bakterie odporne na antybiotyki
fot. Fotolia

Antybiotyki coraz częściej bezsilne wobec groźnych bakterii

Kiedy antybiotyk jest źle stosowany lub przepisany bez potrzeby, bakterie uczą się z nim walczyć. Mutują, usuwają lek ze swoich komórek. Te wywołujące m.in. sepsę, gruźlicę, rzeżączkę czy zatrucia pokarmowe, już są oporne na antybiotykoterapię. Konsekwencje mogą być miażdżące.
Karolina Stępniewska
bakterie odporne na antybiotyki
fot. Fotolia
Najnowszy raport European Center for Disease Prevention and Control podkreśla, że coraz więcej bakterii jest odpornych na leczenie antybiotykami. Niestety takie "superbakterie" występują również w Polsce. Czy to znaczy, że będziemy musieli zmierzyć się z chorobami, na które nie będzie leków? Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) stworzyła listę 12 lekoopornych bakterii, które są zagrożeniem dla ludzi.

Bakterie odporne na antybiotyki

Wśród szczepów bakterii wymienianych przez WHO jako odpornych na antybiotyki, znajdują się:
  • Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty) - odporny na metycylinę, pośrednio na wankomycynę, gronkowiec u dziecka może wywołać szereg chorób, od zakażeń skóry przez zapalenia płuc aż po sepsę;
  • Streptococcus pneumoniae (dwoinka zapalenia płuc) - odporna na penicylinę, wywołuje szereg bardzo groźnych infekcji pneumokokowych;
  • Pseudomonas aeruginosa (pałeczka ropy błękitnej) - wywołuje szereg groźnych chorób, m.in. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zakażenia dróg oddechowych, moczowych, uszu, zatok itd.
  • Haemophilus influenzae - odporne na ampicylinę, u dzieci może wywołać ciężkie zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie nagłośni, zapalenie płuc; najgroźniejsze u dzieci do lat 3, w Polsce szczepi się dzieci przeciw tej bakterii (szczepionka przeciw Hib);
  • Enterobacteriaceae (enterobakterie) - mogą wywoływać m.in. zakażenia dróg moczowych, wtórne zapalenia płuc;
  • Acinetobacter baumannii - odporna na karbapenemy i ESBL, u osób o osłabionej odporności organizmu może wywołać zapalenie płuc, zakażenia ran i zakażenie krwi;
  • Enterococcus faecium - odporne na wankomycynę, wywołują zakażenia układu moczowego,
  • Helicobacter pylori - odporne na klarytromycynę, powodują niestrawność i wrzody żołądka,
  • Campylobacter (kilka rodzajów) - wywołuje ostre zapalenie żołądka i jelit, owrzodzenia żołądka;
  • Salmonella - odporna na fluorochinolony, odpowiada za zatrucia pokarmowe,
  • Neisseria gonorrhoeae (dwoinka rzeżączki) - odporna na cefalosporyny i fluorochinolony, wywołuje rzeżączkę;
  • Shigella - kilka rodzajów odpornych na fluorochinolony, wywołuje zatrucia pokarmowe, czerwonkę.
Redakcja poleca: Najczęstsze problemy zdrowotne kilkulatków - film
Ile razy w roku dziecko może chorować? Jak radzić sobie z infekcjami i innymi dolegliwościami u dzieci i kiedy koniecznie odwiedzić lekarza?

Dlaczego antybiotyki przestają działać?

Winnych trzeba szukać wśród... ludzi i błędy w podawaniu antybiotyku. Jeśli dawka antybiotyku jest zbyt niska lub zażywany jest przez zbyt krótki czas (np. pacjent przerywa leczenie na własną rękę po ustąpieniu objawów choroby), staje się on nieskuteczny w walce z bakteriami. Równie szkodliwe jest stosowanie antybiotyków podczas infekcji wirusowych – antybiotyki działają tylko na bakterie! Kolejne szczepy bakterii bronią się przed antybiotykami, zmieniając m.in. budowę swoich ścian komórkowych, uniemożliwiając wchłanianie się leku, produkując enzymy niszczące lek i usuwając antybiotyk ze swoich komórek.

WHO przestrzega, że oporność kolejnych szczepów bakterii na działanie antybiotyków może spowodować w przyszłości duże problemy: może okazać się na przykład, że zabiegi takie jak przeszczep narządów, chemioterapia, a nawet cesarskie cięcie, będą zbyt ryzykowne. Co roku z powodu chorób wywołanych przez bakterie odporne na antybiotyki, umiera 700 tys. osób, a eksperci szacują, że do 2050 roku może ich być aż 10 milionów.

Jak mądrze zażywać antybiotyki?

Aby nie przyczyniać się do nabywania przez bakterie odporności na leczenie:
  • nigdy nie powinniśmy nalegać na antybiotyki, jeśli lekarz uznaje, że ich nie potrzebujemy;
  • podczas stosowania leku musimy postępować zgodnie ze wskazówkami lekarza (np. co do czasu trwania antybiotykoterapii);
  • nigdy nie powinniśmy dzielić się antybiotykami z innymi ludźmi;
  • nie wolno zażywać reszty antybiotyków pozostałych po poprzedniej chorobie.
Zobacz też:
Oceń artykuł

Ocena 6 na 2 głosy

Zobacz także

Popularne tematy