czkawka u noworodka
fot. foto Edipresse

Czkawka u noworodka – dlaczego się pojawia i jak ją zwalczyć

Czkawka u noworodka może pojawiać się w ciągu doby kilka, a czasem nawet kilkanaście razy. Ale nawet przy tak częstym występowaniu nie powinna być powodem do niepokoju. Prawdopodobnie przestanie się tak często pojawiać po pierwszym kwartale życia niemowlęcia.
Małgorzata Wódz
Konsultacja: Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich, neonatolog
czkawka u noworodka
fot. foto Edipresse
Czkawka u noworodka jest wynikiem niedojrzałości organizmu dziecka i może pojawiać się w różnych sytuacjach. Im młodsze dziecko, tym bardziej prawdopodobne jest, że czkawka się u niego pojawi. Najbardziej wrażliwe są wcześniaki. Częste ataki czkawki u noworodka wywołują spory niepokój rodziców, najczęściej niesłusznie. Powodem do pójścia do lekarza nie powinna być częsta czkawka, ale długo trwająca, gdyż wtedy może być objawem choroby.

Spis treści:

Czkawka u noworodka: przyczyny

Czkawka u noworodka może być wynikiem fizjologicznej niedojrzałości układu nerwowego, w tym nerwu przeponowego dziecka. Do ataku czkawki może dochodzić z wielu powodów i w różnych sytuacjach – podczas karmienia, kąpania, przewijania, na spacerze.

Najczęstsze przyczyny czkawki u noworodka:
  • oziębienie ciała – do którego dochodzi w trakcie kąpieli lub podczas przewijania, 
  • przepełnienie brzucha pokarmem – gdy dziecko je łapczywie,
  • połykanie powietrza – zdarza się, gdy dziecko nieprawidłowo chwyta pierś.
Czkawka to niezależne od woli, rytmiczne skurcze przepony (mięśnia, który oddziela jamę brzuszną od klatki piersiowej). Dźwięk, który jej towarzyszy, powstaje na skutek nagłego wdechu i zamknięcia się głośni (fragmentu krtani). Do niekontrolowanych skurczów przepony dochodzi, gdy zostają podrażnione nerwy, które nią sterują.

Ile trwa czkawka u noworodka

Pojedynczy atak czkawki trwa zwykle krótko – kilka minut, ale może powtarzać się w ciągu dnia. Uporczywa czkawka u noworodka, która jest wynikiem niedojrzałości dziecka w pierwszych tygodniach życia, zwykle ustępuje około 3. miesiąca życia. Może się jednak zdarzyć, że jej ataki pojawią się później (u niektórych starszych niemowląt czkawkę może wywoływać np. intensywny śmiech), także w życiu dorosłym.

Sposoby na czkawkę u noworodka

O tym, że czkawka u dziecka jest zjawiskiem powszechnym, świadczy liczba domowych sposobów, jakie wymyślono, by się jej pozbyć. Możesz je wypróbować, ale pamiętaj, że najskuteczniejszym sposobem jest... przeczekanie czkawki!

Sposoby na czkawkę u noworodka:

  • przykryj dziecko – to może pomóc, gdy dziecko ma czkawkę z zimna,
  • zacznij karmić – dorosłym na czkawkę pomaga picie wody; w trakcie ataku czkawki można ostrożnie przystawić noworodka do piersi,
  • podaj smoczek – ssanie smoczka pomaga w rozluźnieniu mięśni przepony,
  • podnieś noworodka do odbicia,
  • masuj lub delikatnie poklepuj plecki dziecka, kiedy ma czkawkę.

Czy czkawka u noworodka jest niebezpieczna

Trwające kilka minut ataki czkawki u noworodka nie powinny być powodem do niepokoju. O tym, że coś się z dzieckiem dzieje, może świadczyć czkawka, która trwa zbyt długo. Jeśli męczy dziecko całymi godzinami, trzeba iść do lekarza i ustalić jej przyczynę. Poważne przyczyny czkawki na szczęście zdarzają się niezmiernie rzadko.

Przedłużająca się czkawka może świadczyć o:

Czy niemowlę męczy się podczas czkawki

Czkawka dla noworodka nie jest tak męcząca jak dla dorosłych, Zdaniem ekspertów czasem bardziej może przeszkadzać dorosłym, niż samemu dziecku, które ma atak czkawki. Dzieci, nawet na tak wczesnym etapie życia, mogą być oswojone z czkawką, ponieważ doznawały jej już na etapie życia płodowego (niektóre płody mają bardzo często czkawkę przed narodzinami). Niektóre niemowlęta są nawet w stanie ją przespać.

Czy czkawce u noworodka można zapobiec

Można minimalizować ryzyko wystąpienia czkawki u noworodka, stosując się do tych zaleceń:

  • częściej przystawiaj dziecko do piersi – to sprawi, że podczas karmienia dziecko będzie spokojne. Nadmierny głód powoduje silniejsze pobudzenie niemowlęcia podczas ssania, co może wywołać czkawkę, 
  • podnoś dziecko do odbicia po karmieniu,
  • zadbaj, by dziecko miało spokój po karmieniu – nie huśtaj go, nie zabawiaj.

Zobacz też:
Redakcja poleca: Rozwój niemowlęcia w 1. miesiącu życia - film
Zobacz, co potrafi miesięczne dziecko.
Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich
Konsultacja: Prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich, neonatolog

Krajowy konsultant w dziedzinie neonatologii. W Instytucie Matki i Dziecka kieruje Kliniką Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka, którą stworzyła jako ośrodek leczenia wcześniaków.

Oceń artykuł

Ocena 5 na 40 głosy

Zobacz także

Popularne tematy