Zatrucie ciążowe
fot. AdobeStock

Zatrucie ciążowe: przyczyny, objawy i przebieg gestozy

Zatrucie ciążowe (gestoza, rzucawka ciążowa) to niebezpieczne schorzenie, któremu towarzyszy nadciśnienie i obrzęki. Może prowadzić do małowodzia, a nawet śmierci płodu. Jak w porę rozpoznać objawy zatrucia ciążowego?
Dominika Bielas
Zatrucie ciążowe
fot. AdobeStock

Zatrucie ciążowe to bardzo poważna dolegliwość u przyszłych mam, znana również jako gestoza, stan przedrzucawkowy, preeklampsja oraz nadciśnienie indukowane ciążą. Wstępuje przeważnie w drugiej połowie ciąży u kobiet rodzących po raz pierwszy, w ciąży mnogiej oraz u ciężarnych po 35. roku życia. Przyczyny tej dolegliwości nie są do końca znane. Uważa się, że za wystąpienie zatrucia ciążowego odpowiadają pewne predyspozycje genetyczne lub zła dieta.

Spis treści:

Zatrucie ciążowe

Zatrucie ciążowe jest łatwe do rozpoznania, gdyż wiąże się z wystąpieniem konkretnego zestawu objawów. Na gestozę cierpi co 7-8 kobieta w ciąży, nie jest więc to rzadkie schorzenie, które uznawane jest za jedno z powikłań ciąży.  Do zatrucia ciążowego najczęściej dochodzi w drugiej połowie ciąży, ale w nielicznych przypadkach może pojawić się już po porodzie.

Wyróżnia się gestozę wczesną i późną. Zatrucie ciążowe wczesne jest wynikiem zmian hormonalnych i objawia się nudnościami i wymiotami w godzinach porannych w pierwszej połowie ciąży, które jednak mogą przeciągać się na cały dzień. Najczęściej mija samoistnie, mimo to nie warto zatajać tych objawów przed ginekologiem.

Gestoza późna pojawia się po 20 tygodniu ciąży i charakteryzuje się dwoma etapami:

  • Stan przedrzucawkowy – oznacza rozwój hypertonii, czyli nadciśnienia tętniczego, występowanie białka w moczu oraz obrzęki ciała.
  • Rzucawka ciążowa – zespół objawów stanu przedrzucawkowego w połączeniu z napadami drgawek.
U ciężarnych obrzęki nóg nie są patologią. Niepokojące są obrzęki uogólnione, obecne rano, po przespanej nocy i oprócz kończyn dolnych obejmujące kończyny górne, twarz oraz brzuch.

Przyczyny gestozy i grupa ryzyka

Najbardziej zagrożone zatruciem ciążowym są kobiety w ciąży po 40. roku życia, chore na cukrzycę, przewlekłą chorobę nerek oraz te, które już przed ciążą cierpiały na nadciśnienie. Według niektórych teorii dolegliwość ta może być dziedziczna. Zwiększone ryzyko pojawienia się stanu przedrzucawkowego istnieje również w ciąży wielopłodowej. Coraz częściej następuje także w wyniku nieprawidłowego odżywiania się: spożywanie zbyt dużej ilości cukru oraz przy niedoborze witaminy C, E i magnezu.

Do czynników ryzyka wystąpienia zatrucia ciążowego zalicza się także:

Objawy gestozy

Zatrucie ciążowe diagnozuje się podczas rutynowego badania w ciąży, kiedy wystąpi chociaż jeden z poniższych objawów:

  • nadciśnienie tętnicze krwi (do 140/90 i wyżej),
  • obrzęki kończyn i twarzy,
  • obecność białka w moczu.


Z czasem do pierwszych objawów stanu przedrzucawkowego dochodzą kolejne. Objawami, które mogą świadczyć o zbliżającej się rzucawce, są:

  • silne zawroty i bóle głowy
  • ogólny niepokój, zaburzenia świadomości
  • zaburzenia widzenia
  • bóle żołądka, nudności i wymioty
  • gorączka.
     

Sam atak rzucawki przypomina atak padaczki, a zwiastować go mogą m.in. zaburzenia widzenia i świadomości, zawroty i silny ból głowy, ból brzucha, wymioty. Rzucawka bezwzględnie wymaga interwencji lekarskiej, może bowiem spowodować śmierć matki i dziecka.

Powikłania zatrucia ciążowego

W wyniku zatrucia ciążowego może dojść do niedokrwienia macicy. Powoduje to zmiany w tkance łożyska. Nawet lekkie zatrucie ciążowe stanowi poważne zagrożenie dla nienarodzonego dziecka. Gestoza może prowadzić do:

Leczenie zatrucia ciążowego

Ponieważ dokładna przyczyna gestozy nie jest znana, leczyć można tylko objawy. Jeśli lekarz podejrzewa zatrucie ciążowe, kieruje ciężarną do szpitala. Tam przyszła mama jest dokładnie badana. Podczas pobytu w szpitalu pacjentce podawane są preparaty przeciwnadciśnieniowe mające na celu utrzymanie ciśnienia krwi poniżej 150/80-100 mm Hg. Wykonuje się także morfologię krwi, badanie elektrolitów oraz ocenia się czynność nerek w kierunku białkomoczu. Jeśli leczenie przyniosło efekty – ciężarna wypisywana jest ze szpitala z zaleceniem pomiaru ciśnienia i kontroli białkomoczu dwa razy w tygodniu aż do porodu. Zalecane jest także dużo odpoczynku i ograniczenie soli w diecie. Jeśli leczenie nie przynosi efektów, przy ciąży donoszonej zaleca się zakończenie jej przez cesarskie cięcie.

Istotną funkcję w leczeniu gestozy pełni odpowiednia dieta na nadciśnienie. Przede wszystkim chodzi o dostarczanie prawidłowych ilości białka, witamin i potrzebnych pierwiastków, szczególnie magnezu i wapnia. Należy unikać soli i wzbogacić jadłospis o źródła pełnowartościowego białka. 
 

Sprawdź także:
Redakcja poleca: Jak zapobiegać zatruciu ciążowemu (stan przedrzucawkowy - objawy)? film
Zatrucie ciążowe, inaczej stan przedrzucawkowy czy gestaza to zespół objawów niebezpiecznych dla ciężarnej i jej dziecka. Poznaj objawy zatrucia ciążowego. Sprawdź, czym grozi rzucawka.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 3 głosy

Zobacz także

Popularne tematy