„Za dzieciaka oglądałam kreskówki godzinami i wyszłam na ludzi”. Rodzice kpią z zakazu telefonów w szkołach
Mam wrażenie, że w tej całej nagonce na telefony w szkołach zgubiliśmy gdzieś zdrowy rozsądek. Od września ma wejść zakaz używania komórek w placówkach i wszędzie słyszę tylko zachwyty: „Wreszcie dzieci będą ze sobą rozmawiać”, „Wreszcie zaczną się uczyć”. Akurat!
Jako mama dwójki dzieciaków w wieku szkolnym mam ochotę głośno krzyknąć: ludzie, opamiętajcie się! Robicie z tych urządzeń jakiegoś demona, jakby to smartfon był winny wszystkim nieszczęściom tego świata, a zapominacie, że my sami wcale nie byliśmy lepsi. Pamiętam swoje dzieciństwo w latach 90. Czy ja biegałam po podwórku 24 godziny na dobę? No nie! Jak tylko dorwałam się do telewizora, potrafiłam oglądać kreskówki godzinami. Moja mama też wtedy załamywała ręce, że „oczy mi wypłyną” i że „zostanę tumanem”. I co? Wyszłam na ludzi, skończyłam studia, mam dobrą pracę i potrafię budować relacje. Dzisiejsze dzieciaki mają po prostu inne okno na świat. Smartfon to dla nich to samo, czym dla nas był telewizor, walkman i encyklopedia w jednym. Zakazywanie im tego w szkole to jak próba zawrócenia Wisły kijem. Szkoła ma uczyć życia, a nie ucieczki przed technologią Moim zdaniem szkoła powinna przygotowywać do rzeczywistości, która nas otacza, a nie tworzyć jakąś sztuczną enklawę bez prądu. Żyjemy w XXI wieku! W pracy moi synowie będą musieli sprawnie posługiwać się technologią, wyszukiwać informacje, selekcjonować źródła. Zakazując im dotykania telefonu przez osiem godzin dziennie, wcale ich nie chronimy. My sprawiamy, że telefon staje się owocem zakazanym, który smakuje najlepiej pod ławką. Zamiast konfiskować telefony do jakichś szafek czy pudełek (co swoją drogą kojarzy mi się z jakimś rygorem więziennym, a nie z przyjazną edukacją), szkoła powinna uczyć, jak z tych urządzeń korzystać mądrze. Dlaczego nauczyciel nie może powiedzieć: „Wyjmijcie telefony i sprawdźcie, jak wygląda ten proces w symulacji 3D”? Przecież to by było fascynujące! Ale nie, lepiej kazać dzieciom patrzeć w zakurzone tablice i udawać, że świat poza oknem klasy nie istnieje. Ten zakaz to pójście na łatwiznę − łatwiej zabrać sprzęt, niż wymyślić, jak go konstruktywnie wykorzystać w czasie lekcji. Bezpieczeństwo i kontakt z dzieckiem to podstawa Druga sprawa, o której mało kto mówi głośno, to nasze, rodziców, poczucie bezpieczeństwa. Ja chcę mieć kontakt ze swoimi dziećmi. Chcę wiedzieć, że jeśli lekcje skończą się wcześniej albo syn źle się poczuje, to wyśle mi jednego krótkiego SMS-a. Nie chcę za każdym razem dzwonić do sekretariatu, prosić panią sekretarkę, żeby łaskawie zawołała moje dziecko do telefonu, bo to jest stresujące dla obu stron. Żyjemy w niebezpiecznych czasach i telefon w kieszeni mojego dziecka to dla mnie gwarancja spokoju. Argumenty o tym, że dzieci nie rozmawiają ze sobą na przerwach, bo patrzą w ekrany, też do mnie nie trafiają. Widzę moje dzieciaki z kolegami − oni siedzą obok siebie i wspólnie w coś grają, śmieją się z memów, przesyłają sobie filmiki. To jest ich forma socjalizacji! My wymienialiśmy się karteczkami z notesów albo graliśmy w gumę, oni budują światy w Minecrafcie. Czy to naprawdę jest gorsze? To jest po prostu inne. Zmuszanie ich do patrzenia sobie w oczy przez całą przerwę nie sprawi magicznie, że staną się mistrzami retoryki. Sprawi tylko, że będą znudzeni i sfrustrowani. Zakaz telefonów w szkołach to walka z wiatrakami Najbardziej śmieszy mnie to przekonanie, że zakaz cokolwiek rozwiąże. Dzieci są sprytniejsze od nas. Będą chować telefony w piórnikach, w rękawach, będą korzystać z nich w toaletach. Stworzymy tylko atmosferę wzajemnej nieufności i policyjnego nadzoru. Czy naprawdę chcemy, żeby nauczyciele, zamiast uczyć, tracili energię na śledzenie, czy komuś w kieszeni nie świeci ekran? To jest strata czasu i autorytetu pedagoga. Apeluję o odrobinę zaufania do młodych ludzi. Skoro my wyszliśmy na ludzi mimo godzin spędzonych przed telewizorami i pierwszych gier na Pegasusie, to oni też sobie poradzą. Dajmy im żyć w ich czasach, a nie próbujmy ich na siłę wpychać w nasze wspomnienia z lat 90. Świat idzie do przodu i telefon jest jego częścią, czy nam się to podoba, czy nie. Zamiast walczyć z telefonami, powalczmy o to, żeby szkoła była na tyle ciekawa, by dziecko samo z siebie chciało czasem ten ekran odłożyć. Ale zakazy? Zakazy to dowód na to, że jako dorośli po prostu nie mamy lepszego pomysłu na edukację. Adrianna Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Wolę wozić córkę na balet niż uczyć obsługi mopa. Jak można wyręczać się dzieckiem w praniu i sprzątaniu?”
„Nie wszystko kręci się wokół wygody ucznia”. Nauczycielka ma 1 radę dla roszczeniowych rodziców
Czasem mam wrażenie, że cokolwiek zrobię jako nauczycielka, i tak będzie źle. A najbardziej boli to, że coraz częściej słyszę, że to my jesteśmy problemem.
Jestem nauczycielką od prawie dwudziestu lat. Pamiętam czasy, kiedy uczeń przychodził na lekcję przygotowany, z zeszytem, zrobioną pracą domową i – co najważniejsze – z przekonaniem, że w szkole obowiązują pewne zasady. Nauczyciel nie ma już prawa wymagać? Dziś coraz częściej spotykam się z sytuacją, w której uczeń nie ma nic. Ani zeszytu, ani książki, ani chęci. A kiedy zwracam uwagę, słyszę potem od rodzica: „Proszę nie wywierać presji na moje dziecko”. Naprawdę? To czego ja mam go nauczyć? Tego, że nic nie musi? „Moje dziecko nie musi się dostosowywać” Najbardziej bolą mnie wiadomości od rodziców. Takie, w których nie ma ani jednego pytania o to, co się dzieje na lekcji, tylko od razu jest oskarżenie. „Moje dziecko mówi, że jest pani niesprawiedliwa”. „Nie zgadzam się na takie traktowanie”. „Proszę zmienić podejście”. Tylko że nikt nie pyta, czy dziecko było przygotowane. Czy odrobiło zadanie. Czy przeszkadzało innym. Zdarzyło mi się usłyszeć wprost: „Moje dziecko nie musi się do wszystkiego dostosowywać”. I wtedy pomyślałam – to jak ma funkcjonować w życiu? W pracy też powie szefowi, że nie musi się dostosować? „Uczeń ma być przygotowany i stosować się do poleceń” Powiem coś, co może się nie spodobać, ale uważam, że ktoś musi to powiedzieć jasno: szkoła to nie jest miejsce, gdzie wszystko kręci się wokół wygody ucznia. Uczeń ma obowiązki. Ma być przygotowany i stosować się do poleceń nauczyciela. To nie jest żadna przemoc ani „złe podejście”. To są podstawy funkcjonowania w społeczeństwie. Ja naprawdę wkładam serce w swoją pracę. Przygotowuję lekcje, sprawdzam prace, staram się tłumaczyć najlepiej, jak potrafię. Ale nie jestem w stanie nauczyć kogoś, kto nie chce słuchać i nie ma żadnych granic. A tych granic coraz częściej brakuje… nie w szkole, tylko w domu. Piszę to jako osoba zmęczona ciągłym tłumaczeniem się z tego, że wymaga. Dziś od nauczyciela oczekuje się wszystkiego, a od ucznia… coraz mniej. I mam jedną radę dla rodziców: zanim napiszecie kolejną wiadomość z pretensjami, zapytajcie swoje dziecko, czy naprawdę zrobiło wszystko, co powinno. Bo może się okazać, że problem nie leży tam, gdzie najłatwiej go wskazać. M. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 1 proste pytanie od rodziców rozwścieczyło nauczycielkę. „Chamstwo”
Odpowiedź ucznia rozbroiła nauczycielkę. To zadanie to kwintesencja humoru z zeszytów
Nie widziałam miny nauczycielki, która sprawdzała to zadanie, ale jestem prawie pewna, że musiała wybuchnąć śmiechem. No, przynajmniej się uśmiechnąć. Jej riposta wcale nie pozostała gorsza.
To zadanie z języka polskiego krąży w sieci już od jakiegoś czasu i za każdym razem bawi i... rozczula? To chyba dobre określenie. Nic dziwnego – trudno o lepszy przykład „humoru z zeszytów”. Polecenie było proste: wyjaśnić, skąd pochodzi nazwa miesiąca „październik”. Szkolna klasyka. Uczeń – z komentarza nauczyciela wiemy, że Robuś – postanowił jednak nie kombinować i napisał wprost: „Nazwa miesiąca października pochodzi przez to że, piździ czyli jest bardzo zimno”. No i... trudno się nie uśmiechnąć. To zadanie rozbroiło nauczycielkę Oczywiście – ortografia leży, interpunkcja również. W dodatku odpowiedź daleka jest od tej, którą przewidziano w kluczu. A jednak: kreatywność chłopca zdecydowanie zasługuje na uznanie. W końcu każdy, kto kiedyś marzł w październiku na przystanku, bo nie wiedział, czy to JUŻ czas na zimową kurtkę, czy jeszcze da radę pochodzić chwilę w przejściówce – doskonale wie, co miał na myśli sprytny Robuś. Problem polega na tym, że szkoła oczekuje zupełnie innej odpowiedzi. Tej „właściwej”, czyli związanej z paździerzami – odpadkami z lnu i konopi, od których faktycznie pochodzi nazwa miesiąca. System nie punktuje kreatywności Pod odpowiedzią chłopca pojawił się komentarz nauczycielki: „Robuś, ten miesiąc to październik, nie piździernik”. Punktów nie było. A szkoda. Bo choć odpowiedź nie spełnia kryteriów podręcznika, to pokazuje coś znacznie ciekawszego – sposób myślenia. Dziecko skojarzyło słowo z doświadczeniem, nadało mu sens, „oswoiło” język po swojemu. W dodatku zrobiło to z rozbrajającą szczerością. Takie historie zawsze robią furorę. Bo przypominają coś, o czym łatwo zapomnieć – dzieci nie zawsze myślą schematami, bo te poznają dopiero w szkole. Od lat słyszymy, że szkoła zabija kreatywność. Że uczy sposobu myślenia pod klucz, jednej poprawnej wersji. I nagle pojawia się taki Robuś. Dziecko, które nie zna definicji z podręcznika, ale potrafi połączyć fakty, język i doświadczenie w jedną, spójną całość. Czy to błąd? Formalnie – tak. Życiowo? No cóż... Ja przyznaję Robusiowi punkt: w październiku rzeczywiście „piździ”. Zobacz także: Humor z zeszytów uczniów bawi do łez. To 1 zadanie z religii to szczyt kreatywności
Kreatywność ucznia przy zadaniu z matmy bawi do łez. Wielkie brawa za inteligencję
Na wspomnienie rozwiązywania zadań „pod klucz” cierpnie mi skóra. Ta przezabawna odpowiedź ucznia (lub uczennicy!) to dowód na to, że kreatywne umysły będą z tym systemem walczyć. I to różowym tuszem!
„Mikołaj położył się spać o godzinie 20:00 i spał 10 godzin. O której godzinie wstał?” – brzmi treść zadania opublikowanego jakiś czas temu na profilu Słownik polsko na Facebooku. Klasyka. Matematyka na poziomie, który większość dorosłych ogarnia jeszcze przed pierwszą kawą (nawet jeśli niektóre zagadki matematyczne, jak ta ze zdradliwymi dwójkami, pokazują inaczej). Uczniowie mieli do wyboru trzy odpowiedzi, więc teoretycznie wystarczyło jedno dość proste obliczenie, by wskazać właściwą. Dziecko postanowiło jednak podejść do sprawy... uczciwie. I zamiast strzelać, napisało w karcie pracy: „Nie wiem o kturej zasnoł”. W tym jednym zdaniu jest wszystko – logika, spostrzegawczość i odrobina bezczelnej szczerości, do której często wracamy z nostalgią. Logika level: uczeń Dopiero teraz, po tej kawie czy dwóch, zaczynamy czytać polecenie jeszcze raz. I kolejny. Nagle okazuje się, że odpowiedź ucznia, choć zabawna, jest w gruncie rzeczy jedyną możliwą odpowiedzią. Bo jeśli się nad tym zastanowić: zadanie zakłada, że skoro Mikołaj położył się o 20:00, to od razu zasnął. A przecież każdy, kto kiedykolwiek próbował zasnąć, wie, że teoria i praktyka to dwie różne rzeczy. Ba, nawet dziecko to wie, dzięki czemu zauważyło pewną logiczną lukę. Zamiast ją zignorować – nazwało ją wprost. Ślicznie, na różowo. Humor z zeszytów uczniów należy docenić Internet od lat kocha takie perełki. Odpowiedzi z zeszytów, dalekie od tego przeklętego „klucza”, ale jednocześnie błyskotliwe, trafne i – nie da się ukryć – znacznie ciekawsze niż te właściwe, bawią, ale też skłaniają do refleksji. Bo dzieci nie zawsze myślą schematem. Nie zawsze chcą dopasować się do tego, „co autor miał na myśli”. Czasem wyciągają wnioski, które dla dorosłych – przemielonych przez system edukacji – są... niewygodne. Od lat mówi się, że szkoła zabija kreatywność. Jestem prawie pewna, że w zdecydowanej większości przypadków za taką odpowiedź jak ta uczeń dostałby po prostu minus, jedynkę, punkty ujemne. A to przecież jest moment, w którym dziecko nie tylko rozwiązuje zadanie, ale też je analizuje. Kwestionuje założenia. Szuka sensu. Robi dokładnie to, czego – teoretycznie – chcemy je nauczyć. Ta dociekliwość jest warta nawet minusa w dzienniku. Zobacz także: Pokazała zadanie domowe z matematyki dla 3-klasistów. „Edukacja w Polsce zmierza donikąd”
Nauka w szkole to kpina? „Sama muszę uczyć dziecko ułamków, bo nauczyciel zawalił”
Miałam zaufać szkole. Miałam wierzyć, że moje dziecko jest tam po to, żeby się uczyć, a nie żebyśmy wieczorami nadrabiali wszystko od początku.
Codziennie w domu siedzę z synem przy stole i tłumaczę ułamki, choć nie jestem nauczycielką. „Proszę to sobie powtórzyć w domu” – czyli codzienność rodzica Mój syn jest w czwartej klasie. To moment, kiedy zaczyna się trudniejsza matematyka. Ułamki, działania, coś, co wymaga dobrego wytłumaczenia, krok po kroku. I wiecie co? Tego tłumaczenia po prostu nie było. Syn wracał ze szkoły i mówił: „Nie rozumiem”. Najpierw myślałam, że to normalne, że potrzebuje czasu. Ale kiedy zajrzałam do zeszytu, zobaczyłam chaos. Kilka przykładów, brak wyjaśnienia, brak ćwiczeń. Na pytanie, co mówiła nauczycielka, usłyszałam: „Kazała przepisać z tablicy i zrobić zadania”. A kiedy dzieci nie rozumiały? „Proszę to sobie powtórzyć w domu”. Siedzimy wieczorami i zaczynamy od zera Nie jestem matematyczką. Pracuję, mam obowiązki, dom, drugie dziecko. A jednak codziennie wieczorem siadam z synem i uczę go od początku. Tłumaczę, czym jest ułamek. Rysuję pizzę, dzielę czekoladę, wymyślam przykłady, żeby w końcu „zaskoczyło”. I wiecie, co jest najgorsze? Że zaskakuje. Czyli można. Tylko ktoś wcześniej tego nie zrobił. Syn powiedział mi ostatnio: „Mamo, szkoda, że pani tak nie tłumaczy”. I to zdanie mnie po prostu zabolało. Bo ja nie powinnam zastępować nauczyciela. Mogę pomóc, wesprzeć, wytłumaczyć trudniejszy temat. Ale nie uczyć całego działu od zera. To nie jest jednostkowy problem Rozmawiam z innymi rodzicami i słyszę to samo. Angielski – uczą w domu. Matematyka – tłumaczą po swojemu. Historia – dzieci uczą się na pamięć, bez zrozumienia. Coraz częściej mam wrażenie, że szkoła daje temat, a reszta należy do nas. Nie chcę nikogo atakować. Wiem, że nauczyciele mają dużo pracy, że klasy są liczne, że system nie pomaga. Ale gdzie w tym wszystkim jest dziecko? I gdzie jest sens szkoły, jeśli i tak wszystko trzeba robić drugi raz w domu? Czuję, że coś tu bardzo nie działa. Nie chcę, żeby moje dziecko myślało, że „jest słabe z matematyki”, skoro tak naprawdę nikt mu tego dobrze nie wytłumaczył. Chciałabym tylko jednego – żeby szkoła naprawdę uczyła. Nie idealnie, nie perfekcyjnie. Ale na tyle dobrze, żeby dziecko nie wracało do domu z poczuciem, że musi zaczynać wszystko od początku. Dorota Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Nauczyciele nie chcą niańczyć dzieci: „Za dyżury na korytarzu należy się premia”
Poprosiła syna, żeby wyrzucił śmieci. „Gdy zażądał 50 zł, stanęłam jak wryta”
Piszę do Was, bo wciąż nie mogę ochłonąć po tym, co wydarzyło się wczoraj w moim domu. Zawsze uważałam się za matkę nowoczesną, starającą się zrozumieć świat dzisiejszej młodzieży, ale to, co usłyszałam od mojego 12-letniego syna, sprawiło, że po prostu odebrało mi mowę.
Wszystko zaczęło się od zwykłej prośby, a skończyło na negocjacjach, których nie powstydziłby się rasowy rekin biznesu. Było późne popołudnie, ja właśnie kończyłam sprzątać po obiedzie, wstawiałam trzecie tego dnia pranie i marzyłam tylko o tym, żeby na chwilę usiąść z kubkiem kawy. Zauważyłam, że worek w kuchni jest już pełny po brzegi. Zawołałam mojego syna, Maćka, który od dwóch godzin siedział w pokoju z telefonem w ręku. Poprosiłam po prostu: „Weź, proszę, te śmieci i wyrzuć je przy okazji, jak będziesz wychodził do kolegi”. Spodziewałam się marudzenia, może lekkiego westchnienia, ale to, co nastąpiło, zwaliło mnie z nóg. Maciek popatrzył na mnie z kamienną twarzą i zapytał: „A ile mi za to zapłacisz? Myślę, że 50 zł będzie uczciwą stawką za taką fatygę”. Dom to nie firma, a rodzina to nie pracownicy W pierwszej chwili pomyślałam, że to żart. Zaśmiałam się nawet pod nosem, czekając, aż on też się uśmiechnie. Ale on stał tam dalej, z wyciągniętą ręką i zupełnie poważną miną. Zaczął mi tłumaczyć, że przecież jego czas jest cenny, że to dodatkowa praca, którą wykonuje na moją rzecz, i że w internecie czytał, iż za pracę należy się wynagrodzenie. Stanęłam jak wryta. Poczułam, jak krew uderza mi do głowy. Zastanawiam się, gdzie popełniliśmy błąd? Przecież od małego uczyliśmy go, że dom to wspólnota. Czy ja wystawiam mu rachunek za to, że codziennie gotuję dwudaniowy obiad? Czy mąż żąda od niego prowizji za podwiezienie na trening piłki nożnej? Nagle poczułam się we własnym domu jak obca osoba, jak klientka w jakiejś korporacji, która musi płacić za każdy gest życzliwości. Jeśli zaczniemy wyceniać wyniesienie śmieci, to co będzie następne? Ścielenie łóżka za dyszkę? Odkurzanie za stówę? To przerażające, jak bardzo dzieci potrafią być dziś nastawione na zysk, zapominając o tym, co bezinteresowne. Pułapka płacenia za obowiązki, w którą wpadło wielu rodziców Zaczęłam o tym rozmawiać z koleżankami z pracy i ku mojemu zdziwieniu, niektóre z nich przyznały, że... płacą! „No wiesz, to taka motywacja”, „Przynajmniej ma swoje kieszonkowe i uczy się oszczędzać”. Tylko czy to naprawdę jest nauka oszczędzania, czy raczej nauka wyrachowania? Moim zdaniem płacenie dziecku za to, że sprząta po sobie lub pomaga w utrzymaniu wspólnego porządku, to prosta droga do wychowania egoisty. Bo przecież w życiu dorosłym nikt nam nie zapłaci za to, że umyjemy własne okna albo zrobimy zakupy dla rodziny. To są umiejętności życiowe, a nie usługi premium. Boję się, że jeśli teraz ulegnę i dam mu te 50 zł dla świętego spokoju, to za miesiąc Maciek nie kiwnie palcem, jeśli nie zobaczy banknotu. Gdzie podziała się zwykła, ludzka pomoc? Gdzie jest to poczucie, że robimy coś dla siebie nawzajem, bo się kochamy i szanujemy? Ta sytuacja pokazała mi, jak bardzo media społecznościowe i wszechobecny kult pieniądza wypaczają wartości, które staramy się przekazać w domu. Jak nauczyć dziecko szacunku bez portfela w ręku? Po tej kłótni (bo oczywiście skończyło się awanturą) Maciek poszedł do pokoju obrażony, a śmieci wyniosłam sama, a potem się popłakałam z bezsilności nad zlewem. Nie chodziło o te pieniądze, mogłabym mu je dać na kino czy wyjście z kolegami, gdyby po prostu o nie poprosił. Chodziło o ten brak empatii i przedmiotowe potraktowanie mnie − jego matki. Poczułam się jak darmowa służba, która jest potrzebna tylko wtedy, gdy trzeba uprać koszulkę albo przelać pieniądze na konto, ale sama nie może liczyć na wsparcie. Drogie mamy, czy Wy też macie takie problemy? Czy Wasze dzieci też próbują z Wami handlować? Chciałabym wiedzieć, jak stawiacie granice. Ja postanowiłam, że od jutra wprowadzam nowe zasady. Nie będzie pieniędzy za obowiązki. Będzie za to nauka tego, że każdy w tym domu ma swoje zadania, bo wszyscy z tego domu korzystamy. Jeśli Maciek chce zarobić, może skosić trawnik u babci albo pomóc sąsiadowi, ale w naszym wspólnym domu pomoc ma być odruchem serca, a nie transakcją. Mam nadzieję, że jeszcze nie jest za późno, by wyprostować to jego myślenie, zanim całkiem odbije mu od tych wszystkich biznesowych porad z TikToka. Pozdrawiam Was serdecznie, Maria Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Mam troje dzieci i nie pracuję, teściowa nazwała mnie pasożytem. Odpowiedziałam jej tak, że usiadła”
Nauczycielka: „Poprosiłam, by uczeń starł tablicę. Po jego słowach osłupiałam”. Oto skutki bezstresowego wychowania
Jedno krótkie zdanie potrafi zmienić wszystko. Wystarczy kilka słów, żeby człowiek po 25 latach pracy w szkole nagle poczuł, że coś się naprawdę skończyło – pewna granica, pewien porządek, który przez lata wydawał się oczywisty.
To była zwykła lekcja języka polskiego w siódmej klasie. Nic szczególnego – omawialiśmy temat, zapisałam kilka rzeczy na tablicy. To była podwójna lekcja, więc po dzwonku jak zawsze poprosiłam jednego z uczniów, żeby starł tablicę. To rutyna, drobna rzecz, która przez lata była czymś zupełnie naturalnym i niewartym nawet komentarza. Uczniowie robili to bez dyskusji, czasem z ociąganiem, czasem z uśmiechem, ale robili. Tym razem było inaczej. Chłopiec spojrzał na mnie spokojnie, bez skrępowania, i powiedział: „Nie jestem sprzątaczką”. Bez żartu, bez ironii, bez cienia wahania. Po prostu odmówił – w sposób, który sprawił, że przez chwilę naprawdę nie wiedziałam, co powiedzieć. W klasie zrobiło się cicho, kilka osób spojrzało po sobie, ktoś nerwowo się uśmiechnął. Ja stałam przy biurku i czułam coś pomiędzy zaskoczeniem a zwykłym smutkiem. „To nie mój obowiązek” – nowe podejście do szkoły Uczę od 25 lat i naprawdę widziałam już wiele. Uczniowie potrafili być krnąbrni, potrafili nie odrabiać prac domowych, potrafili sprawdzać granice. Ale nawet wtedy istniało coś, co trudno dziś nazwać inaczej niż elementarnym wyczuciem sytuacji. Nawet najbardziej zbuntowane dziecko wiedziało, że pewnych rzeczy się po prostu nie mówi, a pewnych granic się nie przekracza. Dziś coraz częściej mam wrażenie, że to wyczucie zniknęło. Zamiast niego pojawiło się przekonanie, że każdą prośbę można podważyć, każdą uwagę zignorować, a każdą sytuację obrócić w demonstrację własnych praw. „To nie jest obowiązkowe”, „nie zmusi mnie pani”, „nie chce mi się” – te zdania słyszę regularnie. I nie chodzi o samą odmowę, bo dzieci zawsze miały lepsze i gorsze dni. Chodzi o ton, o sposób, o to poczucie, że nauczyciel nie jest już kimś, z kim trzeba się liczyć. Coraz częściej odnoszę wrażenie, że dla części uczniów szkoła stała się miejscem, w którym dorosły nie ma realnego autorytetu, a jego rola sprowadza się do tego, żeby „nie przeszkadzać”. W takiej rzeczywistości nawet najprostsza prośba – jak starcie tablicy – może zostać odebrana jako coś niewłaściwego. Efekty bezstresowego wychowania Wiem, że to nie wzięło się znikąd. Przez lata mówiliśmy o potrzebie szacunku wobec dzieci, o tym, że nie wolno ich zawstydzać, że trzeba tłumaczyć, rozmawiać, dawać wybór. I to są dobre kierunki – sama w nie wierzę. Problem w tym, że gdzieś po drodze zabrakło równowagi. Dziś coraz częściej widzę dzieci, które nie znają granic, bo nikt im ich wyraźnie nie postawił. Dzieci, które nie słyszą „nie”, bo wszystko można negocjować. Dzieci, które są przekonane, że ich komfort jest najważniejszy, a każda niewygoda to coś, czemu należy się sprzeciwić. A przecież życie tak nie wygląda. Szkoła też nie powinna tak wyglądać. Nie chodzi o to, żeby dzieci były bezkrytycznie posłuszne, tylko o to, żeby rozumiały podstawowe zasady funkcjonowania w grupie. Żeby wiedziały, że czasem trzeba zrobić coś, na co nie ma się ochoty. Że są sytuacje, w których nie wszystko zależy od ich decyzji. Najbardziej boli to, co między słowami To jedno zdanie – „nie jestem sprzątaczką” – wracało do mnie jeszcze długo po tej lekcji. Nie dlatego, że uczeń nie starł tablicy. Naprawdę nie o to chodzi. Chodzi o to, co kryje się pod tymi słowami – przekonanie, że pewne rzeczy są „poniżej”, że nie trzeba się angażować, że można po prostu odmówić i na tym koniec. Najbardziej boli mnie jednak coś jeszcze. To, że coraz częściej nauczyciel musi się zastanawiać, czy w ogóle może o coś poprosić. Bo za każdym razem istnieje ryzyko, że spotka się nie tylko z odmową, ale też z reakcją rodziców, którzy uznają, że dziecko zostało „zmuszone” albo „źle potraktowane”. W takiej rzeczywistości naprawdę trudno budować autorytet. Trudno uczyć czegokolwiek poza samą podstawą programową. A przecież szkoła to nie tylko wiedza. To także miejsce, w którym dzieci uczą się relacji, szacunku i odpowiedzialności – również za najprostsze rzeczy. Może właśnie dlatego tak bardzo mnie to uderzyło. Bo czasem naprawdę nie chodzi o wielkie problemy, tylko o jedno zdanie, które pokazuje, jak bardzo zmienił się świat. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Nauczyciele masowo odchodzą ze szkół. „To już nie chodzi tylko o pieniądze”
„Głupie zasady synowej psują mi wnuczkę. Gdybym to ja zajmowała się Majeczką, byłaby złotym dzieckiem”
Piszę do Was z ciężkim sercem i rękami, które aż świerzbią, żeby wziąć się za porządne wychowanie mojej jedynej wnuczki, Majeczki. Patrzę na to, co wyprawia moja synowa, i po prostu chce mi się płakać − nie z żalu nad sobą, ale nad tym dzieckiem, które na moich oczach wyrasta na kogoś, kto nie zna słowa „nie”.
Moja Droga Redakcjo! Widzę, jak moja synowa, młoda kobieta, naczytawszy się mądrych książek w internecie, niszczy charakter mojej wnuczki tym całym „bezstresowym wychowaniem”, a mój syn, niestety, tylko na to patrzy i potakuje. Kiedy ja wychowywałam swoje dzieci, świat był inny, ale ludzie byli lepsi, bardziej poukładani i szanowali starszych. Teraz wszystko jest postawione na głowie. Majeczka ma cztery lata, a rządzi całym domem jak mały generał, a jej mama, zamiast postawić jasną granicę, tylko klęka przed nią i pyta: „Maju, czy czujesz teraz frustrację?”. No litości! Jak ja słyszę te nowoczesne terminy, to mi się coś w kieszeni otwiera. Gdyby Majeczka trafiła pod moje skrzydła na choćby miesiąc, zapewniam Was, że byłaby złotym dzieckiem, z którego wszyscy byliby dumni. Bezstresowe wychowanie, czyli jak wychować małego dyktatora? Najbardziej boli mnie to, że u synowej nie ma żadnej dyscypliny, tylko wieczne negocjacje. Ostatnio, gdy byli u mnie na obiedzie, Maja zaczęła rzucać ziemniakami o ścianę, bo... kolor jej nie pasował. I co zrobiła synowa? Zamiast kazać jej natychmiast posprzątać, zaczęła jej tłumaczyć spokojnym głosem, że „ją rozumie”. Myślałam, że spadnę z krzesła! U mnie w domu, gdyby syn tak zrobił, poszedłby do kąta w sekundę i nie byłoby dyskusji, dopóki by nie przeprosił. Przez te głupie zasady dziecko nie wie, co to autorytet. Maja potrafi przerwać dorosłemu w pół zdania, krzyczeć, kiedy chce uwagi, a synowa jeszcze ją za to chwali, że taka jest asertywna. To nie jest asertywność, to jest zwykły brak wychowania i chamstwo, którego nikt nie koryguje. Dziecko potrzebuje ramy, potrzebuje wiedzieć, gdzie kończy się jego wolność, a zaczyna wolność drugiego człowieka. Synowa twierdzi, że kary niszczą psychikę, a ja uważam, że ich brak niszczy życie − bo kto polubi taką dorosłą kobietę, która myśli, że wszystko jej się należy? Moje staromodne metody to lekarstwo na dzisiejszy chaos Gdybym to ja zajmowała się Majeczką każdego dnia, nauczyłabym ją przede wszystkim posłuszeństwa i pracowitości. U mnie nie byłoby siedzenia przed tabletem, bo mama chce mieć święty spokój. Dziecko powinno pomagać w domu − zetrzeć kurze, poukładać buty, podlać kwiatki. To uczy odpowiedzialności. Moja wnuczka u mnie musiałaby zjeść to, co jest na talerzu, bez grymaszenia i wymyślania. Dzisiaj dzieci są tak rozpuszczone, że jedzą tylko to, co kolorowe i słodkie, a synowa jeszcze lata za nią z widelcem i prosi o jeden kęs. Moja metoda była prosta: szacunek, porządek i nagroda tylko za dobre sprawowanie. Za moich czasów jak dziecko nabroiło, to wiedziało, że będzie kara − i to uczyło myślenia o konsekwencjach. Teraz synowa mówi, że „dziecko ma prawo do błędów”. Oczywiście, że ma, ale ma też obowiązek naprawienia tego błędu! Gdyby Maja stłukła u mnie wazon, musiałaby oddać pieniądze ze skarbonki albo przez tydzień nie dostałaby deseru. Tylko tak można wychować kogoś, kto w dorosłym życiu poradzi sobie z problemami, a nie rozpadnie się przy pierwszej trudności. Synowa zepsuje dziecko, a ja będę musiała na to patrzeć Najbardziej boję się tego, co będzie za dziesięć lat. Już teraz widzę, że Maja nie potrafi znieść odmowy. Kiedy w sklepie synowa nie kupiła jej kolejnego jajka z niespodzianką, mała położyła się na podłodze i zaczęła kopać w regał. I co zrobiła ta nowoczesna matka? Przytuliła ją i powiedziała, że „trudne emocje muszą wyjść”. Gdybym to ja decydowała, wyprowadziłabym ją ze sklepu za rękę bez słowa i przez następny tydzień nie byłoby mowy o żadnych zabawkach. Obawiam się, że to całe nowoczesne wychowanie to tylko wymówka dla leniwych rodziców, którym nie chce się walczyć z charakterem dziecka. Łatwiej jest pozwolić na wszystko i nazwać to wolnością, niż konsekwentnie pilnować zasad. Moja synowa uważa mnie za dinozaura, mówi, że czasy się zmieniły. Może i się zmieniły, ale serce człowieka i jego egoizm są takie same od wieków. Bez dyscypliny i zimnego chowu Majeczka wyrośnie na nieszczęśliwą osobę, która nie będzie potrafiła żyć w społeczeństwie. Tak bardzo chciałabym, żeby synowa choć raz mnie posłuchała, zamiast tylko zaglądać do tych swoich internetów. Pozdrawiam wszystkie babcie, które widzą to samo co ja, Maria Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Bez wstydu, obwiniania i karania: 7 podstawowych zasad łagodnego rodzicielstwa
„Przedszkolanki tylko sapią i wzdychają, że niby ciężko pracują. To czemu moje dziecko wraca w ubabranej bluzce?”
Piszę do Was, bo krew mnie zalewa za każdym razem, gdy o 15:30 otwieram drzwi sali w przedszkolu mojego syna. Zamiast radosnego, zadbanego dziecka, widzę małego człowieka, który wygląda, jakby przed chwilą przeszedł przez poligon, a nie spędził czas w placówce edukacyjnej.
Najbardziej jednak irytuje mnie to wieczne wzdychanie pań przedszkolanek, jakie to one są umęczone i jak ciężko pracują. Przepraszam bardzo, ale ja też pracuję, też mam obowiązki, a nikt mi nie płaci za siedzenie w sali pełnej zabawek! Codziennie rano staram się, żeby mój Antoś wyglądał porządnie. Prasuję mu bluzeczki, dobieram czyste spodenki, dbam o to, żeby wychodził z domu jak spod igły. Chcę, żeby od małego uczył się estetyki i dbania o siebie. Tymczasem to, co zastaję po południu, to po prostu kpina. Bluzka ubabrana sosem pomidorowym, na spodniach wielka plama z trawy, a w butach tyle piachu, że mogłabym sobie urządzić prywatną piaskownicę na balkonie. I kiedy patrzę na te panie, które z założonymi rękami opowiadają mi, „jaki to był ciężki dzień”, mam ochotę zapytać: to co wy właściwie robiłyście, że moje dziecko wygląda jak fleja? Ciężka praca czy brak organizacji w grupie? Zawsze słyszę to samo: „Proszę pani, przy dwudziestce dzieci nie da się wszystkiego dopilnować”. Naprawdę? To po co wybierały taki zawód, skoro ich to przerasta? Rozumiem, że dzieci są ruchliwe, że się bawią, ale czy założenie dziecku śliniaka do obiadu albo przypomnienie, żeby nie wycierało brudnych rąk w nową bluzkę, to jest wysiłek ponad ludzkie siły? Mam wrażenie, że dzisiejsze przedszkolanki skupiają się na wszystkim, tylko nie na rzeczywistej opiece nad dziećmi. Kiedyś panie w przedszkolach potrafiły dopilnować, żeby dziewczynki miały poprawione warkoczyki, a chłopcy nie latali z rozwiązany butami. Dziś? Panie tylko sapią, narzekają na niskie płace i marzą o kawie w spokoju. A moje dziecko? Moje dziecko wraca w ubraniu, które po jednym dniu nadaje się tylko do wyrzucenia, bo plamy z farb plakatowych, których nikt nie raczył od razu zaprać, po prostu nie schodzą. Płacę za przedszkole, kupuję wyprawkę, a w zamian dostaję „umęczone” miny personelu i stertę prania, którego nie da się doprać. Dziecko to nie brudny pakunek, który trzeba tylko „przetrzymać” Najbardziej boli mnie to podejście: „brudne dziecko to szczęśliwe dziecko”. No nie, kochane panie! Brudne dziecko to dziecko, o które nikt wystarczająco nie zadbał. Jak to świadczy o placówce, kiedy rodzice odbierają dzieci z wyschniętymi resztkami jedzenia na policzkach? To jest po prostu brak elementarnej higieny i szacunku do nas, rodziców. Ja rozumiem, że praca z dziećmi bywa głośna i męcząca, ale litości − to nie jest kopalnia! Często widzę, jak te panie stoją w kółeczku na placu zabaw i plotkują, podczas gdy dzieciaki tarzają się w błocie. Potem wchodzą do sali i zaczyna się koncert narzekania, jak to one muszą ogarniać ten chaos. Przecież to ich praca! Jeśli ja w biurze zawalę raport, nikt mnie nie pożałuje, tylko wyciągnie konsekwencje. Tutaj natomiast panuje kultura wiecznego zmęczenia. Mam wrażenie, że przedszkolanki uważają się za bohaterki narodowe tylko dlatego, że spędziły osiem godzin w kolorowej sali. A tymczasem podstawowe potrzeby dziecka, takie jak czysty wygląd i porządek wokół siebie, są spychane na margines. Czy naprawdę wymagam zbyt wiele od personelu? Może niektóre mamy powiedzą, że się czepiam. Że przedszkole to nie rewia mody. Ale tu nie chodzi o modę, tylko o zasady! Jeśli oddaję dziecko czyste i schludne, to mam prawo oczekiwać, że nie wróci do domu w stanie wskazującym na całkowite zaniedbanie. To buduje w dziecku złe nawyki. Antoś zaczyna myśleć, że chodzenie w poplamionej koszulce przez pół dnia to norma. A przecież przedszkole ma też wychowywać, prawda? Chciałabym, żeby panie przedszkolanki zamiast tego wiecznego wzdychania i opowiadania o swoich trudach, wzięły się po prostu do roboty. Trochę więcej uważności przy posiłkach, chwila refleksji przed wyjściem na dwór, kiedy jest mokro i błotniście − to naprawdę nie są rzeczy niemożliwe do zrealizowania. Szanujmy swoją pracę nawzajem, ale też szanujmy mienie innych. Te ubrania kosztują, mój czas poświęcony na pranie i prasowanie też kosztuje. Zanim następnym razem któraś z pań westchnie, jak to jej ciężko, niech spojrzy na moje dziecko i zastanowi się, czy sama chciałaby tak wyglądać po kilku godzinach w pracy. Pozdrawiam, Ola P. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: „Wolę wozić córkę na balet niż uczyć obsługi mopa. Jak można wyręczać się dzieckiem w praniu i sprzątaniu?”
„Mój 3-latek włączy pralkę, zmywarkę, zrobi kawę z ekspresu. Nie chcę wychować ciamajdy”
Moja córka ma 3 lata i potrafi włączyć pralkę, opróżnić zmywarkę i – pod moim nadzorem – zrobić kawę w ekspresie. Dla wielu to przesada. Dla mnie przesadą jest to, że większość dzieci w tym wieku, a nawet starszych, nie robi absolutnie nic.
Wiem, że to brzmi ostro, ale naprawdę zaczynam mieć wrażenie, że sami wychowujemy pokolenie dzieci, które bez dorosłych nie potrafią funkcjonować. Widzę to na każdym kroku – dzieci, które nie spróbują nawet założyć butów, bo ktoś zrobi to za nie szybciej. Najgorsze zdanie, jakie słyszę, to „daj, mama zrobi”. Pada automatycznie, bez zastanowienia, nawet wtedy, gdy dziecko chce spróbować. I właśnie w tym momencie odbieramy mu coś bardzo ważnego – szansę na nauczenie się czegokolwiek. „Szybciej” nie znaczy lepiej Oczywiście, że dorosły zrobi wszystko szybciej i dokładniej. Szybciej zapnie kurtkę, szybciej naleje wodę, szybciej posprząta. Tylko że dziecko, które zawsze obserwuje z boku, nie nauczy się niczego – poza tym, że nie musi się starać. A potem nagle okazuje się, że siedmiolatek nie umie zrobić sobie kanapki, a dwunastolatek nie wie, jak włączyć pralkę. I zaczyna się zdziwienie, skąd ta nieporadność. Odpowiedź jest prosta – z domu, w którym wszystko było robione za niego. Moja córka po prostu uczestniczy w życiu Moja 3-latka nie jest żadnym wyjątkiem ani „geniuszem”. Po prostu od początku pozwalam jej być częścią codziennych czynności. Kiedy robię pranie, wkłada ubrania i naciska przycisk. Kiedy rozładowuję zmywarkę, podaje mi rzeczy i odkłada je na miejsce. Tak, trwa to dłużej i czasem coś się rozleje, ale widzę, jak z dnia na dzień robi się coraz bardziej samodzielna. Dla niej to nie są obowiązki, tylko naturalny element dnia – coś, co robi się razem, bez wielkiego dramatu. To my uczymy dzieci bezradności Najbardziej martwi mnie to, że dzieci bardzo szybko przyzwyczajają się do wyręczania. Po pewnym czasie nawet nie próbują, tylko od razu mówią „nie umiem” i czekają, aż ktoś zrobi to za nie. I trudno im się dziwić, skoro zawsze tak było. Dwu- i trzylatki naprawdę chcą pomagać, chcą naśladować dorosłych i czują z tego ogromną dumę. Problem w tym, że my im tę możliwość odbieramy, bo wolimy mieć szybciej, czyściej i wygodniej. To nie jest odbieranie dzieciństwa Nie uważam, że ucząc dziecko prostych rzeczy, odbieram mu dzieciństwo. Moja córka bawi się, śmieje i ma tyle samo radości co inne dzieci. Różnica polega na tym, że oprócz tego wie też, że dom to nie hotel, a codzienne życie to coś, w czym każdy ma swój udział. I naprawdę wierzę, że to ważniejsze niż kolejna zabawka czy kolejna bajka. Bo ja nie wychowuję dziecka na teraz, tylko na przyszłość – a patrząc na to, jak wielu rodziców wyręcza dzieci na każdym kroku, mam wrażenie, że coraz więcej osób o tym zapomina. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także:
Zaprosiła koleżankę z dziećmi, teraz musi remontować salon. „Matka powinna spalić się ze wstydu”
Piszę, bo czuję w sobie mieszankę złości, bezsilności i zwyczajnego smutku. Właśnie skończyłam szorować podłogę w kuchni i zbierać resztki plasteliny z dywanu w sypialni − sypialni, która miała być moją prywatną oazą, a stała się celem ataku małych najeźdźców. Obiecałam sobie jedno: to był ostatni raz, kiedy zaprosiłam przyjaciółkę do siebie.
Z Martą znamy się od liceum. Zawsze byłyśmy blisko, wspierałyśmy się w ciążach, wymieniałyśmy zdjęciami USG. Ale odkąd nasze dzieci podrosły, zaczęłam zauważać, że coś w tej relacji zgrzyta. Ja swoje córki od małego uczę, że w gościach siedzi się przy stole, nie biega się z jedzeniem po pokojach i − co najważniejsze − nie dotyka się cudzych rzeczy bez pytania. Myślałam, że to fundamenty, takie „abc” każdego rodzica. Myliłam się. Wczorajsza wizyta Marty i jej dwóch synów uświadomiła mi, że dla niektórych dom przyjaciół oznacza dom, w którym można zniszczyć wszystko, co stanie na drodze. „Mamo, dlaczego oni zaglądają do Twoich szuflad?” Zaczęło się niewinnie. Kawa, ciasto, plotki. Ale sielanka trwała może pięć minut. Potem chłopcy Marty, sześcio- i ośmiolatek, ruszyli w długą. Najpierw zaczęli biegać w butach po jasnym dywanie, na co Marta zareagowała jedynie cichym: „Skarby, może zdejmiecie buciki?”. Oczywiście nie zdjęli, a ona nie przerwała wątku o swoim nowym szefie. Potem było już tylko gorzej. Moje córki, nauczone szacunku do cudzej własności, stały w progu swojego pokoju jak wryte, patrząc, jak ich koledzy wysypują na środek wszystkie pudełka z klockami Lego, mieszając zestawy, które dziewczynki układały godzinami. Najbardziej zabolało mnie jednak to, co wydarzyło się później. W pewnym momencie w domu zapadła ta dziwna, podejrzana cisza. Poszłam sprawdzić, co się dzieje, i krew we mnie zastygła. Chłopcy byli w mojej sypialni. Otworzyli szafkę nocną i wyrzucali z niej wszystko − moje kosmetyki, lekarstwa, prywatne notatki. Jeden z nich właśnie próbował pomalować ścianę moją ulubioną szminką. A Marta? Kiedy ją zawołałam, weszła leniwym krokiem i powiedziała z uśmiechem: „Ojej, ale oni są ciekawi świata, no tacy mali odkrywcy!”. Odkrywcy? Dla mnie to był brak podstawowej kultury, za który ona, jako matka, powinna się spalić ze wstydu. Zniszczone pamiątki i brak słowa „przepraszam” Przez dwie godziny wizyty czułam się we własnym domu jak strażnik miejski. Co chwilę musiałam interweniować, bo dzieci koleżanki uznawały, że skakanie po kanapie z paczką tłustych chipsów to świetna zabawa. Najgorsze przyszło na koniec. Podczas pogoni po salonie, jeden z chłopców zahaczył o stolik kawowy. Moja ulubiona ceramiczna figurka, którą przywiozłam z podróży poślubnej i która miała dla mnie ogromną wartość sentymentalną, roztrzaskała się w drobny mak. Czekałam na jakąkolwiek reakcję. Myślałam, że Marta choćby zaproponuje, że odkupi podobną, albo po prostu szczerze przeprosi i skarci syna. Zamiast tego usłyszałam: „Oj, Magda, nie płacz nad porcelaną, to tylko rzeczy, ważne, że dzieciom nic się nie stało, bo mogły się skaleczyć”. Wtedy coś we mnie pękło. Zrozumiałam, że ona nie widzi nic złego w tym, że jej dzieci roznoszą mi dom. Dla niej to bezstresowe wychowanie, dla mnie to po prostu hodowanie egoistów, którzy nie liczą się z nikim i niczym. Jak mam wytłumaczyć moim córkom, że one muszą sprzątać zabawki i pytać o zgodę, skoro widzą, że inni mogą robić totalną demolkę i jeszcze dostają za to buziaka od mamy? Przyjaźń to także szacunek do moich zasad Kiedy w końcu wyszli, usiadłam na środku tego pobojowiska i chciało mi się wyć. Sprzątałam do północy. Znalazłam porysowaną podłogę pod łóżkiem, klejące plamy na obiciu fotela i brakujące elementy w grach moich dzieci. Ta wizyta kosztowała mnie mnóstwo nerwów i realne straty materialne. Ale najwięcej straciła nasza przyjaźń. Nie potrafię już patrzeć na Martę tak samo. Widzę w niej osobę, która lekceważy moją pracę, mój dom i mój trud włożony w wychowanie dzieci. Chciałabym zapytać inne mamy: czy ja wymagam zbyt wiele? Czy to naprawdę takie dziwne, że oczekuję, by goście − nawet ci najmłodsi − szanowali mój dom? Uczę swoje dzieci, że bycie gościem to przywilej, który wymaga odpowiedniego zachowania. Nie chcę być tą złą ciocią, która tylko zakazuje, ale nie pozwolę, by mój salon był traktowany jak małpi gaj. Następnym razem, gdy Marta zaproponuje spotkanie, wybiorę park albo salę zabaw. Mój dom to moja świątynia i od wczoraj zamknęłam w niej drzwi przed ludźmi, którzy nie znają słowa „granica”. Pozdrawiam, Magda Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Psycholog radzi: „Gdy dziecko wpada w złość, zachowaj się jak komentator piłki nożnej”
To zadanie wydaje się banalne, ale wielu dorosłych oblewa test. Zapominają o zasadzie z 0
Jedno zero, dzielenie i zaczynają się problemy. Choć działanie 7-1×0+3÷3 wygląda jak zadanie dla ucznia podstawówki, wielu dorosłych podaje zły wynik już po kilku sekundach. Wystarczy zapomnieć o jednej zasadzie.
W internecie regularnie pojawiają się proste działania matematyczne, które wywołują prawdziwe kłótnie. Tak jest i tym razem. Równanie opublikowane na profilu Easy Daily Quiz na X podzieliło internautów na kilka obozów. Wiele osób zaczyna liczyć od lewej do prawej i właśnie wtedy popełnia błąd. W matematyce obowiązuje bowiem ścisła kolejność wykonywania działań. Aby poprawnie rozwiązać takie równanie, trzeba pamiętać o prostych zasadach: Najpierw wykonujemy działania w nawiasach. Następnie potęgi i pierwiastki. Potem mnożenie i dzielenie. Na końcu dodawanie i odejmowanie. Mnożenie i dzielenie mają taki sam priorytet, dlatego wykonujemy je od lewej do prawej. W tym wypadku trzeba pamiętać o jeszcze jednym: mnożeniu przez 0. W matematyce obowiązuje prosta zasada: każda liczba pomnożona przez 0 daje 0. Nieważne, czy mnożymy 1×0, 5×0 czy 1000×0. Wynik zawsze będzie taki sam: zero. Jak poprawnie obliczyć działanie 7-1×0+3÷3? Rozwiązanie Mając na uwadze powyższe zasady, możemy przejść do obliczeń. 7-1x0+3÷3=? 7-0+3÷3=? 7-0+1=? 7-1=8 Prawidłowy wynik to 8. View oEmbed on the source website Dlaczego dzieci radzą sobie lepiej niż dorośli? Choć może to dziwić, dzieci zwykle rozwiązują takie zadania szybciej niż ich rodzice. Powód jest prosty: na lekcjach regularnie ćwiczą kolejność wykonywania działań i zasadę mnożenia przez 0. Dla nich są to świeże informacje. Dorośli częściej działają intuicyjnie. Widzą „7-1” i odruchowo chcą najpierw odjąć 1, a dopiero potem wykonywać kolejne obliczenia. Właśnie dlatego tak wiele osób podaje błędny wynik. Warto rozwiązywać takie zagadki Nawet proste działania z podstawówki są świetnym treningiem dla mózgu. Rozwiązywanie takich zagadek poprawia koncentrację, pamięć i logiczne myślenie. To także dobry sposób, by na chwilę oderwać się od codziennych obowiązków. Kilka minut dziennie z prostymi łamigłówkami pomaga utrzymać umysł w dobrej formie. Nic więc dziwnego, że podobne zadania regularnie podbijają internet i sprawiają, że dorośli znów próbują swoich sił w matematyce. Zobacz także: Ta podchwytliwa zagadka dzieli dorosłych. Podasz wynik bez kalkulatora?
Internauci się kłócą o szalone szóstki. Jaki jest wynik: 11 czy 41?
To równanie z szóstkami opublikowane na profilu Brainy Quiz na X wywołało prawdziwą burzę. Pod wpisem pojawiły się setki komentarzy, a internauci zaczęli przekonywać się nawzajem, że tylko ich odpowiedź jest poprawna. Najczęściej powtarzały się dwa wyniki: 11 i 41. Który z nich jest prawidłowy?
Na pierwszy rzut oka wygląda banalnie. Wystarczy jednak chwila nieuwagi, by popełnić błąd. W komentarzach pojawiły się nie tylko odpowiedzi 11 i 41, ale też 7 czy 29. Mimo to zdecydowana większość internautów podzieliła się na dwa obozy. Największy problem sprawia kolejność wykonywania działań. W matematyce nie liczymy od lewej do prawej bez zastanowienia, tylko trzymamy się określonych zasad. Prawidłowa kolejność działań to: działania w nawiasach, potęgi i pierwiastki, mnożenie i dzielenie, dodawanie i odejmowanie. Jak poprawnie rozwiązać tę zagadkę? Mając na uwadze kolejność wykonywania działań, zaczynamy od mnożenia i dzielenia, a następnie odejmujemy i dodajemy. 6×6-6÷6+6=? 36-6÷6+6=? 36-1+6=? 35+6=41 Prawidłowa odpowiedź to 41. Skąd wzięło się 11? Osoby, które podały wynik 11, zwykle popełniły ten sam błąd. Najpierw wykonały mnożenie, a potem od razu odjęły kolejną szóstkę. Dopiero później wykonały dzielenie i na końcu dodawanie. To jednak niezgodne z zasadami matematyki, bo dzielenie powinno zostać wykonane wcześniej niż odejmowanie. Dlaczego dzieci często radzą sobie lepiej niż dorośli? Choć może to zaskakiwać, podobne zagadki dzieci rozwiązują zwykle szybciej niż ich rodzice. Powód jest prosty: na lekcjach regularnie ćwiczą kolejność wykonywania działań i mają ją świeżo w pamięci. Dorośli częściej działają intuicyjnie. Widzą działanie i próbują liczyć po kolei, od lewej do prawej. To właśnie dlatego tak wiele osób wpada w pułapkę i wybiera 11 zamiast 41. View oEmbed on the source website Takie zagadki to świetny trening dla mózgu Choć to tylko krótkie działanie z podstawówki, podobne łamigłówki potrafią naprawdę pobudzić myślenie. Rozwiązywanie ich poprawia koncentrację, ćwiczy pamięć i uczy logicznego analizowania problemów. Kilka minut dziennie z takimi zagadkami może być lepszym treningiem dla mózgu niż bezmyślne scrollowanie telefonu. Nic dziwnego, że podobne działania regularnie zdobywają setki komentarzy i wywołują gorące dyskusje w internecie. Zobacz także: Ile kwadratów widzisz na obrazku? Sprawdź, czy jesteś mądrzejszy od AI
Mowa zależna i niezależna w angielskim: zasady, różnice, przykłady
Poznaj zasady reported speech i direct speech po angielsku: zmiana czasów, zaimków, pytań i typowe błędy. Ucz się bez chaosu.
To jedno z tych zagadnień angielskiej gramatyki, które naprawdę porządkuje język. Umiejętność odróżniania cytatu od relacjonowania cudzej wypowiedzi przydaje się nie tylko w szkole i na egzaminach, lecz także w codziennych rozmowach, mailach czy opowiadaniu o tym, co ktoś powiedział. W praktyce liczą się tu nie tylko definicje, ale też konkretne reguły: zmiana czasów, zaimków oraz określeń czasu i miejsca. Pokażemy, na czym polega różnica między obiema konstrukcjami, kiedy trzeba cofać czas, jak budować pytania, prośby i polecenia oraz gdzie najczęściej pojawiają się błędy. Czym różni się mowa zależna od niezależnej w angielskim Mowa niezależna, czyli direct speech angielski, polega na dosłownym cytowaniu czyjejś wypowiedzi. Zachowuje się wtedy dokładne słowa mówiącego, a w zapisie zwykle pojawia się cudzysłów. Przykład: Anna said, “I am tired.” To wierne powtórzenie tego, co zostało powiedziane. Mowa zależna, czyli reported speech angielski, służy do przekazania sensu wypowiedzi bez cytowania jej słowo w słowo. W tej konstrukcji znika cudzysłów, a zdanie często wymaga zmian gramatycznych. Najprościej ująć różnicę tak: mowa niezależna pokazuje wypowiedź, a mowa zależna ją relacjonuje. W pierwszym przypadku zachowuje się oryginalną formę, w drugim dopasowuje się ją do nowego kontekstu: osoby, czasu, miejsca i sytuacji. Te same zdania wyglądają wtedy tak: Mowa niezależna: Tom said, “I like this film.” Mowa zależna: Tom said that he liked that film. W pierwszym zdaniu widać dosłowny cytat w cudzysłowie. W drugim przekazana jest treść wypowiedzi: I zmienia się na he, this na that, a czasownik często cofa się o jeden etap. Jeszcze jeden prosty przykład: Mowa niezależna: She said, “We are at home now.” Mowa zależna: She said that they were at home then. Taka zmiana dobrze pokazuje najważniejsze cechy reported speech: brak cudzysłowu i dostosowanie zdania do perspektywy osoby relacjonującej. Jak tworzy się mowę zależną krok po kroku Zmiana czasów w mowie zależnej Najważniejsza zasada mowy zależnej w angielskim to cofanie czasu gramatycznego o jeden etap wstecz, czyli tzw. backshift. Dzieje się tak najczęściej wtedy, gdy czasownik wprowadzający jest w czasie przeszłym, np. said, told, asked. To właśnie tutaj działa następstwo czasów. Przykład: Direct speech: “I work a lot.” Reported speech: He said that he worked a lot. Czas present simple zmienia się na past simple, bo relacjonowana wypowiedź została osadzona w przeszłości. Najczęstsze przekształcenia wyglądają tak: present simple → past simple “I need help.” → She said that she needed help. present continuous → past continuous “I am reading.” → He said that he was reading. present perfect → past perfect “I have finished.” → She said that she had finished. past simple → past perfect “I lost my keys.” → He said that he had lost his keys. will → would “I will call you.” → She said that she would call me. W praktyce oznacza to przesunięcie wypowiedzi w przeszłość. Jeśli w zdaniu jest już past perfect, zwykle pozostaje ono bez zmian: “I had seen him before.” She said that she had seen him before. W reported speech ważne jest więc nie tylko rozpoznanie czasu, ale też sprawdzenie, czy w ogóle istnieje wcześniejsza forma. Kiedy cofanie czasu nie jest konieczne Choć backshift jest podstawową zasadą, nie działa automatycznie zawsze. Zmiana czasów w mowie zależnej jest typowa, ale są sytuacje, w których nie trzeba jej stosować. Pierwsza sytuacja to czasownik wprowadzający w czasie teraźniejszym. Jeśli ktoś mówi says, tells, asks, nie ma powodu, by przesuwać treść w przeszłość. “I am busy.” She says that she is busy. Druga sytuacja dotyczy faktów nadal aktualnych. Jeśli coś pozostaje prawdą w chwili relacjonowania, czas może zostać bez zmian. “I live in Kraków.” He said that he lives in Kraków. Taka forma jest poprawna wtedy, gdy dana osoba nadal mieszka w Krakowie. Gdyby już się przeprowadziła, bardziej naturalne byłoby: He said that he lived in Kraków. Trzecia grupa to prawdy ogólne i informacje wciąż prawdziwe: “The Earth is round.” The teacher said that the Earth is round. Podobnie: “Water boils at 100 degrees.” He said that water boils at 100 degrees. Brak cofania czasu pojawia się też wtedy, gdy opisywana sytuacja nadal trwa: “I’m staying with my aunt.” He said that he is staying with his aunt. Ta wersja ma sens, jeśli w chwili przekazywania informacji on wciąż tam mieszka. Jeśli pobyt już się skończył, lepsze będzie: he was staying with his aunt. Zmiana zaimków oraz określeń czasu i miejsca W mowie zależnej nie wystarczy zmienić czasu. Trzeba jeszcze dopasować zaimki, przymiotniki dzierżawcze oraz określenia czasu i miejsca do nowego punktu widzenia. Najczęściej zmieniają się zaimki osobowe: “I am tired,” said Kate. → Kate said that she was tired. “We like our teacher,” the children said. → The children said that they liked their teacher. “You can help me,” she said to Tom. → She told Tom that he could help her. Dobrze widać tu, że I, we, you, my, our nie są tłumaczone mechanicznie. Ich forma zależy od tego, kto mówił i do kogo. Typowe zmiany określeń czasu to: today → that day tomorrow → the next day / the following day yesterday → the day before now → then last week → the week before / the previous week next month → the following month Przykłady: “I’ll do it tomorrow.” → She said that she would do it the next day. “We met yesterday.” → They said that they had met the day before. “I’m busy now.” → He said that he was busy then. Podobnie działa zmiana określeń miejsca: here → there this place → that place Przykłady: “I like it here.” → She said that she liked it there. “We have been here before.” → They said that they had been there before. Warto jednak zachować zdrowy rozsądek. Jeśli miejsce albo czas się nie zmieniły, nie zawsze trzeba ich zmieniać. Zdanie She said she would do it today może być poprawne, jeśli nadal mowa o tym samym dniu. Jak zachowują się czasowniki modalne Czasowniki modalne w reported speech nie zachowują się identycznie. Część z nich zwykle zmienia formę, a część bardzo często zostaje bez zmian. Do modalnych, które zwykle się zmieniają, należą: can → could “I can swim.” → He said that he could swim. will → would “I will help you.” → She said that she would help me. must → had to “I must leave early.” → He said that he had to leave early. may → might Szczególnie przy must warto pamiętać, że w mowie zależnej często przechodzi ono w had to, gdy chodzi o obowiązek. Są też modale, które często pozostają bez zmian: could → could would → would might → might should → should Przykłady: “I could help.” → He said that he could help. “You should rest.” → The doctor said that I should rest. To ważne rozróżnienie, bo wiele osób próbuje zmieniać każdy modal na siłę. Jakich czasowników używa się do relacjonowania wypowiedzi Say i tell bez pomyłek Najwięcej problemów sprawia zwykle para say i tell. Zasada jest prosta: say stosuje się bez dopełnienia osobowego, a tell z dopełnieniem. Poprawnie: He said that he was tired. He told me that he was tired. Niepoprawne byłoby: He said me that he was tired. Najważniejszy kontrast wygląda tak: say something tell somebody something Przykłady: She said that she needed help. She told me that she needed help. Dobrze widać to też w parach: “I’m ready,” she said. → She said that she was ready. “I’m ready,” she said to me. → She told me that she was ready. W codziennym użyciu oba czasowniki bywają tłumaczone na polski tak samo, ale po angielsku ich budowa nie jest wymienna. Inne reporting verbs w praktyce Oprócz say i tell w mowie zależnej często pojawiają się też inne reporting verbs. To one pokazują, czy ktoś pyta, prosi, ostrzega, wyjaśnia, obiecuje czy rozkazuje. Najczęściej używane to: ask – pytać, prosić explain – wyjaśniać promise – obiecywać warn – ostrzegać order – rozkazywać advise – doradzać Przykłady: “Why are you late?” → She asked why I was late. “Please sit down.” → He asked me to sit down. “Don’t touch that.” → Mum warned us not to touch that. “I will help you.” → He promised that he would help me. “This is how it works.” → The teacher explained how it worked. Znaczenie czasownika wprowadzającego zmienia sens całego zdania. He asked me to wait nie znaczy tego samego co He told me to wait. W pierwszym przypadku to prośba, w drugim polecenie. Jak wygląda mowa zależna w pytaniach, prośbach i poleceniach Pytania zamknięte i otwarte Pytania w mowie zależnej mają własne zasady. Najważniejsza z nich: po przekształceniu szyk staje się twierdzący, a nie pytający. W pytaniach zamkniętych, czyli takich, na które odpowiada się yes lub no, używa się zwykle if albo whether. “Do you like tea?” → She asked if I liked tea. “Is he at home?” → They asked whether he was at home. Nie mówi się: She asked if did I like tea. They asked whether was he at home. Po if i whether nie ma już szyku pytającego. Zdanie wygląda jak twierdzenie. W pytaniach otwartych zachowuje się wyraz pytający, na przykład where, why, when, how. “Where do you live?” → He asked where I lived. “Why are you crying?” → She asked why I was crying. “What time will they arrive?” → We asked what time they would arrive. Znów znika szyk pytający. Niepoprawne byłoby: He asked where did I live. She asked why was I crying. To jeden z najbardziej charakterystycznych elementów reported speech. Prośby, rozkazy i zakazy Prośby, polecenia i zakazy tworzy się inaczej niż zwykłe zdania oznajmujące. Tutaj najczęściej nie stosuje się klasycznego cofania czasu, tylko konstrukcję z bezokolicznikiem. Schemat wygląda tak: ask/tell/order/warn + osoba + to + czasownik Przykłady: “Please open the window.” → She asked me to open the window. “Sit down.” → The teacher told us to sit down. “Leave the room.” → He ordered them to leave the room. W przeczeniach używa się: not to + czasownik Przykłady: “Don’t run.” → Mum told the children not to run. “Please don’t call me tonight.” → She asked him not to call her that night. “Don’t touch the dog.” → The man warned us not to touch the dog. W tych konstrukcjach szczególnie wyraźnie widać różnicę między zwykłym reported speech a relacjonowaniem próśb, rozkazów i zakazów. Przykłady przekształceń z mowy niezależnej na zależną i odwrotnie Zdania twierdzące i przeczenia Krótkie pary zdań najlepiej pokazują, jak działa mowa zależna w praktyce. Direct speech: “I am hungry.” Reported speech: He said that he was hungry. Zmienia się czas i zaimek. Direct speech: “We don’t have enough time.” Reported speech: They said that they didn’t have enough time. Zmienia się we na they oraz don’t have na didn’t have. Direct speech: “I saw her yesterday.” Reported speech: She said that she had seen her the day before. Widać zmianę czasu i określenia czasu. W drugą stronę: Reported speech: He said that he was tired. Direct speech: “I am tired,” he said. Reported speech: They said that they hadn’t finished their homework. Direct speech: “We haven’t finished our homework,” they said. Reported speech: She said that she would stay there that night. Direct speech: “I will stay here tonight,” she said. Takie ćwiczenia dobrze pokazują, że przy przejściu odwrotnym trzeba „odwinąć” zmiany: przywrócić zaimki, czas i okoliczniki. Pytania oraz wypowiedzi z modalami Pytania zamknięte: Direct speech: “Do you understand?” Reported speech: He asked if I understood. Reported speech: She asked whether I had finished. Direct speech: “Have you finished?” she asked. Pytania szczegółowe: Direct speech: “Where are they going?” Reported speech: She asked where they were going. Reported speech: He asked why I was late. Direct speech: “Why are you late?” he asked. Przykłady z modalami: Direct speech: “I can help you.” Reported speech: She said that she could help me. Direct speech: “I will call you later.” Reported speech: He said that he would call me later. Direct speech: “You should see a doctor.” Reported speech: Mum said that I should see a doctor. Direct speech: “I might be late.” Reported speech: She said that she might be late. W drugą stronę: Reported speech: He said that he could swim. Direct speech: “I can swim,” he said. Reported speech: She said that she would come the next day. Direct speech: “I will come tomorrow,” she said. Dobrze widać tu, że should i might często zostają bez zmian, a can i will zwykle się cofają. Przykłady przydatne w szkole i na egzaminach W ćwiczeniach szkolnych najczęściej pojawiają się te same schematy. Warto je rozpoznawać od razu. Typowe formaty: zamień zdanie z mowy niezależnej na zależną, uzupełnij brakujący czasownik raportujący, popraw błędy w pytaniu zależnym, przekształć rozkaz lub prośbę. Przykłady: “I have lost my phone,” she said. → She said that she had lost her phone. “Will you help me?” he asked. → He asked if I would help him. “Please be quiet,” the librarian said. → The librarian asked us to be quiet. “Don’t open the door,” Dad said. → Dad told me not to open the door. “Where did you buy it?” she asked. → She asked where I had bought it. Warto też zapamiętać kilka najważniejszych schematów: said (that) + zdanie told + osoba + (that) + zdanie asked if/whether + zdanie v szyku twierdzącym asked + wh-word + zdanie w szyku twierdzącym asked/told/warned + osoba + to/not to + czasownik Najczęstsze błędy w reported speech Jednym z najczęstszych błędów jest nieprawidłowe cofanie czasu. Czasem czas nie zostaje cofnięty, choć powinien, a czasem jest cofany na siłę, mimo że nie ma takiej potrzeby. Błędnie: He said that he is tired. Poprawnie: He said that he was tired. Jeśli jednak nadal jest zmęczony, pierwsza wersja też może być możliwa w odpowiednim kontekście. To właśnie pokazuje, że backshift nie jest mechaniczny. Drugi częsty błąd to brak zmiany zaimków. Błędnie: She said that I was busy. gdy oryginał brzmiał: “I am busy.” i mówiła o sobie. Poprawnie: She said that she was busy. Trzeci problem to pomijanie zmiany określeń czasu i miejsca. Błędnie: He said that he would come tomorrow. Poprawnie: He said that he would come the next day. Chyba że nadal mowa o tym samym dniu w tym samym punkcie odniesienia. Czwarty typowy błąd to mylenie say i tell. Błędnie: She said me that she was late. Poprawnie: She told me that she was late. albo: She said that she was late. Piąty błąd pojawia się szczególnie często przy pytaniach: zostawianie szyku pytającego. Błędnie: He asked where did I live. She asked if was I ready. Poprawnie: He asked where I lived. She asked if I was ready. W reported speech pytanie nie wygląda już jak pytanie pod względem szyku. To właśnie ten detal najczęściej decyduje o poprawności całego zdania. Mowa zależna i niezależna w angielskim opiera się na kilku stałych zasadach: cytat w cudzysłowie w direct speech, brak cudzysłowu i dopasowanie form w reported speech. Najważniejszy mechanizm to cofanie czasu, ale tylko wtedy, gdy naprawdę wymaga tego kontekst. Dobra wiadomość jest taka, że po opanowaniu kilku schematów wszystko staje się przewidywalne: zmiana czasów, zaimków, określeń czasu i miejsca, szyku w pytaniach oraz konstrukcji to i not to w prośbach i zakazach. To jeden z tych tematów, które szybko zaczynają układać się w głowie, gdy ćwiczy się na krótkich parach zdań. Bibliografia: Mowa zależna i niezależna po angielsku Mowa zależna - Reported Speech - Szlifuj swój angielski Mowa zależna - reported speech - użycie (B1+)
Available – znaczenie, tłumaczenie, wymowa i synonimy
Poznaj znaczenie available po polsku, poprawną wymowę i typowe użycie. Naucz się tłumaczyć available jako dostępny, wolny lub osiągalny.
Słowo available należy do tych angielskich wyrazów, które pojawiają się wszędzie: w rozmowach, ogłoszeniach, mailach, sklepach internetowych i codziennych komunikatach. Najczęściej oznacza „dostępny”, ale w zależności od kontekstu może też znaczyć „wolny” albo „osiągalny”, dlatego łatwo o nieporozumienie przy tłumaczeniu. Warto znać nie tylko jego podstawowe znaczenie, lecz także poprawną wymowę i najczęstsze połączenia z innymi słowami. Poniżej wyjaśniamy, jak używać available w praktyce, jak brzmi po angielsku, czym różni się od podobnych wyrazów oraz jakie synonimy i przeciwieństwa najlepiej zapamiętać. Znaczenie słowa available Słowo available to angielski przymiotnik, którego podstawowe znaczenie to „dostępny”. W polszczyźnie najczęściej przekłada się je jako „dostępny”, „wolny” albo „osiągalny”. To, które tłumaczenie będzie najtrafniejsze, zależy od kontekstu: inaczej mówi się o produkcie, inaczej o czasie człowieka, a jeszcze inaczej o relacjach. Available jako „dostępny” W najczęstszym użyciu available oznacza coś, z czego można skorzystać, co można kupić, zdobyć albo uzyskać. Chodzi więc o rzeczy lub usługi, które są do dyspozycji. Typowe konteksty to: produkty i towary, bilety, informacje, usługi, miejsca lub terminy. Przykłady: The new drug is not yet available to the public. – Nowy lek nie jest jeszcze dostępny dla ogółu. This information is available free on the Internet. – Ta informacja jest dostępna bezpłatnie w Internecie. Do you have any double rooms available this weekend? – Czy są dostępne jakieś pokoje dwuosobowe na ten weekend? W takim znaczeniu available po polsku niemal zawsze brzmi po prostu: „dostępny”. Available jako „wolny” Gdy available odnosi się do osoby, zwykle znaczy „wolny”, czyli mający czas, niezajęty, mogący coś zrobić lub z kimś porozmawiać. To bardzo częste użycie w codziennych rozmowach, pracy i komunikacji formalnej. Przykłady: I’m available tomorrow. – Jutro jestem wolny / mam czas. He’s not available right now. – On nie jest teraz dostępny / nie może teraz rozmawiać. No one from the company was available for comment. – Nikt z firmy nie był dostępny, by udzielić komentarza. W tym sensie available nie opisuje rzeczy, lecz dyspozycyjność człowieka. Available w kontekście relacji W potocznym użyciu available może też oznaczać osobę „wolną”, czyli niebędącą w związku. Pojawia się to zwłaszcza w wyrażeniach odnoszących się do singli, na przykład available singles. Przykłady: Do you think he’s available? – Myślisz, że jest wolny? An app for meeting available singles in your area. – Aplikacja do poznawania wolnych singli w twojej okolicy. Tutaj nie chodzi o wolny termin w kalendarzu, tylko o status relacyjny. Available po polsku i najczęstsze tłumaczenia Tłumaczenie słowa available zależy od sytuacji i nie zawsze jest jednoznaczne. W jednych zdaniach najlepiej pasuje „dostępny”, w innych „wolny”, a czasem „osiągalny”. „Dostępny” sprawdza się wtedy, gdy coś można uzyskać, kupić albo wykorzystać. „Wolny” odnosi się najczęściej do osoby, która nie jest zajęta. „Osiągalny” bywa dobrym wyborem tam, gdzie chodzi o możliwość zdobycia czegoś lub skontaktowania się z kimś. Najczęstsze tłumaczenia w praktyce Najczęściej spotykane odpowiedniki to: available = dostępny Gdy coś jest do użycia, w sprzedaży albo do uzyskania. available = wolny Gdy mowa o człowieku mającym czas lub niezajętym. available = osiągalny Gdy akcent pada na to, że coś da się zdobyć, znaleźć lub uzyskać. W praktyce: available seats – dostępne miejsca, available resources – dostępne zasoby, available tomorrow – wolny jutro, available option – dostępna lub osiągalna opcja. Tłumaczenie w przykładowych zdaniach Tickets are available online – Bilety są dostępne online Tu chodzi o możliwość kupienia lub uzyskania biletów. I’m available tomorrow – Jutro jestem wolny / mam czas Znaczenie dotyczy dyspozycyjności osoby. This option is not available – Ta opcja nie jest dostępna Chodzi o brak dostępu do danej funkcji lub możliwości. Te przykłady dobrze pokazują, że przy tłumaczeniu trzeba zawsze uwzględniać kontekst, a nie tylko pojedynczy odpowiednik ze słownika. Wymowa available Available w zapisie fonetycznym wymawia się: /əˈveɪləbl/. Akcent pada na drugą sylabę, czyli na część veɪ. Dla Polaków uczących się angielskiego to słowo bywa mylące, bo jego brzmienie nie odpowiada temu, jak chciałoby się je przeczytać po polsku. Nie czyta się go literka po literce. Najważniejsze jest uchwycenie akcentu i płynnego połączenia środkowej oraz końcowej części wyrazu. Jak brzmi available krok po kroku Słowo można rozłożyć na trzy słyszalne części: /ə/ – bardzo krótki, nieakcentowany początek, /veɪ/ – najmocniejsza, akcentowana część wyrazu, /ləbl/ – końcówka wymawiana płynnie, bez przesadnego rozbijania na osobne sylaby. W praktyce brzmi to mniej więcej jak: „ə-VEI-ləbl”. Najmocniej słychać środek, a początek i końcówka są słabsze. Najczęstsze błędy w wymowie Przy wymowie available najczęściej pojawiają się trzy problemy: błędny akcent na pierwszej sylabie Poprawnie akcent pada na drugą, nie na początek. zbyt dosłowne czytanie według polskiej pisowni To słowo nie brzmi tak, jak mogłoby wynikać z zapisu literowego. pomijanie redukcji dźwięków w środku wyrazu Początek /ə/ i końcówka /ləbl/ są słabsze i bardziej zredukowane niż część akcentowana. Typowe połączenia i przykłady użycia available Samo znaczenie słowa to jedno, ale równie ważne jest to, jak available działa w naturalnych konstrukcjach. W codziennym i formalnym angielskim często łączy się z przyimkami oraz bezokolicznikiem. Available to do something Połączenie available to do something oznacza, że ktoś jest wolny, gotowy albo może coś zrobić. Przykłady: I’m available to help on Friday. – W piątek mogę pomóc / jestem wolny, żeby pomóc. She isn’t available to meet today. – Ona nie może się dziś spotkać. They’ll be available to help next week. – Będą mogli pomóc w przyszłym tygodniu. W tej konstrukcji podmiotem jest zwykle osoba, a sens dotyczy czasu lub dyspozycyjności. Available for Połączenie available for zmienia odcień znaczeniowy w zależności od rzeczownika, który stoi po for. Najczęstsze przykłady: available for comment – dostępny, by udzielić komentarza, available for sale – dostępny w sprzedaży, available for hire – dostępny do zatrudnienia / wynajęcia. To ważne połączenie w języku formalnym i biznesowym. Dobrze widać tu, że available nie zawsze znaczy po prostu „dostępny”, ale często „gotowy do określonego celu”. Available to someone Konstrukcja available to someone oznacza „dostępny dla kogoś” albo „przeznaczony dla danej grupy”. Przykłady: The new drug is not yet available to the public. – Nowy lek nie jest jeszcze dostępny dla ogółu. Access to this website is only available to registered users. – Dostęp do tej strony jest możliwy tylko dla zarejestrowanych użytkowników. This information is available to everyone. – Ta informacja jest dostępna dla wszystkich. To bardzo częsta konstrukcja wtedy, gdy trzeba wskazać odbiorcę: komu coś udostępniono, kto może z czegoś skorzystać i dla kogo coś jest osiągalne. Synonimy i przeciwieństwa słowa available Wśród określeń bliskoznacznych najczęściej pojawiają się słowa podobne znaczeniowo, ale nie całkiem wymienne w każdym zdaniu. Każde z nich akcentuje trochę inny aspekt: dostęp, możliwość zdobycia, gotowość do użycia albo wolny termin. Najczęstsze synonimy Najbliższe znaczeniowo synonimy to: accessible – dostępny, osiągalny pod względem dostępu, obtainable – możliwy do zdobycia, osiągalny, usable – możliwy do użycia, free – wolny, niezajęty, open – wolny, otwarty, niezarezerwowany. Przykładowo: accessible information podkreśla, że informacja jest dostępna, obtainable tickets akcentuje, że bilety da się zdobyć, free tomorrow odnosi się raczej do wolnego czasu, open slot mówi o wolnym terminie. Czym różnią się synonimy od available Accessible częściej podkreśla sam dostęp: coś jest osiągalne, można do tego dotrzeć lub z tego skorzystać. Obtainable odnosi się bardziej do możliwości zdobycia czegoś. Usable skupia się na tym, że coś nadaje się do użycia. Free i open częściej opisują osobę, termin albo miejsce, które nie są zajęte. Dlatego nie każde z tych słów da się bezpiecznie podstawić za available. W jednym zdaniu naturalniejsze będzie accessible, w innym free, a w jeszcze innym tylko available zabrzmi naprawdę idiomatycznie. Przeciwieństwo: unavailable Przeciwieństwem słowa available jest unavailable. Oznacza ono „niedostępny” albo „zajęty”. Przykłady: This option is unavailable. – Ta opcja jest niedostępna. He is unavailable right now. – On jest teraz niedostępny / zajęty. The product is currently unavailable. – Produkt jest obecnie niedostępny. To słowo pojawia się często w komunikatach systemowych, obsłudze klienta i wtedy, gdy ktoś nie może rozmawiać lub spotkać się w danym momencie. Wyrazy pokrewne od available Od słowa available tworzy się kilka bardzo przydatnych form pokrewnych. Najważniejsze z nich to rzeczownik availability oraz przeciwstawne formy unavailable i unavailability. Availability Availability to rzeczownik oznaczający „dostępność”. Najczęstsze użycia: the availability of tickets – dostępność biletów, product availability – dostępność produktu, availability of appointments – dostępność terminów. Przykłady: I’ll check on the availability of tickets. – Sprawdzę dostępność biletów. Please check product availability before ordering. – Proszę sprawdzić dostępność produktu przed zamówieniem. Availability may vary. – Dostępność może się różnić. To słowo często pojawia się przy rezerwacjach, zakupach i planowaniu terminów. Unavailable i unavailability Unavailable to przymiotnik oznaczający „niedostępny” albo „zajęty”. Unavailability to rzeczownik oznaczający „niedostępność”. Przykłady: The manager is unavailable today. – Kierownik jest dziś niedostępny. The unavailability of tickets caused problems. – Niedostępność biletów spowodowała problemy. Te formy przydają się szczególnie w bardziej formalnym języku, gdy trzeba precyzyjnie nazwać brak dostępu, brak wolnych miejsc albo brak możliwości kontaktu. Słowo available najczęściej oznacza „dostępny”, ale w wielu sytuacjach równie dobrze znaczy „wolny” albo „osiągalny”. To właśnie kontekst decyduje, czy chodzi o produkt, informację, termin, osobę mającą czas czy kogoś niebędącego w związku. Żeby dobrze opanować ten wyraz, warto zapamiętać cztery elementy: znaczenie, tłumaczenie, wymowę /əˈveɪləbl/ oraz najczęstsze połączenia, takie jak available to do something, available for i available to someone. Dzięki temu łatwiej rozpoznać, co dokładnie znaczy available w konkretnym zdaniu, i używać go naturalnie w praktyce.
Not available po polsku – znaczenie, tłumaczenie i przykłady
Sprawdź, co znaczy not available po polsku, kiedy użyć niedostępny, nieosiągalny, brak danych lub N/A i tłumacz komunikaty precyzyjnie.
Zwrot „not available” pojawia się dziś wszędzie, w sklepach internetowych, komunikatach systemowych, formularzach i opisach usług. Choć najczęściej oznacza po prostu „niedostępny” albo „brak dostępności”, jego poprawne tłumaczenie zależy od kontekstu i właśnie dlatego łatwo o nieprecyzyjne użycie. W tym tekście porządkujemy najważniejsze znaczenia tego wyrażenia, pokazujemy różnicę między „not available” a „unavailable” oraz podpowiadamy, kiedy lepiej użyć słów takich jak „nieosiągalny”, „brak danych” czy „obecnie niedostępne”. Do tego znajdziesz konkretne przykłady, które ułatwią stosowanie tych zwrotów w praktyce. Co oznacza „not available” po polsku Podstawowe tłumaczenie wyrażenia „not available” po polsku to najczęściej „niedostępny” albo informacja o „braku dostępności”. Taki przekład dobrze oddaje ogólny sens: czegoś nie da się teraz kupić, uruchomić, sprawdzić albo uzyskać. W praktyce jest to komunikat, że dany produkt, funkcja, informacja lub kontakt są w danym momencie poza zasięgiem. Dlatego „not available” nie zawsze warto tłumaczyć dosłownie. W zależności od miejsca użycia bardziej naturalne mogą być też formy „obecnie niedostępne”, „brak danych”, „informacje niedostępne”, „brak w magazynie” czy „nie może rozmawiać”. To właśnie kontekst decyduje, jak przetłumaczyć to wyrażenie najtrafniej. W sklepie internetowym chodzi zwykle o brak możliwości zakupu, w systemie o brak dostępu do funkcji, a przy osobie o to, że jest nieosiągalna albo chwilowo nie może odebrać telefonu. Najtrafniejsze tłumaczenia w zależności od kontekstu W e-commerce i na stronach produktowych Na stronach sprzedażowych często pojawia się proste „Produkt jest niedostępny”. To poprawne i zrozumiałe tłumaczenie, zwłaszcza gdy chodzi o towar, którego nie da się obecnie zamówić. Podobnie działa komunikat „Obecnie niedostępne”, spotykany przy wariantach produktu, rozmiarach albo kolorach. W języku sprzedaży jeszcze naturalniej brzmi jednak „Brak w magazynie”, gdy problem dotyczy stanu zapasów. To lepszy odpowiednik niż samo „niedostępny”, bo od razu wyjaśnia przyczynę braku dostępności i jest bardziej konkretny. Dlatego w e-commerce tłumaczenie „not available” lub „unavailable” często sprowadza się do wyboru między ogólnym „niedostępny” a precyzyjnym „brak w magazynie”. Jeśli użytkownik ma wiedzieć, że produktu nie da się kupić teraz, druga wersja zwykle wypada lepiej. W usługach i komunikatach systemowych W usługach online i komunikatach technicznych dobrze sprawdza się sformułowanie „Usługa jest chwilowo niedostępna”. Taki przekład sugeruje, że problem ma charakter czasowy, a nie trwały. To częsty komunikat przy awariach, pracach serwisowych albo przeciążeniu systemu. Przy pojedynczych elementach interfejsu naturalne jest „Funkcja niedostępna”. To krótka, neutralna forma stosowana w aplikacjach, panelach klienta i oprogramowaniu. Podobnie brzmią komunikaty „Ta opcja jest teraz niedostępna” albo „Zasób jest obecnie niedostępny”. Gdy system nie może pokazać treści, dobrym tłumaczeniem są „Informacje niedostępne”, „Brak danych” albo „Brak dostępnych informacji”. To lepsze niż mechaniczne kopiowanie angielskiej struktury, bo w takich miejscach chodzi raczej o brak dostępu do danych niż o fizyczną niedostępność czegoś. W odniesieniu do osób i kontaktu Gdy wyrażenie dotyczy człowieka, polski odpowiednik często się zmienia. Zamiast „niedostępny” naturalniej brzmi „nieosiągalny”, szczególnie gdy chodzi o brak możliwości kontaktu. Dotyczy to sytuacji, w których ktoś nie może rozmawiać, odebrać telefonu albo się spotkać. W rozmowach telefonicznych i wiadomościach biznesowych trafne bywa także „nie może rozmawiać”. To przekład bardziej idiomatyczny niż dosłowne „nie jest dostępny”, zwłaszcza w zdaniu typu „Obawiam się, że nie może rozmawiać”. Taki zapis brzmi po polsku naturalnie i jasno. W kontekście telefonicznym spotyka się też formy „Numer jest niedostępny” oraz „poza zasięgiem”. Pierwsza jest ogólna, druga bardziej konkretna i zwykle oznacza brak połączenia z siecią. Jeśli więc komunikat dotyczy abonenta, słowo „nieosiągalny” bywa lepsze niż samo „niedostępny”. W danych, formularzach i polach informacyjnych W formularzach i polach z informacjami dosłowne tłumaczenie nie zawsze brzmi dobrze. Zamiast „niedostępny” częściej używa się tu określeń „Brak danych” albo „Brak dostępnych informacji”. To naturalne odpowiedniki wtedy, gdy pole nie zawiera treści lub system nie ma czego pokazać. W niektórych sytuacjach właściwe będzie również „Nie dotyczy”. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy w polu pojawia się skrót „N/A”, który może oznaczać nie tylko „not available”, lecz także „not applicable”. Sens zależy więc od miejsca użycia i od tego, czy chodzi o brak danych, czy o to, że dana rubryka w ogóle nie ma zastosowania. Przy tłumaczeniu komunikatów formularzowych warto odróżniać brak dostępności od braku znaczenia. „Brak danych” mówi, że informacji nie ma, „brak dostępnych informacji” sugeruje, że nie udało się ich udostępnić, a „nie dotyczy” oznacza, że pole nie powinno być wypełniane. Różnica między „not available” a „unavailable” Obie formy bardzo często znaczą po prostu „niedostępny”. W wielu polskich tłumaczeniach można je oddać tak samo, bez utraty sensu. Dotyczy to zwłaszcza prostych komunikatach o produkcie, usłudze albo funkcji, których nie da się teraz użyć. „Not available” zwykle działa jako prosty komunikat o faktycznym braku dostępności. Informuje, że czegoś nie ma, nie można tego uzyskać albo dana opcja nie jest aktywna. W praktyce jest to neutralny, bezpośredni przekaz. „Unavailable” także oznacza brak dostępności, ale częściej pojawia się przy niedostępności czasowej, technicznej albo osobistej. Może dotyczyć usługi, która chwilowo nie działa, osoby zajętej innymi sprawami albo numeru telefonu, z którym nie da się połączyć. Różnica między tymi formami bywa więc subtelna, ale w użyciu jest zauważalna. Po polsku oba tłumaczenia można stosować zamiennie tam, gdzie liczy się sam fakt, że czegoś nie ma lub nie działa. „Produkt niedostępny”, „usługa niedostępna” i „funkcja niedostępna” są poprawne niezależnie od tego, która forma stoi po angielsku. Są jednak sytuacje, w których lepiej wybrać „nieosiągalny” zamiast „niedostępny”. Dotyczy to przede wszystkim ludzi i kontaktu: „prezes jest nieosiągalny”, „wybrany numer jest nieosiągalny”, „abonent jest poza zasięgiem”. W takich kontekstach „nieosiągalny” brzmi bardziej naturalnie i lepiej oddaje sens osobistej lub chwilowej niedostępności. Gdzie najczęściej pojawia się to wyrażenie Sklepy internetowe i marketplace’y Najczęściej „not available” widać przy statusie produktu. Oznacza wtedy, że towaru nie da się obecnie kupić, zamówić albo dodać do koszyka. W polskiej wersji sklepu najlepiej sprawdzają się komunikaty „Produkt jest niedostępny”, „Obecnie niedostępne” albo „Brak w magazynie”. Takie oznaczenie może też informować o braku możliwości zakupu konkretnego wariantu, na przykład rozmiaru czy koloru. Czasem brak dostępności dotyczy tylko danej konfiguracji, a nie całego produktu, dlatego warto tłumaczyć komunikat precyzyjnie. Na marketplace’ach często chodzi również o czasową niedostępność. Wtedy naturalne są formy „chwilowo niedostępny” albo „obecnie niedostępne”. Taki zapis sugeruje, że oferta może wrócić, co ma znaczenie dla odbioru komunikatu. IT, aplikacje i komunikaty błędów W środowisku IT wyrażenie pojawia się przy niedziałających funkcjach, usługach i zasobach. „Service not available” najczęściej tłumaczy się jako „Usługa niedostępna” albo „Usługa jest chwilowo niedostępna”. To jasny komunikat, który nie obciąża użytkownika technicznym żargonem. Podobnie jest w aplikacjach mobilnych i systemach internetowych. „Feature not available” będzie po polsku „Funkcja niedostępna”, a „Option unavailable” można oddać jako „Ta opcja jest teraz niedostępna”. W obu przypadkach chodzi o brak dostępu do narzędzia, niekoniecznie o błąd trwały. W komunikatach o danych lepiej brzmią formy „Brak danych”, „Brak dostępnych danych” albo „Informacje niedostępne”. Takie tłumaczenie jest bardziej naturalne niż ogólne „niedostępne”, bo od razu wskazuje, czego dotyczy problem. Obsługa klienta i komunikacja biznesowa W obsłudze klienta wyrażenie często odnosi się do osoby, a nie do rzeczy. Kiedy konsultant, lekarz, specjalista albo pracownik firmy nie może odebrać telefonu, lepiej użyć „nieosiągalny” lub „nie może rozmawiać” niż sztywnego „niedostępny”. Brak odpowiedzi albo brak możliwości kontaktu bywa komunikowany w prostych formułach: „Osoba, z którą chcą się państwo skontaktować, jest chwilowo nieosiągalna”, „Obecnie nie może rozmawiać”, „Prosimy spróbować później”. Takie zwroty brzmią naturalniej niż dosłowne kalki z angielskiego. W automatycznych odpowiedziach i wiadomościach biznesowych często spotyka się też połączenie obu sensów: ktoś jest chwilowo niedostępny, bo przebywa poza biurem albo jest zajęty. W takich sytuacjach oba rozwiązania bywają poprawne, ale „nieosiągalny” lepiej pasuje do kontaktu, a „niedostępny” do formalnego statusu. Skrót „N/A” i pokrewne formy Co może oznaczać „N/A” Skrót „N/A” może oznaczać „not available”, czyli „niedostępne”. Taki zapis pojawia się często przy produktach, cenach, parametrach albo danych, których w danym momencie nie można wyświetlić lub udostępnić. W innych miejscach „N/A” rozwija się jako „not applicable”, czyli „nie dotyczy”. To częste w formularzach, ankietach i polach informacyjnych. Właśnie dlatego znaczenie tego skrótu zawsze zależy od kontekstu, a nie od samego zapisu. Jeśli pole opisuje brak informacji, lepszym polskim odpowiednikiem będzie „brak danych” lub „brak dostępnych informacji”. Jeśli natomiast rubryka nie ma zastosowania, prawidłowe będzie „nie dotyczy”. To rozróżnienie porządkuje komunikat i zapobiega niejasnościom. Słowa powiązane z „available” i „unavailable” „Available” tłumaczy się najczęściej jako „dostępny”, a czasem także jako „wolny” w odniesieniu do czasu lub możliwości kontaktu. Przeciwieństwem jest „unavailable”, czyli „niedostępny” albo, w zależności od sytuacji, „nieosiągalny”. Rzeczownik „availability” to po polsku „dostępność”. Ten odpowiednik pojawia się często przy produktach, terminach i usługach, na przykład w komunikatach o dostępności miejsc, towarów albo funkcji. Z kolei „unavailability” oznacza „niedostępność”. To forma spotykana głównie w bardziej formalnych lub technicznych komunikatach, gdy mowa o stanie systemu, usługi lub zasobu. W zwykłym użyciu częściej pojawia się prostszy komunikat niż sam rzeczownik. Przykłady użycia po polsku „Produkt jest obecnie niedostępny” to klasyczny komunikat sklepu internetowego. Informuje o tym, że zakup nie jest możliwy w tej chwili, ale nie wyjaśnia przyczyny. Jeśli chodzi konkretnie o zapasy, naturalniej zabrzmi „Brak w magazynie”. „Usługa jest chwilowo niedostępna” dobrze pasuje do awarii, przerwy technicznej albo przeciążenia systemu. Sugeruje czasowy charakter problemu i brzmi bardziej precyzyjne niż samo „usługa niedostępna”. „Brak dostępnych danych” to trafny odpowiednik w panelach, raportach i formularzach. Taki komunikat wskazuje, że system nie ma treści do pokazania albo nie może ich pobrać w danym momencie. „Informacje są obecnie niedostępne” sprawdzi się tam, gdzie chodzi o treść opisową, wyniki albo szczegóły usługi. To naturalna forma dla serwisów internetowych i aplikacji. „Wybrany numer jest nieosiągalny” jest lepszym tłumaczeniem niż „numer jest niedostępny”, kiedy chodzi o połączenie telefoniczne. W podobnym znaczeniu często pojawia się też „abonent jest poza zasięgiem”. „Ta opcja jest teraz niedostępna” to dobry przekład dla ustawień, funkcji i przycisków w aplikacjach. Pokazuje, że element istnieje, ale chwilowo nie można z niego skorzystać. Najbezpieczniejsze tłumaczenie „not available” po polsku to zwykle „niedostępny”, ale rzadko jest to jedyne dobre rozwiązanie. W codziennym użyciu lepiej sprawdzają się formy dopasowane do sytuacji: „brak w magazynie”, „nieosiągalny”, „nie może rozmawiać”, „brak danych” czy „nie dotyczy”. To właśnie kontekst rozstrzyga, czy komunikat ma mówić o produkcie, usłudze, osobie czy informacji. Dzięki temu tłumaczenie brzmi naturalnie po polsku i od razu wyjaśnia, na czym polega brak dostępności. Bibliografia: Oto, co oznacza skrót N/A na stronie różnych sklepów i w... Tłumaczenie hasła "unavailable" na polski Available – ewelej…, awejle…, co? | Po Cudzemu #143
Polonistka: „Pozwalam jeść na lekcji i chodzić do WC”. W pokoju nauczycielskim słyszy jedno
Jestem nauczycielką języka polskiego w klasach 4-8 i tak – pozwalam uczniom pić wodę na lekcji, zjeść kanapkę, jeśli nie zdążyli na przerwie, i wyjść do toalety bez publicznego tłumaczenia się przed całą klasą. Dla części moich koleżanek i kolegów to niemal herezja.
Pracuję w szkole podstawowej od kilkunastu lat. Widziałam już bardzo różne podejścia do dyscypliny. Takie, w których dziecko nie może napić się wody, bo „jest lekcja”. Takie, w których uczeń boi się poprosić o wyjście do toalety, bo kiedy pyta, słyszy: „Trzeba było iść na przerwie”. I szczerze? Nigdy nie rozumiałam, co to ma wspólnego z nauką. Dziecko, które jest głodne, spragnione albo rozpaczliwie próbuje wytrzymać do dzwonka, nie będzie słuchało o częściach mowy ani analizowało „Kamieni na szaniec”. Będzie myślało tylko o tym, żeby wytrzymać. U mnie nie trzeba prosić o pozwolenie na siku Na początku każdego roku mówię uczniom jedną rzecz. Jeśli musisz wyjść do toalety – wyjdź. Nie musisz podnosić ręki i ogłaszać przy całej klasie, że chcesz iść do łazienki. Wystarczy, że pokażesz mi gestem albo po prostu wyjdziesz. Jeśli chce ci się pić – napij się. Jeśli jesteś głodny i masz w plecaku kanapkę, możesz ją zjeść. Oczywiście nie w czasie kartkówki i nie w formie pikniku w ostatniej ławce. To naprawdę nie jest takie skomplikowane. Niektórzy nauczyciele mówią mi, że przez takie podejście „pozwalam uczniom wejść sobie na głowę”. Że zaraz będą spacerować po klasie, chrupać chipsy i wychodzić co pięć minut. Tylko że to nigdy się nie dzieje, bo dzieci i nastolatki bardzo dobrze rozumieją różnicę między zaufaniem a samowolą. Kiedy wiedzą, że traktuje się je z szacunkiem, poważnie, zwykle same zaczynają zachowywać się dojrzale. Pamiętam dziewczynkę, która bała się poprosić Kilka lat temu miałam taką uczennicę. Bardzo spokojną, cichą dziewczynkę, grzeczną i piekielnie zdolną. Pewnego dnia na mojej lekcji nagle wybiegła z klasy i rozpłakała się na korytarzu. Tak nagle. Okazało się, że na lekcji wcześniej inna nauczycielka nie pozwoliła jej wyjść do toalety. Dziewczynka była tak zestresowana, że nie wytrzymała, a dopiero u mnie na lekcji dotarły do niej te emocje. Nigdy nie zapomnę jej wstydu. Chyba właśnie wtedy postanowiłam, że na moich lekcjach nikt nie będzie musiał błagać o możliwość skorzystania z toalety. Nie chcę być nauczycielką, której uczniowie boją się bardziej niż sprawdzianu. Nie chcę budować autorytetu na tym, że mogę komuś czegoś zabronić. Autorytet buduje się inaczej. Spokojem, szacunkiem, konsekwencją. Bo ja naprawdę mam zasady. Na moich lekcjach nie wolno przeszkadzać innym, obrażać, krzyczeć czy siedzieć cały czas w telefonie. Ale nie uważam, że podstawową potrzebę fizjologiczną trzeba zamieniać w walkę o władzę. Człowiek jest ważniejszy niż regulamin Czasem słyszę od innych nauczycieli, że jestem „zbyt miękka”. Że przez takich jak ja dzieci przestają szanować szkołę. A ja mam dokładnie odwrotne doświadczenie. Moi uczniowie wiedzą, że mogą mi zaufać. Wiedzą też, że kiedy proszę o ciszę albo skupienie, robię to nie dlatego, że chcę pokazać, kto tu rządzi, tylko dlatego, że chcę ich czegoś nauczyć. Może właśnie dlatego zwykle słuchają. Mam wrażenie, że polska szkoła za długo próbowała wychowywać dzieci posłuszeństwem. Tymczasem one nie potrzebują kolejnego dorosłego, który będzie im udowadniał, że nie wolno. Potrzebują dorosłego, który pokaże im, że można być jednocześnie życzliwym i wymagającym, że można pozwolić napić się wody i jednocześnie nauczyć „Pana Tadeusza”. Że naprawdę nic złego się nie stanie, jeśli uczeń na lekcji polskiego zje kanapkę. Komentarz redakcji: Wielu nauczycieli, którzy dają uczniom więcej swobody, podkreśla, że szkoła nie musi opierać się wyłącznie na sztywnych zakazach i stresie. Coraz częściej mówi się o tym, że uczniowie lepiej funkcjonują tam, gdzie czują się traktowani po partnersku, a nie jak ktoś, kto przez 45 minut ma siedzieć nieruchomo i bez słowa wykonywać polecenia. Szkoła nie powinna wymagać od dzieci ignorowania podstawowych potrzeb. Coraz więcej nauczycieli zwraca uwagę, że partnerskie podejście i zaufanie działają lepiej niż sztywne zakazy. Dziecko, które czuje się bezpiecznie i jest traktowane z szacunkiem, łatwiej się uczy i chętniej współpracuje. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Mój syn jest za dobry, by iść do publicznej szkoły. System by go połknął”
Zadanie z ósemkami skłóciło dorosłych, a dzieci liczą je w mig. Podasz wynik bez kalkulatora?
Zadanie z ósemkami dzieli internet. Choć jest tylko jedna poprawna odpowiedź, dorośli kłócą się, kto ma rację. Co ciekawe, dziecko, które opanowało już prawidłową kolejność wykonywania działań, poradzi sobie z tą zagadką w minutę. A Ty?
Powyższe równanie udostępniono na profilu Easy Daily Quiz na X, gdzie skomentowano je kilkaset razy. W odpowiedziach przewijał się jeden problem: część osób liczy „na skróty”, a wtedy łatwo zgubić kolejność działań i dojść do innego wyniku niż prawidłowy. Prawidłowa kolejność wykonywania działań Zacznijmy od przypomnienia prawidłowej kolejności wykonywania działań: najpierw działania w nawiasach, dalej potęgowanie, następnie mnożenie i dzielenie (od lewej do prawej strony), dodawanie i odejmowanie (od lewej do prawej strony). Zadanie 8+8÷8+8x8-8: jaka jest odpowiedź? W tym przykładzie nawiasów nie ma, jeden problem mniej. Zgodnie z powyższymi regułami najpierw powinniśmy więc wykonać dzielenie, następnie mnożenie, a na samym końcu dodawanie. Obliczenia powinny zatem wyglądać tak? 8+8÷8+8x8-8=? 8+1+8x8-8=? 8+1+64-8=? 9+64-8=? 73-8=65 Prawidłowy wynik to 65. Jeśli nie masz pewności, skorzystaj z kalkulatora lub wpisz to równanie w wyszukiwarkę, a Google poda poprawny wynik. View oEmbed on the source website Dlaczego dorośli się mylą? Najpowszechniejszy błąd to całkowite ignorowanie prawidłowej kolejności działań i liczenie od lewej do prawej strony. Wiele nieporozumień bierze się też z tego, że z jakiegoś powodu w naszej pamięci zostaje hasło „najpierw mnożenie”, ale umyka równie ważny szczegół: mnożenie i dzielenie mają taki sam priorytet, podobnie jak dodawanie i odejmowanie. Przez to najpierw mnożymy, a później dzielimy, nawet jeśli to dzielenie pojawia się w zadaniu jako pierwsze, więc od niego powinniśmy zacząć. Jeśli chcesz pomóc dziecku (albo sobie) uniknąć chaosu, dobrym nawykiem jest rozbijanie równania na krótkie działania i sprawdzanie, czy na pewno trzymacie się odpowiedniej kolejności. Zobacz także: To proste zadanie to klasyk. Przykre, że tyle osób się na nim wykłada
Ta zagadka dzieli dorosłych, a 5-klasista poda wynik w 15 sekund. Znasz odpowiedź?
Choć to równanie krąży w sieci od lat, wielu dorosłych, próbując je rozwiązać, podaje błędny wynik. Sprawdź, czy pamiętasz z podstawówki kolejność wykonywania działań i rozwiąż to zadanie bez kalkulatora.
Równanie 6÷6(3+3)+6 pojawiło się m.in. na profilu Easy Daily Quiz na X (dawnym Twitterze). W tej zagadce nie chodzi o sztuczki ani o „matematyczne triki”. Liczy się tylko jedna rzecz: kolejność wykonywania działań, której dzieci uczą się w podstawówce. Dla przypomnienia: najpierw obliczamy działania w nawiasach, następnie potęgowanie (jeśli pojawia się w zadaniu), dalej mnożenie lub dzielenie (od lewej do prawej strony), na końcu dodawanie lub odejmowanie (od lewej do prawej strony). Zadanie: 6÷6(3+3)+6. Jaki jest wynik? Aby uzyskać odpowiedni wynik, zgodnie z powyższą regułą trzeba zacząć obliczenia od nawiasu. Następnie wykonujemy dzielenie, dalej mnożenie, a na końcu dodawanie. Obliczenia powinny zatem wyglądać tak: 6÷6(3+3)+6=? 6÷6(6)+6=? 1(6)+6=? 6+6=12 Prawidłowa odpowiedź to 12. View oEmbed on the source website Dziecku wystarczy 15 sekund Dlaczego dzieci często radzą sobie przy takich zadaniach lepiej niż dorośli? Bo prawidłową kolejność wykonywania działań zwykle poznaje się w 4, 5 klasie, czasem nawet wcześniej. Dlatego dla dziecka, które dopiero co opanowało tę wiedzę i regularnie rozwiązuje takie przykłady na lekcjach, znalezienie odpowiedzi zajmie nawet mniej niż 15 sekund. W domu poproś dziecko, żeby wytłumaczyło Ci swój tok myślenia. To ćwiczy pewność siebie, uczy tłumaczenia i pokazuje, że matematyka ma jasne reguły. Zobacz także: To zagadka dla dzieci, a dorośli się wykładają. Zapominają o regule z podstawówki
To proste zadanie to klasyk. Przykre, że tyle osób się na nim wykłada
2+2÷2x2 to pozornie banalna zagadka matematyczna, która potrafi nieźle skłócić dorosłych. Co ciekawe: dziecko poradzi sobie z tym zadaniem w chwilę. Podejmiesz wyzwanie?
Na profilu Easy Daily Quiz na X (dawnym Twitterze) pojawiło się krótkie zadanie: ile to jest 2+2÷2x2? Pod nim: ponad 500 komentarzy. Choć zagadka wydaje się banalna, nie wszystkie odpowiedzi były prawidłowe. By poprawnie obliczyć to zadanie, trzeba przypomnieć sobie prawidłową kolejność wykonywania działań: najpierw działania w nawiasach, dalej mnożenie i dzielenie (od lewej do prawej strony), na końcu dodawanie i odejmowanie (od lewej do prawej strony). W tym przykładzie nawiasów nie ma, jeden problem mniej. Zgodnie z powyższymi regułami najpierw powinniśmy więc wykonać dzielenie, następnie mnożenie, a na samym końcu dodawanie. Ile to jest 2+2÷2x2? Rozwiązanie Nasze obliczenia powinny zatem wyglądać tak: 2+2÷2x2=? 2+1x2=? 2+2=4 Wynik to 4. Dlaczego tyle osób popełnia błąd w obliczeniach? Najczęściej błędny wynik uzyskamy, jeśli będziemy liczyć od lewej do prawej strony lub uznamy, że mnożenie ma wyższy priorytet niż dzielenie i „na siłę” wykonamy je jako pierwsze. Kolejna pułapka to zostawienie dzielenia na koniec i liczenie najpierw dodawania oraz mnożenia. View oEmbed on the source website Skąd popularność takich zagadek? Zadania w stylu 2+2÷2x2 często krążą po sieci, bo są krótkie, a jednocześnie potrafią wywołać emocje. Dla rodziców to też sygnał, że czasem warto na chwilę wrócić do podstaw: bez kalkulatora, bez zgadywania, krok po kroku. Jeśli masz w domu dziecko w wieku szkolnym, taka zagadka może być pretekstem do przypomnienia sobie zasad z lekcji. A jeśli liczysz sam – to po prostu szybki test uważności. Zobacz także: Rozruszaj szare komórki: czy odpowiedź A jest poprawna? To zagadka dla myślących
Ile zwierząt widzisz na obrazku? Tylko 3 proc. ludzi odnajdzie je wszystkie
Ile zwierząt widzisz na obrazku? Ten popularny test na spostrzegawczość wciąga dzieci i dorosłych, bo część zwierząt jest sprytnie ukryta w rysunku. Przekonaj się, czy znajdziesz je wszystkie i przetestuj swoją spostrzegawczość.
To jedna z tych łamigłówek, które wyglądają na banalne, a kończą się pytaniem: serio, jeszcze coś tu jest? Na rysunku część zwierząt widać od razu, ale by znaleźć wszystkie, trzeba naprawdę wytężyć wzrok. Co ciekawe, dzieci często łapią detale szybciej niż dorośli... Podejmiesz wyzwanie? Iluzja optyczna: ile zwierząt jest na rysunku? Ta zagadka krąży po sieci od lat. Jakiś czas temu została udostępniona na Instagramie z kontrowersyjną tezą, że tylko 3 proc. ludzi są w stanie od razu odnaleźć wszystkie zwierzaki. Przyjrzyj się dokładnie. Pierwsze zwierzaki są oczywiste: słoń i osioł. Do tego dość szybko udaje się dojrzeć psa, kota i mysz. Wiele osób na tym etapie czuje dumę, że się udało, a to dopiero początek zabawy... Obrazek jest tak stworzony, by część zwierząt była ukryta w innych elementach: w ogonie, w szczelinach, w zarysach pyska. To nie jest test szybkości, tylko cierpliwego sprawdzania szczegółów. Jeśli chcesz potraktować to jak rodzinne wyzwanie na spostrzegawczość, pomagają proste kroki, które porządkują szukanie. Po pierwsze, zrób drugie podejście po krótkiej przerwie, bo mózg łatwiej wyłapuje nowe kształty. Po drugie, zmień perspektywę: spójrz na obrazek pod innym kątem albo z większej lub mniejszej odległości. Po trzecie, szukaj „zwierząt w zwierzętach” i sprawdzaj podejrzane linie: ogon, ucho, oko, szczękę i przestrzenie między nogami. Ile zwierząt jest na obrazku? Rozwiązanie No to podpowiadamy. W tej zagadce warto wypatrywać węża ukrytego w ogonie słonia oraz komara nad osłem. Kolejne zwierzęta pojawiają się w detalach słonia: ryba udaje jego oko, a żółw imituje ucho. Dalej robi się jeszcze trudniej, bo w dolnej szczęce słonia może czaić się krokodyl. Jednym z większych wyzwań jest krewetka ukryta w szczelinie między nogami słonia. Po takim „skanowaniu” łatwo zauważyć, że wyniki potrafią się mocno różnić. Jeśli samodzielnie wypatrzysz od 7 do 9 zwierzaków, to już bardzo dobry rezultat i zwykle sygnał, że nie uciekasz od drobiazgów. W zestawie do odnalezienia są jeszcze bóbr, kura, miecznik i delfin. Podobno w sumie możemy odnaleźć tu aż 16 zwierzaków... Widzisz je wszystkie? Zobacz także: Dziecku wystarczy 30 sekund, rodzice się męczą. Zagadka z samymi 4 przerasta dorosłych
Zamiast liczyć do 10, wypowiedz zdanie o niedźwiedziu. To genialna metoda na złość
Gdy dziecko wpada w złość, wielu rodziców automatycznie mówi: „policz do dziesięciu”. Psychologowie coraz częściej podpowiadają jednak inną metodę – krótkie zdanie, które pomaga zatrzymać emocje i spojrzeć na sytuację z dystansu. Jedno z najprostszych brzmi zaskakująco: „Nie goni mnie żaden niedźwiedź”.
Choć brzmi to jak żart, eksperci twierdzą, że taka „mantra” naprawdę może pomóc opanować emocje – zarówno rodzicom, jak i dzieciom. „Nie goni mnie żaden niedźwiedź” – dlaczego to działa Autorką tej prostej rady jest psycholożka rozwojowa dr Aliza Pressman. Zauważa ona, że w stresujących sytuacjach rodzice często reagują impulsywnie – podnoszą głos, denerwują się lub próbują natychmiast „naprawić” zachowanie dziecka. Krótkie zdanie przypominające o niedźwiedziu ma pomóc zatrzymać się na chwilę. Sens jest prosty: większość codziennych problemów nie jest prawdziwym zagrożeniem. A jednak nasz organizm reaguje tak, jakbyśmy znaleźli się w niebezpieczeństwie. Powtórzenie w myślach, że nie jesteśmy w sytuacji zagrożenia życia, pomaga uspokoić reakcję stresową i złapać oddech. Kiedy rodzic najpierw się wyciszy, łatwiej mu pomóc dziecku przejść przez trudne emocje. A to ważna lekcja – dzieci uczą się regulacji emocji właśnie poprzez obserwowanie dorosłych. Krótkie zdania, które uczą odporności psychicznej Specjaliści podkreślają, że takie krótkie zdania – często nazywane mantrami – mogą być bardzo skutecznym narzędziem wychowawczym. Pomagają zatrzymać spiralę emocji i pokazują dziecku, jak reagować w trudnych sytuacjach. Jedną z najważniejszych zasad jest oddzielanie emocji od zachowania. Psycholożka radzi powtarzać także inne zdanie: „Wszystkie uczucia są w porządku, ale nie każde zachowanie”. Dzięki temu dziecko słyszy, że jego emocje są akceptowane, ale jednocześnie poznaje granice. To ważne, bo tłumienie emocji nie uczy ich kontrolowania. Dzieci potrzebują raczej wsparcia w nazwaniu uczuć i znalezieniu bezpiecznego sposobu ich wyrażenia. Jedna prosta zmiana w reakcji rodzica Psychologowie podkreślają, że dzieci uczą się odporności psychicznej nie wtedy, gdy życie jest idealne, lecz wtedy, gdy uczą się radzić sobie z trudnościami. Rodzice mogą w tym pomóc właśnie poprzez sposób reagowania na codzienne problemy. Czasem wystarczy kilka sekund przerwy i jedno zdanie powiedziane w myślach. „Nie goni mnie żaden niedźwiedź” przypomina, że nie każda kłótnia o zabawkę czy wybuch złości wymaga natychmiastowej, ostrej reakcji. Taka chwila dystansu często zmienia wszystko – zamiast eskalacji pojawia się rozmowa, a zamiast krzyku możliwość pokazania dziecku, jak radzić sobie z emocjami. I właśnie o to chodzi w tych krótkich mantrach: nie o magiczne słowa, ale o zatrzymanie się na moment, który może zdecydować o całej dalszej reakcji. Źródło: cnbc.com Zobacz także: 1 „magiczne” zdanie, które wzmacnia inteligencję emocjonalną. Działa, gdy dziecko się złości
Nauczycielka bojkotuje lekturę szkolną. „Matki piszą w e-dzienniku, że ich dzieci płaczą”
Lektura „Asiunia” Joanny Papuzińskiej wywołała silne emocje wśród uczniów klas 1-3. Nauczycielka informuje, że po przeczytaniu książki dzieci płakały, a rodzice wysyłali do niej wiadomości z pretensjami.
Nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej, będąca jednocześnie mamą, zabrała głos na temat lektury „Asiunia” Joanny Papuzińskiej, czytanej przez uczniów klas 1-3 szkoły podstawowej. Po wspólnej lekturze w klasie dzieci zaczęły płakać i okazywać smutek, a część z nich bała się później zasnąć. Sprawa odbiła się szerokim echem wśród rodziców – nauczycielka otrzymała liczne maile z pretensjami, w których podkreślano, że książka wywołała u najmłodszych silny lęk i niepokój. Trudne tematy w lekturach – czy są odpowiednie dla najmłodszych uczniów? Nauczycielka przyznaje, że rozumie wartość historyczną i literacką książki „Asiunia”, ale jej zdaniem przekaz tej lektury jest zbyt trudny emocjonalnie dla ośmioletnich dzieci. Podkreśla, że nie każde dziecko rozumie kontekst wojny, a zetknięcie z tak poważną tematyką często wywołuje niepokój i łzy. Wielu rodziców nie wie, jak rozmawiać z dzieckiem po takiej lekturze, a pozostawienie dzieci sam na sam z trudnymi emocjami jest według nauczycielki zbyt dużym obciążeniem. Kobieta apeluje, by książki poruszające bolesne wydarzenia historyczne były wprowadzane w bardziej przemyślany sposób i nie trafiały do samodzielnego czytania w domu. Dlaczego nauczycielka postuluje wycofanie „Asiuni” z kanonu lektur szkolnych? W opinii nauczycielki, kanon lektur szkolnych jest przestarzały i powinien być dostosowany do wrażliwości współczesnych dzieci. Zwraca uwagę, że książki rekomendowane dla uczniów klas 1-3 nie powinny wywoływać strachu i przygnębienia, lecz raczej wzbudzać ciekawość, zachęcać do samodzielnego czytania oraz budować pozytywne skojarzenia z literaturą. Zdaniem nauczycielki pielęgnowanie wrażliwości dzieci jest ważne, ale równie istotne jest zadbanie o ich poczucie bezpieczeństwa. Proponuje, by trudne tematy historyczne poruszać dopiero w starszych klasach i w odpowiednim kontekście, najlepiej z pomocą nauczyciela, który pomoże przepracować emocje i wyjaśni zawiłości opisywanych wydarzeń. Alternatywne propozycje w sprawie kanonu lektur dla najmłodszych Nauczycielka sugeruje, aby dla klas 1-3 wybierać książki budujące pozytywną relację dziecka z literaturą. Opowiada się za lekturami radosnymi, angażującymi i inspirującymi, które pomogą najmłodszym czytelnikom rozwinąć pasję do książek. Nie neguje potrzeby rozmów o historii, lecz zwraca uwagę, że wymagają one delikatnego podejścia i odpowiedniego wieku odbiorców. Zwraca się również do innych rodziców i nauczycieli o refleksję na temat aktualnego kanonu lektur i zachęca do dzielenia się opiniami. Nauczycielka w swoim apelu do rodziców wyraźnie podkreśla, że lektura „Asiunia” powinna zostać wycofana z kanonu dla najmłodszych. Domaga się, aby kanon lektur był lepiej przemyślany i bardziej wspierający dla uczniów, a rodzice nie musieli mierzyć się z nieoczekiwanymi emocjami swoich dzieci po powrocie ze szkoły. Zobacz także: Nauczycielka po 25 latach w szkole: „Tej 1 rzeczy nigdy nie powiem rodzicom wprost”
„Na Dzień Kobiet nie chcę od męża tulipanów ani czekoladek. Chcę, by zauważył, że jestem zmęczona”
W Dzień Kobiet dostaniemy tulipany, czekoladki i życzenia „wszystkiego najlepszego”. A potem – wrócimy do domów, w których czeka druga zmiana. Coraz więcej matek mówi wprost: nie potrzebujemy symbolicznych gestów. Potrzebujemy realnego wsparcia.
Jestem mamą. I jestem zmęczona. Nie dlatego, że „nie ogarniam”. Ogarniam aż za dobrze. Budzik dzwoni, zanim wstanie reszta domu. Śniadania, kanapki, przypomnienie o stroju na WF, wyjście z psem, mail do nauczycielki, lista zakupów. W pracy staram się być profesjonalna. W domu – cierpliwa. W nocy – czujna. Nawet kiedy śpię, jednym uchem nasłuchuję. Najbardziej męczy mnie jednak coś innego niż fizyczne zmęczenie. To ciągłe planowanie. Pamiętanie. Przewidywanie. Ta niewidzialna lista zadań, która nigdy się nie kończy. Umówić Antka do przychodni, kupić kapsułki do zmywarki i prezent dla koleżanki z klasy, wpłacić zaliczkę za hotel, wyprać i wyprasować kostium na przedszkolny bal. I choć obok jest dorosły partner, często czuję się jak menedżerka całego życia rodzinnego. Kiedy proszę o pomoc, słyszę: „powiedz, co mam zrobić”. A ja marzę o tym, żeby nie musieć mówić. Żeby ktoś sam zobaczył. Dlatego w Dzień Kobiet nie chcę kwiatów. Chcę trzech rzeczy. Po pierwsze – realnego podziału obowiązków. Nie „pomocy”, tylko współodpowiedzialności. Po drugie – nocy przespanej bez poczucia, że to ja zawsze wstaję pierwsza. Po trzecie – uznania, że to, co robię w domu, to praca. Prawdziwa, wymagająca, codzienna. To nie są wygórowane oczekiwania. To prośba o partnerstwo. Druga zmiana kobiet – liczby, które bolą To, co wiele z nas czuje intuicyjnie, potwierdzają dane. Zgodnie z raportem Polskiego Instytutu Ekonomicznego w większości polskich rodzin to kobiety wykonują większą część obowiązków domowych i opiekuńczych – aż 63% matek deklaruje, że wykonuje więcej prac domowych niż partner (podobnego zdania jest tylko 10% ojców). Według danych GUS z 2023 r., które również zostały uwzględnione w raporcie, Polki wykonują obowiązki domowe i opiekuńcze średnio przez 4,2 godz. dziennie, podczas gdy mężczyźni – 2,4 godz. Kobiety poświęcają średnio 15 godz. więcej tygodniowo niż mężczyźni na wypełnianie obowiązków domowych. Jednocześnie większość kobiet łączy obowiązki domowe z pracą zawodową. To oznacza podwójne obciążenie: etat w firmie i etat w domu. Badania pokazują też, że to właśnie nierówny podział obowiązków jest jedną z głównych przyczyn przemęczenia, wypalenia rodzicielskiego i rezygnacji kobiet z rozwoju zawodowego. Nie chodzi więc o symbolikę jednego dnia. Chodzi o systemowy schemat, w którym kobiety „naturalnie” przejmują odpowiedzialność za dom, nawet jeśli pracują tyle samo godzin co partner. Najpiękniejszy prezent? Ulga Dzień Kobiet mógłby być momentem zatrzymania. Zamiast bukietu – przejęcie planowania wizyt lekarskich. Zamiast czekoladek – przejęcie porannej logistyki. Zamiast życzeń – realne pytanie: „co mogę zrobić, żeby było ci lżej?”. Kobiety nie potrzebują pomników ani patetycznych przemówień. Potrzebują ulgi. Chcą czuć, że nie są same w odpowiedzialności za dom, dzieci i codzienność. Bo największym prezentem nie jest bukiet, który zwiędnie po kilku dniach. Największym prezentem jest partner, który widzi. Który rozumie. I który bierze na siebie połowę świata – nie tylko od święta, ale każdego dnia. Zobacz także: Kłócą się o Dzień Kobiet w przedszkolu. Matka: „To nie jest niewinna zabawa”
Potrawy wielkanocne dla dzieci: 5 przepisów na świąteczne śniadanie, przekąski i inne dania
Potrawy wielkanocne dla dzieci to między innymi żurek drobiowy, świąteczny pasztet i polędwiczki. Proponowane przez nas przepisy na wielkanocne menu dla dziecka są zdrowe i odpowiednie dla najmłodszych. A na dodatek wybornie smakują!
Potrawy na Wielkanoc dla dzieci wcale nie muszą ograniczać się do jajek. Przygotowałyśmy dla was więcej propozycji. Ma być tradycyjnie, ale przede wszystkim smacznie. Może być też oryginalnie. Potrawy wielkanocne dla maluchów mogą być nieco zmodyfikowaną wersją świątecznych dań dla dorosłych. Mazurek serowy, wiosenna pasta czy lekki pasztet świąteczny to idealne propozycje dla najmłodszych. Potrawy dla dzieci na Wielkanoc – przepisy: Przepis na żurek drobiowy dla dzieci Wielkanocny mazurek serowy dla dzieci Wiosenna pasta jako wielkanocna potrawa dla maluchów: Pasztet świąteczny dla dziecka Duszone polędwiczki – danie na Wielkanoc dla dzieci Przekąski na Wielkanoc dla dzieci Potrawy na Wielkanoc dla dzieci: żurek drobiowy Wśród potraw na Wielkanoc dla dzieci pierwsze miejsce zajmuje żurek. Bez niego trudno wyobrazić sobie wielkanocne menu. Dla dzieci najlepszy będzie żurek drobiowy, bo nie jest ciężki i tłusty. Oto przepis na żurek, który możesz podać maluchowi z czystym sumieniem: wielkanocny żurek drobiowy dla dziecka. Składniki: skrzydełko kurczaka włoszczyzna szklanka żuru duża cebula ząbek czosnku pół szklanki śmietany 12% listek laurowy i ziele angielskie sól, majeranek, natka pietruszki Sposób przygotowania: Z oczyszczonej włoszczyzny i kurczaka ugotuj niepełny litr wywaru. Przecedź, dodaj opieczoną nad ogniem cebulę, zmiażdżony czosnek, żur i przyprawy. Gotuj kilka minut. Śmietanę rozprowadź niewielką ilością gorącego wywaru, dodaj do żurku, zagotuj. Zupę udekoruj pietruszką. Wielkanocny mazurek serowy dla dzieci Święta wielkanocne nie mogą też obyć się bez mazurka. Może w tym roku skusisz się na jego wyjątkową wersję? Dodatkowo możesz go pięknie ozdobić polewą czekoladową, migdałami oraz mandarynkami. Sprawdź nasz przepis na mazurek serowy. Jeśli masz ochotę na więcej świątecznych wypieków – zainspiruj się naszymi przepisami np. na wielkanocne ciasteczka dla dzieci. Składniki: Ciasto: 3 łyżki masła 2 łyżki cukru 10 dag białego sera 20 dag mąki łyżeczka proszku do pieczenia l jajko Pomada: 10 dag masła po 1/2 szklanki cukru pudru i mleka w proszku 2 łyżki gorącej wody i kilka kropli aromatu rumowego Dekoracja: polewa czekoladowa migdały bez skórki cząstki umytej i obranej mandarynki Sposób przygotowania: Składniki na ciasto zagnieć i rozwałkuj na kwadratowy placek o wymiarach 20 na 20 cm. Przełóż do wysmarowanej tłuszczem i posypanej bułką tartą formy. Ciasto nakłuj widelcem i piecz 20 minut w temp. 180°C. Składniki na pomadę, mieszając, podgrzewaj na malutkim ogniu, aż całkowicie się rozpuszczą. Gdy masa zgęstnieje, wylej ją na ciasto i równo rozprowadź. Mazurek udekoruj polewą czekoladową, cząstkami mandarynek i bakaliami. Wiosenna pasta jako wielkanocna potrawa dla maluchów Ta pasta świetnie nadaje się do kanapek, a także jako dip do świeżych i chrupiących warzyw. Będzie pysznie, zdrowo i... kolorowo! Do jej wykonania będziesz potrzebować jajka, ogórka, pietruszki i twarogu wiejskiego. Może taka pasta nie należy do typowych wielkanocnych przekąsek dla dzieci, ale z pewnością zjedzą ją z wielką przyjemnością. Wypróbuj nasz przepis na lekką wiosenną pastę. Składniki: 70 g twarogu jajko ugotowane na twardo 50 g świeżego ogórka natka pietruszki plasterki rzodkiewki do dekoracji Sposób przygotowania: Jajko obierz, pokrój, dodaj do twarogu, całość dokładnie zmiksuj. Ogórka obierz ze skórki, pokrój w bardzo drobną kosteczkę. Natkę pietruszki dokładnie posiekaj. Połącz wszystkie składniki i starannie wymieszaj. Serek przełóż do salaterki i ułóż na nim plasterki rzodkiewki, tak by utworzyły kwiatek. Pasztet świąteczny dla dziecka Pasztet to ulubiona wielkanocna potrawa wielu osób. Zwykle ciężkostrawny i kaloryczny. Ale wcale nie musi taki być. Wystarczy odrobinę go zmodyfikować, a przekonasz się, że może być bardziej lekkostrawny. Spróbuj przygotować z naszego przepisu delikatny pasztet na Wielkanoc dla dziecka. Składniki: pierś i udko z indyka 20 dag wątróbki drobiowej marchewka cebula 3 łyżki tartej bułki sól do smaku i listek laurowy Sposób przygotowania: Mięso z indyka i wątróbkę ugotuj w niewielkiej ilości wody, dodając listek laurowy. Pod koniec gotowania włóż obraną cebulę i oskrobaną marchewkę. Gdy mięso oraz warzywa będą już całkiem miękkie, wyjmij je, ostudź i zmiel dwa razy w maszynce do mięsa. Do masy dodaj tartą bułkę i sól. Wszystko dokładnie wymieszaj. Włóż do foremki do ciasta posmarowanej olejem i wysypanej tartą bułką. Pasztet piecz w piekarniku nagrzanym do temperatury ok. 200°C przez 45–60 minut. Danie na Wielkanoc dla dzieci: duszone polędwiczki Polędwiczki są nie tylko pyszne, ale i efektowne. W wielkanocnym menu dla dzieci nie może zabraknąć bardziej treściwego posiłku – tutaj świetnie sprawdzi się właśnie to danie. Skusi się na nie nawet największy niejadek! Sos z dodatkiem pomarańczy sprawi, że potrawa będzie oryginalna i pięknie pachnąca. Polecamy nasz przepis na duszone polędwiczki z królika. Składniki: 300 g polędwiczki z królika 100 ml bulionu 2 łyżki masła 2 młode cebulki odrobina śmietany 30% 2 pomarańcze Sposób przygotowania: Mięso umyj. Cebulki obierz ze skórki, drobno pokrój. Obsmaż polędwiczki na maśle z dodatkiem cebulek, podlej bulionem. Duś pod przykryciem około 15 minut. Następnie mięso wyjmij. Do sosu dodaj śmietanę i pokrojone pomarańcze, podduś 5–8 minut. Polędwiczki pokrój w plasterki, ułóż na talerzu, polej sosem. Potrawy wielkanocne dla dzieci: przekąski Dania wielkanocne dla dzieci warto przyozdobić, by wyglądały bardziej smakowicie. Za oknem wiosna, a jej ogromną zaletą jest to, że pojawiają się świeże warzywa, zioła. Wykorzystaj je nie tylko jako przyprawy lub składniki, ale też dekoracje potraw. Posiłki możesz fantazyjnie przyozdobić, np. by przypominały głowę królika wielkanocnego. W wolnej przestrzeni na talerzu może znaleźć się też słońce z żółtej papryki lub trawka zrobiona ze świeżego szczypiorku. Tak udekorowaną potrawę dziecko zje jeszcze chętniej. Pamiętaj, najpierw je się oczami. Przykładowe menu śniadaniowe (ew. kolacyjne): Jajka – zwierzątka to idealny sposób, by zachęcić małych niejadków do jedzenia śniadań. Wystarczy odrobina pracy i kreatywności, by ziarenka pieprzu stały się oczkami, a szczypiorek posłużył jako wąsy lub ogonek. Jajecznica – zajączek jest z pozoru zwykłą jajecznicą, jednak dla malucha będzie o wiele bardziej atrakcyjna z uszami, noskiem i oczkami zająca. Takie ozdobienie potrawy zajmie ci tylko chwilkę, a wykorzystać możesz dowolne produkty, które masz pod ręką. Placuszki – sówki urzekną każdego malucha! Wystarczy, że przygotujesz klasyczne racuchy, a następnie udekorujesz je owocami, w taki sposób, by przypominały sowy. Już na sam ich widok maluch nie będzie mógł doczekać się śniadania. Kwiatki z papryki są niezwykle łatwe i szybkie w przygotowaniu. Wystarczy jedynie odpowiednio pokroić paprykę i wypełnić ją twarożkiem wymieszanym z jogurtem. Tak podane danie wygląda zupełnie jak wiosennie kwiatki. Jego przygotowanie zajmie ci tylko chwilkę, a efekt będzie świetny. Zobacz też: Co wkładamy do koszyczka wielkanocnego i dlaczego? Lista i symbolika produktów Ciasta wielkanocne dla dzieci [PRZEPISY] Jakie pisanki robiły nasze babcie? Drapanki, kraszanki i inne wielkanocne cuda: dużo zdjęć dla dzieci!