Badania w ciąży
Fotolia
Przebieg ciąży

Bezpieczna ciąża: Polska pierwsza wprowadza nowe standardy

Wszyscy pamiętamy śmierć nienarodzonych bliźniąt we Włocławku, tragedię olimpijczyka Bartłomieja Bonka, gdy jedna z jego córek bliźniaczek urodziła się w ciężkim niedotlenieniu, bo lekarze zwlekali z cesarskim cięciem. Po to, by zapobiegać takim tragediom, wchodzą standardy w ciąży powikłanej. Polska jest pierwszym krajem na świecie, w którym będą obowiązywać.

Co pewien czas pojawiają się przypadki opisywane w mediach, kiedy to błędy lekarskie, nieprawidłowe postępowanie  szpitala w stosunku do kobiety w ciąży doprowadza nawet do śmierci dziecka. Tak stało w przypadku nienarodzonych bliźniąt z Włocławka czy tragedii, która dotknęła olimpijczyka Bartłomieja Bonka, kiedy jedna z jego córek urodziła się w ciężkim niedotlenieniu. Po to, by takich przypadków unikać, już od czerwca 2016 r. będą obowiązywać standardy opieki w ciąży niefizjologicznej. Polska jest pierwszym krajem na świecie, który takie standardy wprowadza prawnie.

Co to jest ciąża niefizjologiczna

- Ciąża niefizjologiczna, czyli powikłana, to każde odstępstwo od fizjologii, czyli od ciąży przebiegającej prawidłowo, bezproblemowo. Możemy mieć do czynienia z powikłaniami o bardzo różnym nasileniu: od błahostek do stanów zagrażających zdrowiu i życiu matki lub dziecka - wyjaśnia prof. Mirosław Wielgoś, konsultant krajowy w dziedzinie perinatologii w wywiadzie dla "Rzeczpospolitej".
Termin "ciąża niefizjologiczna" odnosi się np. do ciąży zagrożonej porodem przedwczesnym, jak również do ciąży bliźniaczej.
Na ok. 370 tys. porodów rocznie w Polsce kilkanaście procent porodów odbywa się po tzw. ciąży niefizjologicznej.

Czego dotyczą nowe standardy

Nowe standardy dotyczą postępowania w 5 sytuacjach trudnych, związanych z ciążą niefizjologiczną i porodem, które sprawiają najwięcej problemów lekarzom. W każdej sytuacji zostało dokładnie opisane, w jak sposób powinien postępować ginekolog lub położnik:

  1. Zagrożenie porodem przedwczesnym. W Polsce ok. 6-8 proc. wszystkich porodów to porody przedwczesne, jednak odpowiadają one aż za ok. 80 proc. niepowodzeń w ciąży. Standardy opisują, w jaki sposób zminimalizować ryzyko związane z porodem przedwczesnym - dla kobiety i dziecka.
  2. Ciąża bliźniacza. Ciąż bliźniaczych jest coraz więcej. W wyniku zdecydowanej większości z nich przychodzą na świat zdrowe dzieci, jednak nie zawsze tak się dzieje. Wczesne wykrycie podczas USG (w pierwszym trymestrze) ciąży bliźniaczej i pozwala na objęcie kobiety w ciąży lepszą opieką. Standardy mówią, jak powinna wyglądać opieka nad kobietami w ciąży bliźniaczej: gdzie powinny rodzić, jak powinien wyglądać poród.
  3. Nadciśnienie tętnicze w ciąży. To jedno z najczęstszych powikłań ciąży, zagraża zarówno kobiecie w ciąży, jak dziecku. W standardach podkreśla się, że lepiej wcześniej zapobiegać zapobiegać wysokiemu ciśnieniu niż leczyć powikłania. W standardach są zawarte zalecenia dotyczące postępowania w przypadku nadciśnienia.
  4. Krwotok okołoporodowy. To wciąż najczęstsza przyczyna śmierci kobiet podczas porodu. Grozi też utratą płodności. W standardach jest opisane postępowanie farmakologiczne i zabiegowe, które z jednej strony może ocalić życie matki, a z drugiej strony ocalić jej płodność.
  5. Zagrożenie niedotlenieniem wewnątrzmacicznym dziecka. W standardach są opisane zasady monitorowania dziecka w okresie okołoporodowym.

Nowe standardy dotyczą też postępowania w przypadku ciąży zakończonej niepowodzeniem, np. z powodu śmierci wewnątrzmacicznej dziecka lub wad rozwojowych. Chodzi przede wszystkim o zapewnienie kobiecie wsparcia psychologicznego oraz o to, by nie leżała na sali razem z matkami, które szczęśliwie urodziły.
Szpital będzie miał obowiązek zapewnić kobiecie miejsce, gdzie będzie mogła godnie przeżywać swoją tragedię.

Nowe standardy to minimum

Nowe standardy mają obowiązywać od 2 czerwca 2016 r. Będą one wydane w formie rozporządzenia Ministra Zdrowia, dlatego staną się obowiązującym prawem, na które każda kobieta w ciąży będzie mogła się powołać. Polska jest pierwszym krajem na świecie, w którym będą one obowiązywać w formie prawnej.
Są one pewnym minimum, który każdy ginekolog i każdy szpital musi zapewnić kobiecie w ciąży niefizjologicznej. Kobiety i ich rodziny będą mogły sprawdzić, czy wszystkie elementy opisane w standardach zostały dopełnione.

Czytaj też: Jak to się dzieje, że matka, która poroniła, często leży w szpitalu na jednej sali ze szczęśliwymi matkami zdrowych dzieci
 

Sennik: ciąża. Co oznacza sen o ciąży?

ciąża
Fotolia
Prawo i finanse
W Polsce będzie się rodzić po ludzku? Joanna Pietrusiewicz o nowych standardach okołoporodowych [WYWIAD]
W niektórych szpitalach kobieta już dziś może "rodzić po ludzku", ale są też szpitale, gdzie wiele trzeba poprawić. Czy nowe standardy okołoporodowe zmienią sytuację kobiety w czasie porodu – mówi Joanna Pietrusiewicz, szefowa Fundacji Rodzić po Ludzku.

Od przyszłego roku będą obowiązywać nowe standardy opieki okołoporodowej. Jak je pani ocenia? Bardzo mnie cieszy, że pojawiło się badanie przesiewowe dotyczące ryzyka wystąpienia depresji . Lekarz będzie zobowiązany dwa razy w okresie ciąży i raz po urodzeniu dziecka do zaproponowania kobiecie testu sprawdzającego, czy nie ma depresji . Wiele kobiet przeżywa depresję w ciąży oraz po porodzie. Do tej pory lekarz prowadzący ciążę nie pytał kobiety o samopoczucie, a kobiety bały się o tym mówić. Uważały, że dzieje się z nimi coś niedobrego, wyrzucały sobie, że pewnie są złymi matkami . Tymczasem depresja jest chorobą – taką jak inne. Trzeba zgłosić się o pomoc do lekarza specjalisty .  Nowe przepisy mówią też o większej pomocy w karmieniu piersią... W nowych standardach są zapisy, które będą bardziej promowały karmienie piersią. W Polsce bardzo wiele kobiet chciałoby karmić piersią , ale nie dostaje wystarczającej pomocy w tym zakresie. Pomoc w karmieniu piersią będzie lepsza? Uważam, że nowe zapisy dotyczące zasad karmienia piersią są dobre. Kobieta po porodzie ma dostać pomoc w karmieniu piersią. Pytanie tylko, jak będą przestrzegane. Będzie też więcej obostrzeń w podawaniu noworodkowi mleka modyfikowanego? Nie będzie można podać mleka modyfikowanego bez zgody matki. Będzie ono  dostępne tylko na zlecenie lekarskie . Podanie dziecku mleka modyfikowanego będzie musiało być poprzedzone rozmową z matką i wpisem do dokumentacji medycznej . W Polsce co trzeci noworodek jest dokarmiany mlekiem modyfikowanym. Część z nich – bez zgody i wiedzy kobiet! Większość kobiet chce karmić piersią. Nie zawsze jednak to się im udaje, a nie jest im udzielana dostateczna pomoc.  Zobacz także: Naczelna Rada Lekarska krytycznie o nowych standardach okołoporodowych Co kobieta powinna zrobić, jeśli uzna, że w jej...

Kobieta w ciąży u lekarza
Fotolia
Prawo i finanse
11 nowych praw kobiet w czasie ciąży, porodu i połogu. Czy je znasz?
Czas, kiedy lekarz decydował o porodzie, minął. Kobieta będzie wiedzieć, co ją czeka w czasie ciąży, porodu, połogu i do czego ma prawa. Czy tak się rzeczywiście stanie?

Minister zdrowia Łukasz Szumowski, prezentując w kwietniu projekt nowych standardów opieki okołoporodowej zapowiadał, że minął czas, kiedy o porodzie decydował lekarz. – Pacjent jest partnerem, a okres ciąży, porodu, połogu jest szczególnie ważny dla takiego partnerstwa. Żeby jednak partnerstwo było możliwe, młoda mama musi być dobrze wyedukowana i musi wiedzieć, do czego ma prawa – mówił minister. Od stycznia 2019 r. mają obowiązywać nowe standardy opieki okołoporodowej. Co ma się zmienić? Sprawdź, do czego każda kobieta w ciąży, w czasie porodu i połogu będzie mieć prawo. 1. Poród mniej zmedykalizowany, bardziej naturalny Standard zaleca opiekę nad matką i noworodkiem, przy jednoczesnym położeniu nacisku na ograniczenie niezbędnych interwencji medycznych, w szczególności: amniotomii indukcji porodu stymulacji czynności skurczowej podawania opioidów nacięcia krocza cięcia cesarskiego podawania mleka modyfikowanego  W Polsce ponad 40 proc. porodów jest zakończonych przez cesarskie cięcie : większość z nich nie jest wykonywanych z powodów medycznych. Cesarskie cięcie nie jest obojętne ani dla kobiety, ani dla dziecka - badania pokazują, że dzieci urodzone przez cesarskie cięcie częściej np. cierpią na alergię. Mniej cięć cesarskich będzie możliwe, jeśli każda kobieta, która będzie chciała, będzie miała możliwość znieczulenia do porodu.  2. Metody łagodzenia bólu Według nowych standardów opieki okołoporodowej każda kobieta jeszcze w czasie ciąży ma być informowana o metodach łagodzenia bólu podczas porodu. Powie jej o tym położna lub lekarz opiekujący się ciążą. Każda kobieta będzie też mogła przed porodem odwiedzić szpital, w którym chce rodzić i zapytać, czy jest możliwe znieczulenie do porodu . M.in. kierując się dostępnością do znieczulenia, będzie mogła wybrać szpital, w...

Standardy opieki okołoporodowej
Fotolia/ Anna Kołacz
Aktualności
Nowe standardy opieki okołoporodowej: jest wiele uwag! Czy przejdą?
Jedzenie i picie w czasie porodu, diagnozowanie depresji: to tylko niektóre z uwag zgłoszonych podczas konsultacji społecznych nowych standardów opieki okołoporodowej. Co warto zmienić?

Nowe standardy opieki okołoporodowej , które miałyby obowiązywać od stycznia 2019 roku to poprawka poprzedniej wersji standardów. W trakcie konsultacji społecznych zgłoszono jednak wobec nowych standardów ponad 60 uwag różnyc organizacji, instytucji, placówek. Uwagi mogły też zgłaszać poszczególne osoby. Zachęcaliśmy do tego na portalu mamotoja.pl . Co budziło największe wątpliwości? Zobacz także: 11 nowych praw kobiet w czasie ciąży, porodu i połogu Czy standardy będą obowiązywać? Tego, że standardy nie będą obowiązywać, obawia się m.in. Fundacja Rodzić po Ludzku . Zwraca uwagę, że część szpitali przestrzega standardów, inne niestety nie, i nikt nie wyciąga konsekwencji za łamanie prawa. Fundacja od kilku lat domaga się, by Ministerstwo Zdrowia wdrożyło realny program monitorowania przestrzegania standardów i wyciągało konsekwencje wobec tych szpitali, które łamią prawo . Diagnozowanie depresji Nowe standardy określają, że każda kobieta podczas ciąży, a potem w czasie połogu powinna zostać zdiagnozowana, czy nie ma u niej ryzyka pojawienia się depresji . Tę zmianę bardzo chwalili psychologowie i psychiatrzy, gdyż depresja u matki wpływa niekorzystnie na dziecko.  W standardach nie ostało jednak zapisane, w jaki sposób kobiety mają być badane, jaką skalą powinny kierować się osoby to sprawdzające. Fundacja Rodzić po Ludzku proponuje, by przy badaniu posługiwać się tzw. skalą Becka . W praktyce tego typu oceny dokonywałaby położna lub ginekolog – osoby, które często nie mają wykształcenia psychologicznego. Dlatego może to powodować ryzyko, że korzystałyby z testów,  które nie są najlepsze do diagnozowania depresji w ciąży . Posiłki w czasie porodu – do decyzji lekarza? Jeszcze do niedawna jedzenie i picie na sali porodowej było zakazane – kobieta mogła jedynie otrzymać kroplówkę, by uzupełnić...

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach

Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19

Partner
Miasteczko Zmysłów 2
Małe dziecko

Odwiedź Miasteczko Zmysłów i poznaj jego atrakcje!

Partner
KINDER Niespodzianka WSCW
Rozwój dziecka

Poznaj świat emocji dziecka! Ruszyła akcja Widzę, Słyszę, Czuję, Wiem

Partner
Polecamy
Porady
ile dać na komunię
Święta i uroczystości

Ile dać na komunię w 2022: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego

Maria Nielsen
Podróż kleszczowy
Poród naturalny

Poród kleszczowy: wskazania, powikłania, skutki dla matki i dziecka

Ewa Janczak-Cwil
co kupić na chrzest
Święta i uroczystości

Co kupić na chrzest? Prezenty praktyczne i pamiątkowe [GALERIA]

Joanna Biegaj
zapłodnienie
Starania o dziecko

Zapłodnienie: przebieg, objawy, kiedy dochodzi do zapłodnienia

Magdalena Drab
400 plus na żłobek
Aktualności

400 plus dla dziecka na żłobek: zasady, warunki, wniosek

Ewa Janczak-Cwil
Pierwsza komunia święta
Święta i uroczystości

Prezent na komunię: pomysły na prezenty modne i tradycyjne (lista)

Magdalena Drab
biegunka w ciąży
Zdrowie w ciąży

Biegunka w ciąży: przyczyny i leczenie rozwolnienia w ciąży i przed porodem

Ewa Janczak-Cwil
Pieniądze na dziecko
Prawo i finanse

Świadczenia na dziecko: co przysługuje po urodzeniu dziecka 2022? [ZASIŁKI, ULGI]

Małgorzata Wódz
Czop śluzowy
Przygotowania do porodu

Czop śluzowy – co to, jak wygląda, kiedy odchodzi?

Joanna Biegaj
plan porodu
Lekcja 2

Plan porodu: jak go napisać, czy jest obowiązkowy? Wzór do druku

Małgorzata Wódz
wyprawka dla noworodka wiosna
Noworodek

Wyprawka dla noworodka: wiosną to obowiązkowa lista! (ubranka i rzeczy do wózka)

Małgorzata Wódz
twardy brzuch w ciąży
Zdrowie w ciąży

Twardy brzuch w ciąży – kiedy napięty brzuch jest powodem do niepokoju?

Ewa Cwil
pozytywny test ciążowy
Ciąża

Pozytywny test ciążowy – co dalej? Kiedy test ciążowy jest fałszywie pozytywny?

Joanna Biegaj
plamienie implantacyjne
Objawy ciąży

Plamienie implantacyjne: co to jest, jak wygląda, ile trwa? Czy zawsze występuje w ciąży?

Małgorzata Wódz
jak ubrać dziecko na spacer
Pielęgnacja

Jak ubrać niemowlę i starsze dziecko na spacer, by nie było mu za zimno ani za gorąco?

Małgorzata Wódz
Pozycje wertyklane do porodu
Poród naturalny

Pozycje wertykalne do porodu: dlaczego warto rodzić w pozycji wertykalnej?

Dominika Bielas
wody płodowe
Przygotowania do porodu

Jak wyglądają wody płodowe? Jak je rozpoznać?

Beata Turska
9 miesięcy w 4 minuty: tak powstaje życie
Przebieg ciąży

Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego!

Joanna Biegaj