Co to jest równoważnik zdania? Definicja, przykłady i najważniejsze informacje na temat równoważnika zdania.

Co to jest równoważnik zdania? Definicja, przykłady, najważniejsze informacje

Równoważnik zdania to prawie to samo, co zwykłe zdanie, przynajmniej jeśli chodzi o znaczenie. Od zdania różni się jednak tym, że nie ma orzeczenia. Poznaj definicję równoważnika zdania wraz z przykładami oraz sprawdź, jak przekształcić równoważnik zdania na zdanie.
Co to jest równoważnik zdania? Definicja, przykłady i najważniejsze informacje na temat równoważnika zdania.
Aby precyzyjnie wyjaśnić, czym jest równoważnik zdania, musimy najpierw przypomnieć, czym jest zdanie. Według definicji podanej w „Słowniku języka polskiego” zdanie to: „zespół wyrazów powiązanych zależnościami gramatycznymi zawierający orzeczenie”. Orzeczenie z kolei to nic innego jak osobowa forma czasownika, czyli np. wyrazy: piszę, czarujesz, patrzymy (ponieważ: pisano, pisać czarowano, czarować, patrzono, patrzeć – to bezosobowe formy tych przykładowych czasowników).

Oto przykłady zdań (podkreślone wyrazy to orzeczenia):
 
  • Oto szarlotka, którą mama upiekła z najlepszych jabłek.
  • Krzyś poszedł na spacer.
  • Pieski wesoło biegały po ogrodzie.

Wiedząc już, co to jest zdanie, z pewnością łatwiej ci będzie zrozumieć definicję równoważnika zdania.

Spis treści:

Równoważnik zdania: definicja, przykłady

Definicja równoważnika zdania brzmi tak:

Równoważnik zdania to zespół wyrazów powiązanych zależnościami gramatycznymi, nie zawierający orzeczenia.

Przykłady równoważników zdań:
 
  • Zakaz wyprowadzania psów bez smyczy!
  • Ten pałac to kompletna ruina.
  • Cześć, wszystko w porządku?
  • Uwaga, cofnąć się!
  • Mamo, to ja

Aby jeszcze lepiej zrozumieć, czym jest równoważnik zdania, warto spojrzeć na kilka kolejnych przykładów:
 
  • Oto szarlotka mamy z najlepszych jabłek.
  • Krzyś na spacerze.
  • Wesoła bieganina piesków w ogrodzie.

Jak widać, informacje zawarte w tych równoważnikach zdań nie różnią się specjalnie od podanych wyżej zdań. A jednak nie są takie same, ponieważ nie mają orzeczenia. Tak, to wszystko, co wyznacza różnicę pomiędzy zdaniem a równoważnikiem zdania.

Co ma imiesłów do równoważnika zdania?

Tu znów warto najpierw uporządkować swoją wiedzę o tym, czym są imiesłowy. Najprościej mówiąc, imiesłowami nazywamy niesobowe formy czasownika. A formy te jak najbardziej mogą pojawiać się w równoważnikach zdań.

W języku polskim dość często spotykamy imiesłowowy równoważnik zdania. Łatwo rozpoznać go po imiesłowach, które są zakończone końcówkami:
 
  • -wszy – np. zrobi-wszy, zabra-wszy, zważy-wszy,
  • -łszy – np. zjad-łszy, usiad-łszy, zdar-łszy,
  • -ąc – np. czytaj-ąc, wspominaj-ąc, gotuj-ąc.

Imiesłowowy równoważnik zdań to z reguły zdanie podrzędne (okolicznikowe lub sposobu) w wypowiedzeniach złożonych.

Oto przykłady wypowiedzeń złożonych, w których występuje imiesłowowy równoważnik zdania:
 
  • Hania pogrążyła się w lekturze, zapominając o całym świecie
  • Upadłszy na oblodzony chodnik, chłopiec poczuł silny ból.
  • Wróciwszy z lasu, mama podała deser z poziomkami.

Definicja imiesłowowego równoważnika zdania plus podane przykłady powinna pomóc w wymyśleniu kilku własnych wypowiedzeń złożonych, które pozwolą utrwalić wiedzę na temat tego rodzaju równoważników.

Jak przekształcić równoważnik zdania na zdanie? Przykłady

Jeśli wiesz już, co to jest równoważnik zdania i zdanie – przekształcenie jednego w drugie lub na odwrót nie powinno sprawiać większych problemów. Wystarczy brak formy osobowej w równoważniku zdania, zastąpić formą osobową czasownika. Z pewnością jednak nie zaszkodzi zerknąć na kilka przykładów takich przekształceń:
 
  • Równoważnik zdania: Nareszcie wakacje! 
  • Zdanie: Nareszcie przyszły wakacje!
 
  • Równoważnik zdania: Kochani, ciszej…
  • Zdanie: Kochani, proszę o ciszę…
 
  • Równoważnik: Gratulacje za udany występ!
  • Zdanie: Gratuluję udanego występu!
 
  • Równoważnik: Podpis nieczytelny. 
  • Zdanie: Podpis jest nieczytelny.
 
  • Równoważnik zdania: Hania pogrążyła się w lekturze, zapominając o całym świecie.
  • Zdanie: Kiedy Hania pogrążyła się w lekturze – zapomniała o całym świecie
 
  • Równoważnik zdania: Upadłszy na oblodzony chodnik, chłopiec poczuł silny ból.
  • Zdanie: Kiedy chłopiec upadł na oblodzony chodnik, poczuł silny ból.
 
  • Równoważnik zdania: Wróciwszy z lasu, mama podała deser z poziomkami.
  • Zdanie: Kiedy mama wróciła z lasu, podała deser z poziomkami.

Zachęcamy do treningu przekształcania równoważników zdania w zdania – tak jak w każdym przypadku, to praktyka czyni mistrza!

Zobacz także:
Redakcja poleca: Piniata – jak ją zrobić? Instrukcja krok po kroku (film)
Piniata to coraz popularniejszy element dziecięcych przyjęć. Przedstawiamy prosty sposób, jak samodzielnie zrobić efektowną piniatę. Choć nie jest to skomplikowane, warto zabrać się do pracy z odpowiednim wyprzedzeniem, aby piniata zdążyła wyschnąć.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy