co powinien umieć 6 latek
fot. Adobe Stock

Co powinien umieć 6-latek? Lista umiejętności

Wymieniamy, co powinien umieć 6-latek, gdy idzie do szkoły i jakie umiejętności powinien opanować w tym wieku w przedszkolu. To obszerna lista, która w pierwszym momencie może przerażać, ale wiele z tych rzeczy sześcioletnie dziecko już potrafi. 
Ewa Janczak-Cwil
co powinien umieć 6 latek
fot. Adobe Stock
To, co powinien umieć 6 latek, reguluje Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego dla dzieci sześcioletnich. Umiejętności te zostały podzielone na obszary rozwoju dziecka: rozwój fizyczny, emocjonalny, społeczny i poznawczy. 

Warto pamiętać, że dzieci nie we wszystkich obszarach rozwijają się w takim samym tempie, dlatego nie ma powodów do obaw, gdy 6-latek jest np. fizycznie bardzo rozwinięty, a społecznie ma jeszcze pewne braki lub też odwrotnie.

Lista umiejętności 6-latków powstała m.in. po to, by można było świadomie obserwować dziecko i wspomagać je w obszarach, które wymagają większego zaangażowania rodziców i opiekunów w przedszkolu.

Co powinien umieć 6-latek w przedszkolu?

Zadania, jakie będą realizowane w przedszkolu w grupie sześciolatków, mają na celu rozwijanie i utrwalanie u dziecka konkretnych umiejętności. Poniżej lista z podziałem na obszary rozwoju dziecka:

Umiejętności sześciolatka – rozwój fizyczny

Dziecko 6-letnie powinno:
  • Zgłaszać potrzeby fizjologiczne, samodzielnie wykonywać podstawowe czynności higieniczne. 
  • Samodzielnie ubierać się i rozbierać, także zapinać guziki i wiązać sznurowadła. 
  • Samodzielnie jeść z użyciem sztućców, nakrywać do stołu i sprzątać po posiłku. 
  • Zgłaszać swoje potrzeby, np. potrzebę ruchu, odpoczynku itp. 
  • Uczestniczyć w zabawach ruchowych.
  • Inicjować zabawy konstrukcyjne, majsterkować, budować, wykorzystując zabawki, materiały użytkowe, także materiał naturalny. 
  • Wykonywać czynności, takie jak: sprzątanie, pakowanie, trzymanie przedmiotów jedną ręką i oburącz, trzymanie małych przedmiotów z wykorzystaniem odpowiednio ukształtowanych chwytów dłoni, używać chwytu pisarskiego podczas rysowania, kreślenia i pierwszych prób pisania. 
  • Wykonywać podstawowe ćwiczenia kształtujące nawyk utrzymania prawidłowej postawy ciała. 
  • Wykazywać sprawność ciała i koordynację w stopniu pozwalającym na rozpoczęcie systematycznej nauki czynności złożonych, takich jak czytanie i pisanie. 
Redakcja poleca: Jak wspierać rozwój mowy sześciolatka? - film
Jak wspierać rozwój mowy dziecka, które idzie do szkoły? Jakie kompetencje językowe powinien posiadać uczeń pierwszej klasy?

Umiejętności sześciolatka – rozwój emocjonalny

Dziecko 6-letnie powinno:
  • Rozpoznawać i nazywać podstawowe emocje, próbować radzić sobie z ich przeżywaniem. 
  • Szanować emocje swoje i innych osób. 
  • Przeżywać emocje w sposób umożliwiający adaptację w nowym otoczeniu, np. w nowej grupie dzieci, nowej grupie starszych dzieci, a także w nowej grupie dzieci i osób dorosłych. 
  • Przedstawiać swoje emocje i uczucia, używając charakterystycznych dla dziecka form wyrazu. 
  • Rozstawać się z rodzicami bez lęku, mając świadomość, że rozstanie takie bywa dłuższe lub krótsze. 
  • Rozróżniać emocje i uczucia przyjemne i nieprzyjemne, mieć świadomość, że odczuwają i przeżywają je wszyscy ludzie. 
  • Szukać wsparcia w sytuacjach trudnych dla niego emocjonalnie, wdrażać swoje własne strategie, wspierane przez osoby dorosłe lub rówieśników. 
  • Zauważać, że nie wszystkie przeżywane emocje i uczucia mogą być podstawą do podejmowania natychmiastowego działania, panować nad nieprzyjemną emocją w zabawie lub innej sytuacji. 
  • Wczuwać się w emocje i uczucia osób z najbliższego otoczenia. 
  • Dostrzegać, że zwierzęta posiadają zdolność odczuwania, przejawiać w stosunku do nich życzliwość i troskę.
  • Dostrzegać emocjonalną wartość otoczenia przyrodniczego jako źródła satysfakcji estetycznej.  

Umiejętności sześciolatka – rozwój społeczny 

Dziecko 6-letnie powinno:
  • Przejawiać poczucie własnej wartości jako osoby, wyrażać szacunek wobec innych osób i przestrzegając tych wartości, nawiązywać relacje rówieśnicze.
  • Odczuwać i wyjaśniać swoją przynależność do rodziny, narodu, grupy przedszkolnej, grupy chłopców, grupy dziewczynek oraz innych grup, np. grupy teatralnej, grupy sportowej. Posługiwać się swoim imieniem, nazwiskiem, adresem.
  • Używać zwrotów grzecznościowych.
  • Oceniać swoje zachowanie w kontekście podjętych czynności i zadań oraz przyjętych norm grupowych; przyjmować, respektować i tworzyć zasady zabawy w grupie, współdziałać.
  • Nazywać i rozpoznawać wartości związane z umiejętnościami i zachowaniami społecznymi, np. szacunek do dzieci i dorosłych, szacunek do ojczyzny, życzliwość okazywaną dzieciom i dorosłym – obowiązkowość, przyjaźń, radość.
  • Respektować prawa i obowiązki swoje oraz innych osób, zwracając uwagę na ich indywidualne potrzeby.
  • Obdarzać uwagą inne dzieci i osoby dorosłe.
  • Komunikować się z dziećmi i osobami dorosłymi, wykorzystując komunikaty werbalne i pozawerbalne, wyrażać swoje oczekiwania społeczne wobec innego dziecka, grupy.  

Umiejętności sześciolatka – rozwój poznawczy

Dziecko 6-letnie powinno:
  • Wyrażać swoje rozumienie świata, zjawisk i rzeczy znajdujących się w bliskim otoczeniu za pomocą komunikatów pozawerbalnych: tańca, intencjonalnego ruchu, gestów, impresji plastycznych, technicznych, teatralnych, mimicznych, konstrukcji i modeli z tworzyw i materiału naturalnego.
  • Wyrażać swoje rozumienie świata, zjawisk i rzeczy znajdujących się w bliskim otoczeniu za pomocą języka mówionego. 
  • Posługiwać się językiem polskim w mowie zrozumiałej dla dzieci i osób dorosłych, mówić płynnie, wyraźnie, rytmicznie, poprawnie wypowiadać ciche i głośne dźwięki mowy, rozróżniać głoski na początku i końcu w wybranych prostych fonetycznie słowach.
  • Odróżniać elementy świata fikcji od realnej rzeczywistości; byty rzeczywiste od medialnych, byty realistyczne od fikcyjnych.
  • Rozpoznawać litery, którymi dziecko jest zainteresowane na skutek zabawy i spontanicznych odkryć, odczytywać krótkie wyrazy utworzone z poznanych liter w formie napisów drukowanych dotyczące treści znajdujących zastosowanie w codziennej aktywności.
  • Odpowiadać na pytania, opowiadać o zdarzeniach z przedszkola, objaśniać kolejność zdarzeń w prostych historyjkach obrazkowych, układać historyjki obrazkowe, recytować wierszyki, układać i rozwiązywać zagadki dla dzieci.
  • Wykonywać własne eksperymenty językowe, nadawać znaczenie czynnościom, nazywać je, tworzyć żarty językowe i sytuacyjne, uważnie słuchać i nadawać znaczenie swym doświadczeniom.
  • Eksperymentować rytmem, głosem, dźwiękami i ruchem, rozwijając swoją wyobraźnię muzyczną; słuchać, odtwarzać i tworzyć muzykę, śpiewać piosenki, poruszać się przy muzyce i do muzyki.
  • Wykonywać własne eksperymenty graficzne farbą, kredką, ołówkiem, mazakiem itp., tworzyć proste złożone znaki, nadając im znaczenie, odkrywać w nich fragmenty wybranych liter, cyfr, kreślić wybrane litery i cyfry na gładkiej kartce papieru.
  • Czytać obrazy, wyodrębniać i nazywać ich elementy, nazywać symbole i znaki znajdujące się w otoczeniu, wyjaśniać ich znaczenie.
  • Wymieniać nazwę swojego kraju i jego stolicy, rozpoznawać symbole narodowe.
  • Wyrażać ekspresję twórczą podczas czynności konstrukcyjnych i zabawy, zagospodarowywać przestrzeń, nadając znaczenie umieszczonym w niej przedmiotom, określać ich położenie, liczbę, kształt, wielkość, ciężar, porównywać przedmioty w swoim otoczeniu z uwagi na wybraną cechę.
  • Klasyfikować przedmioty według cech: wielkości, kształtu, koloru, przeznaczenia, układać przedmioty w grupy, szeregi, rytmy, odtwarzać układy przedmiotów i tworzyć własne, nadając im znaczenie, rozróżniać podstawowe figury geometryczne (koło, kwadrat, trójkąt, prostokąt).
  • Eksperymentować, szacować, przewidywać, dokonywać pomiaru długości przedmiotów, wykorzystując np. dłoń, stopę, but.
  • Określać kierunki i ustalać położenie przedmiotów w stosunku do własnej osoby, a także w stosunku do innych przedmiotów, rozróżniać stronę lewą i prawą.
  • Przeliczać elementy zbiorów w czasie zabawy, prac porządkowych, ćwiczeń i wykonywania innych czynności, posługiwać się liczebnikami głównymi i porządkowymi, rozpoznawać cyfry oznaczające liczby od 0 do 10, eksperymentować z tworzeniem kolejnych liczb, wykonywać dodawanie i odejmowanie w sytuacji użytkowej, liczyć obiekty, odróżniać liczenie błędne od poprawnego.
  • Posługiwać się w zabawie i w trakcie wykonywania innych czynności pojęciami dotyczącymi następstwa czasu np. wczoraj, dzisiaj, jutro, rano, wieczorem, w tym nazwami pór roku, nazwami dni tygodnia i miesięcy.
  • Rozpoznawać modele monet i banknotów o niskich nominałach, porządkować je, rozumieć, do czego służą pieniądze w gospodarstwie domowym.
  • Posługiwać się pojęciami dotyczącymi zjawisk przyrodniczych, np. tęcza, deszcz, burza, opadanie liści z drzew, sezonowa wędrówka ptaków, kwitnienie drzew, zamarzanie wody, dotyczącymi życia zwierząt, roślin, ludzi w środowisku przyrodniczym, korzystania z dóbr przyrody, np. grzybów, owoców, ziół.
  • Podejmować samodzielną aktywność poznawczą np. oglądanie książek, zagospodarowywanie przestrzeni własnymi pomysłami konstrukcyjnymi.
  • Wskazywać zawody wykonywane przez rodziców i osoby z najbliższego otoczenia, wyjaśniać, czym zajmuje się osoba wykonująca dany zawód.
  • Rozumieć bardzo proste polecenia w języku obcym nowożytnym i reagować na nie, uczestniczyć w zabawach, np. muzycznych, ruchowych, plastycznych, konstrukcyjnych, teatralnych.

Co powinien umieć sześciolatek, idąc do szkoły?

Poniżej lista umiejętności, jaką powinien opanować 6-latek, który idzie do szkoły. Jest długa, dlatego podzieliliśmy ją na kategorie – liczniejsze niż w rozporządzeniu ministerialnym. Dzięki temu łatwiej będzie się z nią zapoznać i zorientować się, w jakich zakresach dziecko jest już w pełni rozwinięte i gotowe do szkoły, a nad jakimi warto jeszcze popracować.

Umiejętności i wiadomości społeczne. 
Dziecko 6-letnie powinno:
  • rozumieć co mówią i czego oczekują dorośli i inne dzieci
  • przestrzegać reguł, które obowiązują w grupie
  • współdziałać w zabawie i realizacji zadań
  • mieć nawyk używania zwrotów grzecznościowych: proszę, dziękuje, przepraszam, dzień dobry, do widzenia
  • znać swoje imię i nazwisko oraz adres zamieszkania
  • spokojnie i bez lęku rozstawać się z rodzicem przed wejściem do szkoły/przedszkola.

Zdrowie i sprawność ruchowa. 
Dziecko 6-letnie powinno:
  • dbać o swoje zdrowie i orientować się w zasadach zdrowego żywienia
  • być sprawne ruchowo na miarę swoich możliwości
  • uczestniczyć w zabawach ruchowych na powietrzu i w sali gimnastycznej
  • starać się w miarę swoich możliwości wykonywać polecenia związane z zadaniami ruchowymi.

Dbałość o bezpieczeństwo własne i innych. 
Dziecko 6-letnie powinno:
  • potrafić racjonalnie zachować się w sytuacji zagrożenia i prosić o pomoc
  • umieć bezpiecznie poruszać się po drogach
  • mieć rozeznanie, gdzie można bezpiecznie się bawić
  • znać zagrożenia płynące ze strony ludzi, zwierząt i roślin i unikać ich.

Czynności samoobsługowe, nawyki higieniczne, utrzymywanie porządku. 
Dziecko 6-letnie powinno:
  • samodzielnie korzystać z toalety
  • umieć samo się ubrać, rozebrać, przebrać w strój gimnastyczny 
  • odpowiednio zachowywać się podczas posiłków
  • dbać o rzeczy osobiste rzeczy i nie narażać ich na zgubienie
  • utrzymywać porządek w swoim otoczeniu.

Rozwój mowy. 
Dziecko 6-letnie powinno:
  • mieć zlikwidowane ewentualne wady wymowy lub być w trakcie ich korygowania
  • umieć zwracać się bezpośrednio do nauczyciela
  • umieć regulować oddech, by mówić płynnie i nie za głośno
  • potrafić uważnie słuchać, pytać o niezrozumiałe fakty, formułować dłuższe logiczne wypowiedzi.

Gotowość do nauki czytania i pisania. 
Dziecko 6-letnie powinno:
  • orientować się na kartce papieru i rozumieć sens poleceń typu: zaznacz w lewym górnym rogu kartki np. kropkę
  • zaczynać pisać, rysować szlaczki od lewej do prawej
  • rozpoznawać i zapamiętywać to, co jest na obrazkach
  • z uwagą słuchać opowiadań, baśni, rozmawiać o książkach, interesować się nimi
  • umieć układać krótkie zdania, dzielić je na wyrazy, a wyrazy na sylaby
  • umieć wyodrębniać głoski na początku i końcu wyrazu 
  • odczytywać krótkie podpisy pod obrazkami, napisy pod szyldami.

Edukacja matematyczna. 
Dziecko 6-letnie powinno:
  • liczyć obiekty i rozróżniać błędne liczenie od poprawnego
  • obliczać wynik dodawania i odejmowania pomagając sobie liczeniem na palcach lub innych przedmiotach
  • umieć posługiwać się liczebnikami porządkowymi
  • orientować się w schemacie własnego ciała
  • odróżniać stronę lewą od prawej, określać kierunki i ustalać położenie przedmiotu w stosunku do własnej osoby
  • rozumieć sens pomiaru długości i orientować się w prostych sposobach mierzenia, np. liczbą kroków, stóp
  • znać stałe następstwo dni i nocy, pór roku, dni tygodni i miesięcy w roku.

Wychowanie przez sztukę. 
Dziecko 6-letnie powinno:
  • wiedzieć, jak należy zachować się na uroczystościach, w kinie, teatrze
  • odgrywać role w zabawach teatralnych i przedstawieniach
  • umieć śpiewać piosenki
  • dostrzegać zmiany w muzyce i wyrażać je ruchem
  • potrafić wystukać prosty rytm
  • w skupieniu słuchać muzyki w tym także poważnej
  • wypowiadać się za pomocą różnych technik plastycznych – wykorzystywać kredki świecowe, ołówkowe, farby plakatowe, potrafić lepić z plasteliny, modeliny, drzeć papier, sprawnie i bezpiecznie posługiwać się nożyczkami
  • prawidłowo trzymać łyżkę, ołówek, pędzel
  • budować konstrukcje z klocków
  • tworzyć kompozycje np. z materiałów przyrodniczych
  • interesować się domowymi urządzeniami technicznymi i zachowywać ostrożność przy ich korzystaniu.
     
Wychowanie dla poszanowania zwierząt i roślin. 
Dziecko 6-letnie powinno:
  • nazywać i rozpoznawać rośliny i zwierzęta żyjące w różnych środowiskach przyrodniczych
  • wiedzieć, jakie warunki są potrzebne do rozwoju zwierząt i roślin
  • potrafić wymienić zmiany zachodzące w życiu roślin i zwierząt w kolejnych porach roku i wiedzieć, jak człowiek może je chronić i pomóc np. przetrwać zimę.

Wychowanie rodzinne, obywatelskie, patriotyczne. 
Dziecko 6-letnie powinno:
  • wymieniać imiona i nazwiska bliskich z rodziny, wiedzieć gdzie pracują 
  • wiedzieć, jakiej jest narodowości, jak nazywa się jego kraj i stolica
  • znać godło i flagę swojego kraju
  • znać polski hymn i wiedzieć, że Polska należy do Unii Europejskiej.

Zobacz także:
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy