szczepienie dziecka na grypę
fot. Adobe Stock

Szczepienie dziecka na grypę – kiedy jest na to najlepszy czas?

Szczepienie dziecka na grypę nie jest w Polsce popularne. Zwykle rodzice uważają, że jest to błaha choroba i mylą ją z przeziębieniem. Wielu ekspertów jest jednak zdania, że może ona powodować powikłania, szczególnie groźne u małych dzieci.
Katarzyna Pinkosz
Konsultacja: dr Paweł Grzesiowski
szczepienie dziecka na grypę
fot. Adobe Stock
Szczepienie dziecka na grypę to jedyny sposób, aby chronić dziecko przed groźnymi pogrypowymi powikłaniami. W sezonie grypowym 2019/2020 w Polsce z powodu grypy i jej powikłań zmarło 65 osób. Najwyższa zapadalność na grypę wystąpiła u dzieci w wieku 0-4 lat i w wieku 5-14 lat. Na powikłania grypy najbardziej narażone są najmłodsze dzieci (poniżej 2 lat), a także te, które mają choroby przewlekłe, np. astmę, cukrzycę. Nigdy nie wiadomo jednak, jaki będzie przebieg grypy: może on być ciężki również u zdrowego dziecka. 

Spis treści:

Czy szczepić dziecko na grypę?

Tak, bo jest to najlepsza ochrona przed ciężkim przebiegiem choroby i jej powikłaniami. Wirus grypy po wniknięciu do organizmu uszkadza nabłonek dróg oddechowych, torując drogę bakteriom chorobotwórczym. Stąd powikłaniem grypy jest zwykle infekcja bakteryjna.

Najczęstsze powikłania grypy u dzieci to bakteryjne zapalenie zatok, płuc, oskrzeli, zapalenie oskrzelików, ucha środkowego, które może spowodować częściową utratę słuchu, a czasem nawet całkowitą głuchotę.

Poważniejszymi powikłaniami po grypie mogą być: zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, a nawet śmierć.

Kiedy szczepić na grypę dziecko

Szczepienie przeciw grypie jest zalecane wszystkim dzieciom od 6. miesiąca życia (szczepionka IIV) lub od 24. miesiąca życia (szczepionka LAIV) do 18 lat, szczególnie tym, które mają choroby przewlekłe, np. astmę, cukrzycę typu 1, zaburzenia odporności, a także tym, które często chorują.

Szczepionkę najlepiej jest podać w październiku lub listopadzie, ale można ją podawać także później. Organizm potrzebuje ok. 2-3 tygodni, aby wytworzyć odporność przeciwko wirusowi grypy. Utrzymuje się do 6 miesięcy. Szczyt zachorowań na ogół przypada na styczeń, luty i marzec, choć i w listopadzie zdarza się duża liczba przypadków.

Jeżeli dziecko nigdy nie było szczepione, podaje się 2 dawki szczepionki w odstępie co najmniej 4 tygodni. Jeżeli dziecko było szczepione przeciw grypie w poprzednim sezonie, podaje się 1 dawkę szczepionki.

Szczepionki przeciwko grypie zalecane dzieciom w sezonie 2020/2021

Państwowy Zakład Higieny na sezon 2020/2021 zaleca szczepienie dzieci szczepionkami czterowalentnymi, zawierającymi antygenty czterech typów wirusów:
  • B/Phuket/3073/2013 (linia Yamagata),
  • B/Washington/02/2019 (linia Victoria),
  • A/Guangdong-Maonan/SWL1536/2019 (H1N1)pdm09,
  • A/Hong Kong/2671/2019 (H3N2).

Skład szczepionek zmienia się każdego roku. Co roku też WHO opracowuje wytyczne dla producentów szczepionek przeciwko grypie, podając im informacje, jakie antygenty powinny się znaleźć w szczepionkach. Wytyczne te opracowywane są na podstawie danych związanych z występującymi w poprzednim sezonie szczepami wirusa grypy oraz ich zjadliwością. Chodzi o to, aby szczepionki oferowane w kolejnym sezonie jak najlepiej chroniły osoby zaszczepione.

W tym roku w Polsce dostępne mają być następujące szczepionki przeciwko grypie:
  • Influvac Tetra – inaktywowana szczepionka czterowalentna III generacji (proces produkcji zawiera dodatkowe etapy oczyszczania) do wstrzykiwań podskórnych lub domięśniowych,
  • Vaxigrip Tetra – inaktywowana szczepionka czterowalentna II generacji do wstrzykiwań podskórnych lub domięśniowych,
  • Fluarix Tetra – inaktywowana szczepionka czterowalentna II generacji do wstrzykiwań podskórnych lub domięśniowych,
  • Fluenz Tetra – czterowalentna, zawiera żywe osłabione (atenuowane) wirusy niezdolne do namnażania się w płucach, preparat podaje się donosowo.

Małe dzieci – od 6. miesiąca życia do 2. roku życia – mogą być szczepione wyłącznie szczepionkami inaktywowanymi, które podaje się domięśniowo. Są to następujące preparaty: Fluarix Tetra, Vaxigrip Tetra, Influvac Tetra.

Dzieci od 2. roku życia do 18. roku życia  mogą otrzymać szczepionkę inaktywowaną podawaną domięśniowo lub żywą atenuowaną podawaną donosowo (preparat Fluenz Tetra). 

Refundacja szczepionek na grypę

Szczepionki na grypę w sezonie 2020/2021 w 100 proc. będą refundowane tylko osobom starszym, powyżej 75 roku życia. Na 50 proc. refundację mogą liczyć rodzice dzieci, które w momencie szczepienia mają 3-5 lat. Refundacja ta ma także obejmować szczepionkę donosową.

Szczepienie dziecka na grypę: przeciwwskazania

Szczepionki przeciwko grypie nie powinny być podawane dzieciom, które są w trakcie infekcji gorączkowej, mają choroby immunologiczne, a także są silnie uczulone na białko jajka kurzego lub antybiotyki aminoglikozydowe używane w procesie produkcji lub inne składniki szczepionki. Nie szczepi się też dzieci w czasie ostrych chorób gorączkowych, a także, jeśli poprzednio po podaniu szczepionki przeciw grypie dziecko miało silne objawy poszczepienne.

O szczepieniu przeciwko grypie decyduje po rozmowie z rodzicami lekarz, który analizuje, czy zastosowanie szczepionki u dziecka jest bezpieczne.

Niepożądane odczyny poszczepienne po szczepieniu dziecka na grypę

Każda szczepionka może spowodować niepożądane reakcje, które są najczęściej związane z indywidualną reakcją osoby szczepionej na składniki preparatu. W przypadku szczepionki przeciw grypie, niepożądane odczyny zwykle mają charakter miejscowy (zaczerwienienie, ból w miejscu wstrzyknięcia), rzadziej ogólne (wzrost temperatury ciała, ból mięśni, stawów i głowy). Zazwyczaj nie są one silne i ustępują po kilku dniach.

Dlaczego warto szczepić dziecko na grypę

Istnieją trzy ważne powody, dla których warto zaszczepić dziecko na grypę:
  • ochrona dziecka – szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania przez dziecko na grypę i ryzyko wystąpienia poważnych powikłań (np. zapalenie ucha, zapalenie płuc),
  • ochrona całej rodziny – zaszczepione dziecko to mniejsze ryzyko, że chory na grypę maluch przyniesie do domu wirusa, którym zakazi najbliższych,
  • oszczędność pieniędzy – szczepionka do wstrzykiwania dla dziecka kosztuje ok. 40 zł, a przy refundacji, koszt ten wynosi 20 zł. Szczepionka donosowa kosztuje  ok. 95 zł, a po refundacji ok. 47 zł. To może okazać się niewielki koszt w porównaniu do leczenia grypy, a zwłaszcza jej powikłań u samego dziecka i jego najbliższych. Chore na grypę dziecko może oznaczać też konieczność pozostania rodzica w domu lub zorganizowania dla dziecka odpłatnej opieki.

Sprawdź też:
Redakcja poleca: Domowe sposoby na przeziębienie - film
Nie zawsze konieczna jest wizyta u lekarza, czasem wystarczy herbata z cytryną czy ciepła kąpiel. Pediatra poleca domowe sposoby na przeziębienie.
dr Paweł  Grzesiowski
Konsultacja: dr Paweł Grzesiowski

Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień.

Oceń artykuł

Ocena 5 na 5 głosy

Zobacz także

Popularne tematy