ćwiczenia na skoliozę

Ćwiczenia na skoliozę: rodzaje i metody terapeutyczne

Ćwiczenia na skoliozę są ważnym elementem leczenia wady i zapobieganiu jej pogłębiania się. Aby były skuteczne, muszą być indywidualnie dobrane do pacjenta.
Ewa Janczak-Cwil
ćwiczenia na skoliozę
Ćwiczenia na skoliozę, czyli na potocznie zwane boczne skrzywienie kręgosłupa, należy wykonywać regularnie i często. Nie ma ćwiczeń uniwersalnych, dla każdego, gdyż każda skolioza u każdego jest nieco inna. Dlatego bardzo ważne jest, aby ćwiczenia dobrał fizjoterapeuta i nauczył poprawnego ich wykonywania. Dopiero wtedy można je robić samodzielnie w domu.

Skolioza jest wadą złożoną i nie polega jedynie na bocznym skrzywieniu kręgosłupa. Nie sprawdzą się tu dawniej stosowane ćwiczenia symetryczne, czasami mogą wręcz zaszkodzić. Dlatego w tym materiale nie będziemy silić się na opisywanie konkretnych ćwiczeń – i tak nie można ich stosować bez konsultacji ze specjalistą. Podamy za to podstawowe informacje o rodzajach ćwiczeń, ich działaniu oraz o metodach terapeutycznych stosowanych w skoliozach.

Ćwiczenia na skoliozę – rodzaje

Ponieważ skrzywienie kręgosłupa jest wadą wielowymiarową i wpływającą np. na układ oddechowy, trzeba stosować różne rodzaje ćwiczeń, które pozwolą korygować wadę we wszystkich płaszczyznach i usprawnią działanie układów, które ponoszą uszczerbek w związku ze skoliozą.

Ćwiczenia rozciągające

Skrzywienie kręgosłupa sprawia, że po wewnętrznej stronie łuku mięśnie ulegają skróceniu, utrwalając wadę. Dlatego ważne jest, aby zwiększyć ich elastyczność, co pomoże zmniejszać krzywiznę nieprawidłowych łuków i zapobiegać pogłębianiu się wady. Często rozciąga się też zginacze bioder, które pogłębiają lordozę lędźwiową oraz mięśnie piersiowe przy tzw. plecach okrągłych.

Ćwiczenia tego typu polegają m.in. na przyjmowaniu odpowiednich pozycji ułożeniowych oraz na wykonywaniu w nich odpowiednich ćwiczeń. Stosuje się też tzw. stretching postizometryczny, który polega na rozciąganiu mięśni po uprzednim ich statycznym napięciu.

Ćwiczenia derotujące kręgosłup

Ponieważ skolioza jest wadą powodującą rotację kręgosłupa (obracanie się), która może wywoływać tzw. garb żebrowy, ważne jest, aby przeciwdziałać tej rotacji. W zależności od skoliozy – czy jest jedno, dwu czy wielołukowa – stosuje się ćwiczenia, które obracają skrzywiony odcinek kręgosłupa w kierunku przeciwnym do rotacji wywołanej skoliozą.

Ćwiczenia oddechowe

Poprawiają funkcjonowanie układu oddechowego, który zwłaszcza przy znacznym stopniu skoliozy, ulega upośledzeniu. Szczególną uwagę przykłada się do kierowania powietrza w obszary płuc po stronie wklęsłej łuku skrzywienia. Wzmacnia się też mięśnie oddechowe i trenuje prawidłową pracę przepony.

Ćwiczenia wzmacniające

Po stronie wypukłej nieprawidłowego łuku mięśnie przykręgosłupowe ulegają wydłużeniu i osłabieniu. Ich wzmocnienie sprzyja korygowaniu wady i zapobiega pogłębianiu się skrzywienia kręgosłupa. Bardzo często stosuje się też ćwiczenia wzmacniające pośladki i brzuch, które odpowiadają za utrzymywanie poprawnej postawy.

Celem wszystkich tych ćwiczeń jest też usprawnianie kręgosłupa: przywracanie prawidłowej ruchomości, zapobieganie zmianom w jego strukturze kostnej, stawowej i więzadłowej.
Redakcja poleca: USG prenatalne – kiedy i po co się je wykonuje [WIDEO]
USG prenatalne to jedno z najważniejszych badań w ciąży. Zwyczajowo nazywa się je USG w 12. tygodniu ciąży. Podczas tego ciążowego badania sprawdza się, czy dziecko rozwija się prawidłowo oraz ocenia ryzyko wystąpienia u płodu wad genetycznych.

Ćwiczenia na skoliozę – metody terapeutyczne

Wśród licznych metod rehabilitacji, część została stworzona specjalnie do leczenia skolioz, a inne mogą być wykorzystywane do tego celu, choć powstały jako sposób na inne dolegliwości.

Metody leczenia skolioz, które mają wystarczające potwierdzenie naukowe:
  • Barcelona Scoliosis Physical Therapy, BSPTS (Hiszpania),
  • DoboMed (Polska),
  • Metoda Lyońska (Francja),
  • MedX (USA),
  • Schroth (Niemcy),
  • Scientific Exercises Approach to Scoliosis, SEAS (Włochy).

Terapia FITS

Funkcjonalna Indywidualna Terapia Skolioz jako jedna z 7 metod na całym świecie uzyskała rekomendację Society on Scoliosis Orthopaedic and Rehabilitation Treatment – SOSORT. Bazuje ona na bardzo szczegółowym badaniu wady i jej skutków. Następnie dobiera się ćwiczenia, które ograniczają nieprawidłowości ze strony mięśni i powięzi. Po ich ograniczeniu następuje budowanie prawidłowych wzorców ruchowych, a na końcu się je wzmacnia i utrwala.

Metoda Schroth

Polega na korekcji skoliozy w trzech płaszczyznach oraz na zastosowaniu specjalnych ćwiczeń oddechowych, które noszą nazwę system ortopedyczno-oddechowy wg Lehnet-Schroth. Ćwiczenia są dobierane indywidualnie do każdego pacjenta. Wiele jest tu ćwiczeń asymetrycznych, które poprzez napięcie izometryczne korygują ustawienie kręgosłupa.

Metoda Dobomed

Powstała w Polsce i została stworzona przez prof. Krystynę Dobosiewicz. Metoda łączy trójwymiarową korekcję kręgosłupa z ćwiczeniami oddechowymi. Składa się z trzech etapów:
  • wstępnego: zabiegów kinezyterapii (ćwiczeń) i fizykoterapii,
  • właściwego: ćwiczenia korekcyjne trójpłaszczyznowe i oddechowe,
  • utrwalającego: ćwiczenia utrwalające osiągnięte efekty.

Ćwiczenia na skoliozę – metody wspomagające

Poddając leczeniu dziecko ze skoliozą, warto rozważyć także zastosowanie metod wspomagających, które nie uznaje się za stricte przeznaczone do leczenia skolioz, jednak dają one naprawdę dobre efekty w wyrównywaniu napięć mięśniowych i korekcji postawy oraz skrzywień kręgosłupa. Należą do nich:
Zobacz także:
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy