Ból porodowy, jego odczuwanie można łagodzić różnymi metodami
fot. Fotolia

6 sposobów na pokonanie bólu porodowego

Dla 40 proc. kobiet ból porodowy jest do zaakceptowania, 40 proc. odczuwa go jako silny, zaś 20 proc. czuje, że jest nie do zniesienia. Jak pokonać ból porodowy?
Ból porodowy, jego odczuwanie można łagodzić różnymi metodami
fot. Fotolia

Ból porodowy odgrywa w ważną rolę w czasie narodzin dziecka. Umożliwia subtelną grę hormonów, która pomaga zmagać się ze skurczami, zmobilizować siły do ogromnego fizycznego wysiłku, a potem przeżyć spełnienie i radość. Czasem jednak ból jest tak silny, że zamiast pomagać, przeszkadza. Na szczęście odczuwanie bólu można łagodzić różnymi metodami.
 

1. Dolargan (petydyna) w czasie porodu

To syntetyczny środek narkotyczny z grupy morfin. Podaje się go w zastrzyku domięśniowym lub dożylnie. Efekt przeciwbólowy zawdzięcza silnemu działaniu rozkurczowemu na wszelkie mięśnie gładkie. Stosuje się ją najpóźniej ok. trzy godziny przed końcem porodu. Najbardziej przydatny jest, gdy skurcze odczuwane są jako bardzo bolesne, a szyjka macicy pozostaje twarda i słabo się rozwiera.

Podaje się go też kobietom, które na początku porodu są przygnębione, szybko tracą siły. Środek ten nie zlikwiduje bólu, ale znacznie go ograniczy, bo rozluźnia napięte mięśnie. Ulgę poczujesz po ok. 15 minutach (zastrzyk dożylny) lub po 30 minutach (domięśniowy).
  • Co będziesz czuć po podaniu petydyny: poczujesz się pewniejsza siebie, polepszy Ci się nastrój. Łatwiej zdrzemniesz się między skurczami, by nabrać sił. Może Cię jednak ogarnąć nadmierna senność, a nawet ociężałość.
  • Jak petydyna wpływa na poród: ułatwia i przyspiesza początek porodu. Skraca okres rozwierania się szyjki macicy i zmniejsza dolegliwości z tym związane. Skurcze stają się rzadsze, ale silniejsze. Jednak, gdy mięśnie będą zbyt wiotkie, możesz słabiej przeć.
  • Czy petydyna jest bezpieczna dla Ciebie i dziecka: dolargan może powodować nudności i wymioty. Przenika z krwią matki do krwi dziecka – największe stężenie stwierdza się po ok. dwóch–trzech godzinach od podania go kobiecie. Aby noworodek nie był senny, nie miał problemów z oddychaniem i ssaniem piersi, podaje się antidotum – nalorfinę (Narcan).
     
Redakcja poleca: Jak zrobić kalendarz adwentowy z papieru?
Jeśli zastanawiasz się, jak zrobić kalendarz adwentowy z papieru, dobrze trafiłaś. Nasz jest łatwy do wykonania i efektowny, bo złoty! Dzięki kalendarzowi adwentowemu dziecku łatwiej jest czekać na gwiazdkę i prezenty. Znikające kolejne okienka kalendarza ułatwiają zrozumienie, ile jeszcze dni zostało do świąt i sprawiają, że ten czas nie dłuży się aż tak strasznie.

Zobacz też: położna radzi, co możesz robić w czasie porodu


2. Znieczulenie zewnątrzoponowe ciągłe

Środek znieczulający (bupiwakaina lub ropiwakaina) podaje się przez cienki cewnik, umieszczony w odcinku lędźwiowym, pomiędzy blaszkami opony twardej otaczającej rdzeń kręgowy. W ten sposób blokuje się nerwy przewodzące bodźce bólowe do mózgu. Stosuje się je przez cały poród, najwcześniej gdy rozwarcie szyjki macicy wynosi od 3 do 4 cm. W zależności od postępu porodu podaje się różne dawki, które można uzupełniać w miarę potrzeb. Znieczulenie to stosuje się także do cesarskiego cięcia. To najskuteczniejsza ze stosowanych metod. W 75–100 proc. zmniejsza odczuwanie bólu. Działa po 10–20 minutach (czytaj też: znieczulenie zewnątrzoponowe – zalety i wady).
  • Co będziesz czuć po podaniu znieczulenia zewnątrzoponowe: zakładanie cewnika, choć jest wykonywane w znieczuleniu miejscowym, może być nieprzyjemne, podobnie jak początkowe uczucie drętwienia i chłodu. W pierwszym okresie porodu najczęściej można chodzić. Później będziesz musiała leżeć, bo pod wpływem znieczulenia mogą wiotczeć Ci mięśnie nóg.
  • Jak znieczulenie zewnątrzoponowe wpływa na poród: t forma znieczulenia przyspiesza rozwieranie szyjki, skracając I okres porodu. Może natomiast przedłużać drugi okres – gdy nie możesz chodzić i słabiej czujesz skurcze, masz mniejszą motywację do zakończenia porodu, więc przesz mniej efektywnie. Dostaniesz wówczas oksytocynę, by przyspieszyć urodzenie dziecka. Troska o stan zdrowia zarówno Twój jak i malucha, będzie wymagała częstego monitorowania (pomiar ciśnienia krwi, tętna itp). Leż wówczas na boku – dziecko będzie lepiej dotlenione.
  • Czy znieczulenie zewnątrzoponowe jest bezpieczne dla Ciebie i dziecka: przy obecnie stosowanych metodach (nowe preparaty, w niewielkich ilościach) nie wpływa ujemnie na dziecko. U kobiet może obniżać ciśnienie krwi i – niezbyt często – powodować efekty uboczne: ból lub zawroty głowy. Zaburzenia czucia i inne powikłania są rzadkie (raz na 10–20 tys. przypadków). Znieczulenie zewnątrzoponowe wymaga stałej obecności anestezjologa.
     

Zobacz też: poród to współpraca matki i dziecka


3. Oddychanie relaksacyjne w czasie porodu

Polega na świadomym, regularnym oddychaniu w czasie skurczów. Stosuje się je przez cały poród – najczęściej do pokonania silnego bólu podczas skurczu i gdy kobieta niepokoi się tym, co czuje. Umiejętność zapanowania nad bólem zależy od kobiety.
  • Co będziesz czuć, gdy zastosujesz oddychanie relaksacyjne: początkowo może być Ci trudno uspokoić oddech, bo pod wpływem bólu staje się on nieregularny i płytki. Potem poczujesz, że masz wpływ na odczuwanie skurczów, możesz sama pomóc sobie i dziecku.
  • Jak oddychanie relaksacyjne wpływa na poród: regularne, dostosowane do rytmu skurczów oddychanie ułatwia relaks i poprawia efektywność porodu. Lepiej dotleniony organizm jest zdolny do większego wysiłku.
  • Czy oddychanie relaksacyjne jest bezpieczne dla Ciebie i dziecka: pamiętaj, że zbyt głębokie oddychanie zmniejsza dopływ krwi do mózgu i macicy.

     

Zobacz też: co może zdziałać mężczyzna przy porodzie


4. Znieczulenie bólu porodowego poprzez wodę

Wykorzystuje się rozluźniające działanie ciepłej wody (ok. 37–38°C) w formie prysznica skierowanego na brzuch i dolny odcinek kręgosłupa albo kąpieli (działa tu też różnica ciśnienia). Prysznic można wziąć w dowolnym momencie pierwszego okresu porodu. Kąpiel zalecana jest dopiero w drugiej fazie pierwszego okresu, gdy rozwarcie szyjki jest na ok. 4–5 cm i skurcze są już silniejsze.

Co pół godziny trzeba robić przerwy na chodzenie, by unormować krążenie i ciśnienie krwi. Znieczulające działanie prysznica jest natychmiastowe, ale szybko ustaje. Natomiast zanurzenie się w wodzie zmniejsza napięcie mięśni w dole brzucha i zwiększa produkcję endorfin – naturalnego hormonu przeciwbólowego. Odczujesz to po ok. 15–20 minutach.
  • Co będziesz czuć, gdy podczas porodu wejdziesz do wody: zrelaksujesz się, rozluźnisz i uspokoisz. Możesz poczuć się osłabiona, gdy nadmiernie spadnie Ci ciśnienie – powinnaś wyjść na chwilę z wanny.
  • Jak woda wpływa na poród: znacznie łagodzi przebieg porodu. Skurcze stają się mniej bolesne, ale pozostają równie efektywne. Skutecznie rozluźnia i uelastycznia mięśnie krocza. Zmniejsza tym samym ryzyko jego ewentualnych obrażeń. Ułatwia też dziecku przeciśnięcie się przez kanał rodny. Na początku porodu może osłabić skurcze.
  • Czy woda jest bezpieczne dla Ciebie i dziecka: to naturalna, bezpieczna metoda, która łagodnie oddziałuje na Twój organizm. Stosowana jest często, nawet w skromnie wyposażonych oddziałach.


Zobacz też: dlaczego kobiety krzyczą w czasie porodu


5. Aparat TENS w czasie porodu

To niewielkie urządzenie, które umożliwia delikatne drażnienie poprzez skórę zakończeń nerwów przenoszących ból z macicy i kanału rodnego. Wzdłuż kręgosłupa umieszcza się elektrody, przez które przepływa prąd o bardzo niskim natężeniu. Stosuje się go od bardzo wczesnej fazy porodu (przeczytaj, jak wygląda pierwsza faza porodu), bo wtedy przynosi największe korzyści, zwłaszcza przy bólach z krzyża, aż do końcowej fazy drugiego okresu porodu. Ogranicza nieprzyjemne odczucia związane ze skurczami porównywalnie do dolarganu. Powinna być łączona z innymi metodami: pozycjami wertykalnymi, oddychaniem.
  • Co będziesz czuć po zastosowaniu aparatu TENS: pod elektrodami możesz czuć lekkie mrowienie. We wczesnym okresie porodu skoncentrowanie się na pracy aparatu TENS pomaga w odwróceniu uwagi od skurczów.
  • Jak aparat TENS wpływa na poród: przyspiesza i łagodzi I okres porodu. Pozwala przejść przez skurcze z większym zapasem sił.
  • Czy aparat TENS  jest bezpieczny dla Ciebie i dziecka: stymulacja niskim natężeniem prądu jest na tyle słaba, że dziecko tego nie odczuwa.


Zobacz też, co pomaga urodzić dziecko


6. Masaż przed porodem

Wykorzystuje się tu dotyk, ciepło ciała i energię drugiej osoby oraz delikatny ucisk na podskórne zakończenia nerwów. Całymi dłońmi i opuszkami palców masuje się plecy, brzuch, ramiona, okolicę lędźwiową. O masaż możesz poprosić przez cały czas porodu, o ile nie przeszkadza to kobiecie. Masaż pomaga w dość dużym stopniu znieść odczucie bólu w dolnej części kręgosłupa. Rozluźnia i ogrzewa napięte mięśnie ramion, pleców, szyi.
  • Co będziesz czuć, gdy w czasie porodu będziesz masowana: rozluźnisz się, a potem poczujesz przypływ energii, by zmierzyć się z kolejnym skurczem lub wysiłkiem przy parciu. Masowanie może Cię czasem rozpraszać.
  • Jak masaż wpływa na poród: dotyk i poczucie bezpieczeństwa związane z obecnością drugiej osoby ogranicza stres, pobudza wydzielanie endorfin, relaksuje. Wyraźnie łagodzi też zmęczenie. Ułatwia odprężenie się pomiędzy skurczami.
  • Czy masaż jest bezpieczny dla Ciebie i dziecka: całkowicie korzystne działanie masażu odczuwa też dziecko. Staje się spokojniejsze. Najlepiej, jeśli masaż wykonuje osoba przeszkolona. Odpowiednich technik uczą szkoły rodzenia i położne.

Konsultacja: prof. Zbigniew Kuczyński, dr Remigiusz Rak, Krystyna Komosa.



Oceń artykuł

Ocena 6 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy