dziecięca depresja
fot. Adobe Stock

Depresja u dzieci - przyczyny, objawy, leczenie

Depresja nie jest jedynie chorobą osób dorosłych. Gdy rozwinie się u dziecka, a nie będzie leczona, może wpłynąć na jego rozwój, ale także mieć konsekwencje w życiu dorosłym. Bardzo ważne jest, żeby dziecko otrzymało odpowiednią pomoc - psychologiczną i/lub psychiatryczną.
Joanna  Biegaj
dziecięca depresja
fot. Adobe Stock
Depresję diagnozuje się u dzieci niezależnie od płci – występuje zarówno u chłopców, jak i dziewczynek. Nieleczona depresja u dzieci może prowadzić do prób samobójczych. Depresję dziecięcą leczy się poprzez psychoterapię, czasami niezbędne jest połączenie jej z farmakologią. Dziecko w okresie choroby potrzebuje również dużo wsparcia od rodziców. 

Spis treści:
  1. Depresja dziecięca
  2. Depresja u dzieci  – jakie czynniki mogą ją powodować?
  3. Objawy depresji u dzieci 
  4. Jak pomóc dziecku z depresją?
  5. Diagnoza depresji u dzieci - testy

Depresja dziecięca

Depresja u dzieci to stan długotrwałego obniżenia nastroju, któremu towarzyszą także inne objawy zarówno psychiczne, jak i somatyczne. Depresja należy do grupy zaburzeń nastroju, może mieć przebieg przewlekły lub powracać w postaci epizodów o łagodnym, umiarkowanym lub ciężkim nasileniu. Zaburzenia depresyjne mogą pojawiać się nawet u kilkulatków. Problem ten jest coraz częstszy. Depresja dziecięca, mimo takiej samej diagnozy, różni się nieco od depresji, na którą chorują nastolatki i dorośli. U młodszych dzieci częściej występują zaburzenia somatyczne, wynika to z tego, że dzieci czasami jeszcze nie potrafią mówić wprost o swoich emocjach, potrzebach lub uczuciach. Zdarza się, że kierowane do lekarza z powodu złego zachowania dziecko, jest mylnie diagnozowane. Nadmierny spokój i wycofanie, ale też drażliwość i napady złości mogą być objawami depresji dziecięcej. 
Redakcja poleca: Co sądzisz o tym, aby kobiety w ciąży były badane, czy nie mają depresji? [SONDA ULICZNA]
Zapytaliśmy przechodniów, co sadzą o tym, aby kobiety w ciąży były badane, czy nie mają depresji. Jesteście ciekawi odpowiedzi? Zobaczcie sondę!

Depresja u dzieci  – jakie czynniki mogą ją powodować?

Depresja u dzieci może być spowodowana różnymi czynnikami. Czasami wynika z traumatycznych przeżyć, złej sytuacji rodzinnej, ale także braku akceptacji, zastraszania przez rówieśników, poczucia osamotnienia. 

Depresja dziecięca może wiązać się z następującymi czynnikami:
  • genetycznymi,
  • rodzinnymi,
  • osobowymi,
  • stresem.

Do czynników sprzyjających należą:
  • konflikty w rodzinie,
  • śmierć bliskiej osoby,
  • przemoc,
  • zaniedbania czy uzależnienia rodziców.

Objawy depresji u dzieci 

Objawy depresji u dzieci mogą być inne niż u osób dorosłych. U dzieci częściej niż u dorosłych pojawia się drażliwość. Manifestowanie objawów depresji zależy od wieku i etapu rozwoju dziecka – jeśli jest młodsze – ma większe trudności z ocenieniem, opisaniem i zakomunikowaniem opiekunom swojego stanu emocjonalnego. Kilkuletnie dzieci zazwyczaj próbują okazać swój stan w inny sposób – mówią, że „źle się czują”, lecz nie określają, z czego wynikają te dolegliwości – czy przyczyną jest ciało, czy psychika. W grupie dzieci młodszych bardzo duże znaczenie ma obserwowanie przez opiekunów zachowania dziecka. 

U młodszych dzieci zazwyczaj pojawia się: 
  • ból brzucha,
  • nudności, wymioty, 
  • duszności,
  • kołatanie serca,
  • omdlenia,
  • moczenie się w nocy, 
  • zaburzenia snu,
  • brak apetytu, 

U starszych dzieci i młodzieży możemy zaobserwować:
  • drażliwość
  • depresyjny nastrój
  • mniejsze lub zerowe odczuwanie przyjemności
  • irytację
  • pojawienie się lęku, nieuzasadnionych obaw
  • pobudzenie lub opóźnienie reakcji psychomotorycznych
  • większe zmęczenie
  • występowanie zaburzeń snu
  • bóle brzucha, głowy
  • utrata apetytu lub nadmierny apetyt
  • zmiana masy ciała
  • zmiany nastroju
  • wycofanie się z relacji rówieśniczych
  • gorsze wyniki w nauce
  • niechęć i obawa przed chodzeniem do szkoły
  • negatywne postrzeganie świata i swojej przyszłości
  • niska samoocena
  • poczucie winy
  • myśli samobójcze
  • brak umiejętności koncentracji
  • nieumiejętność podejmowania decyzji
  • skupianie się na negatywnych stronach danej sytuacji.

Jak pomóc dziecku z depresją?

Jeśli objawy depresyjne utrudniają dziecku normalne funkcjonowanie, zarówno w szkole, domu, jak i wśród rówieśników lub utrzymują się dłużej niż kilka tygodni – rodzice muszą szukać pomocy u specjalisty. Należy zgłosić się do psychologa dziecięcego lub psychiatry. Zalecana jest również współpraca psychiatry lub psychologa z lekarzem pediatrą – będzie on mógł wtedy całościowo ocenić stan zdrowia dziecka, a co za tym idzie – również potwierdzić lub wykluczyć somatyczne przyczyny objawów. 

Rozróżniamy 2 typy leczenia depresji, które można, a niekiedy wręcz należy, łączyć ze sobą: 

Niefarmakologiczne metody leczenia, czyli: 
  • Psychoedukacja – odpowiednie poinformowanie dziecka i jego opiekunów na temat przyczyn i objawów depresji, a także jej metod leczenia i odpowiedniego postępowania w sytuacji pogorszenia się stanu psychicznego dziecka lub pojawienia się działań niepożądanych wywołanych lekami. 
  • Psychoterapia – może odbywać się w formie terapii indywidualnej, grupowej lub rodzinnej. Możemy także łączyć te formy ze sobą. Istotna jest terapia rodzinna - przeżycia jednego członka rodziny wpływają na całą rodzinę. Ma ona również znaczenie w przypadku konfliktów rodzinnych, które odbijają się na psychice dziecka i mogą być przyczyną jego gorszego stanu psychicznego. Jeśli chodzi o młodsze dzieci – zazwyczaj, by działania terapeutyczne były skuteczne – zaangażowanie  rodziców jest obowiązkowe. Psychoterapia grupowa z kolei zalecana jest dla starszych dzieci i nastolatków, które borykają się z problemami w funkcjonowaniu w grupie rówieśniczej lub mają tendencje do wycofywania się z relacji koleżeńskich
  • Farmakoterapia – stosowanie odpowiednich leków, przepisanych przez lekarza psychiatrę. Podczas farmakoterapii nie należy jednak rezygnować z psychoterapii – można i należy łączyć ze sobą te dwie formy, stosowanie leków jest jedynie uzupełnieniem terapii. 

Bardzo ważne jest również wspieranie dziecka przez rodziców. Nie powinni mieć oni wygórowanych oczekiwań wobec niego. Dobrze, jeśli w tym ciężkim dla dziecka okresie będą mu pomagać w zwykłych, domowych czynnościach – dla dziecka w czasie choroby może okazać się to naprawdę ważne. 

Diagnoza depresji u dzieci - testy

W sieci można znaleźć testy online w kierunku depresji u dzieci. Powinny one być jedynie wstępem do rozpoznania depresji u dzieci, a wynik sugerujący depresję - „czerwoną lampką” dla rodzica, by wdrożyć odpowiednie kroki w kierunku diagnozy i leczenia depresji. Trzeba pamiętać, że jest to tylko wstęp do prawidłowej diagnozy, którą wystawić może jedynie psycholog lub psychiatra. Wynik testu może być wskazówką, nie zastępuje on badania lekarskiego. Do oceny i skali depresji u dzieci służą testy i kwestionariusze psychologiczne, wykonuje je psycholog. Takie testy pomagają w postawieniu diagnozy, ale muszą być potwierdzone oceną psychologa i/lub psychiatry. Testy wykorzystywane przy diagnozie depresji u dzieci to między innymi zestaw kwestionariuszy CDI 2, który zawiera komplet narzędzi diagnostycznych, zapewniających wszechstronną ocenę symptomów depresji u dzieci w wieku od 7 do 18 lat. 

Zobacz także:
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy