Wyniki
Laureaci
ziajka krr
Wyniki
Nivea Klub Rodzica Recenzenta
Wyniki
nivea baby 2w1 krr
Wyniki
Pampers KRR
Wyniki
Wyniki
Wyniki
Wyniki
dzień dziecka utraconego
Adobe Stock
Przebieg ciąży

Psycholog w Dniu Dziecka Utraconego: „Pamiętaj, ale idź do przodu”

Rozmowa z psycholożką, która sama przeżyła stratę dziecka, a teraz pomaga innym mamom po poronieniu. Joanna Piątek-Perlak opowiada, co czuje matka po śmierci dziecka, dlaczego powinna przejść przez wszystkie fazy żałoby i – najważniejsze - jak można jej pomóc wrócić do aktywnego życia.

Czy wiesz, że kobiety po poronieniu niewiele pamiętają z tego okresu? Inaczej siła stresu nie pozwoliłaby im tego przeżyć... Co jeszcze pomaga przetrwać czas po utracie dziecka i jak wesprzeć mamę w tym czasie mówi Joanna Piątek-Perlak, psycholożka perinatalna, która pracuje w Górnośląskim Centrum Zdrowia Dziecka oraz Śląskim Instytucie Matki i Noworodka, a także prowadzi grupy wsparcia dla rodzin po stracie dziecka oraz prywatną praktykę w Katowicach.

Poronienie, utrata dziecka – to niestety jeszcze wciąż temat tabu...

Chyba się tak przez lata utarło, że na temat tak straszny, jak strata dziecka, to lepiej nie rozmawiać. Nie pytać, zachowywać się, jakby tego tematu nie było. Ludzie myślą, że jak nie będą pytać, to matka nie będzie cierpieć. A nie ma gorszej tragedii dla matki niż cisza wokół jej straty. Ona chce krzyczeć, ona chce mówić, że jest jej źle! Z drugiej strony, śmierć dziecka jest tematem tabu, bo często nie wiemy, JAK o tym rozmawiać, jak na nią zareagować. Czujemy intuicyjnie, że jest to największa tragedia, jaka może spotkać rodziców, ale nie wiemy, jak do niej podejść.

Jak zatem w delikatny sposób wyrazić swoje wsparcie kobiecie po poronieniu?

Po prostu w sposób empatyczny. Osoby, które są po stracie dziecka, nie pamiętają z tego okresu nic, oprócz okazanego im ciepła... Warto po ludzku powiedzieć: „Bardzo mi przykro z powodu twojej tragedii. Jeżeli mogę ci w czymś pomóc, wiedz, że jestem do twojej dyspozycji”. Ważny jest gest – przytulenie, wzięcie za rękę, położenie ręki na ramieniu. W moim gabinecie słyszę różne rzeczy. Strata ciąży, poród martwego dziecka czy zabieg to ogromny stres – gdyby nie umiejętność organizmu, by te najgorsze chwile zapomnieć, wyprzeć, by wyłączyć emocje i działać trochę jak robot, to pacjentki mówią, że by tego po prostu nie przeżyły. To jest tak ogromny ból. I te rzeczy gdzieś kobiety chowają w sobie. Za to doskonale pamiętają tę położną, która objęła lub powiedziała, że wszystko jeszcze będzie dobrze... Że ktoś pogłaskał, ktoś inny powiedział ciepłe słowo. To są maleńkie gesty, ale takie, które w tej sytuacji potrafią zdziałać cuda.

Strata dziecka – trudny, jeśli nie najtrudniejszy temat dla kobiety, i najbardziej osobisty...

Tak. Ale ja za każdym razem powtarzam moim pacjentkom – idziesz po ulicy, patrzysz na ludzi i nie wiesz, ile z mijanych kobiet też straciło dziecko! Bo tych osób jest bardzo dużo. Zdarza się też, że gdy najbliżsi dowiadują się o poronieniu, sami otwierają się i zaczynają opowiadać swoją historię... Bo oni już swoją żałobę przeszli i czują potrzebę pomocy kolejnej osobie. I wtedy orientujemy się, że takich osób obok nas jest dużo.

Jak skutecznie pomóc kobiecie po takiej traumie, jak śmierć dziecka?

Bardzo ważny jest psycholog. Dobry psycholog, bo prawda jest taka, że w każdym zawodzie są osoby, które się do niego nadają i takie, które nie.

Potrzebna jest osoba, która umie się zachować po ludzku, empatycznie, wyjątkowo delikatnie. Gdy trafimy do odpowiedniego człowieka, będziemy mieli pewność, że przejdziemy żałobę pod ochroną, pod opieką specjalisty, że on nam powie, jak sobie radzić z emocjami, że należy ich słuchać i je okazywać. Opowie o kamieniach milowych, jakie spotykamy w związku z żałobą, o tym, czego się możemy spodziewać – po prostu przeprowadzi nas przez to za rękę.

Ja prowadzę moje pacjentki za rękę. To długa i ciężka praca, szczególnie trzeci etap żałoby jest straszny, bo to najgłębsza depresja, największa rozsypka. Ale w efekcie jest akceptacja sytuacji. Bo celem pracy z psychologiem jest zaakceptowanie tego, co się stało. Zamknięcie żałoby, pożegnanie się z tym dzieckiem. W różny sposób, to zależy od kobiety. Czasami same przynoszą coś i mówią, że zrobiły swoje pudełko pamięci, ze wszystkimi rzeczami, które dotyczyły dziecka. I ja jestem szczęśliwa, że odczytały moje intencje, wyszły o krok do przodu, same żegnają swoje dziecko tak, jak pragną.

Psycholog też przygotowuje pacjentki do kolejnej ciąży. Bo wie, że ona będzie pełna lęku i stresów. Mało się o tym mówi, ale pacjentki po stracie mają w kolejnej ciąży zespół stresu pourazowego! Jak żołnierze po trudnych misjach na krańcu świata... To wymaga specjalnego traktowania. Nie walcz z tym strachem, bo z nim nie wygrasz, musisz nauczyć się znosić to, że ci będzie przez całą ciążę towarzyszył.

Często kobiety szukają przyczyny poronienia w sobie...

Kobieta ma wpojone, że ma zadanie donosić zdrową ciążę. Gdy dziecko zmarło w brzuchu, urodziło się śmiertelnie chore czy nawet jako wcześniak, zaraz pojawia się u matki poczucie winy. Ono gryzie ją, i nie odpuszcza. „Może to moja wina?”. To jeden z trudniejszych aspektów utraconej ciąży. Moim zadaniem wówczas jest przekazać kobiecie, że to nie jej wina, być może niczyja, i że żyć trzeba dalej. Ruszyć do przodu. Bo w bardzo wielu przypadkach nie można znaleźć przyczyny poronienia, choć kobiecie łatwiej byłoby móc sobie wytłumaczyć, że dziecko urodziło się okręcone pępowiną czy że ma jakąś mutację genów i nic z tym nie mogła zrobić.
Na początku kobiety mi nie wierzą, że to zdarzenie może im przynieść coś dobrego. A zakończenie żałoby to także koniec złości, że ciąża się nie udała, za to początek wdzięczności wręcz, że choć przez chwilę była naszym udziałem. Matki zaczynają bardziej dbać o siebie, o zdrowie, o swój związek. Z czasem jest naprawdę znacznie lepiej. To się pamięta, ale nie rozpamiętuje. Ja wiem, że strata dziecka jest czymś najgorszym na świecie i wszystkich chciałabym przed tym ochronić, ale nie mogę. Za to po właśnie po utracie córeczki zaczęłam pracę jako terapeuta kobiet, które poroniły. I bardzo dużo mi to daje. Powstało z tego coś dobrego.

Zobacz też: Poronienia można czasem nie zauważyć

Jak wyglądają etapy żałoby po utraconym dziecku i dlaczego trzeba przejść wszystkie?

Etapów żałoby mamy cztery. Pierwszy etap żałoby to szok, niedowierzanie. Ten etap pomaga nam psychicznie przetrwać trudny czas, bo włącza się dysocjacja, która nas mobilizuje, spina. Potem pojawia się złość – to jest ten etap, na którym szuka się winnego. Jak się pacjent na nim zatrzyma, to potrafi zmarnować rok na walce z całym światem - obwinianiu lekarzy i siebie, na robieniu szeregu badań itp. Trzeci etap żałoby to dezorganizacja zachowania i często też – osobowości. To jest szczególnie trudny etap żałoby. Wtedy pacjentki mają najczarniejsze myśli, opowiadają najstraszniejsze rzeczy, mają wrażenie, że są na samym dnie. To jest totalna rozsypka, depresja. I jeśli się kobieta zatrzyma na tym etapie żałoby, nie ruszy dalej, to rodzi się zagrożenie, że ta mama zostanie już na stałe z żałobą, a właściwie z patologiczną jej formą. Wtedy trzeba zostawić to, na co się już nie ma wpływu, a skupić na przyszłości. Ruszyć dalej, bo mnóstwo jeszcze przed nami. Ostatni etap to zaznanie spokoju. Akceptacja żałoby. Niektórzy się przed nim bronią, bo myślą, że mają zapomnieć dziecko, ale nie o to chodzi. W sercu na zawsze już będzie to maleństwo, ale jako matka nie będziesz już przeżywała jego utraty w ten najstraszniejszy sposób. Będziesz umiała o tym mówić, i myśleć, ono będzie w innej sferze, sferze miłości i pamięci.

Ile może trwać przejście wszystkich etapów żałoby?

Mówi się, że rok. Ja mówię, że jeśli jest dobrze przepracowana, to około pół roku do roku. Mamy mają instynktowną potrzebę zajścia w ciążę natychmiast, myślą, że im to pomoże. Ja to odradzam. Proszę, by najpierw pożegnały to dziecko. Biologicznie, hormonalnie i psychicznie. Bo trzeba być silnym, by radzić sobie z lękami, które się pojawią w kolejnej ciąży.

Czy przychodzą do pani po pomoc mężczyźni?

Oczywiście! Coraz częściej. Im terapia jest też bardzo potrzebna. Mężczyzna ma zakodowane, że ma być silny. Nie mówi o emocjach, nie pokazuje ich. A tymczasem facet ma do udźwignięcia nie jeden, a dwa problemy – nie tylko stratę dziecka, ale i lęk o partnerkę. Wchodzi w rolę opiekuna, supermena, wybiera trumnę a nie wózek, i skupiony na tym nie daje sobie szansy, by przeżyć spokojnie swoją stratę. A potem bardzo często nie chce słyszeć o kolejnym dziecku. U mężczyzn strata ciąży ma duży wpływ na sferę intymną. Oni potem nie chcą już więcej przez to przechodzić, nie chcą słyszeć o staraniach o dziecko. To jest dramat kobiety – ona jest gotowa na ciążę, a on absolutnie... Ale to się zmienia. W trzeciej edycji mojej grupy wsparciowej mam niemal połowę panów, w pierwszej nie było żadnego. Wręcz to oni przyprowadzają partnerki, czując, że i one, i oni sami potrzebują fachowego wsparcia.

Czy coś chciałaby pani dodać na koniec?

Zawsze mówię swoim pacjentom, że droga do macierzyństwa niektórych ludzi jest bardziej kręta i wyboista niż innych. Dotarcie do punktu, jakim jest dziecko w ramionach, zajmuje im więcej czasu. Ale zazwyczaj do niego w końcu docierają. Cierpliwości. Jeszcze chwilę.

Zobacz też: 15 października: Światowy Dzień Dziecka Utraconego. Wywiad z genetykiem

1 zasada rodzicielstwa bliskości: bądź blisko dziecka – wyjaśnia Agnieszka Stein

przyczyny obumarcia ciąży
Fotolia
Starania o dziecko
Kiedy po poronieniu kolejna ciąża?
Czy wiesz, że w pierwszych dwóch miesiącach po zapłodnieniu blisko 15 procent ciąż ulega poronieniu? Jak długo trzeba czekać, aby ponownie zajść w ciążę? Przeczytaj!

Niedawno poroniłaś. Bardzo to przeżyłaś, ale nie chcesz zrezygnować z dziecka. Kiedy można się starać o kolejną ciążę? Po poronieniu trzeba zgłosić się do ginekologa, by spróbować wyjaśnić przyczyny poronienia i przygotować się do kolejnej ciąży. Po wykonaniu potrzebnych badań (i usunięciu przyczyny poronienia) można podjąć starania o dziecko. Kiedy ciąża po poronieniu? O następną ciążę można się starać nie wcześniej niż za dwa–trzy cykle miesiączkowe (od którego dnia liczyć cykl miesiączkowy). Jest to czas potrzebny do powrotu funkcji: jajnika owulacji prawidłowej miesiączki odbudowania śluzówki macicy i przygotowania jej na zagnieżdżenie zarodka. Oczywiście podczas kolejnej ciąży koniecznie trzeba zgłosić się do swojego ginekologa, i to jak najwcześniej. Zobacz też: Poronienia ciąży – najczęstsze przyczyny i pierwsze objawy

Przebieg ciąży
Aberracja chromosomowa a poronienie
Poronienie to dramat dla rodziny oczekującej potomka. Pojawiają się pytania, jaka była przyczyna utraty, czy można było uratować życie dziecka. Istnieje wiele przyczyn obumarcia ciąży, ale najważniejszą jest aberracja chromosomowa u płodu.

Większość kobiet na wiadomość o tym, że będzie mamą, bardzo się cieszy. Rozpoczynają przygotowania pokoju, łóżeczka, snucie planów co do płci i przyszłości malucha. Od 10 do 15 procent rozpoznanych ciąż kończy się jednak poronieniem , które najczęściej zdaża się w pierwszych trzech miesiącach. Poronienie jest dramatem dla rodziny oczekującej potomka. Pojawiają się pytania, jaka była przyczyna utraty, czy można było uratować życie dziecka. Niedoszłe mamy czują ból i strach, że więcej już w ciążę nie zajdą. Zamiast zadręczać się wątpliwościami, warto zrobić badania genetyczne materiału z poronienia , które pomogą wyjaśnić przyczyny poronienia . Polecamy: Jakie są objawy poronienia?   Jak sprawdzić przyczynę poronienia? Wiadomość o poronieniu dla kobiety to ogromny stres. Bardzo często zaczyna ona doszukiwać się w swoim zachowaniu błędów i zaniedbań, które mogły doprowadzić do utraty dziecka . Jednak jak wskazują statystyki, przyczyna poronienia często tkwi w nieprawidłowym materiale genetycznym zarodka , co jest całkowicie niezależne od postępowania matki. – Szacuje się, że aż 20-30 proc. komórek jajowych i 6-8 proc. plemników u młodych, zdrowych, płodnych osób wykazuje aberrację chromosomową, a wraz z wiekiem kobiety odsetek ten znacząco rośnie – informuje prof. dr hab. med. Anna Latos-Bieleńska, kierownik Centrum Genetyki Medycznej Genesis w Poznaniu, w którym wykonuje się badania genetyczne materiału z poronienia. – Jeśli dojdzie do rozwoju zarodka z komórki płciowej obarczonej aberracją chromosomową , prawie zawsze on obumrze. Stąd tak duża liczba poronień samoistnych – tłumaczy. Mimo tego wiele kobiet wciąż nie wie o możliwości wykonania badania genetycznego materiału z poronienia. Taka informacja nie dotarła jeszcze również do wielu ginekologów. – Wyniki badania genetycznego materiału...

strata, matka
Fotolia.pl
Starania o dziecko
Strata ciąży a laktacja. Co potrafił zmienić e-mail wysłany do urzędu?
Na stronie internetowej Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego ukazały się niedawno rekomendacje dotyczące pacjentek po stracie ciąży. Hafija, znana blogerka, dopatrzyła się braku zaleceń dotyczących laktacji po stracie dziecka. Co z tego wynikło?

Czym są rekomendacje? Są to sugestie, które każdy szpital powinien wykorzystać podczas tworzenia własnego modelu postępowania w przypadkach straty ciąży. Rekomendacje skierowane są do personelu 52 oddziałów położniczo-ginekologicznych na Mazowszu . Dokument ma na celu m.in. zapewnienie kobietom, które tego chcą, godnego pożegnania się z dzieckiem. Pismo zawiera również pakiet podstawowych informacji, m.in. dotyczących urlopu macierzyńskiego, zasiłku macierzyńskiego i ewentualnie pogrzebowego. Co zaproponowała Hafija? Agata Aleksandrowicz , dyplomowany promotor karmienia piersią oraz autorka bloga hafija.pl, wysłała maila do urzędu, z prośbą o pochylenie się nad tematem, o którym nie było wzmianki w dokumencie. Reakcja była natychmiastowa. Rekomendacje zaktualizowano, dodając informację dotyczącą laktacji po stracie ciąży . - Cieszę się, że rekomendacje uwzględniły tak istotny problem, jakim jest pojawienie się u kobiet po poronieniu laktacji. Jest to nadal zaniedbana sfera tego, jakże bolesnego, wydarzenia. Trzeba mówić o tym, że opieka laktacyjna jest kobietom niezbędna, nie tylko po narodzinach dziecka, ale także w czasie żałoby po stracie dziecka - powiedziała Agata Aleksandrowicz.   Jakie są obecne zalecenia dla kobiet po stracie dziecka? Kobiety, u których rozpoczęła się laktacja, powinny skorzystać z pomocy doradcy laktacyjnego lub doświadczonej położnej, a co najważniejsze, powinny skorzystać z łagodnych i naturalnych sposobów zakończenia laktacji. To zrób:   pij napary z szałwii delikatnie odciągaj pokarm - nie pobudzi to laktacji, a przyniesie ulgę rób okłady z liści kapusty Koniecznie omów postępowanie ze swoim lekarzem lub położną. Tego nie rób: nie bandażuj piersi nie bierz środków farmakologicznych Zespół opracowujący rekomendacje został powołany z inicjatywy wojewody Jacka...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
Dzień Nauczyciela 2021
Aktualności
Dzień Nauczyciela 2022: kiedy obchodzimy Dzień Edukacji Narodowej? Co warto o nim wiedzieć?
Joanna Biegaj
jod a ciąża
Dieta w ciąży
Czy jod w ciąży jest równie ważny jak kwas foliowy?
Małgorzata Wódz
Życzenia na Dzień Nauczyciela: oficjalne, eleganckie, poważne
Święta i uroczystości
Życzenia na Dzień Nauczyciela: oficjalne, eleganckie, poważne
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Laurka na Dzień Nauczyciela
Święta i uroczystości
Laurka na Dzień Nauczyciela: pomysły i wzory do druku
Joanna Biegaj
Sok z czarnego bzu dla dzieci – właściwości, dawkowanie, przepis
Żywienie
Sok z czarnego bzu dla dzieci – właściwości, dawkowanie, przepis
Joanna Biegaj
Wierszyki na Dzień Nauczyciela
Święta i uroczystości
Wierszyki na Dzień Nauczyciela: śmieszne, krótkie, rymowane
Adrianna Trusiuk
Czy Dzień Nauczyciela jest wolny?
Święta i uroczystości
Czy Dzień Nauczyciela jest wolny?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Imiona dla bliźniaków? Wybierz najpiękniejsze
Imiona
Imiona dla bliźniaków: jak wybrać najpiękniejsze? (dla pary tej samej płci oraz dla dziewczynki i chłopca)
Luiza Słuszniak
Bierzmowanie: ile trwa, jak wygląda
Święta i uroczystości
Bierzmowanie: ile trwa, jak wygląda? [PEŁEN PRZEBIEG LITURGII + DIALOGI]
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
Grzyby niejadalne z gąbką
Zdrowie
Grzyby niejadalne z gąbką – czy są trujące, jak wyglądają? (zdjęcia)
Ewa Janczak-Cwil
Tabletki z jodkiem potasu po co
Zdrowie
Tabletki z jodkiem potasu – po co się stosuje?
Ewa Janczak-Cwil
Gorączka u dziecka bez innych objawów: przyczyny, postępowanie
Zdrowie
Gorączka u dziecka bez innych objawów: przyczyny, kiedy do lekarza?
Małgorzata Sztylińska-Kaczyńska
rejestr ciąż
Prawo i finanse
Rejestr ciąż – czemu ma służyć, od kiedy obowiązuje?
Ewa Janczak-Cwil
Budyń dla niemowlaka
Przepisy
Budyń dla niemowlaka: przepis. Jak go zrobić i od kiedy można go podać?
Adrianna Trusiuk
Szczepienia na COVID dzieci dawka przypominająca
Zdrowie
Szczepienia na COVID dzieci – kiedy dawka przypominająca?
Ewa Janczak-Cwil
kasztany
Gry i zabawy
Jak zrobić ludziki z kasztanów –​ różne wzory
Joanna Biegaj
Jakie książki do nauki czytania wybrać dla dziecka?
Gry i zabawy
Książki do nauki czytania. Te polecamy najbardziej!
Milena Oszczepalińska
grzyby w ciąży
Dieta w ciąży
Czy można jeść grzyby w ciąży? Tak, ale zawsze istnieje ryzyko
Małgorzata Wódz