dur brzuszny
fot. Adobe Stock

Dur brzuszny: przyczyny, objawy leczenie

Dur brzuszny jest ostrą chorobą zakaźną wywoływana przez gram-ujemną pałeczkę Salmonell typhi – stąd dur brzuszny nazywa się też tyfusem.
Ewa Janczak-Cwil
dur brzuszny
fot. Adobe Stock
Dur brzuszny występuje na całym świecie. Najmniej zachorowań notuje się w krajach wysokorozwiniętych, najwięcej – w krajach o niskim standardzie sanitarnym. Dur brzuszny jest schorzeniem układu pokarmowego. Choroba atakuje głównie ludzi i to oni są nosicielami choroby.

Dur brzuszny:

Zakażenie durem brzusznym

Pałeczka Samonella typhi obecna jest najczęściej w kale, rzadziej w moczu, i to właśnie one stanowią materiał zakaźny. Do zakażenia dochodzi po spożyciu pokarmu lub wody skażonych kałem chorego lub nosiciela duru brzusznego.

Pałeczka Samlomenlla typhi może być przenoszona z kału na pokarm przez muchy. Do zakażenia dochodzi też poprzez kontakt z chorym przy niezachowaniu zasad higieny.

Spożyta pałeczka lokuje się w jelicie cienkim. Stąd przenika do układu limfatycznego, w którym się namnaża i z krwią przedostaje do wątroby i pęcherzyka żółciowego, gdzie ponownie dochodzi do namnożenia się bakterii. Wraz z żółcią wracają one do jelit. Tu produkują toksyny, które wywołują zmiany zapalne i martwicze. Pałeczka krążąca we krwi atakuje też serce, szpik kostny i układ nerwowy.
Redakcja poleca: Co sądzisz o nieszczepieniu dzieci ? [SONDA ULICZNA]
Dzięki obowiązkowym szczepieniom miliony ludzi nie umierają na zakaźne choroby takie jak gruźlica, czy polio. Ale z drugiej strony wzrasta także liczba rodziców odmawiających szczepienia dzieci. Jakie jest zdanie ludzi? Zobacz!

Objawy duru brzusznego

Początkowo pojawia się złe samopoczucie, brak apetytu, bóle głowy, mięśni i stawów, podwyższona temperatura ciała. W ciągu 4-7 dni objawy nasilają się i pojawia się gorączka do 40 stopni. Pełen rozwój choroby trwa nawet 2-3 tygodnie. Samopoczucie systematycznie pogarsza się, pojawia się apatia, która może przejść w zamroczenie. Najbardziej charakterystycznymi objawami duru brzusznego są:
  • suchy, brunatny język z czerwonymi brzegami,
  • wzdęcia i bóle brzucha,
  • powiększenie wątroby i śledziony,
  • zaparcia przechodzące w biegunkę,
  • grochowaty stolec,
  • wysypka na brzuchu – tzw. różyczka durowa.

Choroba trwa około czterech tygodni. Po tym czasie temperatura ciała zaczyna falująco spadać. Chory odzyskuje apetyt, ale jeszcze przez pewien czas jest drażliwy. Mogą pojawić się tez zmiany troficzne włosów, paznokci i skóry.

Cechy różyczki durowej

Są to małe bladoróżowe plamki, lekko wypukłe. Po naciśnięciu lub rozciągnięciu skóry zanikają. Zmiany utrzymują się kilka dni, po czym zanikają, pozostawiając niewielkie przebarwienia.

Powikłania duru brzusznego

Mogą być liczne, poważne i mniej zagrażające życiu oraz zdrowiu chorego. Dochodzi do nich dość rzadko:
  • zapalenie płuc, oskrzeli, pęcherzyka żółciowego, nerek, osierdzia,
  • u dzieci: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • niedokrwistość hemolityczna,
  • zakrzepowe zapalenie żył,
  • ropnie w jamie brzusznej,
  • perforacja jelita i krwotok przewodu pokarmowego.

Dur brzuszny – leczenie

Chory zawsze powinien trafić do szpitala. Tam poddawany jest antybiotykoterapii, najczęściej stosuje się ampicylinę, a u osób, które nie mogą jej przyjmować lub w przypadku bakterii na nią odpornych, stosuje się cefalosporyny III generacji, fluorochinolony, trimetoprim/sulfametoksazol. Leczenie trwa około dwóch tygodni. Nieleczony dur brzuszny zwiększa ryzyko powikłań.

Dur brzuszny – zapobieganie

Tak zwane zapobieganie bierne polega na zachowaniu higieny: częstym myciu rąk, zwłaszcza przed jedzeniem, gotowaniu wody przeznaczonej do picia, nieprzyjmowaniu pokarmów i napojów z niewiadomego źródła.

Zapobieganie czynne polega na przyjęciu szczepionki. Zaleca się szczepienie przed wyjazdem w regiony, gdzie występuje dur brzuszny (kraje nierozwinięte, biedne, tereny o słabych warunkach sanitarnych). Szczepieniu nie poddaje się ciężarnych.
Szczepionkę można podać podskórnie, domięśniowo albo doustnie – ta ostatnia metoda jest najmniej skuteczna.

Więcej o chorobach zakaźnych:
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy