ciemieniucha
fot. Adobe Stock

Ciemieniucha – dlaczego powstaje i jak się jej pozbyć [ZDJĘCIA]

Ciemieniucha to grube, tłuste łuski na główce dziecka. Przyczyną jej powstania jest nieprawidłowa praca gruczołów łojowych skóry dziecka. Ciemieniucha może występować także na skórze buzi, tułowiu i w okolicach krocza. Nieodpowiednio usuwana może spowodować stan zapalny skóry. Zobacz, jak wygląda ciemieniucha i jakie sposoby pomogą się jej pozbyć.
Marta Kabulska
ciemieniucha
fot. Adobe Stock
Ciemieniucha pojawia się nawet u 2/3 niemowląt. Bardzo często dotyka dzieci z alergią, ale są też takie maluszki, które po prostu mają do niej większą skłonność. Powstaje na partiach skóry, gdzie wydzielanie gruczołów łojowych jest największe. Ciemieniuchę uznaje się za dziecięcą wersję łojotokowego zapalenia skóry, które u osób dorosłych wywołuje łupież.

Spis treści:

Ciemieniucha – co to jest

Ciemieniucha (z łac. dermatitis seborrhoicum neonatorum) to rodzaj łojotokowego zapalenia skóry występującego u niemowląt. W okolicy ciemiączka pojawiają się tłuste, żółte, łuszczące się płatki między włoskami dziecka, przypominające łupież. Jest to dość powszechna przypadłość niemowląt, która najczęściej pojawia się u dzieci do 3 miesiąca życia. Ciemieniucha najczęściej ustępuje do 1 roku życia, ale może wystąpić także u starszych, nawet kilkuletnich, dzieci. Pierwszymi objawami zmian jest białawy nalot na skórze dziecka.

Pokryta łuskami skóra nie boli i nie swędzi. Jeśli nie dojdzie do wtórnego zakażenia skóry bakteriami lub grzybami, ciemieniucha nie stwarza zagrożenia dla dziecka. Łagodne zmiany, czyli miękki białawy nalot, nie wymagają leczenia. Żółte, tłuste łuski można delikatnie usuwać, uważając, aby nie uszkodzić skóry niemowlęcia, co grozi infekcją. Zdarza się też ciemieniucha na brwiach, czole i za uszami.

Ciemieniucha: przyczyny powstawania

Ciemieniucha powstaje, gdy gruczoły łojowe produkują za dużo łoju (sebum), który łączy się ze złuszczonym naskórkiem. Przy zwiększonym wydzielaniu łoju może także dojść do namnożenia się grzyba – drożdżaka z rodzaju Malassezia, który przyczynia się do jej rozwoju. Ciemieniucha u noworodka może być efektem działania matczynych hormonów, które ciągle jeszcze krążą we krwi dziecka po tym, jak dostały się tam w czasie ciąży przez łożysko. U starszych dzieci ciemieniuchę mogą powodować nieodpowiednie kosmetyki. Dzieci z alergią pokarmową częściej mają problem z ciemieniuchą niż inne dzieci, chociaż żółte łuski nie są objawem alergii.

Jak wygląda ciemieniucha

Pierwsze objawy ciemieniuchy mogą pojawiać się już w pierwszych tygodniach życia niemowlaka. Zazwyczaj rozpoczyna się białawym nalotem w okolicy ciemiączka. Z czasem przybiera postać żółtawych łusek, które stają się grubsze, łuszczą się, a w ich miejsce powstają nowe. Zmiany najczęściej występują na główce dziecka, ale mogą też pojawiać się pod brwiami, w pachwinach, pod pachami, za uszami i na nosie.

Ciemieniucha: zdjęcia

Zdjęcia główki dziecka z ciemieniuchą we włosach, która przyjęła miejscami postać żółtawych, grubszych łusek:

Ciemieniucha u dziecka zdjęcie
fot. Adobe Stock


Ciemieniucha na główce i czole dziecka
fot. Adobe Stock

Jak się pozbyć ciemieniuchy

Potrzeba czasu i konsekwencji, aby zwalczyć ciemieniuchę. Jednak samo leczenie dolegliwości nie jest specjalnie trudne.

Oto najpopularniejsze sposoby na ciemieniuchę:
  • główkę dziecka natłuścić oliwką – należy zrobić to na godzinę, a nawet na kilka godzin, przed wieczorną kąpielą; dzięki temu łuski staną się miękkie i łatwiejsze do usunięcia:
  • umyć głowę – płynem do mycia ciała dziecka, najlepiej emolientem, albo dziecięcym szamponem:
  • wyczesać włoski – trzeba robić to pod włos, najlepsza będzie do tego miękka szczotka, a nie grzebień, który może podrażnić lub pokaleczyć delikatną skórę dziecka:
Łusek ciemieniuchy nigdy nie można usuwać na sucho – można w ten sposób uszkodzić skórę głowy dziecka i w ten sposób utorować drogę bakteriom i grzybom.
  • nie przegrzewać dziecka – skóra powinna oddychać, a nie być przykryta grubą czapką, gdyż powietrze doskonale leczy podrażnienia; zdejmuj dziecku czapeczkę, gdy wchodzisz do pomieszczeń, np. do sklepu,
  • dbać o odpowiednie nawilżenie skóry – najlepiej lekkim kosmetykiem, który zawiera w składzie emolienty, nakremuj dziecko tuż po kąpieli.
  • zrobić kompres – gdy łuski ciemieniuchy nie chcą zniknąć, pomóc może kompres z nasączonego oliwką gazika, który trzeba umieścić pod bawełnianą czapeczką przynajmniej na kilka godzin; po tym czasie należy umyć dziecku główkę i wyczesać włoski,
  • zastosować specjalny preparat – jeżeli kompres z oliwki nie pomógł, można kupić w aptece preparat na ciemieniuchę zawierający kwas salicylowy; trzeba go stosować tak, jak zaleca to producent. Sprawdź ranking najlepszych olejków, kremów i preparatów na usunięcie ciemieniuchy.
Nawet jeżeli usuniemy ciemieniuchę, pamiętajmy, że lubi ona powracać u dzieci ze skłonnością do jej powstawania. Najlepiej codziennie oglądać główkę dziecka, czy nie pojawiły się nowe łuski. Jeżeli szybko je zauważymy, łatwiej będzie je zlikwidować.

Kiedy z ciemieniuchą do lekarza?

Jeżeli domowe sposoby na ciemieniuchę nie przyniosły efektów, trzeba z dzieckiem udać się do pediatry. Jest to konieczne także w sytuacji, gdy:
  • zmiany są nie tylko na owłosionej skórze główki, ale także na buzi, tułowiu, w okolicach krocza,
  • ciemieniusze towarzyszą inne objawy, np. biegunka, ból brzucha – mogą to być sygnały alergii,
  • skóra dziecka jest zaczerwieniona albo pojawiły się na niej sączące się wykwity – mogło dojść do jej zakażenia drobnoustrojami,
  • łuski często powracają, chociaż dziecko ma prawidłowo pielęgnowaną główkę.

Przy dużych zmianach skórnych ich przyczyną może być drożdżak Malassezia i wówczas lekarz zleci leki przeciwgrzybicze w postaci kremów i szamponów. Przy bardzo nasilonym stanie zapalnym konieczne może okazać się zastosowanie kremu z hydrokortyzonem.

Aby nie dopuścić do nawrotów ciemieniuchy, trzeba przestrzegać regularnej pielęgnacji delikatnej skóry główki dziecka: myć włosy łagodnym szamponem dla dzieci lub specjalistycznym szamponem leczniczym.
 
Źródło: nationaleczema.org

Zobacz także:
Redakcja poleca: Fakty i mity o pielęgnacji włosów dziecka
Jak często myć dziecku włosy? Czy podcinanie włosów pływa na ich wzrost? Sprawdź porady eksperta dotyczące właściwej pielęgnacji włosów przedszkolaka.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 13 głosy

Zobacz także

Popularne tematy