objawy autyzmu
fot. Fotolia

Objawy autyzmu u dzieci: wczesne łatwo przegapić lub pomylić z wolnym rozwojem

Objawy autyzmu mogą ujawnić się na bardzo wczesnym etapie życia dziecka. Ale często nawet lekarze mają problem z rozpoznaniem tego zaburzenia. Dlatego tak ważna jest czujność rodziców, bo wczesne rozpoznanie objawów u autystycznego dziecka daje większe szanse na jego lepszy rozwój.
Małgorzata Wódz
objawy autyzmu
fot. Fotolia
Pierwsze objawy autyzmu u dzieci łatwo przegapić lub zbagatelizować, zrzucając winę na indywidualne tempo rozwoju dziecka. Martwisz się, że maluch jeszcze nie mówi? Ktoś ci mówi, że ma jeszcze na to czas? Być może to prawda. Warto jednak być czujnym, żeby autystyczne dziecko w porę otrzymało specjalistyczną pomoc. 

Spis treści: 
  1. Pierwsze objawy autyzmu
  2. Dziecko autystyczne - objawy
  3. Diagnoza autyzmu u dziecka
  4. Test na autyzm u dzieci
  5. Gdzie szukać pomocy przy podejrzeniu autyzmu?
  6. Przyczyny autyzmu u dzieci

Pierwsze objawy autyzmu u dzieci

Pierwsze objawy autyzmu ujawniają się już między 18. a 24. miesiącem życia, czyli możemy je dostrzec już u 1,5 rocznego dziecka. Wczesne objawy autyzmu można zaobserwować jednak dużo wcześniej. Zmiany w mózgach autystycznych dzieci widać już na etapie życia płodowego – wynika z badań na uniwersytecie w San Diego.

Objawy autyzmu, które pojawiają się u kilkunastomiesięcznych dzieci, mogą mieć różne nasilenie. Dziecko nim dotknięte może:
  • sprawiać wrażenie, jakby nie słyszało, co się do niego mówi,
  • może mieć problemy z mówieniem (nie gaworzy, nie mówi, mimo że skończyło 16 miesięcy),
  • unikać kontaktów społecznych,
  • obawiać się zmian i nowych sytuacji,
  • powtarzać niektóre zachowania, może chodzić na palcach, kołysać się.
Autyzm to zaburzenie w rozwoju mózgu, które ujawnia się już przed 3. rokiem życia dziecka. Ponieważ może mieć dość różnorodny charakter, często używa się określenia – zaburzenia ze spektrum autyzmu (należy do nich również zespół Aspergera).
Redakcja poleca: Szczepić dziecko, czy nie szczepić? - radzi pediatra
Jakie korzyści niosą za sobą szczepienia dzieci, a jakie mogą przynieść zagrożenia? Zobacz wypowiedź lekarza pediatry o tym, czy warto szczepić nasze dzieci, czy nie.

Dziecko autystyczne - objawy 

Jak rozpoznać autyzm u dziecka? Rodzic może podejrzewać, że dziecko ma zaburzenia rozwoju ze spektrum autyzmu, jeśli malec:
  • unika kontaktu wzrokowego (nie patrzy w oczy),
  • wołany, nie reaguje na swoje imię,
  • nie interesuje się przedmiotami w swoim otoczeniu,
  • nie podejmuje zabaw dźwiękonaśladowczych, np. w powtarzanie odgłosów zwierzątek,
  • nie bawi się w zabawy na niby, np. w karmienie lali, jeżdżenie autkiem.
Uwagę rodzica powinno również zwrócić cofnięcie się dziecka w rozwoju, czyli utracenie zdobytych wcześniej umiejętności – np. dziecko przestaje mówić, choć już próbowało to robić, przestaje reagować uśmiechem na uśmiech.

Diagnoza autyzmu u dziecka

Badanie dziecka z autyzmem polega przede wszystkim na konsultacji u psychologa lub psychiatry oraz neurologa. Początkiem etapu diagnostycznego jest wywiad z rodzicami – opowiadają oni o przebiegu ciąży, rozwoju dziecka oraz zachowaniach, które ich niepokoją. By ocenić ryzyko wystąpienia autyzmu, korzysta się również z testów psychologicznych, badań neurologicznych, ankiet (rozwiązuje je dziecko oraz rodzice), badań słuchu i wzroku. Dodatkowo ważna jest obserwacja dziecka, a także np. opinie nauczycieli i innych opiekunów.

U około 25-30 proc. dzieci możliwe jest również potwierdzenie genetycznego podłoża autyzmu. Badanie polega na analizie wybranych genów, które stanowią najczęstszą genetyczną przyczynę objawów ze spektrum autyzmu oraz zaburzeń intelektualnych. Analiza obejmuje wszystkie zmiany w badanych genach mogące powodować niepokojące objawy. Badanie przeprowadza się przy pomocy pobranej próbki krwi lub wymazu z wewnętrznej strony policzka. Takie badania komercyjnie dostępne są w formie różnych pakietów, lecz ich koszt to kilka tysięcy złotych. Najczęściej obejmują badanie w kierunku łamliwego chromosomu X (badanie FRAX). Badania genetyczne w kierunku autyzmu są też finansowane w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia, dzięki tzw. „kompleksowej diagnostyce genetycznej chorób nienowotworowych z uwzględnieniem cytogenetycznych badań molekularnych”.

Test na autyzm u dzieci

Testy na autyzm u dzieci można znaleźć również w internecie. Pamiętaj jednak, że nie są to testy diagnostyczne! Mają one za zadanie jedynie wstępnie ocenić rozwój dziecka i przybliżyć ewentualne nieprawidłowości. Są to narzędzia przesiewowe, które pomagają w rozpoznaniu ryzyka autyzmu u dzieci. Następnym krokiem musi być wizyta u specjalisty. Jeśli niepokoisz się o swoje dziecko, możesz skorzystać z różnego rodzaju ankiet i testów na autyzm, np.:
  • QCHAT - jest to kwestionariusz symptomów autyzmu. Jest on opracowany do badania dzieci w wieku od osiemnastu do dwudziestu czterech miesięcy. Składa się z dwudziestu pięciu pozycji, do których ustosunkowuje się rodzic dziecka.
  • M-CHAT-RF - to darmowe, dwustopniowe narzędzie przesiewowe, które jest stosowane, by ocenić, czy dziecko może mieć autyzm. Przeznaczone jest do regularnych obserwacji dzieci w wieku 16-30 miesięcy. Pozwala on ocenić, czy u danego dziecka ryzyko wystąpienia autyzmu jako niskie, średnie lub wysokie, bazując na wypełnionym przez rodziców kwestionariuszu. Składa się z 20 pytań. 
  • Kwestionariusz CHAT (Checklist for Autism in Toddlers) - jest to popularne badanie, które ułatwia wykrycie autyzmu u małych dzieci. Test  przeznaczony jest do oceny dzieci 16-18-miesięcznych. Pytania skierowane są do rodzica, który odpowiada na nie tak lub nie
  • ESAT (Early Screening of Autistic Traits Questionnaire) - może być wykorzystywany do badania dzieci od czternastego miesiąca życia. Kwestionariusz składa się z czternastu pytań, na które odpowiada rodzic. 
  • ATEC Autism Treatment Evaluation Checklist - to test, który sprawdza efekty zastosowanych terapii. Pozwala on ocenić, jak głęboki jest autyzm dziecka. 

Gdzie szukać pomocy przy podejrzeniu autyzmu?

Wczesna diagnoza autyzmu daje dziecku szansę na lepszy rozwój, a w niektórych przypadkach – na znaczne pokonanie utrudniających życie objawów. Jeśli cokolwiek niepokoi cię w rozwoju dziecka, powiedz o tym pediatrze lub idź z maluchem do poradni psychologicznej. Dzieci za autyzmem poddawane są najczęściej terapii behawioralnej i treningowi umiejętności społecznych, ale fachowe wsparcie potrzebne jest również rodzicom autystycznego dziecka. Informacje na temat specjalistycznej pomocy możesz uzyskać m.in. w Krajowym Towarzystwie Autyzmu (ma oddziały w wielu miastach), Fundacji Synapsis w Warszawie. I pamiętaj – im wcześniej zaczniesz terapię, tym lepsze będą jej efekty.

Przyczyny autyzmu u dzieci

Przyczyny autyzmu nie są do końca znane. Mówi się, że za zaburzenie odpowiada połączony wpływ genów i środowiska. Jedno jest pewne, autyzmu nie powodują szczepionki. Słynna teoria Andrew Wakefielda została obalona. Przypomnijmy – jej autor dowodził, że autyzm powoduje podanie dziecku szczepionki MMR (przeciwko odrze, śwince i różyczce). Wakefieldowi udowodniono, że fałszował wyniki badań, które miały potwierdzić jego tezę. Od niedawna mówi się również o tym, że przyczyną autyzmu może być niedobór witaminy D u jego mamy podczas ciąży. 

Zobacz także:
Oceń artykuł

Ocena 6 na 4 głosy

Zobacz także

Popularne tematy