co to jest dysleksja
fot. Adobe Stock

Co to jest dysleksja i jak sobie z nią radzić terapią i leczeniem

Dysleksja polega na trudnościach z nauką czytania i pisania. Najczęściej stwierdza się ją u uczniów, którzy mimo stosowania standardowych metod nauczania i przeciętnego lub wyższego poziomu inteligencji, nie są w stanie nauczyć się płynnie czytać i poprawnie pisać.
Ewa Janczak-Cwil
co to jest dysleksja
fot. Adobe Stock
Pojęcia dysleksja używa się w dwóch znaczeniach. Pierwsze, częściej stosowane, to pojęcie bardzo ogólne, oznaczające problemy z nauką obejmujące kilka obszarów:
  • dysleksję – trudności z czytaniem,
  • dysgrafię – trudności z pisaniem,
  • dysortografię – trudności z opanowaniem poprawnej pisowni,
  • dyskalkulię – trudności z nauką matematyki (rozpoznawaniem cyfr, znaków i symboli).

Drugie znaczenie jest wąskie i oznacza trudności w nauce czytania. Dziecko myli podobnie wyglądające litery (p, b, d), przestawia głoski, pomija sylaby, czyta tylko początek wyrazu, a resztę zgaduje, a tempo jego czytania jest bardzo wolne.

Spis treści:

Czy dysleksja to choroba?

O dysleksji najczęściej nie mówi się jak o chorobie. Raczej określa się ją jako zaburzenie rozwojowe.
Do tej pory nie ustalono jednoznacznie, jakie są przyczyny dysleksji. Podejrzewa się, że może być wywołana zmianami w jednym z genów oraz nieco inną niż u innych ludzi pracą mózgu podczas wykonywania prostych zadań językowych.

Dysleksję stwierdza się obecnie nawet u 10-15 proc. uczniów, z czego u 3-5 proc. nasilenie tego zaburzenia określane jest jako duże. Aż cztery razy częściej diagnozowana jest u chłopców niż u dziewczynek.
Redakcja poleca: Jak wychować szczęśliwe dziecko? Jest 1 warunek! – mówi psycholog [WIDEO]
Jak wychować mądre i szczęśliwe dziecko? Podstawowym warunkiem jest... twoje szczęście! Furtką dla dziecka do dobrego życia są szczęśliwi i spełnieni rodzice.

Objawy dysleksji

Pierwsze mogą pojawić się już w niemowlęctwie lub w wieku przedszkolnym. Zaobserwowano bowiem, że dyslektycy rzadko raczkują, później od innych dzieci zaczynają mówić (mają problemy z rozwojem mowy), mniej sprawnie budują konstrukcje z klocków i układają puzzle, mylą kierunki, np. prawą stronę z lewą. W wieku przedszkolnym dysleksję mogą zapowiadać problemy z koncentracją i uczeniem się na pamięć np. tekstów wierszyków czy piosenek dla dzieci. Wszystkie te objawy oczywiście nie muszą zwiastować dysleksji, ale dziecko, u którego występują, warto od początku obserwować w pierwszych latach szkoły.

Kolejne objawy dysleksji najłatwiej zaobserwować w pierwszych klasach nauki szkolnej. Mały dyslektyk, mimo usilnych starań i ćwiczeń, może nie nauczyć się ładnie pisać – jego charakter pisma będzie wydawał się niedbały, niestaranny, a literki będą „spadały’’ lub uciekały w górę z linijek. Bardzo często dysleksja uniemożliwia dziecku nauczenie się pisania poprawnie pod względem ortografii, przy czym błędy nie muszą zawsze pojawiać się w tych samych wyrazach.

Następnym objawem dysleksji jest bardzo wolne i niepewne czytanie, przekręcanie wyrazów, brak umiejętności dzielenia wyrazów na sylaby, a na dodatek mogą mieć problemy ze zrozumieniem tego, co czytają.

Bardzo ważne jest szybkie postawienie diagnozy, co oszczędzi dziecku stresu – często dyslektycy są posądzani o lenistwo, brak ćwiczeń, nieprzykładanie się do pisania i czytania. A to nieprawda! Oni po prostu nie są w stanie tego robić poprawnie.

Dysleksja rozwojowa

Gdy u dziecka diagnozuje się dysleksję (w tym szerszym pojęciu), następuje to ok. 10. roku życia, a dziecko wcześniej wykazywało wczesne objawy zaburzenia, mówi się o dysleksji rozwojowej. Poza wymienionymi wyżej wczesnymi objawami, u dziecka z dysleksją rozwojową pojawiają się też w wieku przedszkolnym trudności z samoobsługą, np. zapinaniem guzików, wiązaniem sznurowadeł, dziecko nie lubi rysować, a jak już to robi, to jego rysunki są niedbałe i pozbawione szczegółów.

Dysleksję rozwojową może sugerować także obniżona sprawność fizyczna: nieporadne bieganie, kłopoty z nauką jazdy na rowerze, trudności z chwytaniem piłki.

Leczenie dysleksji

Wczesne wprowadzenie terapii pozwala zmniejszyć trudności w nauce w przyszłości. Dlatego, chociaż dysleksję diagnozuje się dopiero ok. 10. roku życia, to po zauważeniu wymienionych wyżej trudności, należy rozpocząć terapię.

Jeśli u dziecka w wieku szkolnym podejrzewana jest dysleksja – doświadczony nauczyciel powinien to bez trudu ocenić – dziecko kierowane jest do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Tam wykonuje się test na dysleksję, który pozwala ocenić możliwości i deficyty dziecka. Testy obejmują badania psychologiczne, badanie laryngologiczne, pediatryczne, okulistyczne, logopedyczne. Na ich podstawie potwierdza się lub wyklucza dysleksję.

Po potwierdzeniu dysleksji dziecko otrzymuje zaświadczenie, które należy przedstawić w szkole. Dzięki niemu uczeń z dysleksją nie będzie musiał mierzyć się z takimi samymi wymaganiami, jakie stawia się dzieciom bez tego zaburzenia. Przestanie być ocenianie na podstawie tego, jak czyta i pisze, będzie miało więcej czasu na rozwiązywanie zadań i przepisywanie z tablicy.

Leczenie dysleksji polega na zmniejszaniu deficytów, a więc na poprawianiu sprawności ciała, koordynacji oko-ręka, na usprawnianiu małej motoryki oraz na treningu czytania, pisania, liczenia i zapamiętywania oraz koncentracji. Zajęcia tego typu prowadzą psychologowie.

Dysleksji nie da się wyeliminować – dyslektykiem się jest całe życie. Można natomiast łagodzić objawy zaburzenia i to znacznie. Im wcześniej dziecko rozpocznie terapię, tym lepsze będą jej efekty w przyszłości, a kłopoty z nauką mniejsze.

Zobacz także:
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy