dieta cukrzycowa w ciąży
fot. Adobe Stock

Dieta cukrzycowa w ciąży – jak kontrolować poziom cukru [DIETETYCZKA RADZI]

Dieta cukrzycowa w ciąży powinna w głównej mierze opierać się na spożywaniu węglowodanów złożonych, które są głównym źródłem energii – radzi doświadczona dietetyczka Dorota Barańska.
Agnieszka Majchrzak
dieta cukrzycowa w ciąży
fot. Adobe Stock
Cukrzyca ciążowa to nie wyrok. Odpowiednia dieta to może być klucz do sukcesu, aby przejść tę chorobę bezpiecznie i urodzić zdrowe dziecko. Musisz tylko stosować w swoim jadłospisie kilka zasad - oto one! Przygotowała je dla mamotoja.pl dietetyczka Dorota Barańska, która już nie jednej przyszłej mamie pomogła opanować cukrzycę.

Spis treści:

Dieta cukrzycowa w ciąży - charakterystyka choroby

Cukrzyca ciążowa polega na tym, że w organizmie przyszłej mamy jest za duży poziom glukozy we krwi. Dochodzi do tego wskutek zaburzenia przyswajania węglowodanów, a wpływ na to mają prawdopodobnie hormony ciążowe, zaburzające wydzielanie insuliny uczestniczącej w transporcie glukozy do komórek. To powoduje wzrost stężenia glukozy we krwi.

Cukrzyca ciążowa może zakłócić przebieg ciąży oraz wpłynąć na zdrowie dziecka i mamy. Dlatego wymaga leczenia, co odbywa się przede wszystkim poprzez kontrolę diety kobiety ciężarnej. Sprowadza się do przestrzegania kilku zasad:
  • regularnych posiłków,
  • dostarczania organizmowi odpowiedniej liczby kalorii,
  • przyrządzania posiłków z odpowiednią ilością węglowodanów, błonnika, białka i tłuszczów,
  • stałej kontroli poziomu cukru.
Redakcja poleca: Jak zrobić kalendarz adwentowy z papieru?
Jeśli zastanawiasz się, jak zrobić kalendarz adwentowy z papieru, dobrze trafiłaś. Nasz jest łatwy do wykonania i efektowny, bo złoty! Dzięki kalendarzowi adwentowemu dziecku łatwiej jest czekać na gwiazdkę i prezenty. Znikające kolejne okienka kalendarza ułatwiają zrozumienie, ile jeszcze dni zostało do świąt i sprawiają, że ten czas nie dłuży się aż tak strasznie.

Ile jeść posiłków w diecie w cukrzycy ciążowej?

Przy cukrzycy ciążowej ważne jest, aby unikać dużych wahań stężenia glukozy we krwi, czemu służy spożywanie regularnych posiłków. Kobieta z cukrzycą ciążową powinna pilnować, aby jej dzienny jadłospis składał się z 5-6 niezbyt obfitych posiłków, jedzonych o stałych porach dnia:
  • I śniadania,
  • II śniadania,
  • obiadu,
  • podwieczorka,
  • kolacji,
  • małego posiłku przed snem (jogurt, kromka chleba z razowego chleba, jabłko) - najlepiej zjeść go na pół godziny przed pójściem spać, ale nie później niż o 22 godzinie.

Dieta cukrzycowa w ciąży - tabela wymienników węglowodanowych

Aby przygotować zdrowy posiłek, warto korzystać z tabeli wymienników węglowodanowych. Wymiennikami węglowodanowymi posługujemy się przy komponowaniu diety dla osoby z cukrzycą, gdy kluczową sprawą jest ilość pobranych węglowodanów.

– Jeden wymiennik węglowodanowy jest to 10 g węglowodanów przyswajalnych (czyli z pominięciem błonnika). Możemy określać ilość wymienników dla 100 g danego produktu lub wskazywać ilość (wielkość porcji) danego produktu, która będzie zawierać 10 g węglowodanów przyswajalnych. Ta wielkość nie mówi nam nic o tempie wchłaniania i wykorzystywania tych węglowodanów – wyjaśnia dietetyczka.

Aby wiedzieć, jaki będzie wzrost cukru we krwi po zjedzeniu posiłku, służy tzw. indeks glikemiczny produktów. Jest to wielkość wskazująca na tempo wchłaniania węglowodanów zawartych w danym produkcie. Im wyższy indeks glikemiczny, tym szybciej węglowodany będą się wchłaniać.

Ponieważ przy cukrzycy ciążowej szczególnie ważne jest niedopuszczanie do dużych wahań stężenia glukozy we krwi, dlatego zalecane jest korzystanie z produktów o niskim indeksie glikemicznym (których węglowodany będą ulegały powolnemu trawieniu i stopniowo będą się uwalniały, zapewniając w miarę stabilny poziom glukozy).

W internecie można znaleźć zarówno tabelę wymienników węglowodanowych, jak i tabelę z indeksem glikemicznym dla bardzo wielu produktów. O ile, przy obecnym dostępie do informacji dotyczących wartości odżywczej produktów, dość łatwo jest samodzielnie wyliczyć ilość wymienników węglowodanowych spożytych w danym posiłku, to w wypadku indeksu glikemicznego jesteśmy skazani na gotowe tabele.

Ile kalorii spożywać w diecie w cukrzycy ciążowej?

Kobieta powinna dostarczać swojemu organizmowi przeciętnie 1800–2200 kcal dziennie. Aby wiedzieć, ile wynosi zapotrzebowanie kaloryczne przyszłej mamy, trzeba je wyliczyć na podstawie prawidłowej masy ciała sprzed ciąży – na każdy kilogram masy ciała powinno przypadać ok. 35 kcal. Jeżeli np. waga kobiety przed ciążą wynosiła 60 kg, to dobowa wartość kaloryczna jej diety w ciąży jest ok. 2100 kcal.

Zdaniem Doroty Barańskiej to jednak tylko teoretyczne wyliczenie. Zapotrzebowanie kaloryczne kobiety w ciąży, tak jak i każdego człowieka zależy w pewnym stopniu też od aktywności fizycznej – wyjaśnia. Ponadto zapotrzebowanie energetyczne u ciężarnych (w przeliczeniu na jednostkę masy ciała) zmienia się też w zależności od etapu ciąży. Inne będzie zapotrzebowanie kaloryczne kobiety w pierwszym trymestrze ciąży, która ze względów zdrowotnych ma zalecenie ograniczenia aktywności fizycznej i spędzania większości czasu na leżąco, a inne aktywnie pracującej w siódmym miesiącu ciąży.

Ile jeść węglowodanów złożonych w diecie cukrzycowej w ciąży? 

Spożywanie węglowodanów złożonych to numer jeden diety przy cukrzycy ciążowej. Powinny wchodzić w skład każdego posiłku i pokrywać ponad 60 proc. dziennego zapotrzebowania energetycznego. Organizm trawi je wolniej, dzięki czemu także powoli wchłania uwolniony z nich cukier, co przekłada się na stopniowy wzrost stężenia glukozy we krwi.

Ciężarna z cukrzycą ciążowa powinna jeść:
  • pieczywo razowe,
  • wypieki z mąki pełnoziarnistej,
  • kaszę gryczaną,
  • kaszę jaglaną,
  • płatki owsiane,
  • płatki jęczmienne.

Produktami zakazanymi powinny być: białe pieczywo, pizza, pierogi, naleśniki – są one wyprodukowane z białej mąki, zawierającej praktycznie samą skrobię oraz słodycze, ciastka, niektóre owoce i soki owocowe (winogrona, gruszki, banany), słodzone produkty mleczne (jogurty, twarożki, lody), cukier, czekolada, miód, dżemy.

Ile jeść błonnika w diecie w cukrzycy ciążowej?

Bardzo istotną rolę w diecie cukrzycowej w ciąży odgrywa błonnik. Stąd też zaleca się oprócz spożywania mało przetworzonych produktów zbożowych jedzenie także dużej ilości warzyw.

Cukry złożone (czyli głównie skrobia) są trawione wolniej niż cukry proste, ale to nie rozwiązuje problemu. Sama skrobia w produktach z białej mąki też dość szybko podniesie poziom glukozy we krwi. Dopiero obecność błonnika (grupy węglowodanów nietrawionych przez nasz organizm) skutecznie opóźnia proces trawienia węglowodanów (i nie tylko) i wchłaniania ich do krwi (przez co stabilizuje poziom glukozy).

Polecane warzywa bogate w błonnik:
  • ogórki zielone,
  • sałata,
  • cykoria,
  • pomidory,
  • marchew.

– Nie zalecam spożywania ziemniaków w cukrzycy ciążowej. Potrafią mocno i szybko podnieść poziom glukozy – przestrzega dietetyczka Dorota Baranowska.
Dobrym owocem dla cukrzyków jest grejpfrut – spowalnia wzrost poziomu cukru we krwi, dzięki czemu później pojawia się uczucie głodu. Pomaga także w procesie wydzielania insuliny z trzustki, co przyczynia się do obniżenia poziomu glukozy we krwi. Kobiety w ciąży powinny jednak jeść go z umiarem, gdyż jak każdy cytrus ma działanie silnie alergizujące.

Ile jeść białka w diecie cukrzycowej w ciąży?

Produkty bogate w białko powinny stanowić 15–20 proc. jadłospisu w cukrzycy ciążowej. Są to przede wszystkim:
  • chude mięso – drób, ryby, chuda cielęcina,
  • chude mleko i przetwory mleczne (jogurty, kefiry, sery, twarogi, bez dodatku owoców).

Ile jeść tłuszczów w diecie w cukrzycy ciążowej?

Tłuszcze powinny stanowić nie więcej niż 30 proc. diety kobiety z cukrzycą ciążową. Należy spożywać:
  • tłuszcze roślinne – olej rzepakowy, oliwę z oliwek, lniany lub z orzechów włoskich,
  • chude mięso gotowane, duszone, przygotowywane na parze lub pieczone w folii.

W diecie przy cukrzycy ciążowej należy ograniczyć zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych, dlatego unikamy tłuszczów zwierzęcych. Ważny jest też sposób przygotowywania potraw - należy zrezygnować ze smażenia (zwłaszcza  tłustego mięsa) oraz z wysokoprzetworzonych przekąsek charakteryzujących się wysoką zawartością tłuszczów kiepskiej jakości.

Produktami zakazanymi są: tłuste mięsa i wędliny, smalec, podroby, śmietana oraz smażone jedzenie – kotlety, ryby, frytki, chipsy, prażynki.

Jak kontrolować poziom cukru w diecie cukrzycowej w ciąży?

Kobieta z cukrzycą ciążową musi regularnie monitorować stężenie glukozy we krwi. Najłatwiej robić to za pomocą glukometru, na którego pasku pomiarowym umieszcza się kroplę krwi z nakłutego palca.

Trzeba to robić cztery razy dziennie:
  • rano na czczo,
  • 1 lub 2 godziny po śniadaniu,
  • po obiedzie,
  • po kolacji.

Prawidłowy poziom cukru godzinę po posiłku w ciąży, powinien wynosić 130 mg/dl po pierwszej godzinie od zjedzenia i 120 mg/dl po dwóch godzinach po posiłku.

Kontrola cukru wymaga posiadania glukometru - wybrałyśmy dla was kilka modeli w atrakcyjnej cenie:

Konsultacja: Dorota Barańska, dietetyczka

Zobacz też:
Oceń artykuł

Ocena 5 na 3 głosy

Zobacz także

Popularne tematy