawia się, kiedy zacząć wprowadzać obowiązki domowe. Tymczasem specjaliści podkreślają, że nauka samodzielności powinna zaczynać się już w przedszkolu – a nawet wcześniej. Dzieci chcą czuć się potrzebne, a drobne zadania budują ich pewność siebie bardziej niż niejedna pochwała. Oto praktyczna lista obowiązków dostosowanych do wieku, która pomaga nauczyć dziecko samodzielności.
Obowiązki domowe nie są karą ani sposobem na „odciążenie” dorosłych. Badania i doświadczenia psychologów mówią jasno – dzieci, które mają swoje zadania, rozwijają poczucie sprawczości, radzą sobie lepiej w szkole i szybciej stają się samodzielne. To właśnie codzienna, zwyczajna rutyna uczy ich kompetencji niezbędnych w dorosłym życiu. Obowiązki dla dzieci 2–3 lata W tym wieku dzieci są z natury chętne do współpracy. Lubią pomagać i chcą naśladować dorosłych. Co mogą robić? odkładać zabawki na miejsce wkładać brudne ubrania do kosza na pranie podawać i odkładać lekkie przedmioty (np. plastikowe kubeczki) wycierać rozlaną wodę lub rozsypane okruszki pomagać przy karmieniu zwierząt (pod czujnym okiem dorosłego) Obowiązki dla dzieci 4–5 lat To idealny moment na rozszerzenie zakresu zadań. Dzieci w tym wieku świetnie czują się w jasno określonych rolach. Co mogą robić? ścielić łóżko w swoim pokoju nakrywać do stołu i sprzątać po posiłku pomagać w prostych pracach kuchennych – mieszanie, mycie owoców samodzielnie ubierać się i odkładać ubrania podlewać rośliny pomagać przy zakupach – odkładanie produktów do torby Obowiązki dla dzieci 6–8 lat Wczesnoszkolni uczniowie są gotowi na regularne, codzienne zadania. Co mogą robić? pakować plecak na następny dzień wyprowadzać psa w towarzystwie dorosłego odkurzać niewielkie powierzchnie robić proste kanapki lub sałatki sprzątać pokój i biurko segregować pranie i składać swoje ubrania Obowiązki dla dzieci 9–11 lat To czas, w którym dzieci naprawdę zaczynają być samodzielne – o ile wcześniej im na to pozwolono. Co mogą robić? przygotowywać nieskomplikowane posiłki (np. jajecznicę, owsiankę) samodzielnie odkurzać i myć podłogi w swoim pokoju uczyć się planowania – np. pakowania stroju na WF wyrzucać śmieci robić proste zakupy opiekować się młodszym rodzeństwem przez krótką chwilę w domu (jeśli rodzic jest w pobliżu) Obowiązki dla nastolatków 12+ Nastolatki są już w stanie przejąć obowiązki niemal „dorosłe”. To inwestycja, która zwróci się w przyszłości. Co mogą robić? robić pranie i rozwieszać ubrania prasować rzeczy typu T-shirt przygotowywać proste posiłki samodzielnie jeździć po drobne zakupy sprzątać całe mieszkanie – po ustaleniu zasad organizować swój czas i obowiązki szkolne dbać o własne dokumenty, bilety, drobne wydatki Najważniejsze – nie poprawiaj po dziecku Rodzice często popełniają jeden błąd: poprawiają po dzieciach, bo „będzie szybciej” lub „zrobię to lepiej”. Tymczasem nauka jest procesem. Dziecko nauczy się ścielić łóżko, odkładać naczynia, robić kanapkę – jeśli tylko pozwolimy mu popełniać błędy. Samodzielność nie rodzi się z dnia na dzień. Rodzi się z codziennych, małych zadań, które pokazują dziecku: „Ufam ci. Potrafisz”. Zobacz także: Nauczycielka: „Nawet 3-latki muszą mieć obowiązki”. Bez tego wychowamy stracone pokolenie
„W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. O nauczycielach nikt nie myśli
Ostatnio, stojąc w szkolnej szatni i próbując zapanować nad logistyką trójki dzieci, mimowolnie przysłuchałam się rozmowie dwóch mam. Narzekały na nadmiar obowiązków i napięty grafik przed świętami. W pewnym momencie padło zdanie, które sprawiło, że aż westchnęłam: „W grudniu świetlice powinny być czynne również w weekendy”. Brzmiało jak żart, ale nim nie było.
Nie da się ukryć, że grudzień potrafi zmielić każdego rodzica. Listy prezentów, jasełka, kiermasze, firmowe spotkania, organizacja Wigilii, kartkówki dzieci i codzienne obowiązki. Te dwa głosy z szatni były pełne zmęczenia, frustracji i realnej potrzeby oddechu – doskonale to rozumiem. Sama wiem, że czasem człowiek marzy o tym, aby ktoś „przechował” dzieci na dwie godziny, żeby móc kupić prezenty bez gonitwy i kłótni przy półkach z zabawkami. Ale im dłużej słuchałam, tym trudniej było mi zgodzić się z kierunkiem tej rozmowy. Bo od oczekiwania więcej wsparcia dla rodziców bardzo blisko do stwierdzenia, że szkoła powinna przejąć kolejne obowiązki. Problem w tym, że ktoś te „weekendowe świetlice” musiałby poprowadzić. Nauczycielki też mają swoje życie – i święta Gdy słyszę pomysły o dodatkowych godzinach pracy nauczycielek – i to w grudniu, kiedy same wracają po lekcjach do domu, gdzie też czekają dzieci, zakupy, przepisy, porządki – coś mi zgrzyta. Jako społeczeństwo zapominamy, że szkoła nie jest instytucją całodobowej opieki. Nauczycielki pracują więcej, niż się wielu osobom wydaje, a w okresie przedświątecznym ich obowiązków też przybywa: konkursy, dekoracje, wywiadówki, próby jasełek, zebrania. A jednak w tej rozmowie było jakby oczywiste, że można by je „dołożyć” jeszcze na weekend. Jakby były elementem infrastruktury, a nie żywymi ludźmi, którzy również mają rodziny, zmęczenie i prawo do soboty bez gwarnych sal i pełnej energii grupy dzieci. Zmęczeni rodzice kontra zmęczeni nauczyciele Rozumiem tamte mamy – naprawdę. Grudzień jest duszny, wymagający i każde wsparcie wydaje się na wagę złota. Ale medal ma dwie strony. Jeżeli my, rodzice, czujemy się na granicy wytrzymałości, to jak czują się nauczyciele, którzy od września pracują w rytmie maratonu? Czy naprawdę receptą na zmęczenie jest dorzucenie kolejnej grupy „tych, którzy powinni zrobić więcej”? Być może, zamiast rozmawiać o weekendowych świetlicach, powinniśmy zacząć mówić o realnym wsparciu dla rodziców i o tym, jak pomóc sobie nawzajem, a nie kosztem kolejnej przeciążonej grupy zawodowej. Zobacz także: Wiadomość od nauczycielki przyszła o świcie. Tak 1 zdaniem przekreśliła przyszłość mojej córki
„Mój syn chodzi na religię, a na lekcji wychowawczej leje wosk. Nie ma na to mojej zgody”
Szkolne andrzejki to niby nic nadzwyczajnego – tradycyjne lanie wosku, trochę zabawy, trochę śmiechu. Nie wszystkim się to podoba. Jedna z mam nie kryje złości i pisze do redakcji, że takie praktyki w klasie, w której większość dzieci uczęszcza na religię, są dla niej całkowicie nie do przyjęcia.
„Pogańskie zabawy na obowiązkowej lekcji? Dlaczego nikt nie zapytał o zgodę?” Szanowna Redakcjo, Piszę jako mama ucznia czwartej klasy i osoba, która stara się zachować zdrowy dystans do szkolnych rewelacji. Niestety, to, co wydarzyło się ostatnio, wywołało we mnie ogromną frustrację. Mój syn wrócił ze szkoły i powiedział, że na godzinie wychowawczej… lali wosk przez klucz. Bez uprzedzenia, bez informacji w Librusie, bez pytania rodziców o zgodę. Mój syn chodzi na religię. To nasza świadoma decyzja. Dlatego nie rozumiem, dlaczego szkoła organizuje aktywności, które – jakkolwiek by je nie nazywać – mają charakter światopoglądowy. Wróżby, przepowiednie, „odczytywanie przyszłości” – to przecież nie są treści neutralne. A jednak dzieci zostały w to wprowadzone w ramach obowiązkowych zajęć. „Szkoła wymaga zgody na wszystko, tylko nie na to, co naprawdę kontrowersyjne” Od lat podpisujemy zgody: na zdjęcia, na konkursy, na dodatkowe zajęcia, na wyjścia do kina. Każdy drobiazg wymaga akceptacji rodzica. Tym bardziej dziwi mnie, że kiedy w grę wchodzą wróżby – coś, co dla wielu rodzin ma zupełnie nieakceptowalny charakter – szkoła uznaje to za „zwykłą zabawę”. Syn wrócił zaciekawiony i pełen pytań: „Mamo, a jak kształt wyjdzie dziwny, to coś znaczy? Czy to naprawdę mówi, kim będę?”. To dla mnie jasny sygnał, że takie aktywności wpływają na dziecięcą wyobraźnię bardziej, niż nauczycielom się wydaje. „Chcę mieć wpływ na to, jakie treści trafiają do mojego dziecka” Nie jestem przeciwniczką tradycji. Ale szkoła powinna być miejscem neutralnym, a nie takim, które miesza zabawę z symboliką, której nie wszyscy rodzice chcą dla swoich dzieci. Jeśli religia wymaga zgody, to dlaczego andrzejkowe wróżby już nie? Zgłosiłam sprawę wychowawczyni i czekam na odpowiedź. Mam nadzieję, że szkoła zrozumie, że rodzice mają prawo do informacji – i do decydowania, na co się zgadzają. Nie chcę, by moje dziecko uczyło się o „przepowiadaniu przyszłości” w ramach planowych zajęć. I absolutnie nie wyrażam na to zgody. Z poważaniem, Mama ucznia 4 klasy Zobacz także: Rodzice walczą z „pogańskim” przedszkolem. „Wróżby mącą w głowie maluszkom”