dziecko, lekarz, badanie
fot. Panthermedia

Prof. Chmielewska-Szewczyk: Alergik choruje inaczej

Częściej choruje, nawet zwykłe przeziębienie często kończy się u niego zapaleniem oskrzeli. Jak wyleczyć alergika: wyjaśnia ekspert.
dziecko, lekarz, badanie
fot. Panthermedia
Dzieci, które są uczulone na różne alergeny, mają zaburzoną odporność, dlatego są bardziej niż zdrowe dzieci podatne na wszelkie infekcje. Dodatkowo wirusy mogą u nich powodować zaostrzenie chorób alergicznych - mówi prof. Danuta Chmielewska-Szewczyk, alergolog.

Czy infekcje nasilają alergię?

Częste i łagodne pobudzają odporność najmłodszych dzieci (bo organizm uczy się radzić sobie z zarazkami), a nawet hamują rozwój alergii.
Z drugiej strony, gdy wirusy zaatakują komórki błony śluzowej układu oddechowego, każda zakażona komórka ginie, a wirus atakuje następną. W ten sposób zostaje uszkodzona warstwa ochronna dróg oddechowych, do których mają łatwiejszy dostęp bakterie, alergeny i różne czynniki szkodliwe, np. dym tytoniowy. W zakażonych drogach oddechowych gromadzą się zniszczone komórki i duże ilości śluzu, który nie może być odkrztuszany, bo rzęski nabłonka są uszkodzone. Wszystko to sprzyja nasileniu się infekcji, a niekiedy także alergii.

Dlaczego jesienią dzieci częściej mają ataki astmy?

Infekcje wirusowe zawsze wywołują zaostrzenie tej choroby – dzieci z astmą chorują dłużej i dłużej kaszlą. Bywa też, że ciężkie infekcje, np. zapalenie oskrzelików czy płuc, mogą zapoczątkować rozwój astmy.

Co temu sprzyja?

Dzieci nie zawsze są odpowiednio ubrane do chłodniejszej, zmiennej pogody, a wychłodzenie osłabia odporność. Wracają do żłobków i przedszkoli, więc przebywają w dużych grupach, rzadziej wychodzą na dwór, co sprzyja szerzeniu się chorób. Często w czasie wakacji rodzice przerywają leczenie astmy i po wakacjach choroba się uaktywnia. U dzieci, które pierwszy raz idą do żłobka lub przedszkola, zaostrzenie może być wywołane stresem.

Czy nawracające zapalenie ucha ma związek z alergią?

U małych alergików, tak samo jak u nie alergików, ta choroba ma podłoże wirusowe lub bakteryjne. Maluch wówczas gorączkuje, skarży się na silny ból ucha, może pociągać za uszko, ale też wymiotować, narzekać na ból brzuszka. U dzieci z alergią, zwłaszcza z alergicznym katarem lub astmą, zdarza się też wysiękowe zapalenie ucha związane z obrzękiem błony śluzowej górnych dróg oddechowych. Dziecko nie ma gorączki ani bólu ucha, ale gorzej słyszy, ponieważ ciągle zbiera mu się płyn w uszach (podobne objawy bywają przy powiększonym trzecim migdałku). Leczenie powinien prowadzić otolaryngolog, bo dziecku trzeba zbadać słuch. Często też jest konieczność założenia do ucha specjalnego dreniku.

A jak to jest z zapaleniem krtani?

Ta choroba u dzieci z alergią powstaje pod wpływem zakażenia bakteryjnego (np. Hib – Haemophilus influenzae), w trakcie zakażenia wirusowego lub po kontakcie z alergenem. W każdym przypadku trzeba podać dużą dawkę glikokortykosteroidów wziewnych (to ważne!), nawilżyć drogi oddechowe, zadbać o chłodne powietrze w pokoju (wietrzyć), zastosować leki przeciwhistaminowe, a przy gorączce również leki przeciwgorączkowe. Zapalenie krtani najczęściej zdarza się w nocy. Obeznani z nim rodzice potrafią radzić sobie sami, ale w razie narastania niepokojących objawów – szczekający kaszel, odgłos „piania koguta” przy wdechu, duszność – trzeba jak najszybciej zawieźć dziecko do szpitala.

Zobacz też: Objawy alergii u dzieci - film

Po czym można odróżnić infekcyjne zapalenie oskrzeli od spastycznego?

Jest to trudne, gdyż objawy mogą być takie same: świszczący oddech, kaszel, duszność. Jednak w zapaleniu wywołanym infekcją najczęściej pojawia się gorączka, natomiast nie zawsze lekarz wysłuchuje nad płucami świsty, a duszność nie jest objawem pierwszoplanowym. Wszystkim postaciom zapalenia oskrzeli towarzyszy kaszel.

Jak się je leczy?

Spastyczne zapalenie oskrzeli, nazywane częściej obturacyjnym, leczy się środkami rozkurczającymi oskrzela (Ventolina, Salbutamol, Berodual, Flixotide) – podawanymi w formie nebulizacji albo w aerozolu z inhalatorka. Stosuje się też leki rozrzedzające wydzielinę i wykrztuśne (Mucosolvan, Flegamina, Ambroxol). Nie należy hamować kaszlu! Obturacyjne zapalenie oskrzeli może wystąpić podczas infekcji wirusowej przebiegającej z gorączką i wtedy dodatkowo trzeba podać leki przeciwgorączkowe.

Czy zapalenie płuc może przebiegać bez gorączki?

Tak, zwłaszcza jeśli jest wywołane przez nietypowe rodzaje bakterii (np. Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae). Zdarza się, że lekarz nie może wysłuchać zmian i dlatego zapalenie płuc jest trudne do rozpoznania. Stwierdza się je na podstawie uporczywego kaszlu, przyśpieszonego oddechu i prześwietlenia płuc. Po około tygodniu we krwi chorego dziecka można stwierdzić przeciwciała.

Ile czasu po infekcji dziecko może kaszleć?

Zależy to w dużym stopniu od tego, jak bardzo został uszkodzony układ rzęskowy dróg oddechowych. Odbudowa zniszczonych przez wirusy komórek wymaga trzech tygodni, a nawet więcej – tak długo więc dziecko może kaszleć. Ponieważ uszkodzone komórki na powierzchni błony śluzowej dróg oddechowych nie zapewniają prawidłowego oczyszczania z zalegającej wydzieliny, trzeba podawać leki wykrztuśne i rozrzedzające wydzielinę. Dobrze też robi nawilżanie dróg oddechowych (patrz ramka). Wówczas tworzącą się wydzielinę dziecko może łatwiej wykrztusić.

Żeby szybciej wyzdrowiał

Drogi oddechowe małych dzieci są wąskie i krótkie, wydziela się w nich dużo śluzu, co nasila duszność. Oto, co pomoże:
  • Do nawilżania używaj nebulizatora (zmienia płyny w mgiełkę). Wlej do niego sól fizjologiczną lub zalecony przez lekarza lek. Po 10 minutach wyłącz urządzenie i oklep dziecku plecki po obu stronach kręgosłupa (powyżej nerek) – przez ok. 5 minut.
  • Oklepuj plecki, gdy pojawi się mokry kaszel. Wtedy łatwiej odkrztusić wydzielinę.
  • Często wietrz pokój, ale nie stosuj nawilżaczy powietrza.
Zobacz też: Kaszel u dziecka - rodzaje i leczenie

Konsultacja: prof. dr hab. Danuta Chmielewska-Szewczyk, pediatra, alergolog, pneumonolog Pracuje w Centrum Medycznym LIM i przychodni FALCK Medycyna.
Redakcja poleca: Domowe sposoby na przeziębienie - film
Nie zawsze konieczna jest wizyta u lekarza, czasem wystarczy herbata z cytryną czy ciepła kąpiel. Pediatra poleca domowe sposoby na przeziębienie.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy