niemowlę, lekarz, badanie

Bilanse zdrowia dziecka – Kiedy? Jak wyglądają?

W pierwszych latach życia malec zostaje poddany wielu profilaktycznym badaniom. Dzięki temu można wcześnie rozpoznać wiele schorzeń i zapobiec ich dalszemu rozwojowi. Zobacz, co zainteresuje lekarzy.
Sylwia Niemczyk
niemowlę, lekarz, badanie
Bilanse zdrowia pozwalają zorientować się, czy dziecko dobrze się rozwija, dlatego robi się je regularnie wszystkim dzieciom. Pierwszy bilans dziecko przejdzie tuż po urodzinach: to skala Apgar. Nawet zupełnie zdrowe dziecko powinien zostać zbadane tuż po narodzinach przez lekarza, a potem co kilka tygodni pojawiać się w przychodni. Wizyty kontrolne pomogą dobrze poznać stan jego zdrowia i wcześnie zdiagnozować ewentualne problemy. W pierwszych latach życia bada się dziecko mnóstwo razy – na wszelki wypadek. Im wcześniej uda się wykryć chorobę, tym łatwiej można ją wyleczyć.

Skala Apgar – pierwsze badanie noworodka

Skala Apgar pomaga ocenić stan noworodka tuż po narodzinach. Przeprowadza się ją w pierwszych chwilach życia dziecka. Lekarz ocenia:
  • częstość oddechów,
  • akcję serca,
  • napięcie mięśniowe,
  • reakcję na cewnik przy odśluzowaniu
  • kolor skóry malucha.
Badanie skali Apgar powtarza w 3., 5., ewentualnie 10. i 20. minucie życia dziecka. Za każdą z badanych cech noworodek może dostać od 0 do 2 punktów.
Uwaga! Może się zdarzyć, że nie we wszystkich konkurencjach noworodek uzyska 2 punkty. Nie przejmuj się, jeżeli okaże się, że np. podczas pierwszego badania dziecko miało sinawą skórę na dłoniach i stopach i nie protestowało gwałtownie podczas odsysania (wtedy 1 lub 2 punkty zostają odjęte). Pewnie stało się tak, bo dziecko było zmęczone porodem. Jeśli otrzyma w sumie od 8 do 10 punktów, to znaczy, że urodził się w dobrym stanie.

Czytaj więcej: Skala Apgar – jak ocenia się noworodka.
Redakcja poleca: Bilans roczniaka: co powinno umieć roczne dziecko - film
Co powinno umieć roczne dziecko i co lekarz sprawdza podczas wizyty kontrolnej? Ważne etapy rozwoju dziecka omawia pediatra.

Badanie słuchu noworodka

W 2. dobie życia noworodek jest badany pod kątem wykrycia wad słuchu. Dzięki temu dzieci, które od początku gorzej słyszą lub nawet nie słyszą wcale, zostaną wcześnie zdiagnozowane i zaczną być leczone, a to oznacza, że w przyszłości mają szansę mówić i normalnie się rozwijać. Na czym polega badanie słuchu? W przewodzie słuchowym dziecka umieszcza się czułą sondę (to nie boli). Rejestruje ona cichy sygnał, który powstaje w tzw. ślimaku, który jest w uchu wewnętrznym. Jeżeli badanie wypada pozytywnie, oznacza to, że dziecko słyszy.
Uwaga! Jeśli wyniki są nieprawidłowe, noworodek zostaje skierowany na dokładniejsze badania. Pamiętaj jednak, że nie oznacza to jeszcze, że dziecko jest chore. To jedynie sygnał, że istnieje pewne prawdopodobieństwo choroby.

Badanie w kierunku wrodzonych chorób metabolicznych

Po drugiej dobie życia dziecko zostaje poddane jeszcze innym ważnym badaniom przesiewowym, m.in. w kierunku fenyloketonurii (to wrodzona choroba metaboliczna) i hipotyreozy (czyli niedoczynności tarczycy). Noworodkowi pobiera się z pięty kilka kropli krwi i nanosi się ją na specjalną bibułkę, która po opatrzeniu kodem paskowym wędruje do specjalistycznego laboratorium. Paski z identycznym kodem wklejane są także do książeczki zdrowia dziecka i do szpitalnej dokumentacji.
Sprawdź: Nowe badania przesiewowe noworodka przeciw 24 chorobom.

Uwaga! Jeśli wyniki badań są prawidłowe, mama nie dostaje żadnej informacji. Jeżeli zaś nie są, na adres, który podała podczas przyjęcia do szpitala, trafi informacja o tym, że trzeba wykonać badania kontrolne.

Dyskutuj na forum: Dysplazja bioder i słabe odwodzenie »

Wady postawy – pierwsze badanie bioderek

U noworodka trudno wykryć zaburzenia w budowie stawów biodrowych, dlatego u większości dzieci bioderka ocenia się dopiero po 6. tygodniu życia. Powinien zrobić to ortopeda dziecięcy, najlepiej podczas badania USG (w Polsce nie jest ono obowiązkowe, ale warto je zrobić). Rutynowe badanie, które polega na ocenie odwodzenia nóżek dziecka, nie zawsze pozwala wykryć nieprawidłowości.
Uwaga! Jeśli badanie wykaże dysplazję stawów biodrowych, lekarz może zalecić np. nakładanie dodatkowej pieluszki między nóżki dziecka, aby utrzymać je w pozycji żabki. Jeśli wada będzie poważniejsza, dziecko może przez kilka miesięcy nosić lecznicze przyrządy, np. poduszkę Frejki albo szelki Pawlika.

Badanie wzroku podczas bilansu po 1. roku

To badanie przeprowadza się dopiero, kiedy dziecko skończy roczek, na tzw. bilansie pierwszego roku. Pediatra sprawdzi, czy dziecko nie ma zeza i czy wodzi oczkami za przesuwanym nad nim palcem. Takie badanie zostanie powtórzone za rok, na kolejnym bilansie zdrowia dziecka.
Uwaga! Kiedy dziecko skończy 4 lata, powinien przejść kolejne badanie. Lekarz poprosi go, aby rozpoznał (najpierw jednym oczkiem, potem drugim) podświetlone zwierzątka na tablicy. Jeśli dziecko nie będzie w stanie tego zrobić, pediatra skieruje go na badania u okulisty. Na szczęście wczesne wykrycie wady wzroku daje dużą szansę całkowitego jej usunięcia.

Ważny jest każdy bilans zdrowia dziecka

Gdy dziecko skończy rok, dwa, cztery i sześć lat, czekają go tzw. badania bilansowe. Na wizytę musisz wcześniej zapisać go w przychodni. Lekarz sprawdzi, czy dziecko dostało wszystkie szczepionki, jakie powinien (zgodnie z wiekiem). Zwróci też uwagę na: wzrost i wagę dziecka (te wymiary mogą dużo powiedzieć o stanie zdrowia dziecka!), budowę i postawę ciała, wzrok, stan zębów i ciśnienie krwi.

Dodatkowo dla wcześniaków

Wcześniaki powinny być zbadane w 4., 8. i 12. tygodniu życia przez okulistę, który sprawdzi, czy nie cierpią na retinopatię (poważną chorobę oczu), a w ciągu trzech pierwszych miesięcy życia przez neurologa (oceni rozwój ich układu nerwowego). Czytaj więcej: Wcześniak rozwija się inaczej.

Konsultacja: dr Katarzyna Nowicka, pediatra neonatolog, Instytut Matki i Dziecka w Warszawie.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy