GRY
 
 

Co się kryje w paście do zębów?

Jakie składniki są zawarte w paście do zębów?

Jak zachęcić dziecko do mycia zębów
fot. Fotolia
Trudno wyobrazić sobie codzienną higienę bez pasty do zębów. Używamy jej sami, nakładamy ją także na szczoteczki naszych dzieci. I tak tubka za tubką, niemalże od kołyski. Warto wiedzieć, z czego składa się to zamknięte w kolorowej tubce mazidło.

W skład współczesnej pasty do zębów wchodzi kilka podstawowych grup składników, co przedstawia poniższa tabela:

Składniki

Działanie

Przykłady (INCI)

Środki ścierne

Składniki decydujące o właściwościach czyszczących

Krzemionka (Hydrated Silica), węglan wapnia (Calcium Carbonate), hydroksyapatyt (Hydroxyapatite)

Środki pieniące

Wytwarzanie piany, umożliwiającej równomierne rozprowadzenie składników pasty

Betaina kokamidopropylowa (Cocamidopropyl Betaine), laurylosiarczan sodu (Sodium Lauryl Sulfate), mirystoilosarkozynian sodu (Sodium Myristoyl Sarcosinate), Steareth-30

Związki fluoru

Zapobieganie próchnicy

Fluorek sodu (Sodium Fluoride), fluorek cyny (Stannous Fluoride), aminofluorek I generacji (Olaflur), aminofluorek II generacji (Fluorinol)

Środki formujące

Utrzymują odpowiednią konsystencję pasty

Hydroksyetyloceluloza (Hydroxyethylcellulose), gliceryna (Glycerin), guma celulozowa (Cellulose Gum), karbomer (Carbomer)

Środki konserwujące i przeciwutleniające

Niezbędne do utrzymania dobrej jakości pasty przez cały okres jej ważności

Parabeny (Methylparaben, Propylparaben), biguanid polyaminopropylu (Polyaminopropyl Biguanide), fenoksyetanol (Phenoxyethanol), octan tokoferolu (Tocopheryl acetate), alkohol benzylowy (Benzyl Alcohol)

Substancje słodzące

Poprawiają smak pasty

Sacharyna (Saccharin), sacharynian sodu (Sodium Saccharin), izomalt (Isomalt), ksylitol (Xylitol), sorbitol (Sorbitol), sukraloza (Sucralose)

Aromaty

Poprawiają smak i zapach pasty

Aromaty (Aroma), Limonen (Limonene)

Barwniki

Zabarwiają pastę

Np. tlenek tytanu (Titanium Dioxide, CI 77891) - biały, błękit brylantowy (CI 42090), biksyna (CI 75120) - pomarańczowy

Inne

Poprawiające właściwości pasty

Ksylitol (Xylitol) - niszczący bakterie powodujące próchnicę, substancje sprzyjające remineralizacji, ekstrakty roślinne

 

Bezlitosna dla osadu, łagodna dla szkliwa

Środki ścierne stanowią jeden z głównych składników pasty do zębów i odpowiadają za jej właściwości czyszczące, umożliwiając usuwanie osadów nazębnych. Jednak co za dużo, to nie zdrowo - wysokościerne pasty, oprócz ścierania osadów, mogą także uszkadzać szkliwo. Ścieralność past określana jest najczęściej współczynnikiem RDA (Radioactive Dentin Abrasion), którego wyznaczanie odbywa się poprzez szczotkowanie daną pastą napromieniowanej, zawierającej radioaktywny fosfor (32P) zębiny. Czym więcej radioaktywnej zębiny zostanie starte, tym silniej promieniować będzie pasta po szczotkowaniu i tym wyższy będzie jej współczynnik ścieralności RDA.

W przypadku zębów wrażliwych uznaje się, że RDA powinno mieścić się w granicach 30-70 (pasty o niskiej ścieralności), chociaż dla wysokościernych past (np. dla palaczy) American Dental Association dopuszcza wartość RDA nawet do 250. W niektórych krajach wartość RDA pasty można znaleźć na opakowaniu pasty.

Niestety, w Polsce jest to niepraktykowane. Jedyną marką, która oficjalnie informuje (na polskiej stronie internetowej) o wartości RDA swoich past, jest Elmex. Niestety, próby nawiązania kontaktu z większością producentów past do zębów odbyły się na zasadzie przysłowiowego "jak grochem o ścianę". Tylko kilku producentów/dystrybutorów udzieliło odpowiedzi na zapytanie o współczynnik RDA swoich past, chociaż odpowiedzi niektórych z nich były dość enigmatyczne (co ma oznaczać to "około" - szacowanie, zaokrąglanie czy wysysanie z palca?).

Marka

Nazwa

RDA

Elmex

Dla dzieci 1-6 lat

60

Vademecum

Junior

46

R.O.C.S.

Kids

45

Weleda

Kinder Zahn-Gel

40

Odol-med 3

Milchzahn

40-50

Urtekram

Dla dzieci

około 50 ***

Ziajka

Żel Czary-Mary

około 30

Adent

Dla dzieci 2-6

-*

Oriflame

Optikid

-*

Lacalut

Dla dzieci do 4 lat

-*

Logona

Logodent KIDS

-*

Aquafresh

Kids

-*

Elgydium

Junior

-*

Oral-B

Stages 2

-*

Bobini

Dla dzieci z fluorem

-*

Signal

Kids

-*

Colgate

Smiles 2-6

-**


Wartości RDA past do zębów dla dzieci w wieku przedszkolnym. * - brak jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony producenta/dystrybutora, ** - polityka firmy nie zezwala na podawanie takich danych, *** - wartość oszacowana na podstawie RDA węglanu wapnia - składnika ściernego pasty.

Żeby ząbki były zdrowe

Zdecydowana większość past na polskim rynku (poza pastami dla niemowląt i grupą kosmetyków naturalnych) zawiera w swoim składzie związki fluoru. Zazwyczaj pasty dla dzieci w wieku przedszkolnym zawierają 500 ppm (parts per million) fluoru, którego poziom wzrasta do 1000 ppm w pastach dla uczniów, i osiąga wartość 1500 ppm w pastach dla młodzieży i osób dorosłych. Wyjątkiem jest tu pasta Colgate Smiles 2-6 lat, zawierająca aż 1000 ppm fluoru. Podstawą dla zwiększonej zawartości fluoru w paście dla młodszych dzieci są doniesienia o wątpliwym działaniu kariostatycznym past o zawartości fluoru <500 ppm (a nawet <1000 ppm).

Fluor chroni przed próchnicą zębów, ponieważ sprzyja remineralizacji szkliwa i wzmacnia je, redukując ryzyko wystąpienia próchnicy o 20-30%  (przy szczotkowaniu co najmniej 2 razy dziennie). Jony fluoru zawarte w paście podstawiają się w miejsce grup OH- hydroksyapatytu, z którego zbudowane jest szkliwo, tworząc fluoroapatyt, związek twardszy i odporniejszy na działanie kwasów wytwarzanych przez bakterie próchnicowe. Proces ten nazywany jest posterupcyjnym dojrzewaniem. W większości past do zębów można znaleźć fluor w postaci fluorku sodu (NaF) lub aminofluorku (Olaflur lub Fluorinol).

Fluorek sodu to prosta sól nieorganiczna, w skład której wchodzi kation sodowy i anion fluorkowy. Olaflur to cząsteczka organiczna, zbudowana z hydrofobowego ogona i  hydrofilowej głowy z dwoma anionami fluorkowymi. Działanie obu substancji jest podobne, jednak ze względu na swoją strukturę chemiczną Olaflur obniża napięcie powierzchniowe śliny i równomiernie dociera do wszystkich powierzchni zębów.

Warto zwrócić uwagę na pasty do zębów zawierające w swoim składzie ksylitol (Xylitol), szczególnie gdy wybieramy pasty bez fluoru. Ksylitol to słodki w smaku alkohol polihydroksylowy, dawniej pozyskiwany z brzozy (stąd nazywany cukrem brzozowym). Nie ma określonego górnego limitu dziennego spożycia dla człowieka, co oznacza, że w świetle dzisiejszej wiedzy jest to substancja całkowicie bezpieczna.

Ksylitol, mimo słodkiego smaku, nie stanowi pożywki dla bakterii próchnicowych, podnosi pH w jamie ustnej (co jest korzystne w procesie remineralizacji) i hamuje rozwój bakterii Streptococcus mutans, wywołujących próchnicę. Dzięki tym właściwościom jest zaskakująco skutecznym środkiem zapobiegającym próchnicy. Występuje w niektórych pastach do zębów, ale także w chusteczkach do przecierania niemowlęcych ząbków i innych specjalistycznych produktach (lizaki, spraye do ust, gumy do żucia).

Redakcja poleca: Nawyki żywieniowe a zdrowie zębów [WIDEO]
Czego nie może zabraknąć w diecie dziecka, by miało zdrowe zęby? Jakich produktów unikać? Czy dla zdrowia zębów ważna jest konsystencja posiłków? Ekspert podpowiada!

Ocena (1 ocena)

6.0
Doładuj
Przeładuj