stosowanie repelentu na skórę
Fotolia
Zdrowie w ciąży

Czy repelenty są bezpieczne dla dzieci i kobiet w ciąży?

Czy preparaty odstraszające komary, kleszcze, insekty są bezpieczne dla dzieci i kobiet w ciąży? Co stosować, żeby nie zaszkodzić dziecku? Czy oznaczenia na opakowaniach repelentów są zgodne z zaleceniami? Nasz ekspert odpowiada na wszystkie pytania związane z bezpieczeństwem stosowania tych chemicznych substancji.

Komary, kleszcze, meszki i tym podobne owady lub pajęczaki potrafią skutecznie zepsuć beztroskie chwile na łonie natury. Kiedy spodziewasz się dziecka lub twoje dzieci są małe zaczynasz się zastanawiać czy chemiczne środki odstraszające insekty są na pewno najbezpieczniejszym rozwiązaniem? I czy w ogóle powinno się je stosować bez żadnego zastanowienia? Czy mogą szkodzić zdrowiu? Zapytaliśmy Panią Ewę Kamińską, Kierownika Zakładu Farmakologii w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie jak prawidłowo stosować repelenty u dzieci i czy jest to bezpieczne dla zdrowia maluchów i kobiet w ciąży.

Czy preparaty odstraszające komary i kleszcze można bezpiecznie stosować u niemowląt i małych dzieci? Czy istnieje jakaś granica wieku?

Instytut Matki i Dziecka opiera swoje zalecenia na podstawie danych z piśmiennictwa medycznego i toksykologicznego, a te sugerują zachowanie ostrożności w odniesieniu do stosowania repelentów u małych dzieci. Rozsądnym wyborem jest używanie tych środków dopiero po ukończeniu przez dziecko 3 lat. U dzieci młodszych zaleca się stosowanie moskitier na łóżeczko i wózek, zakładanie siatek w oknach, unikanie spacerów w godzinach największej aktywności komarów i w okolicy zbiorników wodnych, unikanie kolorowych i jasnych ubranek wabiących komary itp.

Co w takim razie z sytuacjami, w których dzieci i kobiety w ciąży są narażone na liczne ukąszenia komarów lub poważne ryzyko zakażenia, np. chorobami odkleszczowymi?

Wyjątkiem dopuszczającym stosowanie repelentów u dzieci w wieku 3 mż – 3 lata jest pobyt na tzw. obszarach ryzyka, tj. terenach, na których występuje duże zagrożenie chorobami przenoszonymi przez komary (np. malaria, wirus Zika, denga, wirus Zachodniego Nilu). Amerykańskie Centrum Kontroli Zakażeń (CDC) zaleca w takim przypadku DEET (20-30%) jako repelent I rzutu. Na szczęście w Polsce takiego ryzyka nie ma, choć u małego dziecka ukąszenia komarów, a jeszcze bardziej meszek, mogą spowodować odczyn alergiczny i nadkażenie bakteryjne, jeśli ranka zostanie rozdrapana.  Rozsądek nakazuje jednak wybór mniejszego zła, czyli unikanie stosowania repelentów ze względu na ryzyko ich działania niepożądanego lub nawet toksycznego (np. DEET).

Czyli mimo wszystko bezpieczniejsze są jednak niechemiczne, tzw. domowe sposoby odstraszania insektów?

Stosowanie moskitiery na wózek jest dobrym wyborem, ale możliwym do realizacji praktycznie tylko do czasu, dopóki dziecko nie zacznie chodzić. Znacznie groźniejsze niż komary stają się wówczas kleszcze, tym bardziej że coraz więcej z nich przenosi boreliozę. Dopóki maluch nie skończy 3 lat należy zwracać szczególną uwagę na jego ubranie – pamiętać o czapeczce i zakrytych rączkach i nóżkach (spodnie dobrze jest wpuścić w skarpety). W Polsce brak jest oficjalnych zaleceń dotyczących zapobiegania boreliozie u kobiet w ciąży, natomiast amerykańskie CDC zaleca w tym celu wyłącznie DEET (20-50%). Większość źródeł naukowych nie zaleca jednak stosowania DEET w I trymestrze ciąży ze względu na brak badań. 

Dlaczego ten związek chemiczny DEET nie powinien być stosowany u dzieci i kobiet w ciąży?

DEET uważa się za najskuteczniejszy repelent, gdyż jego duże stężenia zapewniają najdłuższą ochronę. Związek ten ma jednak nieprzyjemny zapach i może działać neurotoksycznie, porażać mięśnie układu oddechowego, powodować drżenia mięśni i drgawki u dzieci, a także podrażnienia błon śluzowych, oczu i skóry, ból i zawroty głowy. Opisano przypadki encefalopatii, a nawet śmierci, także u dzieci. Badania dowodzą, że komary są w stanie dość szybko uodpornić się na DEET. Biorąc pod uwagę jego działania niepożądane, Komisja Europejska wydała Dyrektywę zakazującą  od 1.08.2012 r. stosowania DEET u dzieci poniżej 2 lat oraz ograniczenie jego stosowania u dzieci w wieku 2-12 lat (z wyjątkiem zagrożenia chorobami na obszarach ryzyka). Jak widać, zalecenia amerykańskiego CDC są bardziej liberalne.

Czy są jakieś inne substancje odstraszające komary, które można stosować u dzieci i kobiet w ciąży?

Ikarydyna (w USA nosi nazwę pikarydyny) jest stosunkowo nowym repelentem, który działa drażniąco na oczy i skórę, ale w mniejszym stopniu niż DEET, ma też przyjemny zapach, jednak jej skuteczność jest mniejsza. Zalecana do stosowania u dzieci po ukończeniu 3 lat.

Za najbezpieczniejszy u dzieci, ale i mniej skuteczny, uważa się repelent IR3535. Jeśli preparat jest w postaci kremu na skórę (a nie aerozolu z dużą zawartością alkoholu!), a podłoże kremu nie zawiera substancji niedozwolonych dla maluchów, może być  - moim zdaniem – stosowany już u dzieci po ukończeniu 12 mż. Nie prowadzono badań dotyczących jego bezpieczeństwa u kobiet w ciąży.

A co z modnymi ostatnio naturalnymi olejkami eterycznymi odstraszającymi insekty?

Szeroko rekomendowane w Polsce plasterki i opaski z olejkiem lawendowym, citronellowym lub olejkiem z eukaliptusa cytrynowego nie powinny być stosowane u dzieci poniżej 3 lat, nawet jeśli są tylko zawieszane w pobliżu dziecka lub przyklejane do ubranka. Są to związki wysoce alergogenne, a ponadto olejek z eukaliptusa cytrynowego działa silnie drażniąco na spojówki i oczy. Ponadto ich skuteczność, zwłaszcza citronelli,  jest dużo mniejsza niż wcześniej omówionych związków.  Zarówno olejek z eukaliptusa cytrynowego, jak i jego syntetyczny odpowiednik (PMD) nie powinny być stosowane u kobiet w ciąży. W zasadzie – ze względu na występującą w przebiegu ciąży nadwrażliwość na zapachy -  olejki zapachowe nie powinny być w ogóle stosowane w tym okresie.

W takim razie czy oznaczenia na opakowaniach produktów odstraszających insekty są dla nas wiarygodną wskazówką?

Niestety, większość tekstów etykiet wyrobów dostępnych w obrocie nie nadąża za aktualnymi zaleceniami odnoszącymi się do stosowania repelentów i wprowadza konsumentów w błąd. Należy też pamiętać, że najbardziej ryzykowną dla dzieci i kobiet w ciąży postacią wyrobu odstraszającego owady są aerozole z dużą zawartością rozpuszczalników organicznych, przeważnie alkoholu denaturowanego. Alkohol naniesiony na skórę małego dziecka powoduje nie tylko jej podrażnienie lub nawet martwicę, ale także może przenikać do krwi, a ponadto zwiększa wchłanianie repelentu. Nawet u starszego dziecka środek ten nie powinien być nanoszony bezpośrednio na skórę, tylko na ręce osoby dorosłej, która dopiero naniesie go ze swoich rąk na skórę dziecka.

Zobacz też:

Opuchlizna po ukąszeniu - sposoby na opuchliznę po ukąszeniu owadów [WIDEO]

co na komary dla dziecka
Adobe Stock
Zdrowie
Sio komary i meszki, czyli jak nie dać się pogryźć

Ukąszenia, użądlenia, ugryzienia są zmorą wszystkich rodziców, którzy wybierają się w plener. Aby dobrze chronić dziecko , warto więcej wiedzieć o tych istotach, które lubią bliski kontakt z naszą skórą.   Ugryzienia komarów - jak chronić przed nimi dziecko? Poznaj kilka sposobów na komary , a dokładnie na to, by zapobiec ich ugryzieniom. Stosuj repelenty, ale nigdy nie bezpośrednio na skórę dziecka, Unikaj spacerów w okolicach zbiorników wodnych, w wilgotnych lasach, parkach i ogrodach Mądrze wybieraj pory spaceru - komary można spotkać o świcie i zmierzchu, kiedy wilgotność powietrza jest największa, Używaj moskitier - na wózek, a także w domu na okna, np. w pokoju dziecinnym. Ugryzienie komara - co robić? W miejscu ugryzienia komara pojawia się obrzęk, bladoróżowe lub białe bąble, skóra swędzi, więc dziecko zaczyna się drapać lub płacze. Przemyj miejsce ukąszenia zimną wodą i posmaruj Fenistilem, Hydrocortisonem, Dapisem. U najmłodszych dzieci stosuj te środki ostrożnie. Zobacz też: Co na ugryzienia komarów? 8 redakcyjnych propozycji Jak chronić dziecko przed meszkami? To trudne zadanie, bo meszki atakują niemal przez całą dobę, także w ciągu dnia, gdy świeci słońce. Latają gromadnie, co jest groźne dla małych dzieci. Staraj się nie spacerować w pobliżu płynących wód - tam się wylęgają się larwy meszek, Stosuj repelenty, czyli środki odstraszające dobrane do wieku dziecka, Używaj moskitiery, jeśli wozisz dziecko w głębokim wózku  Jak postępować z ranką po ugryzieniu przez meszkę? Meszki pozostawiają na skórze krwawiący ślad, który boli i trudno się goi, może pojawić się obrzęk, czasem gorączka . Postępuj podobnie jak w przypadku ugryzienia komara, czyli przemyj miejsce ukąszenia zimną wodą i posmaruj Fenistilem, Hydrocortisonem, Dapisem.    Zobacz...

uczulenie, na, jad, owady, dziecko, alergia
Zdrowie
Uczulenie na jady owadów
Wycieczki za miasto byłyby znacznie przyjemniejsze, gdyby nie... owady. Jak bronić się przed komarami, osami, pszczołami i kleszczami?

Wycieczki za miasto byłyby znacznie przyjemniejsze, gdyby nie... owady. Jak bronić się przed komarami, osami, pszczołami i kleszczami? Gdy dojdzie do ukąszenia, powstaje miejscowy odczyn uczuleniowy w postaci swędzących bąbli. Nie jest to niebezpieczne, choć może stać się przyczyną zakażeń, gdy dziecko zainfekuje rankę, drapiąc ją brudnymi rękami. Jeśli odczyn uczuleniowy będzie bardzo silny, może dojść do niebezpiecznego dla życia wstrząsu anafilaktycznego. Gdy ugryzie komar Rankę dezynfekujemy np. spirytusem salicylowym. Jeśli dziecko ją rozdrapie, dobrze jest pomalować ją gencjaną. Swędzenie będzie mniej dokuczliwe, jeśli bąble posmarujemy Fenistilem w żelu, Autanem lub homeopatycznym żelem Dapis. Żel chłodzący i łagodzący skutki ukąszeń Moustidose może być stosowany już u niemowląt od pierwszego miesiąca życia. Bliskie spotkanie z osą lub pszczołą Żądło tkwiące w skórze delikatnie zdrap ostrzem noża lub paznokciem (nie chwytaj go za wystający czubek, bo w ten sposób wyciśniesz więcej jadu). By zmniejszyć ból i obrzęk, na ukłucie pszczoły nałóż papkę z sody oczyszczonej, gdy zaś ugryzie osa – zimny kompres z roztworu octu. Ulgę przyniesie również oziębienie bolącego miejsca lodem lub przyłożenie do ranki przekrojonej cebuli czy korzenia pietruszki. Jeśli dziecko zostało użądlone w usta lub język, natychmiast podaj mu kostkę lodu do ssania. Uwaga! Gdy opuchlizna jest bardzo duża i maluch ma wyraźne problemy z oddychaniem, natychmiast zawieź go do szpitala lub wezwij pogotowie. Jak się ustrzec użądlenia - Unikajcie wieczornych spacerów nad wodą, a jeśli wybieracie się do lasu, ubierzcie się w długie spodnie i bluzki z długimi rękawami. Dodatkowo odzież i odkrytą skórę można spryskać płynem przeciwko owadom, np. Off, Bayer lub Panko. - Wykorzystajcie naturalne odstraszacze komarów i kleszczy: zapachy czosnku,...

ugryzienie komara
Adobe Stock
Zdrowie
Ugryzienie komara u dzieci - sposoby łagodzenia podrażnień
Ugryzienie komara może być bardzo dokuczliwe, zwłaszcza dla alergików, u których pojawia się duży odczyn i silne swędzenie. Łatwo wtedy rozdrapać powstały na skórze bąbel. Łagodzenie świądu po ugryzieniu komara pomaga zapobiegać nadkażeniom skóry. Co może pomóc?

Ugryzienie komara wywołuje na skórze naturalną reakcję organizmu: bąbel rumieniowy o średnicy od 2 do 20 mm. W kolejnych godzinach tworzy się swędząca i twarda grudka , która znika w ciągu kilku dni, a u niektórych – kilku tygodni. Skąd się bierze swędzenie i co robić, aby w tym czasie nie dopuścić, by ukąszone dziecko rozdrapywało swędzące miejsce? Spis treści: Dlaczego ugryzienia komarów swędzą? Jak wygląda ugryzienie komara u dzieci Łagodzenie ugryzień komarów u niemowląt Łagodzenie ugryzień komarów u starszych dzieci Zapobieganie ugryzieniom Zap-it, 19 zł Plastry Moskinto, 25 zł Ziaja Antybzzz, 10 zł Żel aloesowy, 50 zł Roll-on Chicco, 20 zł Jak wygląda ugryzienie komara u dzieci? Ugryzienie komara u dzieci może wyglądać różnie. jeśli dziecko nie jest zbyt wrażliwe na substancje wpuszczane przez owada, najprawdopodobniej utworzy się u niego okrągły niezbyt duży bąbel otoczony zaczerwieniona skórą. Typowy ślad po ugryzieniu komara, fot. kelly marken/Adobe Stock Jeśli dziecko jest wrażliwe na ukąszenia owadów albo będzie drażnić miejsce ugryzienia, obrzęk po ugryzieniu komara może stać się większy, może mieć nieregularny kształt. Odczyn po ugryzieniu komara u osoby wrażliwej, fot. kelly marken/Adobe Stock Czasami dochodzi też do obrzęku skóry wokół ukąszenia. Często drażnione miejsce ugryzienia może zostać rozdrapane, wtedy powstaje ranka, a następnie tworzy się strupek. Dlaczego ugryzienie komara swędzi? Komary wyczuwają ludzi po wydychanym przez nich dwutlenku węgla, po zapachu składników potu. Przyciąga je też ciepło ludzkiego ciała. Po wkłuciu się w skórę w strzykują minikropelkę śliny . Zawarte w niej składniki, między innymi liczne białka, mają za zadanie powstrzymać krzepnięcie krwi....

Nasze akcje
dziecko na szczepieniu
O szczepieniach
Szczególne znaczenie szczepień przeciw pneumokokom u niemowląt i dzieci w dobie pandemii COVID-19
Partner
częste oddawanie moczu u dziecka
Zakupy
Szukasz najlepszego nocnika dla dziecka? Sprawdź nasz ranking!
Partner
Kobieta czyta książkę
Zakupy
Tej książce ufają miliony rodziców! Czy masz ją na półce?
Partner
łojotokowe zapalenie skóry
Pielęgnacja
Test zakończony sukcesem! 99% osób poleca te kosmetyki
Partner
Polecamy
Porady
jak pobrać bon turystyczny
Prawo i finanse
Jak pobrać i aktywować bon turystyczny: instrukcja rejestracji na PUE ZUS (krok po kroku)
Milena Oszczepalińska
ukraińskie imiona
Imiona
Ukraińskie imiona: męskie i żeńskie + tłumaczenie imion ukraińskich
Joanna Biegaj
cytaty na urodziny
Cytaty i przysłowia
Mądre i piękne cytaty na urodziny –​ 22 sentencje urodzinowe
Joanna Biegaj
Ile dać na Chrzest?
Święta i uroczystości
Ile wypada dać na chrzciny w 2022 roku? – kwoty dla rodziny, chrzestnych i gości
Luiza Słuszniak
gdzie nad morze z dzieckiem
new badge ranking small
Niemowlę
Gdzie nad morze z dzieckiem? TOP 10 sprawdzonych miejsc dla rodzin z maluchami
Hanna Szczesiak
ospa u dziecka a wychodzenie na dwór
Zdrowie
Ospa u dziecka a wychodzenie na dwór: jak długo będziecie w domu? Czy podczas ospy można wychodzić?
Milena Oszczepalińska
5 dni opieki na dziecko
Prawo i finanse
5 dni opieki (urlop na dziecko) – wszystko, co trzeba wiedzieć o nowym urlopie
Joanna Biegaj
pesel po 2000
Prawo i finanse
PESEL po 2000 - zasady jego ustalania
Agnieszka Majchrzak
hiszpańskie imiona
Imiona
Najczęściej nadawane hiszpańskie imiona - ich znaczenie oraz polskie odpowiedniki
Joanna Biegaj
Bon turystyczny: jak wykorzystać w 2022?
Aktualności
Gdzie można wykorzystać bon turystyczny – lista podmiotów + zmiany przepisów
Ewa Janczak-Cwil
Urlop ojcowski
Prawo i finanse
Urlop ojcowski 2022: ile dni, ile płatny, wniosek, dokumenty
Magdalena Drab
przedmioty w 4 klasie
Aktualności
Jakie są przedmioty w 4 klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2022/2023? [LISTA]
Ewa Janczak-Cwil
300 plus
Prawo i finanse
300 plus 2022 – dla kogo, kiedy składać wniosek?
Małgorzata Wódz
na komary dla niemowląt
Zdrowie
Co na komary dla niemowląt: co wolno stosować, czego unikać?
Ewa Janczak-Cwil
urwany kleszcz
Zdrowie
Urwany kleszcz: czy usuwać główkę kleszcza, gdy dojdzie do jej oderwania?
Ewa Janczak-Cwil
Bon turystyczn atrakcje dla dzieci
Czas wolny
Bon turystyczny – atrakcje dla dzieci, za które można płacić bonem
Ewa Janczak-Cwil
300 plus dla zerówki 2021
Aktualności
300 plus dla zerówki w 2022 roku – czy Dobry Start obejmuje sześciolatki?
Joanna Biegaj
rekrutacja do liceum
Wychowanie
Jak wygląda rekrutacja do liceum 2022/2023? Jak dostać się do dobrego liceum?
Joanna Biegaj