szczepionka HPV
fot. Adobe Stock

Czy szczepionka przeciw HPV jest bezpieczna?

Niektóre typy wirusa brodawczaka ludzkiego, czyli HPV, wywołują raka szyjki macicy. Istnieje jednak skuteczna szczepionka przeciw HPV. Tylko czy jest bezpieczna?
Karolina Stępniewska
szczepionka HPV
fot. Adobe Stock
Szczepienie przeciw HPV może w dużym stopniu zapobiec rakowi szyjki macicy, wywołanym przez wirus brodawczaka ludzkiego (HPV). Jest to drugi co do częstotliwości występowania nowotwór złośliwy u kobiet w Polsce. Jednak szczepionka przeciwko HPV wzbudza szereg kontrowersji – antyszczepionkowcy przekonują na przykład, że może wywoływać poważne działania niepożądane. A co tak naprawdę warto wiedzieć o szczepionce przeciw HPV?

NOP po szczepieniach przeciw HPV?

Bezpieczeństwo szczepionek przeciwko HPV jest poddawane w wątpliwość ze względu na obecność w nich wodorotlenku glinu (aluminium), posądzanego o wywoływanie syndromu ASIA (chorób autoimmunologicznych wywołanych przez szczepienia) oraz wywoływania innych niepożądanych reakcji poszczepiennych u młodych kobiet:
  • kompleksowego zespołu bólu regionalnego (CRPS)
  • zespołu posturalnej tachykardii ortostatycznej, związanego z nieprawidłowym przyspieszeniem pracy serca podczas siadania lub wstawania (POTS)
Redakcja poleca: Obalamy mity o szczepieniach: czy NOP są groźne?
Najczęstszym powodem odmowy szczepienia dziecka jest obawa przed wystąpieniem NOP - niepożądanych odczynów poszczepiennych. Co to są NOP, jak im zapobiec? I co zrobić, jeśli się pojawią?

Czy szczepienie przeciw HPV jest bezpieczne?

Eksperci Europejskiej Agencji Leków (EMA), po przeanalizowaniu wszystkich zgłoszeń działań niepożądanych nie potwierdzili związku między podaniem szczepionki przeciw HPV a pojawieniem się zespołów chorobowych (CRPS i POTS). Dodatkowo stwierdzono, że obydwa schorzenia mogą występować również u osób niezaszczepionych. Tezę o syndromie ASIA również obalono w rozlicznych badaniach, m.in. przeprowadzonych przez WHO.
– Bezpieczeństwo szczepionki przeciw HPV jest śledzone od 2006 roku, także u kobiet ciężarnych czy chorych z innymi ciężkimi obciążeniami. Niestety, z roku na rok zainteresowanie nimi spada, a coraz więcej rodziców nie decyduje się zaszczepić swoich córek, pomimo tego że na raka szyjki macicy umiera w Polsce każdego roku ponad 1700 kobiet. A przecież wirus HPV wywołuje nie tylko raka szyjki macicy, ale także kłykciny kończyste czy złośliwe zmiany w obrębie jamy ustnej – przekonuje prof. dr hab. n. med. Ewa Bernatowska, Kierownik Kliniki Immunologii Instytutu "Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka".

Kto i kiedy powinien zaszczepić się przeciw HPV?

Szczepionkę najlepiej podać, zanim organizm zetknie się z wirusem, czyli przed rozpoczęciem współżycia. To dlatego szczepienie przeciw wirusowi HPV jest wpisane do Kalendarza Szczepień Ochronnych (szczepienie zalecane). Szczepi się chłopców i dziewczynki, jeszcze zanim rozpoczną aktywność seksualną. Jednak zaszczepić warto się w każdym momencie - zachęcają lekarze. Jeśli jako dorosła kobieta dotąd nie zetknęłaś się z wirusem, nie można wykluczyć, że nie stanie się tak w przyszłości. Szczepienie to najlepsza ochrona przed zakażeniem najgroźniejszymi typami wirusa HPV (typ 16 i 18 ), które odpowiadają za większość przypadków raka szyjki macicy. Szczepić mogą się także mężczyźni, bo wirus HPV dotyczy także ich.
Warto pamiętać, że gdy doszło już do zakażenia wirusem, szczepionka go nie zwalczy. Pobudzi jednak siły odpornościowe organizmu, dzięki czemu będzie mógł on łatwiej uporać się z infekcją. Jednak nawet gdy się zaszczepiłaś, regularnie wykonuj cytologię.

Zobacz także: Czy warto szczepić dzieci przeciw HPV? Wyjaśnia ekspert 

Jak się szczepić i ile kosztuje szczepionka?

Dostępne w Polsce szczepionki przeciw HPV:
  • szczepionka dwuwalentna przeciw typom HPV 16 i HPV 18. Można nią szczepić kobiety oraz dziewczynki w wieku powyżej 9 lat.
  • szczepionka czterowalentna przeciw typom HPV 16, HPV 18, HPV 6 i HPV 11. Można nią szczepić kobiety oraz dziewczynki w wieku powyżej 9 lat oraz mężczyzn i chłopców w wieku powyżej 9. roku życia.
  • szczepionka dziewięciowalentna przeciw typom HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 oraz HPV 6 i 11. Można nią szczepić kobiety oraz dziewczynki w wieku powyżej 9 lat  oraz mężczyzn i chłopców powyżej 9. roku życia. 
Wszystkie szczepionki podaje się w 3 dawkach. Koszt jednej dawki to około 500 zł, a całej kuracji 1500 zł. Szczepionki przeciwko wirusowi HPV nie są przeznaczone dla osób powyżej 26. roku życia.
Szczepienia przeciw HPV są zalecane przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne dziewczynkom w wieku 11-12 lat, dziewczętom w wieku 13-18 lat, które nie zostały wcześniej zaszczepione oraz chłopcom powyżej 11-12 lat.

Przed jakimi chorobami chronią szczepionki na HPV?

Szacuje się, że w ciągu życia wirusem HPV zarazi się 80 proc. aktywnych seksualnie dorosłych. Istnieje ponad sto wariantów wirusa brodawczaka ludzkiego, ale na szczęście nie każdy z nich jest groźny.
Najgroźniejsze są typy HPV 16, 18, 31 i 45, które odpowiadają za rozwój raka szyjki macicy (typ 16 i 18 odpowiada za 70 proc. jego przypadków!). Z kolei typy 6 i 11 wirusa HPV odpowiadają za około 90 proc. przypadków brodawek narządów moczowo-płciowych, tzw. kłykcin kończystych. 
  [content:0_23595,,0_4169,0_26636:CMNews]  
Doładuj
Przeładuj