urlop rodzicielski

Urlop rodzicielski 2021: ile trwa, jak złożyć wniosek?

Urlop rodzicielski może być wykorzystany przez matkę lub ojca po urlopie macierzyńskim. Jego długość zależy od liczby urodzonych dzieci i od tego, czy rodzice chcą z niego skorzystać osobno, czy jednocześnie.
Karolina Stępniewska
urlop rodzicielski
Urlop rodzicielski to płatny urlop dla rodziców, który można wykorzystać po urlopie macierzyńskim ale niekoniecznie bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. Z urlopu rodzicielskiego może skorzystać tylko mama lub sam ojciec, rodzice mogą też korzystać z niego naprzemiennie lub jednocześnie.

Spis treści:

Kiedy złożyć wniosek o urlop rodzicielski

Urlop rodzicielski może być przyznany w dwóch trybach – „z dołu’’ lub „z góry’’. Dla obu trybów są różne terminy, których należy przestrzegać, aby pracodawca nie miał podstaw do odrzucenia wniosku.

Wniosek o urlop rodzicielski „z góry’’ – kiedy składać

Jeśli matka planuje wykorzystać urlop rodzicielski w pełnym wymiarze bezpośrednio po macierzyńskim, odpowiedni wniosek o urlop rodzicielski powinna złożyć nie później niż w ciągu 21 dni po porodzie – jest to tak zwany urlop rodzicielski udzielany „z góry’’.

Urlopem rodzicielskim udzielanym „z góry’’ matka dziecka może dzielić się z pracującym ojcem dziecka. Rodzic może także zrezygnować z urlopu rodzicielskiego „z góry’’ w całości lub w części. Aby to zrobić, trzeba w terminie nie późniejszym niż na 21 dni przed planowanym powrotem do pracy złożyć wniosek o rezygnację z całości lub części tego urlopu. Jeśli drugi rodzic planuje zastąpić w opiece nad dzieckiem partnera, powinien złożyć wniosek o urlop rodzicielski lub jego część nie później niż 21 dni przed planowanym terminem jego rozpoczęcia.
Uwaga! Jeśli rodzic zrezygnuje z urlopu rodzicielskiego (lub jego części) udzielonego „z góry’’, a drugi rodzic nie przejmie urlopu rodzicielskiego, urlop ten definitywnie przepada!

Jeśli od razu po porodzie rodzice wiedzą, że chcą wykorzystać cały urlop rodzicielski zaraz po urlopie macierzyńskim, wówczas najlepiej dołączyć pracodawcy stosowny wniosek o urlop macierzyński i rodzicielski wraz z aktem urodzenia dziecka.

W takiej sytuacji zmieni się też miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego, jaki przysługuje w czasie trwania tych urlopów dla rodziców. Są dwie opcje:

  • 100 proc. podstawy wynagrodzenia w okresie pierwszych 26 tygodni, a w kolejnych 26 tygodniach 60 proc.;
  • zasiłek w wysokości 80 proc. podstawy wynagrodzenia przez całe 52 tygodnie urlopu.  

Wniosek o urlop rodzicielski „z dołu’’ – kiedy składać

Tym mianem określa się urlop rodzicielski udzielony na wniosek złożony pod koniec urlopu macierzyńskiego lub okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres takiego urlopu. Wniosek o urlop rodzicielski „z dołu’’ należy złożyć nie później niż na 21 dni przed terminem jego rozpoczęcia. Tak udzielony urlop rodzicielski można wykorzystać w całości, w częściach (maksimum 4) bezpośrednio po sobie następujących albo 16 tygodni z wymiaru urlopu rodzicielskiego można przełożyć na późniejszy okres i wykorzystać w dowolnym momencie do czasu, gdy dziecko skończy 6 lat.

Z urlopu rodzicielskiego udzielanego „z dołu’’ rodzic może zrezygnować w każdym czasie, o ile zgodę na to wyrazi pracodawca.

Spóźniony wniosek o urlop rodzicielski

W praktyce pracodawca może, ale nie musi, odrzucić spóźniony wniosek o urlop rodzicielski. Zawsze jednak trzeba liczyć się z tym, że niedotrzymanie terminu złożenia wniosku może skutkować odrzuceniem go przez pracodawcę. Oznacza to, że np.:
  • niezłożenie wniosku o urlop rodzicielski „z góry’’ w ciągu 21 dni od porodu może oznaczać konieczność złożenia wniosku o urlop rodzicielski „z dołu’’,
  • złożenie wniosku o urlop rodzicielski „z dołu’’ na mniej niż 21 dni przed końcem urlopu macierzyńskiego, może skutkować brakiem ciągłości między urlopem macierzyńskim a rodzicielskim.

Wniosek o urlop rodzicielski – wzór wniosku i rezygnacji

Poniżej zamieszczamy linki do oficjalnych stron, z których można pobrać odpowiedni wniosek o urlop rodzicielski lub wniosek o rezygnację z niego:

Urlop rodzicielski: ile trwa?

Urlop rodzicielski trwa 32 tygodnie przy jednym dziecku i 34 tygodnie po urodzeniu więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie. Jeśli rodzice zdecydują się wykorzystać cały urlop rodzicielski w tym samym czasie, jego czas skróci się do 16 tygodni. Mogą też część urlopu wykorzystać razem, a część zostawić tylko jednemu rodzicowi. Ważne, żeby łączna długość tego urlopu dla obojga rodziców nie przekraczała 32 tygodni (czyli np.10 tygodni wspólnie, które liczy się podwójnie – dla mamy i taty oraz pozostałe 12 tygodni np. tylko dla mamy). 
Redakcja poleca: Jak się bawić z niemowlakiem - film
Jakie zabawki będą odpowiednie dla niemowlaka i czego nie można robić, opiekując się dzieckiem?

Urlop rodzicielski – podział na części

Urlop rodzicielski możecie podzielić na maksimum 4 części, z których każda musi trwać minimum 8 tygodni. Wyjątkiem jest pierwsza część urlopu rodzicielskiego, która może zostać skrócona do 6 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie.

Ważne jest to, że możecie skorzystać z urlopu rodzicielskiego najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym wasze dziecko kończy 6 lat. Nie trzeba więc brać urlopu rodzicielskiego od razu po urlopie macierzyńskim.

Urlop rodzicielski połączony z urlopem macierzyńskim

Jeśli jednak zdecydujecie się na połączenie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, da wam to w sumie 52 tygodnie nieprzerwanego urlopu w przypadku narodzin jednego dziecka (czas trwania urlopu macierzyńskiego mamy bliźniąt to 31 tygodni, na każde kolejne dziecko z ciąży mnogiej doliczamy dwa tygodnie urlopu, a urlop rodzicielski w przypadku dzieci z ciąży mnogiej to 34 tygodnie).

Urlop rodzicielski – planowane zmiany w 2022

Do sierpnia 2022 roku w Polsce powinna zostać wdrożona Dyrektywa work-life balance, z której wynika, że prawo do urlopu rodzicielskiego będzie należało się każdemu z rodziców osobno – każdemu z nich będą przysługiwać 2 miesiące. Niewykorzystany przez ojca urlop nie będzie mógł być wykorzystany przez matkę i odwrotnie. Oznacza to, że albo oboje wykorzystają w sumie maksimum 4 miesiące urlopu rodzicielskiego, albo jedno z nich będzie mogło wykorzystać maksymalnie 2 miesiące. 

Zatem matka będzie mogła spędzić na płatnym urlopie z dzieckiem w domu maksimum 10 miesięcy – łączny wymiar urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego.

Zobacz też:
Oceń artykuł

Ocena 6 na 4 głosy

Zobacz także

Popularne tematy