GRY

Nazywa się czerniak, ale to wcale nie znaczy, że jest czarny

Czerniak to jeden z najbardziej agresywnych nowotworów skóry i bardzo lubi słońce. Jest podstępny, bo często rośnie na znamionach, które masz i nawet nie zauważasz. Podpowiadamy, jak go nie przegapić i jak się przed nim uchronić!

ochrona przed czerniakiem
fot. AdobeStock
Gdyby tak do słońca podejść racjonalnie, to powinniśmy jak ognia wystrzegać się opalania. Nie przynosi dla naszej skóry nic dobrego. Przyspiesza jej starzenie, wyskakują po nim piegi, plamy, przebarwienia. Ale to jeszcze pół biedy - najgorsze jest to, że wystawianie skóry na słońce może spowodować powstanie zmian rozwijających się w jeden z najbardziej złośliwych nowotworów – czerniak.

Nie opalaj dziecka na wakacjach

Dermatolodzy podkreślają, że opalenizna to nic innego jak reakcja obronna na promieniowanie ultrafioletowe. Pod wpływem słońca pogrubia się warstwa rogowa naskórka i zmienia jego zabarwienie, ponieważ zwiększa się wytwarzanie barwnika zwanego melaniną. W ten sposób skóra broni się przed oparzeniem.

Szczególnie trzeba dbać o skórę dzieci, która ze względu na swoją delikatność jest szczególnie narażona na działanie promieni słonecznych. Lekarze wyliczyli, że po trzech oparzeniach przebytych w dzieciństwie ryzyko zachorowania w przyszłości na raka skóry, głównie czerniaka, rośnie aż czterokrotnie!

Dla dzieci najlepszą ochroną przed słońcem jest przebywanie w zacienionych miejscach. W słoneczne dni warto rozsądnie wybierać miejsca i godziny przebywania dziecka na powietrzu, dlatego:
  • spaceruj z noworodkiem w parku wśród drzew, gdzie promienie słoneczne nie padają bezpośrednio na wózek;
  • w upalne dni lepiej zrezygnuj z wychodzenia na dwór między godziną 11.00 a 16.00, kiedy słońce świeci najmocniej;
  • jeżeli dziecko bawi się w ogródku, rozstaw nad miejscem jego zabawy duży parasol lub żagiel przeciwsłoneczny;
  • podczas jazdy samochodem powieś w oknie roletę przeciwsłoneczną lub przypnij fotelik po stronie, do której nie dociera słońce; promienie słoneczne przenikają nawet przez przyciemnianą szybę.
Kremy z filtrami UV, chroniące przed promieniami słonecznymi, najbezpieczniej używać dopiero u dzieci powyżej 6. miesiąca życia. Nie zaleca się smarowania nimi młodszych dzieci, ze względu na ich cienką i niedojrzałą skórę, która nie ma wystarczającej bariery, aby chronić przed niektórymi składnikami kremów z filtrami UV. Maluchy poniżej 6 miesięcy można smarować specjalnym kremem z filtrem fizycznym (mineralnym), pod warunkiem, że krem apteczny zawiera informację, że jest dopuszczony do stosowania u dzieci w tym wieku. W odróżnieniu od powszechnie używanych filtrów chemicznych tworzy on na skórze powłokę, która nie przepuszcza promieni UV. Krem dla rocznego i starszego dziecka powinien zawierać przede wszystkim filtr fizyczny. To nieprawda, że filtr powinien być jak najsilniejszy, bo tylko taki zapewni odpowiednią ochronę przed słońcem. W Polsce wystarczy smarować się filtrami 30 SPF, a dopiero gdy wyjeżdżamy na południe Europy, powinniśmy zastąpić je filtrem o mocy 50 SPF.
Redakcja poleca: To jeden z najprostszych do wyleczenia raków (pod jednym warunkiem!)
"Wykrycie wczesnego czerniaka, daje prawie 100 procent szans na wyleczenie" – mówi chirurg-onkolog prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków w Centrum Onkologii – Instytutu w Warszawie.

"Czerniak nie zawsze jest czarny"

W efekcie opalania na skórze pojawiają się różne zmiany. Większość z nich jest niegroźna, ale są i takie, z których może rozwinąć się czerniak. "Czerniak nie zawsze jest czarny, jest różnokolorowy - może być blady, fioletowy, brązowy, aż do czarnego" - mówi chirurg-onkolog prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków w Centrum Onkologii – Instytutu w Warszawie.

Jak podkreśla profesor, jeżeli zmiana skórna jest symetryczna, ma równe brzegi, jednolity kolor - nie ma powodu do obaw. Jeżeli jednak powiększa się, staje się uwypuklona, a jej brzegi nierówne i nieregularne – koniecznie należy pokazać ją dermatologowi lub chirurgowi-onkologowi.

Przyda się abecadło

Ale jeszcze w domu możesz sama ocenić, czy jest czym się niepokoić. Lekarze polecają oglądać zmiany skórne, stosując kryteria ABCDE:
Aasymetria np. znamię "wylewające się" na jedną stronę;
B brzegi nieregularne, nierównomierne, poszarpane, posiadające zgrubienia;
C czerwony lub czarny i niejednolity kolor;
D duży rozmiar, wielkość zmiany: powyżej 0,5 cm;
E ewolucja, czyli postępujące zmiany zachodzące w znamieniu.

Uwaga: jeżeli znamię swędzi, krwawi, pęka, to jest to sygnał alarmowy, aby natychmiast iść do lekarza.

U młodych osób czerniak najczęściej pojawia się na klatce piersiowej (zwłaszcza u mężczyzn) lub na dolnych partiach nóg (u kobiet). U starszych nowotwór upodobał sobie twarz. To jednak nie znaczy, że nie może się rozwinąć na innych częściach ciała. Może powstawać na skórze wcześniej niezmienionej lub na znamionach już istniejących.

Uwaga: na powstawanie i nasilanie się zmian skórnych pod wpływem słońca najbardziej narażone są osoby z jasną karnacją skóry, blond lub rudymi włosami i niebieskimi oczami, a także ludzie starsi.

Działajmy szybko, badanie nic nie boli

"Wykrycie wczesnego czerniaka, daje prawie 100 procent szans na wyleczenie" – podkreśla prof. Rutkowski. Zaznacza, że to jeden z najłatwiejszych do wykrycia i wyleczenia nowotworów. Aby pokonać czerniaka, ważne jest, aby nie zwlekać z wizytą u lekarza. Badanie jest proste - lekarz dokładnie ogląda skórę całego ciała, włącznie ze skórą głowy, stopami, skórą między palcami, a także okolicą odbytu i narządów płciowych. Wykorzystuje w tym celu dermatoskop – urządzenie, które pozwala na 10, 12‑krotne powiększenie i dodatkowe oświetlenie, dzięki czemu widać głębszą strukturę zmian.

PrzeczytajJak wygląda czerniak? Zobacz zdjęcia!

Podejrzana zmiana jest badana histopatologicznie pod mikroskopem - czy rzeczywiście był to czerniak. W tym celu robi się biopsję i pobiera w znieczuleniu miejscowym wycinek zmiany skórnej. Jeżeli badanie wykaże zmiany nowotworowe, lekarz onkolog zadecyduje, czy konieczne jest dalsze leczenie i jak ma ono wyglądać. Jest ono uzależnione od stopnia rozwoju czerniaka oraz od tego, czy zostały zajęte węzły chłonne. Jeżeli komórki nowotworowe dotarły do węzłów chłonnych lub innych organów, konieczne jest całkowite wycięcie wartowniczych węzłów chłonnych. Przy zaawansowanym stadium czerniaka stosuje się chirurgię, chemioterapię, radioterapię oraz leczenie biologiczne.

Statystyki mówią, że czerniak jest 9. najczęściej występującym nowotworem w Europie. Dane pokazują, że 1 na 100 mieszkańców Europy zachoruje na czerniaka w jakimś momencie swojego życia. W Polsce co roku odnotowuje się około 50 tysięcy przypadków nowotworów złośliwych skóry, w tym ponad 3 tysiące stanowią zachorowania na czerniaki. Liczba ta podwaja się co 10 lat.

Czekamy i tęsknimy za słońcem miesiącami, a kiedy w końcu przychodzi lato, okazuje się, że najlepiej, abyśmy zaszyli się w cieniu i dopiero pod wieczór wychodzili z niego. Ale spokojnie. Wszystko jest dla ludzi, warto tylko korzystać ze słońca z umiarem. I jak apelują lekarze - kontrolować się.

A wy jak zabezpieczacie swoje maluszki przed słońcem? Podzielcie się swoim doświadczeniem w komentarzach.

Źródło: newsrm.tv, poradnikzdrowie.pl

Zobacz też: 
 
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

O tym się mówi

Rozwiąż quiz!