Marsz alergiczny: objawy. Jak zatrzymać marsz alergiczny u dziecka?
Rodzice alergika powinni wiedzieć, co to jest marsz alergiczny, czym się objawia i jak można mu zapobiec. Zdarza się bowiem, że niegroźnie wyglądająca wysypka po wypiciu mleka zmienia się z czasem w uciążliwe dolegliwości wywołane alergią wziewną, a nawet w astmę czy przewlekłe stany zapalne. Czy da się zatrzymać marsz alergiczny? Wątpliwości rozwiewa nasz ekspert alergolog.
Rodzice często są zdezorientowani, gdy słyszą termin „marsz alergiczny” lub „marsz atopowy”. Tymczasem jest to częste zjawisko, zwłaszcza jeśli alergia u dziecka nie jest odpowiednio leczona. Z pomocą alergologa wyjaśniamy, jakie objawy daje marsz alergiczny, i jak go zatrzymać. Marsz alergiczny: co to jest? Marsz alergiczny to przechodzenie jednej postaci alergii w drugą. Z marszem alergicznym mamy do czynienia wtedy, gdy alergia nie jest właściwie leczona. Przykład: u niemowląt dominującym objawem alergii mogą być swędzące wysypki (wyprysk atopowy) z powodu podawania mleka krowiego. Jeżeli dziecko z alergią pokarmową nie jest leczone, może uczulić się na kolejne pokarmy. Po pewnym czasie wysypki mogą ustąpić, ale dochodzi do uczuleń na alergeny wziewne, np. roztocza, pyłki, sierść zwierząt. Dziecko ma katar sienny lub dużo choruje na infekcje wirusowe. Potem dokucza mu suchy, męczący kaszel, głównie nocą. U niektórych z tych dzieci lekarze rozpoznają astmę. Często różne schorzenia alergiczne występują w konkretnej kolejności na następujących po sobie etapach rozwoju. Dlatego nie należy lekceważyć alergii – trzeba ją leczyć! Marsz alergiczny: objawy Marsz alergiczny można rozpoznać po tym, że u dziecka występują kolejne, nowe objawy uczulenia, podczas gdy poprzednio obserwowane mogą stać się mniej dokuczliwe lub nawet ustąpić. Dziecko, u którego następuje marsz alergiczny, może mieć (często w tej właśnie kolejności): wysypki skórne (AZS); katar (a także swędzenie nosa, łzawienie oczu, wielokrotne kichanie, zwłaszcza rano); suchy kaszel; ataki astmy. Do tego jeśli zauważysz, że dziecko ma wyraźnie osłabioną odporność i częściej choruje, a jednocześnie ma objawy alergii, przyczyną może być właśnie marsz alergiczny. Uwaga! Zaniedbania i brak leczenia atopowego zapalenia skóry, alergii pokarmowej, alergicznego nieżytu nosa i nadreaktywności oskrzeli stwarzają duże ryzyko rozwoju przewlekłych stanów zapalnych zatok lub oskrzeli w przyszłości. Jak zatrzymać marsz alergiczny? Nie wolno bagatelizować alergii u dziecka ani spodziewać się, że dolegliwości same miną. To niestety najprostszy sposób, by u dziecka wystąpił marsz alergiczny. Choć u większości dzieci alergia pokarmowa ustępuje wraz z wiekiem, to jeśli nie jest prawidłowo leczona (albo nie jest w ogóle leczona), zamiast niej może pojawić się nowe uczulenie. Dlatego, aby zatrzymać marsz alergiczny, trzeba przede wszystkim leczyć alergię oraz kolejne jej etapy. Leczenie alergii pokarmowej u niemowląt polega na wykluczeniu z diety alergenu. W przypadku dzieci karmionych piersią konieczne jest wyeliminowanie go z diety mamy. Jeśli dziecko jest uczulone na białka mleka krowiego, to przynajmniej do ukończenia 1. roku życia zamiast mleka modyfikowanego podaje się mieszanki mlekozastępcze. O ich wyborze decyduje lekarz. Leczenie AZS jest trudne, bo nie ma jednego skutecznego lekarstwa na tę chorobę. Zazwyczaj podaje się leki antyhistaminowe, kortykosteroidy, smaruje się skórę maściami lub kremami z hydrokortyzonem lub glikokortykosteroidem, stosuje się fototerapię (tylko u dzieci powyżej 12. roku życia). Aby wykluczyć z diety dziecka uczulające pokarmy, najpierw trzeba skonsultować się z lekarzem. Leczenie kataru siennego polega na podawaniu doustnych środków antyhistaminowych. Można także stosować leki działające miejscowo – są to zwykle krople zawierające kortykosteroidy. Leczenie astmy polega na podawaniu sterydów działających przeciwzapalnie – do wdychania przez specjalną tubę do inhalacji lub przez inhalator (nebulizator). Pamiętaj! Marsz alergiczny to niejedyny problem, na który muszą zwrócić uwagę rodzice małego alergika. Czasem dziecko wyrasta z alergii na mleko, ale w dorosłym życiu okazuje się, że źle je toleruje. Może mu także dokuczać alergia krzyżowa, np. uczuleniu na pyłki brzozy często towarzyszą objawy alergii po zjedzeniu jabłka – w tym pieczenie i opuchnięcie ust. Zobacz też: Alergia krzyżowa – co jeszcze może cię uczulać? Alergia pokarmowa u niemowląt – jak rozpoznać i jak leczyć? Atopowe zapalenie skóry u dzieci (AZS): jak wygląda, objawy, czym smarować, jak leczyć Konsultacja merytoryczna prof. dr hab. n. med. Mieczysława Czerwionka-Szaflarska Pediatra, alergolożka, gastrolożka, wiceprezeska Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego. Pracuje m.in. w Wyższej Szkole Gospodarki w Bydgoszczy
Pierwsze karmienie piersią po cesarce - pozycje, sposoby na pobudzenie laktacji
Pierwsze karmienie piersią po cesarce powinno odbyć się tuż po narodzinach dziecka, jeśli jest taka możliwość. Na początku możesz mieć problem np. z ułożeniem noworodka, dlatego ważna będzie pomoc doświadczonej położnej.
Pierwsze karmienie piersią po cesarce zazwyczaj nie jest tak łatwe, jak po naturalnym porodzie. Nie możesz wstać, a nawet przekręcić się na bok, jesteś trochę oszołomiona. I nie ma mowy, żebyś wzięła dziecko na ręce... Wiele zależy od tego, czy maluszek urodził się zdrowy i masz go przy sobie, czy jest wcześniakiem i pierwsze dni (lub nawet tygodnie) musi spędzić w inkubatorze. Nie martw się jednak: karmienie piersią wcale nie jest takie skomplikowane, nawet po cesarce. Trzeba tylko zacząć, w ten sposób będziesz również stymulować laktację. Spis treści: Pierwsze karmienie piersią po cesarce Jak przystawić dziecko po cesarce? Kiedy pokarm po cesarce? Karmienie piersią a cesarka Pobudzenie laktacji po cesarce Sposoby na laktację po cesarce Pozycja do karmienia po cesarce Dziecko w inkubatorze a karmienie piersią Jak nauczyć wcześniaka ssać pierś? Pierwsze karmienie piersią po cesarce Jeśli miałaś znieczulenie zewnątrzoponowe, a dziecko urodziło się zdrowe, nic nie stoi na przeszkodzie, by od razu po cesarskim cięciu przystawić malucha do piersi. Jak tylko zostanie osuszony i okryty pieluszkami, może poleżeć między piersiami mamy. Taki kontakt „skóra do skóry” jest mu bardzo potrzebny. To dzięki temu następuje „kolonizacja” przewodu pokarmowego dobrymi bakteriami, a w twoim organizmie zaczynają pracować hormony niezbędne do wytwarzania mleka. Wcale się nie martw, jeśli nie masz jeszcze pokarmu. Maluszek tuż po porodzie nie jest jeszcze strasznie głodny, bo przecież do tej pory wszystkie niezbędne składniki dostawał przez pępowinę. Ważne, by był blisko ciebie i spróbował ssać. Bo właśnie wtedy, w odpowiedzi na ssanie, z mózgu wydziela się prolaktyna – hormon decydujący o ilości mleka. Jak przystawić dziecko po cesarce? Przy pierwszych karmieniach nie dasz rady sama przystawić dziecka do piersi, dlatego potrzebna ci będzie pomoc – najlepiej doświadczonej położnej. Szczególnie jeśli miałaś znieczulenie ogólne. Możesz być zmęczona i senna. Dziecko zresztą też, bo przez łożysko leki przeniknęły do jego organizmu (choć podaje się je teraz naprawdę w minimalnych dawkach). Jeżeli dasz radę, to spróbuj przystawić maleństwo do piersi. Gdyby nie miał ochoty ssać, to nie ma wyjścia – pozwól mu odpocząć. Tobie też przyda się sen. Przystaw dziecko do piersi po przebudzeniu. Kiedy pokarm po cesarce? Kobieta, która urodziła poprzez cesarskie cięcie, czasami musi dłużej poczekać na pojawienie się pokarmu, niż kobieta, która urodziła w sposób naturalny. Po cesarce pojawienie się pokarmu może nastąpić nawet dopiero w 5-6 dobie po porodzie. Powinnaś uzbroić się w cierpliwość i nie rezygnować z przystawiania malucha do piersi. Karmienie piersią a cesarka Nie daj sobie wmówić, że po cesarskim cięciu nie masz pokarmu. Dostawiaj malucha do piersi, by pobudzić laktację. Pilnuj, by malec zawsze prawidłowo ssał (powinien mieć w buzi całą brodawkę wraz z jak największą częścią otoczki). Jeśli musisz go dokarmiać, spróbuj to robić łyżeczką lub kubeczkiem, by maluszek nie przyzwyczajał się do smoczka, który ssie się inaczej niż pierś. Pobudzenie laktacji po cesarce Nie martw się, jeśli nie masz pokarmu. Lekarze dobiorą dla maluszka modyfikowaną mieszankę, a u ciebie mleko może pojawić się w drugiej dobie po porodzie, a nawet później. Nie czekaj na to biernie, ważna jest stymulacja laktacji po cesarce. Staraj się odciągać pokarm, nawet jeśli są to tylko kropelki. Rób to co trzy godziny (w nocy co sześć). Niektórym mamom dzięki odciąganiu udaje się znakomicie rozbudzić laktację. Innym wychodzi to nieco gorzej. Nie martw się: gdy będziesz miała dziecko przy sobie, po prostu przystaw je do piersi. Spróbuj. Sposoby na laktację po cesarce Najlepszym sposobem na to, by pobudzić laktację po cesarce, jest przystawianie dziecka do piersi. Świeżo upieczona mama może również użyć laktatora, który pobudzi gruczoły do produkcji mleka. Nawet odciągnie niewielkich ilości pokarmu, da organizmowi znać, że powinien zwiększyć laktację. Pozycja do karmienia po cesarce Przedstawiamy najlepsze pozycje do karmienia po cesarce. Są całkiem wygodne: i dla ciebie, i dla maluszka. Zobaczysz: szybko się do nich przyzwyczaisz. Leżąca, na plecach W pierwszych dniach po porodzie będziesz mogła karmić tylko w takiej pozycji. Dziecko leży na tobie, ale tak, by nie uciskać rany. Mleko płynie wolno, maluszek więc pije powoli. Zasysa je, jak napój przez słomkę. I nie połyka dużej ilości powietrza. Spod pachy W takiej pozycji możesz karmić, gdy będziesz już bez problemu siedzieć. Maluch ma nóżki pod twoją pachą, dłonią podtrzymujesz jego główkę i plecki. Dzięki tej pozycji nie naciskasz na bolącą jeszcze ranę brzucha. Dziecko w inkubatorze a karmienie piersią Zdarza się, że maluch po cięciu cesarskim przez jakiś czas musi przebywać w inkubatorze. Jesteś mu jednak potrzebna, i twój pokarm też. Jeżeli dziecko nie może być wyjmowane z inkubatora na czas karmienia, staraj się odciągać mleko (najłatwiej będzie ci to zrobić laktatorem). Jak nauczyć wcześniaka ssać pierś? Wcześniak jest gotowy, by ssać pierś, gdy umie już skoordynować zarówno ssanie, połykanie, jak i oddychanie. To, że dziecko jest już gotowe, można zauważyć u maluchów, które są karmione sondą – dziecko zaczyna ją ssać. Kolejnym etapem jest karmienie „sondą po palcu” - stymuluje to odruch ssania u dziecka. Gdy niemowlę nabierze tych nowych umiejętności – może ssać bezpośrednio pierś mamy. Dobrym sposobem jest także trenowanie ssania zaraz po odciągnięciu pokarmu – mleko wypływa wtedy powoli, więc dziecko nie musi zmagać się z ciśnieniem w kanalikach. Niemowlęta lubią także zapach kobiecego pokarmu. Pokrycie brodawki odciągniętym wcześniej mlekiem pomoże dziecku odnalezienie jej, a także zachęci do ssania. Zadbaj również o to, by warunki do karmienia były sprzyjające, tzn. by było spokojnie, ciepło. Inne sposoby to: kangurowanie dziecka - wpływa pozytywnie na przebieg karmienia piersią i laktację system wspomagania karmienia piersią karmienie sondą, gdy dziecko „cmoka” przy piersi - pozwoli to maluchowi skojarzyć głód z piersią, a pierś z pokarmem. Zobacz także: Dieta po cesarce: co (i kiedy) trzeba jeść, a czego unikać po cesarskim cięciu Ćwiczenia po cesarce: kiedy można zacząć ćwiczyć? Co może (ale nie musi) wydarzyć się po cesarce? Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Co pomoże na poranione brodawki: czym można je smarować podczas karmienia piersią?
Poranione brodawki nie muszą być powodem odstawienia dziecka od piersi. Nawet krwawiące brodawki można leczyć samodzielnie, ale tylko za pomocą maści dozwolonych dla mam karmiących.
Poranione brodawki to problem wielu karmiących mam. Brodawki mogą krwawić podczas karmienia piersią od laktatora lub jeśli dziecko źle chwyta pierś. Ale nawet w czasie karmienia można leczyć i smarować poranione brodawki specjalnymi maściami albo... mlekiem mamy. Co pomoże na poranione brodawki? Możesz samodzielnie leczyć poranione brodawki, a jeśli prawidłowo o nie zadbasz, problem zniknie po kilku dniach. Zamiast od razu odstawiać dziecko od piersi i podawać mu butelkę, najpierw wypróbuj te sposoby na poranione, krwawiące brodawki: Prawidłowo przystawiaj do piersi Pamiętaj, że dziecko powinno objąć ustami nie tylko samą brodawkę, lecz także dużą część otoczki. Przy dobrym ssaniu buzia dziecka jest wręcz wypełniona piersią, policzki są pełne, nie zapadnięte, a wargi wywinięte. Czubek nosa i broda niemowlęcia dotykają piersi. Gdy dziecko ssie, słyszysz nie cmokanie, tylko jakby postękiwanie (to odgłos połykania mleka). Jeśli widzisz, że dziecko jest źle przystawione do piersi, słyszysz cmokanie i czujesz ból podczas karmienia – musisz je przerwać, bo efektem mogą być poranione brodawki. Ale uwaga: nie wyciągaj piersi z buzi, tylko włóż mały palec w kącik ust malca i w ten sposób przerwij ssanie. Gdy maluszek otwiera zbyt wąsko buzię, przytrzymaj palcem jego bródkę: może wtedy głębiej złapie pierś. Masz poranione brodawki? Nie podawaj smoczka Dziecko nie potrafi równocześnie nauczyć się dwóch sposobów ssania (a smoczek ssie się inaczej, dużo płycej niż pierś). Jeśli więc dziecko ma problem z prawidłowym uchwyceniem piersi, próbuj go uspokajać kołysaniem, noszeniem, a nie podawaniem smoczka. Smaruj poranione brodawki swoim mlekiem Rób to po każdym karmieniu (twoje mleko ma właściwości przeciwbakteryjne i gojące). Wielu mamom pomaga też smarowanie piersi specjalnymi kremami do pielęgnacji brodawek (np. Lano-maść Mama Mia Ziajka, maścią Maltan, balsam do pielęgnacji brodawek Mustela, A-Pectus). Nakładaj je na poranione brodawki umytymi rękami. Niektórych kremów nie musisz zmywać przed karmieniem (sprawdź w ulotce). View Burdaffi on the source website Nie myj krwawiących brodawek zbyt często Wystarczy dwa razy dziennie zwykłą wodą. Do mycia poranionych brodawek nie używaj mydła, bo wysusza ono skórę i podrażnia bolesne miejsca. Przed karmieniem zrób zimny okład na poranione brodawki Na przykład z kostki lodu (zawiniętej w tetrową pieluszkę). Zmniejszy ból poranionych brodawek. Karmienie zaczynaj od mniej bolesnej piersi, ponieważ na początku dziecko jest bardziej głodne, ssie mocniej. Poza tym pod wpływem ssania twój organizm uwalnia do krwi endorfiny – naturalne środki znieczulające. Staraj się zmieniać pozycje przy karmieniu (z leżącej na siedzącą, spod pachy), żeby te same miejsca na brodawce nie były przez cały czas drażnione. Usiądź tak, by było ci wygodnie: oprzyj plecy, a dziecko ułóż na poduszce. Jak najczęściej wietrz poranione brodawki Jeśli jesteś w domu, nie zakładaj biustonosza. Noś luźne bawełniane bluzki, tak by do poranionych brodawek dochodziło powietrze. Wkładki laktacyjne wkładaj tylko wtedy, gdy wychodzisz (kiedy mleko wsiąka we wkładkę, robi się mokry kompres, a to sprawia, że ranka nie może się zagoić). Na krwawiące brodawki najlepiej stosować nakładki, czyli muszle laktacyjne: skóra i strupki nie zasychają w nich za mocno, a dostęp powietrza sprzyja gojeniu. View Burdaffi on the source website Gdy masz mocno poranione brodawki, przerwij karmienie Jeśli podczas ssania ból brodawek jest naprawdę duży, zrób sobie 2–3-dniową przerwę w karmieniu. W tym czasie odciągaj mleko (ręcznie lub bardzo delikatnie laktatorem). Staraj się jednak podawać je dziecku łyżeczką lub kubeczkiem, a nie butelką i smoczkiem, by maluch nie uczył się innego sposobu ssania. Uwaga: Jeśli po kilku dniach dolegliwości nie ustąpią, skontaktuj się z poradnią laktacyjną (spytaj o nią w szpitalu, w którym rodziłaś). Przyczyna bolesności przy karmieniu może być bowiem poważniejsza: np. pewne nieprawidłowości w budowie anatomicznej jamy ustnej dziecka, zakażenie skóry brodawek. Położna pomoże ci pokonać te trudności. Poranione brodawki są płaskie lub wklęsłe: co robić? Jeśli twoje sutki są płaskie lub wciągnięte, dziecko może początkowo mieć problem z ich uchwyceniem i wkrótce twoje brodawki mogą zacząć krwawić. Najlepiej po porodzie nosić specjalne nakładki, które powodują, że brodawki powoli się wyciągają. Bądź cierpliwa: za kilka dni będzie dużo lepiej! Poza tym: Odciągaj niewielką ilość mleka w ciągu dnia. Dzięki temu brodawka wyciąga się i dziecku może być potem łatwiej ją uchwycić. Jednocześnie stymulujesz w ten sposób laktację. Pomiędzy karmieniami stosuj wkładki korekcyjne, np. Niplette (Avent). Jak najczęściej próbuj przystawiać dziecko do piersi: ono najlepiej wyciągnie wciągniętą brodawkę. Jeśli musisz dokarmiać malca, staraj się to robić łyżeczką, kubeczkiem, kieliszkiem lub strzykawką. Nie przyzwyczajaj dziecka do picia mleka z butelki ze smoczkiem. View Burdaffi on the source website Zobacz też: Kosmetyki dla mam - sprawdź opinie Jak odciągać pokarm, żeby mieć dość mleka na bieżąco i na zapas? Poduszka-rogal u łatwi karmienie piersią Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Które gatunki ryb najlepiej podawać dzieciom? Rodzicom radzi dietetyk.
Słyszałam, że nie wszystkie ryby są zdrowe. Które z nich najlepiej podawać małemu dziecku? Dominika Dla dziecka polecam różne gatunki: zarówno ryb morskich, jak i słodkowodnych. Morskie ryby (np. łosoś, halibut, sola) są cenne ze względu na dużą zawartość kwasów omega-3, które są ważne dla rozwoju mózgu i siatkówki oka. Z ryb słodkowodnych dużo omega-3 ma pstrąg. Ryby lepiej gotować lub piec, niż smażyć (by były lżej strawne). Odradzam podawanie dzieciom ryb z puszki: są ciężkostrawne. Można je podać dziecku, które skończyło 3 lata, ale niewiele, np. jako dodatek do pasty jajecznej czy serowej. Wypróbuj przepisy dla dzieci: Mus warzywny z rybą - przepis Pieczony pstrąg - przepis Ślimaczki z łososiem i brokułami - przepis Konsultacja merytoryczna Małgorzata Strucińska Dietetyczka, specjalistka w zakresie żywienia, pracuje w Zakładzie Żywienia Instytutu Matki i Dziecka
Pierś mamy tak samo ciepła, niezależnie od sposobu karmienia
Pierś mamy karmiącej swoje dziecko butelką rozgrzewa się podobnie, jak pierś mamy karmiącej siłami natury - stwierdzili naukowcy z Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy.
“To zaskakująca wiadomość, a potencjalnie także bardzo dobra nowina dla wszystkich mam, które nie wierzyły do tej pory w swoje możliwości” - komentuje wyniki badań prof. Piotr Jurkowski, lekarz specjalista pediatra. Badania przeprowadzono na grupie 30 noworodków i mam karmiących swoje dzieci dowolną metodą. Naukowcy obserwowali, jak zmienia się temperatura niemowlęcia w trakcie karmienia. Jeden z czujników komputerowego rejestratora zmian temperatury ulokowany był w okolicach brodawki sutkowej mamy. “Temperatura piersi karmiącej mamy wzrasta na początku karmienia, a potem lekko spada. Nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego, gdyby nie fakt, że te same wyniki obserwujemy u mam karmiących piersią, jak i u mam karmiących butelką. Pierś każdej mamy reaguje tak, jak gdyby przygotowywała się do karmienia” - wyjaśnia prof. Jurkowski. To tylko jeden z wniosków płynących z przeprowadzonych obserwacji. Badania pomogły m.in. ustalić, że choć pomiar na czole jest obecnie najpopularniejszą metodą sprawdzania temperatury dziecka, to nie powinno się go robić podczas karmienia. Wynik może być wówczas zawyżony nawet o jeden stopień Celsjusza. “Prawdopodobnie jest to spowodowane wzmożonym wysiłkiem dziecka przy jedzeniu” - wyjaśniają badacze. Temperatura ciała noworodka zmienia się także w sposób znaczący podczas kąpieli i to niezależnie od starania rodziców, podgrzewania wody czy otoczenia, a także niezależnie od masy noworodka. “Dlatego też nawet kilkuminutowa kąpiel w warunkach uznawanych obecnie za optymalne może spowodować zachwianie kondycji fizycznej nie całkiem zdrowego dziecka” - przestrzega prof. Jurkowski. Konsultacja merytoryczna Prof. dr hab. n. med. Piotr Jurkowski Specjalista pediatra i patofizjolog
Jak długo muszę karmić piersią? Są przecież mamy, które karmią dwa lata, choć wiele osób twierdzi, że mleko jest bezwartościowe. O zdanie na ten temat zapytaliśmy specjalistę.
Twój pokarm ma niesamowite właściwości: każdego dnia potrafi dostosować się do potrzeb i wieku dziecka. Zmienia się w trakcie trwania posiłku (na początku jest bardziej wodnisty, zaspokajając pragnienie, potem staje się bardziej pożywny i bogaty w tłuszcze). Zawiera cenne przeciwciała. Bywa nazywany naturalną szczepionką. Jednak nieuchronnie przychodzi moment, kiedy pierś to już zdecydowanie za mało. I co wtedy? Jak długo karmić wyłącznie piersią i kiedy muszę zacząć malca dokarmiać? W kobiecym pokarmie znajduje się niemal wszystko to, czego potrzebuje mały człowiek aż do końca pierwszego półrocza. W tym czasie na zlecenie lekarza dodatkowo podawaj dziecku tylko witaminę D (a w pierwszych 12 tygodniach także K). Światowa Organizacja Zdro­wia zaleca, aby niemowlęta były karmione wyłącznie mlekiem matki do końca szóstego miesiąca. Wyłącznie, to znaczy: bez dopajania, dokarmiania czymś innym. Gdy niemowlę skończy pół roku, zacznij podawać mu nowe produkty, bo samo mleko to już dla niego za mało. Od czego zacząć rozszerzanie diety? Najlepsza jest kaszka ryżowa z dodatkiem owoców (np. jabłka) albo zupa jarzynowa z 1–2 warzyw. Nowe produkty wprowadzaj pojedynczo, by przyzwyczajać do nich brzuszek. Dzięki temu łatwo zauważysz, jeśli malec zareaguje uczuleniem na nowość. W okresie rozszerzania diety nie odstawiaj dziecka od piersi. Możesz proponować ją przed podaniem posiłku stałego albo na popicie – zdecyduj sama, jak będzie ci wygodniej. Dzięki takiemu postępowaniu śluzówka przewodu pokarmowego będzie miała ochronę przed nieznanymi jej składnikami zawartymi w nowych produktach. Jak często karmić piersią w drugim półroczu? Nadal na żądanie. To znaczy: na początek każdy nowy posiłek najlepiej rozpocząć podaniem piersi. Gdy malec przyzwyczai się już do nowych dań, nie będzie to już konieczne. A potem najlepiej stopniowo uczyć malca jedzenia śniadania, obiadu, kolacji. Z czasem karmienie piersią stanie się ich uzupełnieniem. [CMS_PAGE_BREAK] Jak długo kobiecy pokarm zachowuje właściwości? Słyszałam, że po skończeniu roku to już tylko biała woda... Nie. Pokarm kobiecy jest bardzo cenny i pełnowartościowy zawsze, kiedy karmisz. Bo przecież skąd twój organizm miałby wiedzieć, że właśnie upłynął rok życia malca i można zacząć „produkować” bezwartościowy pokarm? Mleko mamy w całym okresie karmienia dostosowuje się do potrzeb dziecka. Jak długo warto karmić piersią? Jako najbardziej odpowiednie dla prawidłowego rozwoju dziecka WHO uznała karmienie piersią do drugiego roku życia – oczywiście przy jednoczesnym wprowadzaniu nowych dań. Bardzo charakterystyczne jest to, że po odstawieniu od piersi mamy często zauważają, że dziecko zaczyna częściej łapać infekcje. Nie ma górnej granicy długości karmienia piersią. Wszystko zależy od tego, jak długo dziecko chce ssać, a mama karmić. Jeśli obydwoje mają ochotę, to naprawdę nic nie stoi na przeszkodzie, by dziecko ssało pierś w drugim czy trzecim roku życia. Tak karmili nasi przodkowie. Czy to prawda, że karmiąc tak długo, nie pozwala się dziecku na samodzielność? Nie. Samodzielność lub jej brak nie jest związana z długością karmienia piersią, tylko ze stosunkiem, jaki mama ma do dziecka. Może być mocno nadopiekuńcza, nawet jeśli nigdy nie karmiła. Często jest wręcz odwrotnie: to dzięki ssaniu piersi dziecko staje się pewniejsze siebie i szybciej się usamodzielnia. Czy karmienie piersią zabezpiecza przed zajściem w ciążę? Mama przez pewien czas nie ma ani owulacji ani miesiączki, a więc nie może zajść w ciążę. Żeby jednak traktować to jako metodę antykoncepcyjną, to: dziecko powinno być karmione wyłącznie piersią, dziecko powinno ssać przynajmniej sześć razy na dobę, przerwy między karmieniami (także w nocy) nie mogą przekraczać czterech godzin, łączny czas ssania piersi nie powinien być krótszy niż 100 minut dziennie. Jeśli postępuje się według tych wskazań, to pierwsze 12 tygodni po porodzie jest praktycznie czasem niepłodności. Pomiędzy trzecim a szóstym miesiącem szanse zajścia w ciążę u matki karmiącej nie przekraczają jednego procenta. Jeżeli kobieta karmi dłużej, to płodność najczęściej powraca między 13. a 16. miesiącem po porodzie. Jak długo karmimy? W Holandii, Belgii, Wielkiej Brytanii i Irlandii mamy stosunkowo szybko wracają do pracy i przestawiają dziecko na butelkę. Najdłużej w Europie kobiety karmią piersią we Włoszech, Polsce i Rosji – w krajach, w których dominuje tzw. tradycyjny model rodziny. W Polsce w pierwszym miesiącu wyłącznie piersią karmi 70% kobiet; w czwartym – 30%. Pierś staje się coraz bardziej modna. Lekarze podkreślają, że mleko mamy jest dla dziecka nie do zastąpienia. Zobacz też: Czy jesteś gotowa na odstawienie dziecka od piersi? - test Schemat żywienia niemowląt Wiesz, że skład mleka mamy zmienia się w zależności od płci dziecka? Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Bywają sytuacje, kiedy maluszkowi nie wystarcza mleko mamy. Zamiast przechodzić na butelkę, lepiej zdecydować się na karmienie mieszane.
Zaraz po urodzeniu Ania miała żółtaczkę. Konieczne były naświetlania, a lekarz zalecił jej mamie karmienie piersią i jednoczesne dokarmianie mlekiem modyfikowanym. Ania szybko męczyła się przy ssaniu piersi i nie najadała się. Po wyleczeniu żółtaczki i wyjściu ze szpitala mamie nie udało się namówić córeczki tylko na karmienie piersią. Malutka po takim posiłku domagała się jeszcze butelki. Po kilku tygodniach dziewczynka przestawiła się na jeszcze inny sposób karmienia: raz chciała pokarmu z piersi, raz mleka modyfikowanego. I absolutnie nie godziła się na zamianę. Mama szybko się nauczyła, kiedy córeczka ma ochotę na butelkę, a kiedy na pierś. Takim mieszanym sposobem udawało jej się karmić córeczkę przez dziesięć miesięcy. Ania nigdy nie miała żadnego problemu z przestawieniem się ze smoczka na pierś i odwrotnie. Ssanie na dwa sposoby Jednak nie wszystkie maluszki potrafią się tak przestawiać z piersi na butelkę i odwrotnie, jak Ania (są dzieci, które świetnie sobie z tym radzą, bo przecież butelka nie zastąpi przytulenia się do mamy). Pierś i smoczek ssie się bowiem inaczej. Właśnie z powodu zupełnie innej techniki ssania konsultanci laktacyjni doradzają, by szczególnie w pierwszych tygodniach życia nie podawać smoczka. Oto te różnice: - Jedzenie z piersi wymaga od dziecka dużo energii. Bobasek nie pociąga mleka, jak z butelki, tylko językiem wytwarza w buzi podciśnienie. A sam pokarm wymasowuje środkową częścią języka. - Smoczek maluszek chwyta bardziej płytko niż pierś. Pokarm płynie z butelki pod wpływem grawitacji, dziecko nie musi silnie zasysać. Wiele niemowląt, szczególnie tych najmłodszych, gdy tylko poczuje, że z butelki mleko wypić łatwiej niż z piersi, przestawia się i po jakimś czasie rezygnuje z maminego pokarmu. Butelka do karmienia - sprawdź opinie Porozmawiaj z lekarzem Nie zaczynaj dokarmiać maluszka mlekiem modyfikowanym bez zważenia dziecka, sprawdzenia, jak przybiera na wadze i bez konsultacji z lekarzem. Może się okazać, że karmienie piersią idzie ci doskonale, malec świetnie przybiera na wadze i żadne dokarmianie nie jest potrzebne. Są jednak sytuacje, kiedy dodatkowe mleko jest konieczne. Czasami zaleca je pediatra z powodu żółtaczki u maluszka, czasem mama ma za mało pokarmu, dziecko słabo przybiera na wadze, a laktacji nie udaje się skutecznie pobudzić. Może być też tak, że malec urodził się słaby i nie chce ssać piersi. Albo ma trudności z powodu krótkiego wędzidełka podjęzykowego (łączy ono język z dnem jamy ustnej). Wtedy rzeczywiście warto jak najdłużej karmić sposobem mieszanym – czyli podawać mleko i z piersi, i z butelki. Ważne, by dziecko jak najdłużej dostawało mleko mamy. [CMS_PAGE_BREAK] Po karmieniu czy osobno? Pewnie spytasz: „Jak jest lepiej: dawać maluchowi mieszankę zaraz po karmieniu piersią, czy raz podawać mamine mleko, raz modyfikowane? Zawsze na początek zaproponuj malcowi ssanie piersi. Po pierwsze, to ważne dla jego zdrowia, bo w twoim pokarmie znajdują się przeciwciała odpornościowe oraz immunoglobuliny uszczelniające błonę śluzową przewodu pokarmowego (w pierwszych tygodniach życia organizm malucha nie umie ich wyprodukować). Po drugie, głodne dziecko chętniej ssie pierś, a tym samym pobudza ją do wytwarzania mleka. Dzięki temu wkrótce może się okazać, że dokarmianie butelką nie będzie wam wcale potrzebne. Po nakarmieniu piersią zaproponuj malcowi dodatkowo napicie się mieszanki z butelki. Nie podawaj jednak pełnej porcji zasugerowanej na opakowaniu z mlekiem. Spróbuj kubeczkiem Najlepiej podawać dziecku dodatkowe mleko łyżeczką lub kubeczkiem (takim do karmienia niemowlaków). Dzięki temu malec nie będzie miał pokusy polubienia smoczka. Taki sposób karmienia jest możliwy (nawet w przypadku noworodka), ale wymaga dużo cierpliwości i z twojej, i z dziecka strony. Dla pobudzenia laktacji pomocny bywa specjalny zestaw do karmienia (tzw. SNS, Medela). Maluch ssie pierś, mając w buzi koniec cienkiej rurki, którą spływa mleko z butelki. Smyk ma wtedy i bliskość mamy, i jedzenia pod dostatkiem. Jeśli to w waszym przypadku niemożliwe, podaj dziecku mieszankę butelką, ale dobierz smoczek, który ssie się podobnie jak pierś. Powinien mieć kształt typu „bańka”. Po odwróceniu pełnej butelki smoczkiem w dół, mleko nie powinno z niej samo płynąć. Z butelki: jakie i ile? Jeśli lekarz zdecyduje, że maluszek musi wypijać oprócz maminego inne mleko, doradzi ci, które wybrać. A przede wszystkim podpowie, czy może to być „zwykłe” mleko modyfikowane, czy specjalistyczna mieszanka dla alergików. Na podstawie tempa przybierania na wadze lekarz określi także, jak dużo dodatkowego mleka powinnaś malcowi podawać. Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Hania ma dwa tygodnie. Karmię ją piersią. Niestety, córeczka słabo przybiera na wadze – od wyjścia ze szpitala w ciągu dziesięciu dni przytyła 150 g.
Podaję jej pierś, kiedy tylko zapłacze, ale często przesypia posiłek. Mam wrażenie, że przez to mam mniej pokarmu niż po porodzie. Boję się, że mi go zabraknie. Agnieszka, mama dwutygodniowej Hani Dziecko karmione piersią powinno przybierać na wadze minimum 120 g tygodniowo. Tak radzą pediatrzy. W świetle tych zaleceń wynik Hani jest lekko poniżej dolnej granicy normy. Zapewne przyczyną tego jest zbyt długa przerwa między posiłkami – dziewczynka przesypia porę jedzenia. Co wpływa nie tylko na jej wagę, ale także na laktację. Co ma robić mama małej Hani? Być cierpliwą, zachować spokój i zastosować się do naszych rad. Stres może zahamować laktację Może trudno w to uwierzyć, ale wszystko dzieje się... w twojej głowie! Ilość pokarmu zależy także od twojej psychiki. Pod wpływem bodźca, jakim jest ssanie piersi przez dziecko (czasem wystarcza tylko ciepła myśl o maleństwie), w mózgu uwalnia się hormon zwany prolaktyną. To dzięki niemu w piersiach pojawia się pokarm. Inny z hormonów – oksytocyna – powoduje, że kurczą się maleńkie mięśnie wokół przewodów mlecznych. Dzięki temu pokarm z piersi może wypłynąć. Niestety, stres i przemęczenie powodują zahamowanie wydzielania tych hormonów. Dlatego wyluzuj! Przystawiaj dziecko często do piersi Czyli tak często, jak maluszek ma ochotę ssać, ale nie rzadziej niż siedem–osiem razy dziennie, przynajmniej w pierwszym miesiącu życia. A co zrobić, gdy malec długo i dużo śpi? O tym w następnym punkcie. Nie pozwalaj za długo spać To nie pomyłka! Mało przybierające na wadze dzieci to często te, które przesypiają pory karmienia. Pilnuj, by w dzień przerwa pomiędzy posiłkami wynosiła maksymalnie trzy godziny, a w nocy sześć. Kwadrans różnicy to nie problem. Gdy brzdąc śpi, a pora posiłku się zbliża, rozbudź go, np.przewijaniem. Pilnuj, by jadł przy piersi Intensywne ssanie powinno trwać u noworodka 10–20 minut. Wyraźnie usłyszysz odgłosy przełykania pokarmu, przypominające postękiwanie. Jeśli dziecko przy piersi zasypia, budź je, np. łaskotaniem w policzek. Gdy to nie pomoże, delikatnie odłącz je na chwilę od piersi, rozbudź, np. zmieniając pieluszkę, i przystaw do piersi. Karm w nocy Obowiązkowe! Nocne karmienia są bardzo ważne dla laktacji, gdyż wtedy wydziela się więcej prolaktyny. To jeden z najlepszych sposobów na podtrzymanie laktacji. A do tego nocne mleko zawiera więcej tłuszczu, jest bardziej sycące. Polecamy: Nie pozwól, żeby dziecko zasypiało w trakcie karmienia piersią - radzi psycholog [CMS_PAGE_BREAK] Sposób przystawienia dziecka do piersi Zwróć uwagęna sposób przystawienia do piersi. Dziecko powinno być ułożone wygodnie, kręgosłup i główka muszą znajdować się w jednej linii, dodatkowo główka na wysokości twojej piersi (wygodnie podparta twoją ręką lub poduszką), a usta – naprzeciw brodawki. By karmienie się udało, malec musi chwycić całą brodawkę i dużą część otoczki, wywijając wargi. Jeśli dziecko uchwyciło pierś za płytko (o czym świadczy cmokanie), to takie ssanie nie ma sensu, gdyż niemowlę nie wypije całego mleka, które jest w piersiach. Przerwij karmienie, a potem spróbuj spokojnie jeszcze raz przystawić smyka. Odciągaj pokarm w przerwach między karmieniami To metoda zwłaszcza dla mam małych śpioszków. Odciągaj mleko do końca. Nie bój się, że na kolejne karmienie dziecku zabraknie pokarmu. Bo nie zabraknie. Pamiętasz? Tworzy się on pod wpływem sygnału biegnącego z mózgu, wystarczy, że dziecko przyssie się do piersi. Dużo pij w ciągu dnia Mleko musi się z czegoś wytworzyć, dlatego niezbędne jest picie dużej ilości napojów (minimum to dwa litry dziennie). Nie zmuszaj się do bawarki (to mit, że rozbudza laktację). Pij za to wodę (nisko- lub średniozmineralizowaną), soki (szklankę lub dwie dziennie – nie więcej, gdyż są słodkie, a nie chcesz przytyć), kompoty. Sięgaj po zioła mlekopędne: koper włoski, anyżek, czarnuszka (lub gotowe mieszanki). Wystarczą trzy filiżanki dziennie. Nie pij szałwii, bo hamuje laktację! Polecamy: Dieta karmiącej mamy - jadłospisy do druku Rady dla karmiącej mamy: Gdy karmisz piersią, powinnaś być ostrożna, zwracać uwagę nie tylko na to, co jesz czy pijesz. Dlatego: Nie pij alkoholu. Przenika do twojego pokarmu i bardzo niekorzystnie działa m.in. na układ nerwowy dziecka. Owszem, dla laktacji korzystne jest rozluźnienie się, ale to możesz osiągnąć w inny sposób niż poprzez picie alkoholu. Poproś kogoś o pomoc (tatę, mamę, teściową),a ty w tym czasie wyśpij się albo zrób coś dla siebie. Nie pal papierosów. Składniki dymu przenikają do pokarmu. Szkodliwe jest też wdychanie przez ciebie dymu tytoniowego. Odżywiaj się prawidłowo. Zła dieta może u ciebie spowodować osłabienie. Staraj się jeść cztery–pięć posiłków dziennie, jak najbardziej urozmaiconych. Nie głódź się i nie stosuj żadnych diet. Na odchudzanie przyjdzie jeszcze pora. Karm podczas swojej choroby. Choć powoduje okresowe zmniejszenie laktacji, przystawiaj malca często do piersi. Po zakończeniu infekcji laktacja wróci do normy. Zobacz także: Karmiąca mama na diecie Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Co robić, gdy dziecko po karmieniu piersią płacze? Czy nadal jest głodne? Czy podać mu jeszcze butelkę z mlekiem? Te i inne wątpliwości rozwiewa doradca laktacyjny.
Płacz dziecka po karmieniu piersią to zjawisko dość częste i napawa mamę niepokojem. Co oznacza, że moje dziecko płacze po karmieniu? Czy mam za mało pokarmu? Czy jeśli dziecko płacze po karmieniu piersią, to znaczy, że nadal jest głodne? Czy powinnam podać mu jeszcze butelkę z mlekiem? - to tylko niektóre z pytań, które zadają sobie mamy, kiedy ich niemowlęta płaczą po nakarmieniu. Spójrz na ten list od jednej z mam i przeczytaj odpowiedź doradcy laktacyjnego, żeby dowiedzieć się, dlaczego dziecko płacze po karmieniu piersią i co wtedy robić. Płacz dziecka po karmieniu piersią Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Kalendarz rozwoju niemowlaka Czytaj więcej Małgorzata, mama Michałka: "Michałek ma dwa miesiące. Karmię go piersią. W ostatnim miesiącu przybrał 700 g. Martwi mnie jednak to, że synek po jedzeniu płacze. Teściowa mówi, że jest głodny, i radzi, żeby po karmieniu podać mu jeszcze butelkę z mlekiem. Może mój pokarm jest za chudy lub synkowi szkodzi albo ja nie umiem karmić? Może będzie lepiej podać mu butelkę? Nie mogę znieść, jak on tak płacze..." Każda mama czuje się fatalnie, gdy dziecko często płacze. Przede wszystkim jednak nie bierz tego do siebie i nie uważaj, że jesteś złą mamą, bo źle karmisz. Przyczyn płaczu może być naprawdę bardzo wiele. Nie myśl też na razie o podawaniu dodatkowego mleka, bo twoje dziecko dobrze rośnie. 700 g miesięcznie to wcale nie jest mało: norma przewiduje, by w tym czasie dziecko „na piersi” przybierało 560 g. Nie myśl, że zamiana twojego mleka na „butelkowe” wyjdzie mu na zdrowie. Maminy pokarm nie jest też ani za chudy, ani za tłusty, tylko dokładnie taki, jakiego potrzebuje maleństwo. Możesz jednak spróbować coś zmienić w sposobie karmienia, korzystając z poniższych rad, by chwile przy piersi były przyjemniejsze, zarówno dla ciebie, jak i dla dziecka. Nie denerwuj się Łatwo powiedzieć, ale jak tu się nie denerwować, gdy dziecko płacze! Popatrz jednak na to wszystko z boku, bardziej obiektywnie: nic złego się nie dzieje, maluszek dobrze się rozwija, rośnie – i to jest najważniejsze. Pamiętaj też, że on doskonale odbiera twoje emocje. Ty też zresztą wchodząc do pokoju, w którym są inne osoby, szybko wyczuwasz, ja-ka tam panuje atmosfera. Maleństwo wyczuwa to jeszcze lepiej, jest barometrem twoich uczuć. Przecież przez dziewięć miesięcy stanowiliście niemal jeden organizm. Jeśli denerwujesz się, gdy przystawiasz dziecko do piersi, on doskonale wyczuwa napięcie i też się spina. Twoje zdenerwowanie powoduje też, że wydziela się mniej prolaktyny – hormonu, który decyduje o pojawieniu się mleka w piersiach. Co robić? Nie karm maluszka, gdy jesteś zdenerwowana. Postaraj się zrelaksować. Wypij filiżankę herbatki z melisy, posłuchaj relaksującej muzyki, pomyśl o czymś miłym. A przede wszystkim popatrz z uśmiechem na swoje dziecko, uciesz się nim. Gdy zaczniesz karmić, myśl o maluszku oraz o wszystkim, co sprawia ci przyjemność. Spróbuj, już sama zmiana twojego nastawienia może pomóc pokonać kłopoty. Nie rób jednak sobie wyrzutów sumienia, jeśli czasem zdenerwujesz się czy zezłościsz. Ty też masz prawo do takich emocji. I nie martw się: nie stracisz od razu mleka. View oEmbed on the source website Zwróć uwagę, by było wam wygodnie Bo tak właśnie ma zawsze być podczas karmienia! Gdy ty masz napięte mięśnie, możesz zahamować wypływanie mleka. A jeśli dziecku nie będzie wygodnie, zacznie się wiercić, wykręcać, odpychać od piersi. Co robić? Maluszek nie może mieć główki ani odchylonej do tyłu, ani przygiętej do piersi. Powinna ona znajdować się na wysokości twojej piersi (a usta na wprost brodawki). Musi być nieco wyżej niż reszta ciała, by mleko nie cofało się z żołądka do przełyku (co często zdarza się niemowlętom z powodu słabo pracujących mięśni oddzielających przełyk od żołądka). Jeśli tak dzieje się podczas karmienia piersią, to nic dziwnego, że maluszek płacze. Zmień pozycję do karmienia Warto zmienić pozycję do karmienia, szczególnie jeśli zauważasz, że smyk płacze częściej wtedy, gdy karmisz go w jakiejś określonej pozycji, np. na leżąco. Może jest mu niewygodnie albo mniej wprawnie przystawiasz go do piersi. Częstym powodem płaczu po jedzeniu jest też to, że dziecko nie radzi sobie ze zbyt szybkim wypływem pokarmu. Połyka wtedy nie tylko mleczko, ale też powietrze, które zalegając w brzuszku, powoduje kolkę. Co robić? Spróbuj karmić w pozycji na wznak: połóż się na plecach, a dziecko ułóż na sobie, na brzuchu. Mleko wypływa wolniej, malec będzie więc spokojniej ssać i połknie mniej powietrza. Gdy nakarmisz smyka z jednej piersi, podnieś go i chwilę ponoś w pozycji pionowej, podtrzymując główkę i kręgosłup. Poczekaj, aż odbije mu się połknięte powietrze. Zadbaj o to, co jesz Składniki tego, co jesz, przenikają do pokarmu. U najmłodszych dzieci problemami żołądkowymi najczęściej objawia się alergia. Co robić? Zwróć uwagę, czy dziecko płacze, np. po wypiciu przez ciebie mleka, zjedzeniu sera, jajka (te produkty najczęściej powodują alergię). Taka reakcja może też pojawić się, gdy zjesz produkty zawierające gluten (to białko znajdujące się w pszenicy, życie, jęczmieniu oraz owsie). Jeśli coś takiego zauważysz, powiedz o tym lekarzowi. Sama jednak na własną rękę nie wykluczaj z jadłospisu nabiału, kasz czy pieczywa. Zobacz też: Źle ssie, płacze podczas karmienia piersią? To może być powód! Problemy z karmieniem piersią Dlaczego płacze? Jak radzić sobie z płaczem niemowlaka? Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Czy parówki w diecie dwulatka to dobry pomysł? Jeśli podawać dziecku parówki, to jakie będą najlepsze? Na pytania o parówki w diecie dziecka odpowiada nasz ekspert - dietetyk.
Dwulatek może jeść parówki? Tak, ale tylko od czasu do czasu, jako urozmaicenie, np. raz w tygodniu. Warto zwrócić uwagę, by były dobrej jakości. Proszę popatrzeć na skład, a przede wszystkim na zawartość mięsa. Te dobrej jakości mają go ponad 50 proc. (np. Kresowiak, 3,80 zł), nie zawierają konserwantów, wzmacniaczy smaku. Konsultacja merytoryczna Małgorzata Strucińska Dietetyczka, specjalistka w zakresie żywienia, pracuje w Zakładzie Żywienia Instytutu Matki i Dziecka
Czy w zupkach dla rocznego dziecka można podawać groszek ptysiowy? Jeśli tak to w jakiej formie? Na to pytanie odpowiada nasz ekspert - dietetyk.
Czy do zupek dla rocznego dziecka mogę dodawać groszek ptysiowy? Tak, ale tylko od czasu do czasu, dla urozmaicenia. Groszek musi być jednak dokładnie rozmiękczony w zupie. W przeciwnym razie maluch może się nim zakrztusić lub zadławić. Trzeba też pilnować, by nie włożył go sobie do nosa lub ucha. Konsultacja merytoryczna Małgorzata Strucińska Dietetyczka, specjalistka w zakresie żywienia, pracuje w Zakładzie Żywienia Instytutu Matki i Dziecka
Czy dieta może pomóc przy anemii rocznego dziecka? Konkretnych wskazówek dietetycznych udziela nasz ekspert.
Moja roczna córeczka ma anemię. Julce podaję żelazo i witaminy, ale nie ma poprawy. Czy pomoże jej jakaś dieta? Kasia Tak. Proszę podawać zupy i jarzynki z dodatkiem zielonych warzyw, np. brokułów, fasolki szparagowej oraz posiekaną natkę pietruszki. Dobrym źródłem żelaza jest czerwone mięso (np. królik, wołowina, cielęcina), żółtko jajka. Z owoców zaleca się morele, winogrona, a z produktów zbożowych – kaszę jaglaną, razowe pieczywo. Po to, by żelazo było lepiej przyswajalne, dziecko powinno jeść produkty bogate w witaminę C. Do obiadu warto np. podać surówkę, sok z owoców. Konsultacja merytoryczna Małgorzata Strucińska Dietetyczka, specjalistka w zakresie żywienia, pracuje w Zakładzie Żywienia Instytutu Matki i Dziecka
Jaki olej najlepszy do zupek dla dziecka
Olej czy masło należy dodawać do zupek dla dziecka? Czy olej rzepakowy jest bardziej wartościowy? Nasz ekspert - dietetyk radzi.
Zauważyłam, że do niektórych zupek w słoiczkach dodaje się olej rzepakowy. Czy on jest bardziej wartościowy dla dziecka? Warto takie zupki podawać maluszkowi? Dorota Tak. Olej rzepakowy jest bogatym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3. Są one szczególnie ważne w pierwszych miesiącach i latach życia, gdyż wspomagają rozwój i dobrą pracę mózgu. Do zupek można dodawać zarówno masło (jeśli dziecko nie jest alergikiem), jak i olej. Polecany jest jednak właśnie ten drugi, gdyż maluchy często mają niedobory tłuszczów roślinnych. Można go dodawać już do pierwszych zupek malca. Dzięki dodatkowi tłuszczu dziecko lepiej przyswaja witaminy: A, D, E i K. Konsultacja merytoryczna Małgorzata Strucińska Dietetyczka, specjalistka w zakresie żywienia, pracuje w Zakładzie Żywienia Instytutu Matki i Dziecka
Czy podawać dziecku chrupki lub biszkopty jeśli nie ma jeszcze ząbków?
Co podawać dziecku, które nie ma jeszcze ząbków? Czy mogą to być chrupki kukurydziane lub biszkopciki? Nasz ekspert - dietetyk odpowiada.
Synek skończył dziewięć miesięcy, ale nie ma jeszcze ząbków. Czy mogę mu już podawać chrupki kukurydziane? A rozkruszone biszkopciki? Monika Brak ząbków nie jest przeszkodą, by malec jadł chrupki czy biszkopty. Łatwo miękną one w buzi i dzieci radzą sobie dziąsłami z ich gryzieniem i formowaniem kęsów. Chrupki kukurydziane można wprowadzać do diety malca już w siódmym miesiącu. Powinny być naturalne, a nie smakowe. Biszkopty zawierające żółtko można podawać w dziesiątym miesiącu, a te z dodatkiem całego jajka – najlepiej dopiero w 11–12. miesiącu. Natomiast rozkruszone biszkopty radziłabym przygotowywać wymieszane z musem lub przecierem owocowym. Będzie to wtedy pełnowartościowy deser zawierający dużo witamin. Konsultacja merytoryczna Małgorzata Strucińska Dietetyczka, specjalistka w zakresie żywienia, pracuje w Zakładzie Żywienia Instytutu Matki i Dziecka
Wafle ryżowe dla półtorarocznego dziecka?
Czy wafle ryżowe to dobra przekąska dla półtorarocznego dziecka? Na to pytanie odpowiada nasz ekspert - dietetyk.
Dla półtorarocznego dziecka dobrą przekąską będą wafle ryżowe? Czasem tak. Proszę zwrócić uwagę, by w waflach nie było dodatków smakowych. Najlepiej wybierać takie, które nie zawierają soli. Starszemu dziecku dobrze jest od czasu do czasu zaproponować wafle z brązowego ryżu: mają więcej składników mineralnych. Konsultacja merytoryczna Małgorzata Strucińska Dietetyczka, specjalistka w zakresie żywienia, pracuje w Zakładzie Żywienia Instytutu Matki i Dziecka
Czy ketchup w diecie dwuletniego dziecka to dobry pomysł? Można często go podawać? Na to pytanie odpowiada nasz ekspert - dietetyk.
Czy ketchup jest zdrowy dla dwulatka? Mogę go często podawać? Nie. Małego dziecka lepiej nie zachęcać do jedzenia ketchupu. Lepiej będzie przyzwyczaić go do pomidora, ogórka, rzodkiewki, szczypiorku. Zwykle dzieci, które domagają się dodatku ketchupu do wędliny czy sera, odmawiają jedzenia warzyw. Ketchup jest po prostu dużo bardziej wyrazisty w smaku. Konsultacja merytoryczna Małgorzata Strucińska Dietetyczka, specjalistka w zakresie żywienia, pracuje w Zakładzie Żywienia Instytutu Matki i Dziecka
Czy półrocznemu dziecku można dodać do obiadku szczyptę soli? Jaki sposób dodawania soli w diecie dziecka będzie najlepszy? Na to pytanie odpowiada nasz ekspert - dietetyk.
Do przygotowania obiadku dla sześciomiesięcznego dziecka chcę dodać szczyptę soli. Nie wiem jednak, czy będzie lepiej, jeśli ją wsypię do gotującej się zupki, czy dopiero wtedy, gdy już zmiksuję obiadek? Aleksandra Ani jeden, ani drugi sposób nie jest właściwy. Niemowlętom i małym dzieciom nie dodajemy soli do posiłków, gdyż stanowi to zbyt duże obciążenie dla nerek. Warto również pamiętać, że w tym wieku kształtuje się zmysł smaku. Jeśli malec przyzwyczai się do słonych dań, nie będzie potem chciał jeść nieposolonych. Lepiej dodawać posiekany koperek, natkę pietruszki. Konsultacja merytoryczna Małgorzata Strucińska Dietetyczka, specjalistka w zakresie żywienia, pracuje w Zakładzie Żywienia Instytutu Matki i Dziecka
Czy wielkość piersi ma wpływ na skuteczność karmienia? Odpowiada lekarz pediatra, konsultant laktacyjny.
Droga Redakcjo! „Rzeczywiście, nie ma się czym chwalić” – tak krytycznie oceniła wielkość moich piersi położna, która pomagała mi przystawić córeczkę zaraz po porodzie. Dorotka płakała wniebogłosy. Dwa razy w szpitalu dostała butelkę, ale potem nagle pojawiło się u mnie dużo mleka. Boję się, że jednak nie wystarczy to córeczce i że nie zdołam jej wykarmić przez pół roku. A tak bym chciała! Co robić? Grażyna, mama dwutygodniowej Dorotki Uwierz, wielkość piersi wcale nie ma wpływu na skuteczność karmienia. Bo mając nawet niepokaźny biust, możesz dać sobie radę. I to śpiewająco! Gruczołowa czy tłuszczowa – Znam mamy, które miały bardzo duży biust i nie udało im się wykarmić dziecka wyłącznie piersią. I takie, których biust był niewielki, jednak świetnie im to wyszło – mówi dr Katarzyna Raczek-Pakuła, pediatra, od wielu lat konsultantka laktacyjna. – Powodzenie karmienia piersią zależy od nastawienia psychicznego i dobrej techniki karmienia, a nie od wielkości biustu. Malec wypija codziennie około litra mleka. Ale piersi nie są jego magazynem. Pokarm wytwarza się w trakcie ssania. Ważna jest zresztą nie tyle wielkość piersi, ile to, z czego są zbudowane. Duże piersi to często głównie tkanka tłuszczowa. A dla wytwarzania pokarmu istotna jest tkanka gruczołowa, której w małych piersiach może być pod dostatkiem. Nie sposób jednak zbadać, z jakiej tkanki jest zbudowana pierś. Zamiast się nad tym zastanawiać i martwić, że nie zdołasz wykarmić malucha, po prostu spróbuj. Trzy ważne przykazania Warto się do nich stosować. Zwiększysz szanse, jeśli chodzi o powodzenie karmienia. 1. Za każdym razem prawidłowo przystawiaj maluszka do piersi. Połaskocz dziecko delikatnie w policzek, poczekaj, aż otworzy buzię, a wtedy przystaw je do piersi. Zwróć uwagę, by objęło ustami całą brodawkę i jak największą część otoczki. Maluch powinien mieć buzię wypełnioną piersią. A podczas ssania będzie słychać wyraźne odgłosy połykania (przypominają postękiwanie). Jeśli maleństwo zbyt płytko uchwyciło pierś albo słyszysz, jak przy jedzeniu cmoka, to znaczy, że coś jest nie w porządku. Dziecko w ten sposób nie opróżni piersi do końca, więc następnym razem pojawi się w niej mniej mleka. Przerwij karmienie. Jak to zrobić? Włóż mały palec w kącik ust maluszka i delikatnie „odłącz” go od piersi. Po chwili spróbuj ponownie przystawić smyka. Na pewno tym razem wszystko pójdzie wam duuuużo lepiej. [CMS_PAGE_BREAK] 2. Karm często, nawet... bardzo często! Co prawda nie musisz liczyć, ile razy podajesz dziecku pierś, jednak w przypadku noworodka jest to minimum osiem razy na dobę (czyli co trzy godziny). Tak naprawdę nie jest ważne, jak dużo dziecko wypije mleczka za każdym razem. Jeśli mniej, to po prostu szybciej zgłodnieje. A wtedy możesz znowu podać mu pierś. Żaden problem! 3. Przy każdym posiłku proponuj obie piersi. Jednak uwaga: rób to z głową! Na pewno pamiętasz, że na początku każdego karmienia mleko jest dość wodniste i wypływa szybko, często wręcz tryska. Dziecko nie musi wkładać wysiłku w ssanie: po prostu połyka pokarm. Potem, gdy pojawia się mleko drugiej fazy – bardziej gęste i bogatsze w składniki odżywcze – maluszek musi solidnie się napracować. Jeśli jest trochę leniuszkiem (albo ma mniej siły), to szybko się zniechęca i przerywa ssanie. Jednak gdy podasz mu drugą pierś, chętnie skorzysta, bo mleczko znów płynie łatwo. Ale będzie to znów mało kaloryczny pokarm. Dlatego zawsze, zanim podasz dziecku drugą pierś, sprawdź, czy wszystko już wypiło z pierwszej. Powinna zrobić się miękka. Naciśnij ją, jakbyś chciała odciągać pokarm ręcznie. Jeśli wypływają tylko krople mleka, to wszystko jest w porządku i możesz zaproponować drugą pierś. Jeżeli jednak pokarm tryska, jeszcze raz przystaw maluszka do tej, z której przed chwilą jadł. Uwaga! Jeśli poprzednio malec jako pierwszą ssał prawą pierś, a potem lewą, kolejny posiłek zacznij od lewej. Trzeba dokarmić Może się jednak zdarzyć, że mimo tego, że wszystko robisz dobrze, dziecko rzeczywiście się nie najada. Skontaktuj się wtedy z poradnią laktacyjną (adresy i numery telefonów znajdziesz na stronie: www.laktacja.pl). Być może uda się skorygować błędy i wszystko będzie w porządku. Jeśli jednak wizyta niewiele zmieni, idź z malcem do pediatry. Gdy rzeczywiście smyk zbyt mało przybiera na wadze, konieczne może być dokarmianie. Pediatra podpowie, ile mleka podać dziecku i jaką mieszankę wybrać. Ale z karmienia piersią nie rezygnuj. Bo nawet niewielkie ilości pokarmu to dla malucha skarb i swego rodzaju szczepionka chroniąca przed alergią oraz zarazkami. Dlatego zawsze na początku karmienia podawaj pierś, a dopiero potem dodatkowe mleko. Ważne, by dziecko wypiło chociaż kilka łyków twojego pokarmu. Na zdrowie :-) Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Są skuteczne sposoby, by poradzić sobie z nadmiarem mleka. Jeśli zastosujesz się to tych rad będzie wszystko w porządku, a w piersiach będzie tyle pokarmu, ile trzeba.
Droga Redakcjo! Wczoraj wyszłam ze szpitala po porodzie. Piłam herbatki na laktację, bo miałam mało mleka, a teraz jest go aż za dużo! Piersi mam twarde, pokarm wręcz tryska. Co z tego? Szymuś chwilę ssie, a potem z całej siły odrywa się od piersi i krzyczy wniebogłosy. Muszę odciągać pokarm i podawać mu z butelki. Piersi strasznie mnie bolą. Co mam zrobić, by synek znów normalnie ssał? Pomocy! Iza To, co opisuje Iza to nawał mleczny. Pełne piersi są znakiem, że organizm zaczął pracować pełną parą i wytwarza mnóstwo mleka. Piersi są dobrze stymulowane ssaniem dziecka, bez zarzutu pracują hormony odpowiedzialne za wytwarzanie pokarmu. Tak więc wszystko jest w porządku, bo u prawie każdej kobiety między 2. a 6. dobą po porodzie dochodzi do nawału. Nagle pojawia się bardzo dużo pokarmu. Tak się dzieje też u mam, które bały się, że mają za mało mleka. Chociaż nawał mleczny jest czymś normalnym, jednak trzeba sobie z nim mądrze poradzić. Nieumiejętne postępowanie może doprowadzić do tego, że dziecko zniechęci się do jedzenia (gdy pierś jest zbyt twarda, maluszek nie może jej ssać). A kiedy pokarm zaczyna gwałtownie tryskać, dziecko krztusi się nim, wręcz nie może złapać oddechu. Jedzenie w takich warunkach na pewno nie jest zbyt przyjemne. Nawał mleczny może mieć również dla ciebie nieprzyjemne konsekwencje, gdyż zalegający w kanalikach mlecznych pokarm często doprowadza do stanów zapalnych piersi. Ale nic się nie martw. Są skuteczne sposoby, by poradzić sobie z nadmiarem mleka. Jeśli zastosujesz się to tych rad, za kilka dni wszystko będzie w porządku, a w piersiach będzie tyle pokarmu, ile trzeba. Zrób sobie przed karmieniem ciepły prysznic lub okład na piersi Okład może być z pieluszki zmoczonej ciepłą wodą. Pobudzi to wypływ pokarmu. Dobrym pomysłem jest również pomasowanie piersi tuż przed karmieniem (pamiętaj o kierunku: zawsze w stronę brodawki). Rób to jednak bardzo delikatnie – piersi absolutnie nie powinny cię boleć. Zachęcaj maluszka do ssania Podawaj mu pierś nie tylko wtedy, gdy płacze z głodu, ale też kiedy czujesz, że pierś się przepełnia (możesz nawet dziecko rozbudzić). Pamiętaj tylko, by przed karmieniem odciągnąć trochę mleka (ręcznie lub laktatorem). Wystarczy tyle, by otoczka zrobiła się miękka. Chodzi o to, by dziecko mogło uchwycić pierś. Dyskutuj na forum: Jakie problemy, gdy karmisz piersią? [CMS_PAGE_BREAK] Pilnuj, by pierś nie stała się twarda Gdy czujesz, że się przepełnia, a maleństwo nie ma ochoty ssać, odciągaj pokarm (ręcznie lub laktatorem). Ale uwaga: nie do ostatniej kropli, gdyż w ten sposób jeszcze bardziej pobudzasz piersi do pracy (i mleka będzie jeszcze więcej). Rób to tylko do momentu, aż wyraźnie poczujesz, że pierś zrobiła się bardziej miękka. Zmieniaj pozycje, w jakich karmisz To bardzo ważne. Jeśli podawałabyś maluszkowi pierś zawsze w jednej i tej samej pozycji (np. leżącej), to nie wszystkie kanaliki mleczne będą w jednakowy sposób opróżniane. W niektórych może dojść do zastojów pokarmu i stanów zapalnych. Po karmieniu połóż na piersi chłodny okład Możesz go zrobić np. z tetrowej lub flanelowej pieluszki zmoczonej w wodzie. Pomagają również okłady z liści białej kapusty, tylko trzeba je w specjalny sposób wcześniej przygotować. Liście pognieć, a potem włóż na kilka minut do lodówki. Sok z kapusty działa lekko przeciwzapalnie oraz hamuje laktację. Po takim okładzie umyj pierś, zanim następnym razem podasz ją dziecku. Zrezygnuj z herbatek laktacyjnych Zamiast naparów z kopru włoskiego, anyżku czy rumianku możesz przez 1–2 dni pić dwa razy dziennie herbatkę z szałwii (hamuje laktację). Nie ograniczaj jednak w ogóle picia napojów. Są potrzebne, mleko musi przecież się tworzyć. Uwaga na powikłania Nawał mleczny może spowodować problemy, jeśli nie zadbasz o piersi. - Zapalenie piersi. Zdarza się u prawie 25% karmiących mam, najczęściej między drugim a piątym tygodniem po porodzie. Pierś jest czerwona, gorąca, bolesna. Możesz mieć dreszcze, bóle głowy, gorączkę powyżej 38°C. Jak najczęściej karm dziecko, zaczynając od chorej piersi. Jeśli bardzo cię boli, weź środek przeciwbólowy z paracetamolem. Gdy nie ma poprawy, idź do lekarza. Może zapisać antybiotyk (będziesz mogła nadal karmić). - Ropień. Zwykle to powikłanie nieleczonego lub zbyt późno leczonego zapalenia piersi. Guzek jest bolesny, wyczuwalny przez skórę. Może pojawić się wysoka gorączka. Jak najszybciej idź do lekarza. Trzeba wykonać USG piersi. Konieczne będzie opróżnienie igłą lub nacięcie ropnia. Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Niezależnie, czy masz małe, czy duże piersi, uwierz, że uda ci się karmić naturalnie. Musisz tylko wiedzieć jak. I nie załamuj się kłopotami – miną!
Chociaż modyfikowane mieszanki są coraz lepsze, to nigdy nie będą takie, jak pokarm mamy. W twoim mleku są nie tylko najlepszego gatunku węglowodany, tłuszcze, białka, witaminy i składniki mineralne, ale również enzymy trawienne oraz przeciwciała chroniące przed chorobami. To najlepsza szczepionka, którą możesz podać swojemu dziecku. Dlatego spróbuj karmić piersią, nawet jeśli początki nie są łatwe. Ten pierwszy raz U większości kobiet mleko pojawia się już w czasie ciąży, u innych dopiero po porodzie. Nie martw się jednak, jeśli dziecko jest na świecie, a ty nie masz jeszcze dużej ilości pokarmu. Tak naprawdę zaraz po urodzeniu maluszek nie jest głodny: ma przecież jeszcze zapasy z życia płodowego. Na pierwszy raz wystarczy mu mniej więcej tyle mleka, ile zmieści się na małej łyżeczce od herbaty. Jak najszybciej po porodzie przystaw dziecko do piersi. Najlepiej jeśli to się stanie w pierwszych dwóch godzinach. Zwykle wtedy maluszek jest ciekawy świata, a jednocześnie oszołomiony warunkami, w jakich się znalazł. Żeby poczuć się bezpiecznie, chętnie przytuli się i napije mleka. Potem zaśnie i to nawet jeśli nic nie zje (jest zmęczony wędrówką na świat). Może nie wykazywać dużego zainteresowania ssaniem nawet przez kolejnych 36 godzin, co nie jest korzystne dla twojej laktacji. Właśnie dlatego lepiej przystawić maluszka do piersi jeszcze w pierwszych dwóch godzinach życia. Ważne odruchy Zastanawiasz się, czy noworodek potrafi ssać? Trochę ćwiczył to już w życiu płodowym: ssał wtedy kciuk, chociaż oczywiście to nie jest to samo, co ssanie mleka z piersi. Na szczęście jednak malec rodzi się z dwoma ważnymi odruchami: - szukania piersi: kiedy dotkniesz brodawką ust dziecka, otworzy ono szeroko buzię, szukając piersi; - ssania: gdy w buzi maleństwa znajdzie się pierś, zacznie ją ssać. Nie podawaj jednak maluszkowi smoczka (także uspokajaczka), gdyż sposób jego ssania jest inny, płytszy. Jeśli dziecko przyzwyczai się do tego, może potem tak samo ssać pierś. Nie wypije z niej całego mleka, a wtedy następnego dnia będzie go mniej (pokarmu wytwarza się bowiem tyle, ile maluszek wypija). Podawanie maluszkowi smoczka w pierwszych sześciu tygodniach życia jest jedną z głównych przyczyn niepowodzeń karmienia piersią. Mleko się zmienia To jedna z niezwykłych właściwości twojego pokarmu. W pierwszych dniach po porodzie w piersiach pojawia się siara (jest gęsta, żółtawa, bogata w białko). Zawiera wyjątkowo dużo przeciwciał chroniących dziecko przed alergią oraz infekcjami. Siara to bardzo cenny pokarm, dlatego tak ważne jest, żeby dziecko zaraz po urodzeniu ssało twoją pierś. Po 2–3 dniach pojawia się mleko przejściowe, a po dwóch tygodniach – dojrzałe. Jest bardziej kaloryczne niż siara, ma więcej tłuszczu i laktozy (cukru mlecznego). Nadal zawiera dużo przeciwciał odpornościowych. Warto pamiętać, że pokarm zmienia się też w trakcie każdego karmienia: na początku jest bardziej wodnisty (zaspokaja więc pragnienie), potem staje się kaloryczniejszy, ma też więcej tłuszczu (a jest on bardzo potrzebny dla mózgu). [CMS_PAGE_BREAK] Uwaga: jeśli dziecko ssało bardzo krótko, 2–3 minuty, to raczej się nie najadło, tylko napiło. Nie wyssało bowiem bardziej wartościowego mleka drugiej fazy. Szybko potem będzie głodne. Dlatego nie czekaj trzy godziny do następnego karmienia, tylko podaj pierś, gdy będzie chciało ssać. I nie pozwalaj maluszkowi przysypiać przy jedzeniu. Jeśli widzisz, że usypia, próbuj go rozbudzać, np. łaskocząc w policzek, stópkę. Co jest w mleku mamy - Woda. Idealnie czysta, ponieważ została przefiltrowana przez twój organizm. - Białko. Jest lekkostrawne, świetnie przyswajalne. - Tłuszcze. Niezbędne, szczególnie dla mózgu i całego układu nerwowego. Uwaga: to, co jesz, ma wpływ na rodzaj tłuszczu zawartego w twoim mleku. Koniecznie dwa razy w tygodniu jedz ryby i orzechy (jeśli nie masz alergii). Zawierają one bowiem długołańcuchowe, wielonienasycone kwasy tłuszczowe (LC-PUFA): arachidonowy i dokozaheksaenowy. To ich szczególnie potrzebuje mózg! - Węglowodany. Głównie laktoza. To jej twoje mleko zawdzięcza swoją słodycz. Rodzajem węglowodanów są też prebiotyki, które pobudzają namnażanie się „dobrych bakterii”, korzystnych dla odporności. - Enzymy. Ułatwiają trawienie. - Witaminy. Poza witaminą D3 i K w twoim mleku są wszystkie potrzebne niemowlęciu. Świetnie przyswajalne. - Składniki mineralne. Jest ich dokładnie tyle, ile potrzebuje niemowlę. W dodatku w dobrych proporcjach. - Składniki wzmacniające odporność: to m.in. immunoglobuliny, limfocyty, interferon, neutrofile. Lekarze mówią, że karmienie piersią to najlepszy prezent, jaki możesz dać dziecku. Poza tym że jest miłe, pomaga chronić przed wieloma chorobami! Lekcja pierwsza 1. Ujmij pierś od dołu, czterema palcami podtrzymaj ją pod spodem, a kciukiem od góry. Połaskocz usta dziecka brodawką, przesuwając nią w dół i w górę. 2. Gdy maleństwo otworzy buzię, energicznym ruchem drugiej ręki przytul je do siebie. Uwaga: zawsze przysuwaj dziecko do piersi, nie odwrotnie! 3. Maleństwo powinno mieć w buzi brodawkę i dużą część otoczki. Jego wargi muszą być wywinięte. Wyraźnie usłyszysz postękiwanie – to odgłos połykania mleczka. 4. Jeśli dziecko źle uchwyciło pierś, słyszysz cmokanie, przerwij karmienie. Włóż mały palec w kącik jego ust. Potem spróbuj raz jeszcze przystawić je do piersi. 5. Potrzymaj malca w pozycji pionowej, by odbiło mu się połknięte powietrze. Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Najczęstszym powodem rezygnowania z karmienia piersią jest strach, że maleństwo się nie najada. Przeczytaj, jak zwiększyć laktację.
Droga Redakcjo! Gdy tylko dowiedziałam się, że jestem w ciąży, postanowiłam, że będę karmić moje dziecko naturalnie. Mam małe piersi, ale czytałam, że nie ma to wpływu na ilość mleka. Niestety, po porodzie pokarmu prawie nie było! Przystawiałam córcię do piersi, ale nie miała co jeść! Próbowała, płakała, aż w końcu się zniechęciła i zmęczona zasnęła. Następnego dnia było tak samo i w końcu położna dała jej butelkę z mlekiem. Asia piła, cała szczęśliwa, aż postękiwała! Pokarm pojawił się u mnie po trzech dniach. Tak się cieszyłam! Spokojnie zniosłam nawał, nocne wstawanie. Niestety, po kilku dniach znów mleka było mało. Piersi stały się miękkie. Bardzo rzadko czuję, jak napływa do nich pokarm. Piję herbatki mlekopędne, ale to niewiele pomaga. Boję się, że Asia się nie najada. Nie chcę podawać córeczce butelki z mlekiem. Jak zwiększyć laktację, co robić? Tak bardzo chciałabym karmić... Dominika, mama miesięcznej Asi Nie tylko Dominika ma takie problemy. Najczęstszym powodem rezygnowania z karmienia piersią jest właśnie strach, że maleństwo się nie najada. Rzeczywiście, możesz mieć mniej mleka, gdy np. czymś się zdenerwujesz (stres powoduje zmniejszenie laktacji). Prawie każdej mamie zdarzają się też kryzysy laktacyjne, kiedy pokarmu jest mniej. I to nie tylko tuż po porodzie; podobne kłopoty pojawiają się też pod koniec trzeciego oraz w szóstym tygodniu życia maluszka. Dziecko po prostu rośnie i chce troszkę więcej zjeść. A mamie wydaje się, że traci pokarm, skoro maleństwo po jedzeniu płacze. Nie trzeba jednak rezygnować z karmienia piersią. Kryzysy są przejściowe. Znamy sposoby, by zwiększyć laktację! Karm malca jak najczęściej Podawaj pierś, kiedy tylko dziecko ma ochotę ssać. Nawet co godzinę! Najlepiej na cały dzień połóż się z nim do łóżka. Częste ssanie spowoduje, że mleka pojawi się więcej i kryzys zostanie przełamany. Za każdym razem proponuj ssanie obu piersi, zaczynając od tej, z której malec ostatnio jadł. A co zrobić, jeśli malec podsypia i nie chce tak często ssać? Podawaj mu pierś nie rzadziej niż co trzy godziny (a w nocy co najmniej raz go nakarm). Pomiędzy karmieniami spróbuj dodatkowo odciągać mleko. Nie martw się, że nie będzie go później dla dziecka. Wręcz przeciwnie: im więcej maluszek wyssie i ty odciągniesz, tym więcej piersi „wyprodukują” na następny raz. Poza tym mleko wytwarza się na bieżąco. Po 2–3 dniach będziesz mieć tyle pokarmu, ile trzeba. Dbaj, by malec dobrze ssał W ustach dziecka powinna się znaleźć brodawka wraz z dużą częścią otoczki. Gdy smyk je, słychać charakterystyczne postękiwanie. Jeśli maluszek zbyt płytko chwyta pierś lub nieprawidłowo ssie (słyszysz wtedy raczej cmokanie), to nie może do końca opróżnić piersi. A wtedy następnym razem „wyprodukuje” ona mniej mleka. Od razu przerwij takie nieefektywne ssanie, delikatnie wkładając mały palec w kącik ust maluszka. Po chwili spróbuj jeszcze raz przystawić go do piersi. Na pewno uda ci się to zrobić lepiej! [CMS_PAGE_BREAK] Karm w nocy Wzrasta wtedy stężenie prolaktyny, czyli hormonu, od którego zależy, ile mleka masz w piersiach. Nocny pokarm jest również znacznie bardziej bogaty w tłuszcz oraz kalorie. Dzięki temu twoje maleństwo będzie szybciej przybierać na wadze. Zrelaksuj się Postaraj się, żeby czas karmienia był przeznaczony tylko dla dziecka. Słuchaj muzyki, którą lubisz, zwracaj się pieszczotliwie do maleństwa. Czas karmienia ma być dla was przyjemnością! Dużo pij Dziennie około 2–2,5 litra napojów (wliczając w to także np. zupę). Możesz pić niegazowaną wodę mineralną, soki owocowo-warzywne, ziołowe i owocowe herbatki, mleko oraz mleczne napoje. Trzy razy dziennie wypij filiżankę ziół mlekopędnych (anyżek, koper włoski). Nie podawaj smoczka Smoczek ssie się nieco inaczej niż pierś, płycej. Gdy dziecko będzie potem tak samo ssało pierś, to nie wypije z niej całego mleka. Jeśli musisz dokarmiać maleństwo (bo tak zdecydował lekarz), staraj się nie robić tego butelką, tylko np. łyżeczką, kubeczkiem. Czy dziecko się najada? Jeśli karmisz piersią, nie wiesz, ile dziecko wypija mleczka na każdy posiłek. Nie jest jednak ważne, ile dokładnie zjadło (każdy maluszek ma przecież inne potrzeby), tylko czy się najada. Jak to sprawdzić? Zwróć uwagę: - Ile i jak je. Maluszek powinien jeść minimum 8 razy na dobę. Za każdym razem musi to być jednak intensywne ssanie piersi (a nie przysypianie przy niej!) co najmniej przez 10 minut. - Jak przybiera na wadze. W pierwszym kwartale życia dziecko powinno przybierać na wadze tygodniowo 120–240 g (na dobę: 17–34 g). - Jak się zachowuje. Najedzony maluszek w okresach, gdy nie śpi, zwykle jest aktywny i zadowolony (choć oczywiście może też w ciągu dnia płakać, np. z powodu kolki, zmęczenia). Ważne: Jeśli czujesz, że masz mało mleka i wydaje ci się, że dziecko się nie najada, zwróć się o pomoc do najbliższej poradni laktacyjnej. Działają przy szpitalach położniczych, szkołach rodzenia (informację znajdziesz na stronie: www.laktacja.pl). Doradca m.in. podpowie, jak prawidłowo przystawiać dziecko do piersi. Napiszemy o tym w następnym numerze „Mamo to Ja”. Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Według najnowszego kalendarza rozszerzania diety rybę podajemy w siódmym miesiącu życia dziecka. Czy ryba może uczulać dziecko?
Moją starsza córka (10 lat) pierwsze rybne danie zjadła jako dwulatka. Teraz po raz drugi zostałam mamą i przeczytałam w kalendarzu rozszerzania diety, że obecnie ryby podaje się już siedmiomiesięcznym dzieciom. Wydawało mi się, że ryby uczulają. A może jednak tak nie jest? Justyna z Grudziądza Rzeczywiście, według najnowszego kalendarza rozszerzania diety rybę podajemy w siódmym miesiącu życia dziecka. To dlatego, że zawiera ona wyjątkowo cenne składniki, które trudno znaleźć w innych pokarmach. Są to przede wszystkim kwasy tłuszczowe omega-3 (dobrze działające na serce, mózg, układ nerwowy i odporność dziecka). Jako pierwsze danie rybne najlepsza jest ryba ugotowana na parze, dodana np. do zupy jarzynowej. Pod koniec pierwszego roku malec może zjeść rybę pieczoną w folii (polecam ryby morskie: dorsza, halibuta, makrelę, solę, śledzia, tuńczyka, łososia, morszczuka i mintaja). Popularna w naszych sklepach panga jest hodowana w zanieczyszczonych wodach, dlatego jej mięso może zawierać toksyny. Powinna jej unikać cała rodzina, a nie tylko dziecko. Starszemu maluchowi od czasu do czasu można zaproponować rybkę z puszki, najlepiej szprotkę albo sardynkę (zjada się je z kręgosłupem, w którym jest dużo wapnia). Lepiej nie podawać dziecku ryb smażonych ani wędzonych – te pierwsze są ciężkostrawne, te drugie mogą zawierać szkodliwe związki powstałe podczas wędzenia. Alergia na ryby zdarza się, ale rzadko. Czasem objawy uczulenia są bardzo silne (np. astma), dlatego proszę wprowadzać rybę do diety dziecka bardzo powoli. Konsultacja merytoryczna prof. dr hab. n. med. Mieczysława Czerwionka-Szaflarska Pediatra, alergolożka, gastrolożka, wiceprezeska Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego. Pracuje m.in. w Wyższej Szkole Gospodarki w Bydgoszczy
Jak pomóc dziecku przetrwać alergią na pyłki?
Na dworze piękne słońce, a dziecku leje się z nosa. Wygląda na gorzej chorego niż zimą! To może być alergia na pyłki, bardzo podstępna o tej porze roku. Jak ją przetrwać? Możesz pomóc dziecku stosując się do kilku naszych rad.
Objawy wiosennego uczulenia często do złudzenia przypominają przeziębienie. Dziecko ma katar, kaszel, lekką gorączkę, boli je głowa i wyraźnie źle się czuje. Tyle że powodem tych kłopotów nie są wirusy czy bakterie, tylko pyłki. Mocno już pylą drzewa, a niedługo dadzą o sobie znać również trawy. Atak pyłków na nos W maju najbardziej dokuczają alergikom leszczyna, olcha, topola, wierzba, dąb i brzoza. Ich pyłków gołym okiem nie widać, są mikroskopijnej wielkości i dlatego tak łatwo wnikają do organizmu – przez nos i gardło. Zdrowemu dziecku nie wyrządzają żadnej krzywdy. Jednak układ odpornościowy alergika popełnia błąd i zamiast w ogóle się nimi nie przejąć, zwalcza je tak, jakby to były chorobotwórcze wirusy i bakterie. Wytwarza histaminę oraz inne substancje powodujące stan zapalny. Efekt? Pojawia się wodnisty, bardzo obfity katar oraz łzawienie oczu, które stają się nadwrażliwe na światło. Wiosenny alergiczny katar jest charakterystyczny: maluszkowi ciurkiem leje się z nosa. Czasem staje się zatykający i utrudnia oddychanie. Najdrobniejsze pyłki mogą wnikać głębiej i atakować dolne drogi oddechowe: głównie oskrzela. Pojawiają się wówczas poważniejsze objawy: kaszel, tzw. obturacyjne zapalenie oskrzeli, a nawet duszność. W takim wypadku od razu idź z malcem do lekarza. Nie tylko spacer Największe problemy dziecko ma na dworze. Szczególnie jeśli mieszka w mieście. Drobniutkie pyłki łączą się bowiem z cząsteczkami samochodowych spalin oraz innych zanieczyszczeń przemysłowych i ze zdwojoną siłą atakują błonę śluzową dróg oddechowych. Dlatego maluchów uczulonych na pyłki zdecydowanie więcej jest w miastach. Alergeny wnikają też do mieszkań (otwieramy okna), dlatego w domu maluch też nie zawsze czuje się najlepiej. Zobacz też: Są zwierzęta bezpieczne dla alergika Pierwsza pomoc Gdy dziecko na spacerze dostaje kataru, wróć z nim do domu. Jeśli masz przy sobie trochę wody, od razu przemyj mu buzię: to przyniesie mu ulgę. Po powrocie do domu umyj je, a najlepiej też wykąp (spłuczesz pyłki). Zmień mu ubranie, a to, w którym był na spacerze, upierz (pełno na nim alergenów). Kurtkę włóż do zamykanej szafy. Jeśli malca nadal męczy katar, wpuść mu do nosa sól fizjologiczną albo wodę morską w spreju (np. Stérimar, Marimer). Możesz też podać dziecku jakiś lek antyhistaminowy, który zmniejszy objawy kataru, np. Claritine, Clemastinum. Gdy maluchowi łzawią oczy, warto wpuścić do ich kącików po kropli soli fizjologicznej. Jeśli to nic nie daje albo malec zaczyna kasłać, idź z nim do lekarza. Dziecku nie pomogą bowiem typowe leki stosowane przy przeziębieniu. Leki małego alergika Jeżeli pediatra podejrzewa, że przyczyną kłopotów jest uczulenie, skieruje malca do alergologa. A on zaleci odpowiednie leki. Zwykle są to doustne środki antyhistaminowe (np. Zyrtec, Xyzal, Aerius), antyalergiczne krople do oczu oraz spreje do nosa (np. Flixonase, Rhinocort). Jeśli pyłki atakują też oskrzela i pojawia się kaszel, alergolog często zaleca również specjalne lekarstwa podawane w formie wziewnej (np. Flixotide, Pulmicort). Dzieci wdychają je przez specjalną tubę (kupisz ją w aptece). Chociaż leki wziewne to głównie środki sterydowe, nie bój się ich. Działają głównie w oskrzelach, czyli tam, gdzie toczy się proces zapalny. Jeszcze do niedawna alergię na pyłki miały tylko starsze dzieci i dorośli. Dziś cierpią na nią nawet niemowlęta. Gdy objawy, jakie ma malec, staną się mniej dokuczliwe (po sezonie pylenia), alergolog może zalecić testy sprawdzające, na co konkretnie maluch jest uczulony. Zwykle jednak wykonuje się je dopiero od trzeciego roku życia. Czekaj na deszcz Na co dzień wybawieniem dla alergika jest deszcz. Wraz z nim spadają na ziemię pyłki. Właśnie dlatego najlepiej wychodzić z maluszkiem na spacer, gdy tylko przestanie padać. Mniej pyłków w powietrzu jest też wieczorami, najwięcej – rano. Mieszkanie staraj się wietrzyć późnym wieczorem albo w nocy. W ciągu dnia okna powinny być raczej zamknięte, zwłaszcza jeśli są od strony ogrodu lub trawnika. A jeżeli wybieracie się w podróż samochodem, podczas jazdy zamykaj okna i wywietrzniki, gdyż pęd powietrza wpycha pyłki do samochodu. Najlepiej, jeśli w aucie jest klimatyzacja z filtrem przeciwpyłkowym. Uwaga na jedzenie Jeżeli malec jest uczulony na pyłki, może też reagować alergią na niektóre owoce i warzywa. Dochodzi wtedy do tzw. reakcji krzyżowej. Dzieci uczulone na bylicę często nie mogą jeść bananów i melonów, a na pyłki traw – pomidorów i ziemniaków. Jabłek, orzechów oraz selerów zwykle nie lubi malec uczulony na brzozę. Nie zmuszaj go do nich! Nie podawaj też maluchowi miodu, a do picia – ziołowych naparów. I nie przemywaj mu nimi skóry! Zobacz też: Kalkulator alergii krzyżowych Konsultacja merytoryczna dr Leszek Olchowik Specjalista w zakresie alergologii, pulmonologii oraz pediatrii, wieloletni pracownik Centrum Zdrowia Dziecka oraz Kliniki Pediatrii i Poradni Mukowiscydozy w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie. Obecnie pracuje w Szpitalu św. Anny w Piasecznie
Mleczna alergia zdarza się coraz częściej. Uczulony maluch nie może jeść niczego, co zawiera mleko! Ale co z jego zębami i kośćmi? Jak mądrze jeść na takiej diecie?
Próbowałam bezmlecznej diety przez miesiąc. Dokładnie studiowałam etykiety produktów, które kupowałam. Tych, na których producent nie podał wszystkich składników (tak jest na niektórych gatunkach pieczywa czy wędlin), po prostu nie kupowałam. I jak? Teraz wiem, że stosowanie bezmlecznej diety to rzecz karkołomna, bo mało co można jeść, a w dodatku trudno stwierdzić, czy przy okazji nie „zjada się” za mało wapnia. Bo przecież mleko, sery i jogurty mają go najwięcej. Tymczasem ten pierwiastek jest szczególnie ważny dla małego dziecka, którego kości nie tylko rosną, ale też się mineralizują. Jeśli malec dostanie za mało wapnia, będą one słabe i łamliwe. Co więc robić, gdy dziecko ma alergię na mleko? Wspólnie ze specjalistą odpowiadamy na wasze pytania. Czy krostki na buzi niemowlęcia zawsze oznaczają alergię na mleko Oczywiście, że nie. Skóra niemowlęcia jest niedojrzała, łatwo pojawiają się na niej różne krostki, grudki, zaczerwienienia. Ich powodem może być źle dobrany kosmetyk albo np. prosaki, łojotokowe zapalenie skóry. Tak naprawdę to, czy krostki są oznaką alergii, może stwierdzić tylko doświadczony lekarz, najlepiej dermatolog dziecięcy. Przy zmianach alergicznych charakterystyczne jest to, że skóra jest sucha, napięta, a policzki wyglądają, jakby były polakierowane. Jakie mleko modyfikowane dla alergika - testy rodziców Dlaczego właściwie dzieci mają najczęściej uczulenie na mleko Błona śluzowa przewodu pokarmowego niemowlęcia jest jeszcze niedojrzała i bardzo przepuszczalna. Łatwo przenikają przez nią alergeny. Najczęstszym z nich jest białko mleka, bo przecież właśnie na mleku opiera się w pierwszym roku życia dieta każdego maluszka. Jak wykryć ten rodzaj alergii u niemowlęcia To naprawdę trudne, gdyż uczulenie można poznać tylko na podstawie objawów, jakie ma dziecko. Powodują one określone dolegliwości ze strony układu pokarmowego, oddechowego, skóry. O alergii świadczą przewlekłe kolki, wymioty, bóle brzuszka, biegunki. Maluszek zwykle nie chce jeść, źle przybiera na wadze, płacze po karmieniu. Wiele szkrabów ma zmiany skórne. Ale nie wszystkie. U niektórych niemowląt jedynymi objawami są przewlekły katar i kaszel. Jeśli lekarz podejrzewa, że przyczyną problemów jest mleko, może zalecić dziecku dietę bezmleczną. Po 2–3 tygodniach jej stosowania objawy powinny ustąpić. Jeśli tak się stanie, jest to potwierdzeniem, że ich przyczyną była alergia. Jeżeli nie, to znaczy, że przyczyn zdrowotnych kłopotów maleństwa trzeba poszukać gdzie indziej. Czy mój pokarm może uczulać córeczkę Nie. Poza naprawdę wyjątkowymi sytuacjami (zdarza się mniej więcej raz na dziesięć tysięcy przypadków alergii) nie ma czegoś takiego, jak uczulenie na pokarm mamy. Powinnaś jednak pamiętać, że przenika do niego wszystko, co jesz. Jeśli więc pijesz mleko, jesz twarogi, żółte sery, lubisz kefir i jogurt, to oczywiście w twoim pokarmie znajdą się białka krowiego mleka. U uczulonego malca nawet ich niewielkie ilości mogą powodować objawy alergii. Rada jest prosta: wyklucz ze swojej diety wszystko, co zawiera białko mleka, a więc mleko, a poza tym sery, jogurty, kefiry. Nie jedz też wołowiny i cielęciny: zawierają one podobne białka. Czy malec uczulony na mleko może pić mieszanki modyfikowane Absolutnie nie! Ich bazą przecież też jest mleko krowie. Co prawda mają one tak zmieniony skład, by jak najbardziej zbliżyć go do kobiecego pokarmu, ale nadal są w nich uczulające białka. Dziecku, u którego lekarz rozpoznał alergię, nie podawaj też tzw. mleka hypoalergicznego, czyli HA. Jest ono przeznaczone dla maluszków zagrożonych alergią, ale tych, u których jeszcze nie została ona rozpoznana. Białko krowiego mleka zostało w nich tylko częściowo zmienione, poszatkowane. Uczula mniej niż to zawarte w mleku modyfikowanym, jednak maluszkowi, który ma już objawy alergii, ono nie pomoże. Lekarz na pewno zaleci dziecku specjalistyczne mieszanki lecznicze, mlekozastępcze, takie jak Nutramigen, Bebilon Pepti, Bebilon Pepti MCT. Kupuje się je wyłącznie w aptece, na receptę. Malec, który dostaje Bebilon Pepti lub Nutramigen, nie będzie miał niedoborów wapnia Nie. Mieszanki dla niemowląt, zarówno te zawierające mleko modyfikowane, jak również lecznicze, mają wszystkie witaminy oraz składniki mineralne potrzebne dziecku. Również wapń. Jeśli malec wypija mieszankę mniej więcej w takiej ilości, jak zaleca lekarz, na pewno nie zabraknie mu wapnia. Synek zjada połowę tego, co powinien, co zrobić, by pił więcej Cierpliwie podawać mu lecznicze „mleko” i nie zrażać się odmowami. Problem z przyzwyczajeniem się do specyficznego smaku tego typu mieszanek mają dzieci, które poznały i polubiły już smak mleka np. z piersi lub modyfikowanego. Maluszki, które piją Nutramigen od urodzenia, problemu nie mają. Jeśli objawy alergii są niewielkie, to po rozmowie z lekarzem (jest konieczna!) możesz spróbować na początek mieszać „stare” mleko z nowym. Na początek do buteleczki wlej tylko np. 30 ml Nutramigenu, a resztę uzupełnij mieszanką, którą do tej pory malec pił. Następnego dnia powoli zwiększaj ilość mieszanki mlekozastępczej. Po kilku dniach malec będzie już ją pił samą. Gdy skończy cztery miesiące, kilka łyżek mieszanki mlekozastępczej możesz dodawać do zupek, kaszek, owoców, gotowanych warzyw, a potem naleśników, ciast. [CMS_PAGE_BREAK] Mogę podać synkowi mleko sojowe Tylko wtedy, jeśli tak zadecyduje lekarz. Sama nie eksperymentuj i nie zmieniaj Nutramigenu na mieszankę sojową. Niestety, maluchy, które mają alergię na mleko, często uczulają się na soję. Dlatego lekarze zwykle nie zalecają mieszanek sojowych alergiokom, zwłaszcza w pierwszych sześciu miesiącach życia. Mogą je za to pić maluszki z nietolerancją laktozy. To cukier występujący w krowim mleku: w mieszankach sojowych go nie ma. Jak rozszerzać dietę uczulonego maluszka Najlepiej, gdybyś karmiła go tylko piersią do końca szóstego miesiąca. Jeśli dziecko pije leczniczą mieszankę, nowe dania zacznij wprowadzać w piątym miesiącu (chyba że lekarz zadecyduje inaczej). Rób to bardzo ostrożnie, by nie przeoczyć żadnej niepożądanej reakcji alergicznej. Jako pierwsze nowe danie możesz podać zupkę-papkę, początkowo najlepiej z jednego warzywa (np. ziemniaka lub marchewki). Dodaj do niej łyżeczkę oliwy z oliwek lub oleju. Podaj dziecku 1–2 łyżeczki nowego dania. Jeśli nie pojawiają się żadne niepokojące objawy, następnego dnia daj mu go więcej. Po 2–3 dniach możesz dodać kolejne warzywo. Zupkę zagęszczaj kleikiem ryżowym lub kaszką kukurydzianą. Pamiętaj tylko, by w pierwszym roku życia nie podawać smykowi niczego, co pochodzi z mleka: czyli jogurtów, twarogów. Ostrożnie wprowadzaj jajko (żółtko w 11. miesiącu, a całe jajko w połowie drugiego roku życia) oraz ryby (w drugim roku życia). Czego jeszcze, oprócz mleka, jogurtów i serów, dziecku nie wolno jeść Praktycznie wszystkiego, w czym jest białko mleka. Czyli: chałek, bułek, wielu gatunków pieczywa, mlecznej czekolady, batonów, ciastek, gofrów, wafli, krakersów, pączków, cukierków krówek oraz toffi, zupek i sosów z proszku, napojów kakaowych w proszku, pasztetów mięsnych, gotowych potraw z ryb, kiełbas, parówek. Dokładnie czytaj wszystkie etykiety i wybieraj takie produkty, do których nie została dodana nawet odrobina mleka. Malec nie będzie mógł jeść żadnych ciast, naleśników, deserów Będzie mógł, tylko musisz je zrobić bez mleka. Do naleśników najlepiej dodaj wodę gazowaną, wtedy będą bardziej puszyste. Do ciasta nie używaj masła (są w nim też białka mleka) ani margaryny (w twardej są szkodliwe tłuszcze trans, miękka zaś nadaje się tylko do smarowania, bo pod wpływem wysokiej temperatury dobre nienasycone kwasy tłuszczowe zmieniają się w szkodliwe tłuszcze trans). Najlepiej do ciast dolewać olej (bardzo dobrze wychodzi np. zebra, marchwiowe, piernik). Zrób też biszkopt: z samych jajek i mąki. A kozie mleko jest dobre dla dziecka Nie podawaj go zamiast leczniczej mieszanki. Ma za mało żelaza i witamin z grupy B. Jego picie może spowodować anemię. Czy malec już zawsze będzie musiał być na takiej ostrej diecie Niekoniecznie. Większość dzieci wyrasta z alergii na mleko właśnie dzięki diecie! Błona śluzowa przewodu pokarmowego przestaje przepuszczać alergeny. Często dzieje się to już w drugim roku życia. Porozmawiaj z lekarzem, czy i kiedy możesz wprowadzić do diety malca mleko. Rób to powoli. Zacznij od jogurtu lub kefiru, czyli mleka „przetworzonego”: dzięki obecności w nich bakterii kwasu mlekowego organizm łatwiej je trawi. Jeśli po 2–3 dniach nie zauważysz objawów alergii, podaj dziecku większą ilość jogurtu lub kefiru, a potem twarożku. Dopiero gdy będziesz miała pewność, że malec dobrze je toleruje, podaj mu mleko. Zacznij od niewielkiej ilości: łyżeczki, dwóch. Jeśli wszystko będzie w porządku, możesz stopniowo zwiększać porcję. Dobre przepisy dla alergika Szybko nauczysz się robić desery, ciasta, placuszki, bułeczki bez dodatku mleka. Są zdrowe dla malca, a przy tym pyszne! Na stronach: www.babyonline.pl/ksiazka_kucharska, www.malyalergik.pl, www.nestle.pl, kuchnia.wp.pl znajdziesz przepisy dla dzieci na diecie – sprawdzone i wypróbowane przez bardziej doświadczone mamy. Ciekawe pomysły są też w książce Barbary Jakimowicz-Klein, „Kuchnia alergików” (wydawnictwo Astrum). Możesz je modyfikować, w zależności od upodobań smakowych twojego maluszka. Konsultacja merytoryczna dr Leszek Olchowik Specjalista w zakresie alergologii, pulmonologii oraz pediatrii, wieloletni pracownik Centrum Zdrowia Dziecka oraz Kliniki Pediatrii i Poradni Mukowiscydozy w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie. Obecnie pracuje w Szpitalu św. Anny w Piasecznie
To prawda, że ma mały żołądek, ale chyba piąte karmienie nocą to jednak przesada. Jest głodny, czy po prostu dobrze mu się zasypia przy piersi. A może podać mu butelkę.
Noworodek często je w nocy tyle samo, co w ciągu dnia. Wstajesz do niego pierwszy miesiąc, drugi, trzeci... W czwartym jesteś już mocno zmęczona, w szóstym wykończona! I marzysz, by wreszcie dziecko przespało całą noc. Jak długo nocne jedzenie jest potrzebne? Przerwa między karmieniami noworodka nie powinna być dłuższa niż sześć, siedem godzin Tak/nie To prawda, nocna przerwa nie powinna być dłuższa, ale tylko w pierwszych tygodniach życia. Dziecko wypija wtedy nie więcej niż 100 ml mleka (często mniej). Twój pokarm jest przy tym lekkostrawny, więc szybko „znika” z żołądka, a malec po kilku godzinach budzi się z głodu. Jeśli masz mało mleka, nie broń się przed nocnymi karmieniami – to właśnie wtedy stężenie prolaktyny (hormonu, od którego zależy ilość pokarmu) jest duże. Jeśli noworodek przesypia noc, trzeba go obudzić na karmienie Tak/nie Tylko wcześniaka albo maluszka, który miał problemy tuż po porodzie, np. żółtaczkę, osłabione napięcie mięśniowe. Może być wtedy słabszy, więcej spać, nie domagać się jedzenia. Musisz go budzić na karmienie. Pamiętaj, najdłuższa przerwa nie powinna przekraczać w nocy sześciu godzin. Noworodek powinien jeść minimum osiem razy na dobę. Nie musisz go mocno rozbudzać, wystarczy, że przystawisz na kilka minut do piersi. Zwróć jednak uwagę, czy dobrze ssie (usłyszysz wtedy wyraźne odgłosy połykania, przypominające postękiwanie). Jeśli maleństwo od razu usypia przy piersi, delikatnie je rozbudź, np. zmieniając pieluszkę. A w trakcie ssania lekko łaskocz w policzek. Gdy jednak smyk ma już dwa, trzy miesiące, dobrze rośnie, przybiera na wadze, świetnie się rozwija i ma ochotę przesypiać noc, nie ma żadnego powodu, by go budzić na jedzenie. Jesteś szczęściarą, że możesz się wyspać! Noworodki, które dużo i często jedzą w nocy, znacznie szybciej rosną Tak Nocny pokarm ma przecież inny skład niż dzienny. Nocny pokarm ma aż trzy razy więcej tłuszczu niż w ciągu dnia. Poza tym w nocy dziecko śpi, nie traci więc energii na ruch. Właśnie dlatego nocne karmienia są szczególnie korzystne dla niejadków i maluszków słabo przybierających na wadze. Lepiej często nie podawać piersi w nocy, bo noworodek będzie grubaskiem Nie Dzieci karmione piersią raczej nie mają problemów z otyłością. Jeśli nawet w wieku niemowlęcym przybierają na wadze (to często się zdarza), gdy zaczynają chodzić, szybko stają się szczuplejsze. W twoim pokarmie jest bowiem specyficzny rodzaj tłuszczów (głównie kwasy tłuszczowe z grupy omega-3). Tkankę tłuszczową, jaka się z nich tworzy, łatwo potem jest „spalić”. Polecamy: Czy trzeba karmić dziecko w nocy? [CMS_PAGE_BREAK] Gdy tylko noworodek zapłacze w nocy, najlepiej od razu podać mu pierś Nie Przyczyny płaczu są różne, np. maluszkowi śni się coś nieprzyjemnego. Zdarza się też, że płaczące dziecko nadal śpi! Nie biegnij od razu go karmić, gdy tylko zakwili. Może sam zaśnie. Jeśli nie, sprawdź, czy nie zrobił kupki. Jeżeli zrobił, przewiń go, a potem zaproponuj pierś. Szybciej zaśnie. Dzięki karmieniom podnosisz IQ noworodka Tak Nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, których jest tak dużo w nocnym pokarmie, wspomagają rozwój mózgu. Ale karmienie piersią to tylko jeden z wielu czynników wpływających na iloraz inteligencji dziecka. Noworodek będzie jeść w nocy, dopóki całkiem nie odstawisz go od piersi Tak/nie Rzeczywiście często tak się dzieje, chociaż nie jest to regułą. Musisz się jednak liczyć się z tym, że niemowlę w pierwszym roku życia będzie miał ochotę w nocy ssać. Jeśli jesteś tym bardzo zmęczona, zabierz go do swojego łóżka. Nie będzie się mocno rozbudzał i szybko zaśnie. W drugim roku życia warto odzwyczajać dziecko od podjadania Tak W drugim roku życia dziecko zwykle je w nocy nie z powodu głodu, tylko raczej przyzwyczajenia. Warto je od tego odzwyczaić. Nocne karmienia są nie tylko dla ciebie męczące, ale mogą też spowodować u dziecka kłopoty z ząbkami. W pokarmie znajduje się przecież laktoza, to znaczy cukier mleczny. Może on powodować próchnicę. Wieczorem daj maluszkowi bardziej obfitą kolację (np. sporą porcję kaszki na mleku lub kanapkę z wędlinką i kakao). Gdy dziecko obudzi się w nocy, ponoś je i pokołysz, pogłaszcz po główce, podaj kubeczek z wodą. Jeszcze skuteczniejszy w tych działaniach będzie tata, bo ty możesz się dziecku kojarzyć jednak z piersią. Najważniejsze: bądź konsekwentna. Będzie to od ciebie wymagać sporo cierpliwości, ale w końcu malec przestanie w nocy domagać się jedzenia. Za to rano zje obfite śniadanie! Zobacz także: Czy jesteś gotowa na odstawienie dziecka od piersi? - TEST Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie