karmienie piersią, niemowlę, karmienie niemowlaka, karmienie dziecka piersią
fot. pressmaster - Fotolia.com

Czego nie można jeść, karmiąc piersią? Większość zaleceń to mity

To ważne, żebyś karmiąc piersią, wiedziała, czego nie jeść, a co jest dozwolone. Nie ma specjalnej diety. Możesz jeść prawie wszystko, jest tylko kilka wyjątków.
Karolina Stępniewska
karmienie piersią, niemowlę, karmienie niemowlaka, karmienie dziecka piersią
fot. pressmaster - Fotolia.com

Wokół tego, czego nie można jeść podczas karmienia piersią, narosło wiele mitów. Nie jest prawdą, że nie wolno ci jeść warzyw wzdymających, nabiału czy pomidorów, jeśli jesteś zdrowa, a twoje dziecko nie ma alergii pokarmowej. Najważniejsza zasada diety matki karmiącej to zdrowa i dobrze zbilansowana dieta. A żeby twój sposób odżywiania się podczas karmienia piersią był prawidłowy, wystarczy, żebyś unikała produktów, których nie zaleca się w zdrowej diecie na każdym etapie życia, nie tylko podczas laktacji.

Czego nie jeść, karmiąc piersią?

Kiedy karmisz piersią, zastanawiasz się, czego nie możesz jeść, żeby nie zaszkodzić dziecku. Pamiętaj, że pokarm matki powstaje z krwi. Nie musisz się więc głodzić, codziennie piec dla siebie chudego schabu, gotować na parze jarzynek i pić wyłącznie mlekopędnych herbatek. Żadna tak restrykcyjna dieta nie jest konieczna. I choć w czasie karmienia piersią nie można stosować żadnych monotonnych diet, musisz wiedzieć, czego nie powinnaś jeść, jeśli chcesz odżywiać się zdrowo.

Lista produktów niezalecanych podczas karmienia piersią

czego nie jeść, karmiąc piersią


Sprawdź, dlaczego lepiej nie jeść tych produktów (lub ograniczać je) , kiedy karmisz piersią:
1. Alkohol
2. Kofeina
3. Izomery trans
4. Słodycze
5. Konserwanty
6. Słodziki

Zobacz też:

1. Alkohol: zakazany podczas karmienia!

Alkohol w czasie karmienia piersią to jedyny naprawdę zakazany produkt na nasze liście. Alkohol przenika z twojego krwiobiegu do mleka, a jego poziom w twoim pokarmie jest praktycznie taki sam jak w twojej krwi. Lepiej więc w ogóle go nie pić. W dużych ilościach alkohol może spowodować u twojego dziecka:
  • objawy głodu alkoholowego,
  • senność,
  • wymioty,
  • nadmierne pocenie się,
  • zaburzenia wzrostu,
  • zaburzenia odruchu wypływu pokarmu.

Nie wierz w obiegową opinię, że piwo wspomaga laktację. Jeśli rzeczywiście tak czasem się dzieje, to nie z powodu jakichś wyjątkowych właściwości piwa, tylko dlatego, że pijąc je w miłym dla siebie towarzystwie, rozluźniasz się, a wówczas szybciej dochodzi do wypływu mleka. To samo jednak osiągniesz, np. słuchając dobrej muzyki.
Piwo zawiera słód jęczmienny, który ma udowodnione działanie wspierające laktację, jednak ze względu na zawartość alkoholu, nie powinno być twoim wyborem, kiedy chcesz zwiększyć ilość mleka. Zamiast tego sięgnij po preparaty ze słodem dostępne w aptece.

2. Kofeina - ogranicz podczas karmienia

Kofeina przenika do mleka matki. Działa pobudzająco, wypłukuje z organizmu witaminy z grupy B, witaminę C, wapń, potas, cynk oraz podnosi ciśnienie krwi. Kofeinę znajdziesz m.in. w:
  • kawie, 
  • herbacie (np. czarnej i zielonej), 
  • napojach gazowanych (np. cola), 
  • napojach energetyzujących,
  • czekoladzie.
  Staraj się nie przekraczać dawki 300 mg kofeiny na dzień (około 2-3 filiżanek kawy). W przypadku wcześniaków i noworodków ta dawka powinna być jeszcze niższa. Pamiętaj, że zawartość kofeiny w kawie zależy także od jej rodzaju i sposobu parzenia. To samo dotyczy herbaty. Twoje dziecko może otrzymać z mlekiem ok. 1 proc. kofeiny, którą wypiłaś. U niemowląt, których mamy spożywały jej za dużo, zaobserwowano zaburzenia snu, podirytowanie i płaczliwość. Kofeina pogarsza też wchłanianie żelaza i wapnia. W czasie karmienia piersią i tak jesteś narażona na niedobory tych składników. Kawę i herbatę zastępuj więc wodą mineralną, sokiem, owocową herbatą.

Zawartość kofeiny w kawie i herbacie *

napój ilość (ml) kofeina (mg)
espresso 25 45
kawa czarna 250 170
kawa latte 250 80
kawa rozpuszczalna 250 60
herbata czarna 250 45
herbata zielona 250 30
herbata biała 250 30
* źródło: caffeineinformer.com
 
Uwaga! Zupełnie zrezygnuj z picia tzw. energetyków, nie tylko ze względu na kofeinę, ale i inne składniki: konserwanty, słodziki, barwniki, przekroczone dawki zalecanego dziennego spożycia witamin itd. 

3. Izomery trans - unikaj w diecie

Nasycone tłuszcze (izomery trans) to najgorszy rodzaj tłuszczów. Powstają w wyniku utwardzania olejów roślinnych i lepiej ich nie jeść, karmiąc piersią (tak naprawdę lepiej w ogóle go ich spożywać!). Przenikają do pokarmu, a co więcej: ich obecność w mleku matki może pochodzić nawet z okresu ciąży. Dlatego specjaliści są zgodni co do tego, że kobiety w ciąży i w trakcie karmienia piersią, powinny ograniczać spożywanie izomerów trans. 

Nasycone tłuszcze znajdują się w:
  • pieczywie,
  • ciastkach,
  • batonikach,
  • krakersach,
  • wyrobach cukierniczych,
  • wyrobach czekoladowych,
  • chipsach,
  • fast foodach,
  • tłustych wędlinach,
  • twardych margarynach.

U ciebie izomery trans wpływają na tycie (zwłaszcza w okolicach brzucha!), zwiększają ryzyko pojawienia się cukrzycy, miażdżycy, stanów zapalnych i chorób nowotworowych. Zwiększają poziom cholesterolu i oporność na insulinę. Natomiast dla dziecka ich nadmiar źle wpływa m.in. na rozwój mózgu. 

4. Słodycze - w rozsądnych ilościach

To nie jest tak, że nie możesz skusić się na ciastko lub czekoladkę. Słodycze, kiedy karmisz, są OK, pod warunkiem, że zjadasz je w małych ilościach. Gdy sięgasz po nie kilka razy dziennie, nie masz potem ochoty na coś wartościowszego, np. warzywa. Efekt? Twoje dziecko nie dostanie swojej porcji witamin i minerałów. Pamiętaj też, że sklepowe słodycze często zawierają słodziki i izomery trans.

Cukier jest zły dla dziecka. Nie daj się zwieść fruktozie – ten cukier owocowy ma negatywny wpływ na rozwój dziecka. Nawet dobowa ilość fruktozy wielkości ziarenka ryżu w mleku mamy, przyczynia się do zwiększania masy ciała i braków mineralnych w budowie kości, a w przyszłości do ryzyka wystąpienia cukrzycy, otłuszczenia wątroby i chorób serca. 1 mikrogram fruktozy w 1 ml mleka mamy to 5-10 proc. większa waga u 6-miesięcznego dziecka.

5. Konserwanty niewskazane podczas karmienia

Wędliny, kiełbasy, pasztety z puszki, napoje w puszkach – jest w nich mnóstwo chemii. Czytaj dokładnie skład produktów, które kupujesz. Sprawdzaj, czy w środku nie ma konserwantów, barwników i innych sztucznych dodatków. Szczególnie unikaj produktów zawierających benzoesan sodu, kwas fosforanowy, glutaminian sodu. Pogarszają wchłanianie wapnia, żelaza, mogą spowodować u dziecka alergię. Właśnie dlatego konserwanty w diecie karmiącej mamy są niewskazane. Ale powiedzmy to sobie otwarcie: nie powinno ich być (zbyt wiele) w żadnej zdrowej diecie!

6. Słodziki - lepiej nie używaj, kiedy karmisz

Słodziki znajdują się w wielu produktach light. Jeśli nie musisz ich używać, nie rób tego. Karmienie piersią to nie czas na odchudzanie z pomocą takich produktów. Zamiast słodzika wybierz np. miód lub syrop klonowy (świetnie sprawdza się w tej roli!). U potomstwa matek, które spożywały słodziki w czasie laktacji, wykazano*:
  • negatywny wpływ na metabolizm,
  • zmiany w mikrobiomie jelitowym
  • skłonność do otyłości,
  • nadmierny apetyt na słodki smak.
* badania na zwierzętach

Słodziki i cukry to m.in.:
  • aspartam (zakazany przy fenyloketonurii!)
  • acesulfam K
  • sukraloza
  • sorbitol,
  • sacharyna.
Uwaga! Sacharyna przenika do mleka (a także przez łożysko!), dlatego nie powinno się jej spożywać w czasie ciąży i laktacji. W pokarmie matki znaleziono także sukralozę i acesulfam K.
Redakcja poleca: Jak karmić dziecko piersią cz. 2
W tej części filmu poznasz wygodne pozycje przy karmieniu piersią.

Czego nie jeść, karmiąc piersią: mity

Dieta mamy karmiącej? Mało który temat wzbudza tyle emocji. Nic dziwnego - błędnych przekonań jest całe mnóstwo. Podczas karmienia piersią mamy często niepotrzebnie rezygnują z jedzenia ostro przyprawionych potraw z obawy wystąpienia u dziecka kolki, wzdęć czy biegunki. To samo dotyczy jedzenia warzyw wzdymających: brokułów, kapusty, kalafiora. Pamiętaj, że takie potrawy mogą powodować wzdęcia u ciebie, ale nie u dziecka, bo nie przenikają do twojego mleka! Nie musisz się też obawiać owoców cytrusowych i pomidorów.

A czosnek? To prawda, że zmienia smak i zapach mleka, ale nie ma dowodów na to, że wywołuje dyskomfort u dziecka. Wprost przeciwnie, naukowcy odkryli, że dzieci matek, które jadły czosnek podczas karmienia piersią, dłużej piją mleko mamy, a podczas rozszerzania diety są bardziej otwarte na różne smaki.

Skaza białkowa: czego nie jeść, karmiąc piersią?

Jeśli lekarz stwierdził u dziecka alergię (potocznie zwaną skazą białkową), nie rezygnuj z karmienia piersią, tylko sama nie jedz produktów, które mogą alergizować. Wskaże je pediatra lub alergolog. Zwykle jest to mleko, nabiał, czasem też jajka, ryby, orzechy, cytrusy, czekolada. Poproś lekarza, by doradził, czym zastąpić produkty, których nie jesz.
Jeśli jednak lekarz nie stwierdził u dziecka alergii, dieta eliminacyjna jest niepotrzebna. Pij więc normalnie mleko, jedz nabiał, ryby, owoce (także cytrusy albo truskawki) – byle z umiarem. Nie rezygnuj „na wszelki wypadek” z picia mleka. Zawsze zanim wycofasz się z jedzenia jakiejś potrawy, najpierw poszukaj innego powodu płaczu i problemów dziecka.

Konsultacja dot. wyboru produktów: dr Aleksandra Cichocka, dietetyk, Instytut Żywności i Żywienia

Źródła/bibliografia:
  • Mennella JA. Regulation of milk intake after exposure to alcohol in mothers’ milk. Alcohol Clin Exp Res 2001; 25(4):590-593.
  • Berlin CM, Jr, i in. Disposition of dietary caffeine in milk, saliva, and plasma of lactating women. Pediatrics. 1984;73:59–63. 
  • Goun Jeong, MD, i in. Maternal food restrictions during breastfeeding. Korean J Pediatr. 2017 Mar; 60(3): 70–76. 
  • dr med. Dorota Szostak-Węgierek Żywienie dzieci i młodzieży – podstawowe zasad. Podręcznik Polskiego Forum Profilaktyki pod redakcją prof. dr. hab. Piotra Podolca, Medycyna Praktyczna, Kraków 2010 
  • Mojska H1 i in. Trans fatty acids in human milk in Poland and their association with breastfeeding mothers\' diets.  Acta Paediatr. 2003 Dec;92(12):1381-7. 
  • Jamioł-Milc D., Skutki spożywania trans nienasyconych kwasów tłuszczowych w okresie ciąży i laktacji. Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie,  56, 1, 21–27
  • Sylvetsky AC i in. Nonnutritive Sweeteners in Breast Milk. J Toxicol Environ Health A. 2015;78(16):1029-32.
  • Egan PC i in. Saccharin excretion in mature human milk {abstract} Drug Intell Clin Pharm. 1984;18:511.
  • Goran, M.I.; Martin, A.A.; Alderete, T.L.; Fujiwara, H.; Fields, D.A. Fructose in Breast Milk Is Positively Associated with Infant Body Composition at 6 Months of Age. Nutrients 2017, 9, 146. 
 
[content:2_1013,8_1685,0_13419,0_17767:CMNews]
Oceń artykuł

Ocena 4 na 114 głosy

Zobacz także

Popularne tematy