Czy można się szczepić na grypę w ciąży – zalecenia na sezon 2022/2023
Grypa stanowi zagrożenia dla kobiet w ciąży. Przyszłe mamy przechodzą grypę ciężej i częściej dochodzi u nich do powikłań. Jednym ze skutecznych sposobów ochrony przed grypą są szczepienia. Czy kobieta w ciąży może zaszczepić się przeciwko grypie? Sprawdź, jakie są aktualne zalecenia dla ciężarnych.
Szczepienie na grypę jest szczepieniem zalecanym dla kobiet w ciąży. Jest bezpieczne zarówno dla płodu, jak i dla przyszłej mamy. Przyjęcie szczepionki szczególnie zaleca się tym ciężarnym, które mają kontakt z wieloma osobami. Od września 2020 roku szczepienie na grypę jest refundowane dla wszystkich przyszłych mam. Tak też będzie w sezonie 2022/2023. Zaszczepić można się w każdym momencie ciąży. Sprawdź, co warto wiedzieć na ten temat. Spis treści: Szczepienia na grypę w ciąży - dlaczego warto? Kiedy zaszczepić się na grypę w ciąży? Szczepienie na grypę w ciąży: jaką szczepionkę wybrać? Szczepienie na grypę w ciąży: objawy po szczepieniu Szczepienie na grypę w ciąży a skutki uboczne​​​​​​​ Szczepienie na grypę w ciąży - dlaczego warto? Kobiety w ciąży należą do grupy osób znacznie bardziej narażonych na powikłania po grypie. Ciąża sama w sobie stanowi bowiem obciążenie dla organizmu, a grypa może dodatkowo obciążyć serce i płuca ciężarnej. Organizm, który dba o rozwijający się w nim płód, nie ma tyle siły, by skutecznie walczyć z grypą, jeśli dojdzie do zachorowania. W ciąży słabnie zdolność do obrony przed wirusem grypy. To skutek zmniejszonej odpowiedzi immunologicznej organizmu ciężarnej, dzięki której jej układ immunologiczny nie atakuje płodu. Ewentualne zachorowanie na grypę dotyka nie tylko ciężarną, ale również rozwijający się w jej łonie płód. Przechorowanie grypy w ciąży może doprowadzić do poronienia lub przedwczesnego porodu. Skutki grypy w ciąży mogą być widoczne także po przyjściu dziecka na świat. Noworodek może mieć niską masę urodzeniowa. Zaszczepić powinny się szczególnie te kobiety, które na co dzień mają kontakt z dużą liczbą osób, np. pracują w służbie zdrowia lub w szkolnictwie. Kiedy zaszczepić się na grypę w ciąży? Szczepienie przeciw grypie można wykonać w ciąży w dowolnym trymestrze, ale nie później niż na dwa tygodnie przed porodem. Specjaliści są zdania, że czas szczepienia powinien być uzależniony od dostępności szczepionki i nie należy go opóźniać. Szczepienie na grypę zaleca się wszystkim kobietom w ciąży, niezależnie od wieku ciąży, jednak 2. i 3. trymestr jest optymalnym okresem – to wtedy najczęściej dochodzi do hospitalizacji ciężarnych w przypadku zakażenia wirusem grypy. Warto wiedzieć, że szczepienie nie wyklucza możliwości zakażenia grypą, ale jeśli już do niego dojdzie, choroba będzie miała łagodniejszy przebieg, a powikłania pogrypowe nie wystąpią. Czy można jednocześnie zaszczepić się na COVID i grypę, będąc w ciąży? Szczepienia na COVID w ciąży również należą do szczepień zalecanych ciężarnym. Zgodnie z wytycznymi Amerykańskiej Akademii Pediatrii (American Academy of Pediatrics), Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorób (Centers for Disease Control and Prevention) oraz wytycznymi kilku krajów w Europie dotyczącymi podawania szczepionek przeciw grypie ze szczepionkami przeciw COVID-19, nie ma konieczności zachowania określonego odstępu czasu pomiędzy tymi szczepieniami. Dotyczy to zarówno szczepień dzieci, jak i szczepień dorosłych. Eksperci w tej kwestii nie robią wyjątku dla kobiet w ciąży, zatem: TAK, można w czasie jednej wizyty w punkcie szczepień przyjąć obie szczepionki, ale najlepiej każdą w inną rękę. W razie jakichkolwiek wątpliwości najlepiej skonsultować się z lekarzem przed przyjęciem szczepienia. Szczepienie na grypę w ciąży: jaką szczepionkę wybrać? Co zawiera szczepionka na grypę? Te preparaty, które są dostępne w Polsce, należą do „nieżywych” i posiadają małą część wirusa lub tylko jego białka zewnętrzne. Nie mogą wywołać grypy, ponieważ taki wirus nie jest zdolny do zakażenia. Szczepionka jest ważna tylko jeden sezon, ponieważ każdego roku pojawiają się nowe wirusy. W sezonie 2022/2023 w Polsce dostępne są następujące szczepionki na grypę: Vaxigrip Tetra: szczepionka przeciw grypie inaktywowana. Zawiera oczyszczone antygeny powierzchniowe 4 wirusów grypy. Przygotowana w postaci zawiesiny do wstrzykiwań domięśniowo lub podskórnie, dawka: 0,5 ml. 100 proc. refundacji dla ciężarnych. Influvac Tetra: szczepionka przeciw grypie, inaktywowana. Zawiera jako antygen wirion 4 wirusów grypy. przygotowana w postaci zawiesiny do wstrzykiwań domięśniowo lub podskórnie, dawka: 0,5 ml. 00 proc. refundacji dla ciężarnych. Fluenz Tetra – szczepionka żywa, donosowa, refundowana w 50 proc. tylko dla dzieci od 6. miesiąca do 18. roku życia. Antygenami są atenuowane (osłabione) wirusy grypy tak „obrobione”, aby rozmnażały się tylko w niższej temperaturze ok. 25°C, co powoduje, że replikują się w jamie nosowej, a nie replikują w płucach. Podaje się ją do nosa, po 0,1 ml preparatu do każdej dziurki nosa. Wbrew temu, co możesz sądzić, katar lub lekka infekcja nie stanowią przeciwwskazania do szczepienia na grypę. Tyczy się to również kaszlu, biegunki, alergii, karmienia piersią i przyjmowania antybiotyków. Wcześniej skonsultuj jednak wszystkie swoje wątpliwości z lekarzem. Szczepienie na grypę w ciąży: objawy po szczepieniu Po przyjęciu szczepionki na grypę, mogą pojawić się u objawy niepożądane, między innymi grypopodobne, np. gorączka, ból głowy, bóle mięśni, złe samopoczucie. Trwają one maksymalnie 2 dni. Pozostałe objawy niepożądane po szczepieniu to: zaczerwienienie i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, kaszel, świszczący oddech, uczucie ucisku w klatce piersiowej. Zazwyczaj są one łagodne i nie jest konieczne ich leczenie. Szczepienie na grypę w ciąży a skutki uboczne Szczepionka przeciw grypie jest szczepionką inaktywowaną (nie zawiera żywego wirusa), jest więc bezpieczna. W ciąży nie można się zaszczepić tzw. żywą szczepionką, bo istnieje teoretyczne ryzyko przeniesienia drobnoustroju na płód. Natomiast szczepionki inaktywowane, czyli przygotowane z drobnoustrojów zabitych, nie powodują powikłań ani u ciężarnej, ani u płodu. Uwaga! To mit, że szczepienie na grypę powoduje groźne skutki uboczne. Szczepionka na grypę nie może wywołać zachorowania na grypę. Nie jest również prawdą, że szczepienia przeciw grypie nie chronią przed tą chorobą. Źródło: Państwowy Zakład Higieny, A. S. Nitsch-Osuch, D. Bomba-Opoń, M. Jasik, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2020; 5(3): 105-111, Polskie Towarzystwo Wakcynologii Zobacz także: Przeziębienie w ciąży: domowe sposoby, inhalacje i dozwolone leki Leki na przeziębienie w ciąży – co można bezpiecznie stosować w ciąży? Grypa w ciąży: jak się przed nią chronić? Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Czy jod w ciąży jest równie ważny jak kwas foliowy?
Przyjmowanie jodu w ciąży jest konieczne nie tylko ze względu na zdrowie ciężarnej. Suplementacja jodu ma znaczenie także dla dobrego rozwoju dziecka. Wyjaśniamy, jaką rolę odgrywa jod w okresie ciąży, jakie są źródła tego pierwiastka i jakie dawkowanie zwykle zaleca ciężarnej lekarz.
Jod w ciąży jest równie ważny jak kwas foliowy. Niestety nie wszystkie przyszłe mamy wiedzą, że potrzebują suplementacji tego pierwiastka. Razem z ginekologiem, dr n. med. Bożeną Kowalską, wyjaśniamy, do czego jest potrzebny jod w czasie ciąży, w jakich ilościach go przyjmować i jak jeszcze – poza suplementacją – można go pozyskać. Spis treści: Jod w ciąży – do czego jest potrzebny? Zapotrzebowanie na jod w ciąży Jod w ciąży – dawkowanie Czy w ciąży można przyjmować jod (jodek potasu, płyn Lugola) Jod w ciąży – do czego jest potrzebny? Jod to bardzo ważny pierwiastek, który wpływa na pracę tarczycy. Gruczoł ten produkuje dwa ważne dla funkcjonowanie organizmu hormony – trójjodotyroninę (T3) tyroksynę (T4). Mają one wpływ między innymi na dobrą kondycję organizmu, odporność na stres, prawidłową pracę serca, utrzymanie odpowiedniej wagi, a także ładny wygląd (stan skóry, paznokci i włosów). Jeśli spodziewasz się dziecka, rola jodu rośnie jeszcze bardziej. Pierwiastek ten jest potrzebny nie tylko do prawidłowej pracy tarczycy mamy, ale również wspomaga rozwój tarczycy dziecka. Dlatego potrzebujesz tego pierwiastka jeszcze więcej. Niedobór jodu w ciąży może prowadzić do: problemów z utrzymaniem ciąży niedoczynności tarczycy u dziecka zaburzeń neurologicznych u noworodka upośledzenia umysłowego dziecka rozwoju ADHD Jeśli przyszła mama otrzymuje za mało jodu, u dziecka po narodzinach może ujawnić się niedoczynność tarczycy. Skutkiem tego są nie tylko zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu, ale także m.in. ADHD czy upośledzenie umysłowe (jod wpływa na inteligencję dziecka). Zapotrzebowanie na jod w ciąży Norma dla kobiety w ciąży wynosi około 250 mikrogramów (0,25 mg) jodu na dobę (pozyskanego z żywności, głównie soli kuchennej i z suplementacji). O dodatkowych dawkach tego pierwiastka decyduje lekarz. Jod przenika przez łożysko, jego nadmiar również nie jest wskazany, może bowiem skutkować niedoczynnością tarczycy u dziecka. Naturalne źródła jodu Sól kuchenna – w Polsce joduje się sól, aby zapobiegać niedoborom tego pierwiastka (uwaga: w sklepach można kupić również sól bez zawartości jodu). Aby zapobiec ulatnianiu się jodu, sól przechowuj w zamykanym naczyniu i doprawiaj nią potrawy tuż przed jedzeniem. Pamiętaj, aby nie przekraczać dziennej dawki 5 g soli – nadmiar może prowadzić do nadciśnienia i obrzęków ciążowych. nadmorskie powietrze – pierwiastek ten znajduje się w wodzie morskiej i unosi się z jej kropelkami. Najbardziej nasycone jest nim powietrze wiosną i jesienią. Im bliżej morskiego brzegu, tym stężenie jodu wyższe. wody w tężniach – np. w Rabce, Ciechocinku, Konstancinie, Grudziądzu czy Inowrocławiu; ryby morskie – np. dorsz, tuńczyk, łosoś czy makrela. Nie łącz ich jednak w jednym posiłku z kapustą, soją, grochem, szpinakiem, orzeszkami ziemnymi – te produkty utrudniają wchłanianie jodu; owoce morza – kobiety w ciąży powinny jeść je tylko po obróbce cieplnej; mleko i warzywa – ale tylko jeśli pochodzą z terenów, w których gleba bogata jest w jod. Jod w ciąży – dawkowanie Dzięki jodowaniu soli średnio przyjmujemy ok. 125 µg jodu w ciągu doby. Dla kobiety w ciąży to za mało. Norma wynosi 250 µg. Dlatego dodatkowo należy przyjmować jod w tabletkach od początku ciąży aż do zakończenia karmienia piersią. Jod w ciąży przy problemach z tarczycą Jeśli masz chorą tarczycę i jesteś w ciąży, konieczna jest konsultacja u lekarza endokrynologa. Otrzymasz od niego zalecenia dotyczące zażywania i dawkowania jodu. Są zależne od rodzaju schorzenia – nadczynności lub niedoczynności tarczycy. Czy w ciąży można przyjmować jod (jodek potasu, płyn Lugola) Przyjęcie jodku potasu w ciąży w przypadku katastrofy nuklearnej należy skonsultować z lekarzem lub farmaceutą. Taka konsultacja jest niezbędna nie tylko wtedy, gdy kobieta jest w ciąży, ale także jeśli podejrzewa, że może być w ciąży lub gdy karmi piersią. Ciężarne nie powinny przyjąć więcej niż jedną dawkę, tzn. 2 tabletki jodku potasu (100 mg). Gdyby lek podano w późnym okresie ciąży, po narodzinach dziecka trzeba u noworodka zbadać czynność tarczycy (w celu sprawdzenia, czy nie doszło do jej niedoczynności). Zobacz też: Jodek potasu w szkole – po co i kiedy będzie podawany Jodek potasu dla dzieci – zastosowanie, na co działa Płyn Lugola dla dzieci Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Zachcianki w ciąży – skąd się biorą, czy warto im ulegać?
Zachcianki w ciąży to skutek działania hormonów – prawda, ale... nie zawsze. O czym jeszcze może świadczyć wyjątkowy apetyt na niektóre potrawy w ciąży? Skąd się biorą dziwne ciążowe zachcianki? Czy rzeczywiście można im bezkarnie ulegać?
Zachcianki w ciąży uznawane są za jeden z typowych objawów ciąży. To dlatego ciężarne zazwyczaj bezkrytycznie im ulegają. Jednak nie każda ciążowa zachcianka jest warta zaspokojenia. Warto wiedzieć więcej o dziwnych zachciankach i silnej potrzebie zjadania określonych produktów w czasie ciąży. Zachcianki w ciąży – przyczyny Zachcianki ciążowe mogą mieć różne przyczyny. Najczęściej słyszymy o tym, że są wywołane działaniem ciążowych hormonów. Dokładniej – są one reakcją na ciążowe mdłości, które wywołują ciążowe hormony. Ciężarna która odczuwa silne nudności bardzo często ma potrzebę zjedzenia czegoś ostrego lub kwaśnego, aby przełamać tę dolegliwość. Nie zawsze jednak silny apetyt na określone smaki da się tylko w ten sposób wytłumaczyć. Czasem przyczyny ciążowych zachcianek mają podłoże emocjonalne, mogą wiązać się ze smakiem lub zapachem zapamiętanym z dzieciństwa. Niektóre mogą świadczyć również o tym, że ciężarnej brakuje witamin lub minerałów. Z tego względu ciążowych zachcianek nie należy bagatelizować. Zachcianki w ciąży – kiedy się pojawiają? Ciążowe zachcianki często pojawiają się już w pierwszym trymestrze i mogą być sygnałem, że w organizmie pojawiły się braki substancji odżywczych, które należy uzupełnić. Zachcianki mogą też wystąpić dopiero na początku drugiego trymestru, kiedy ustają poranne mdłości i związana z nimi niechęć do jedzenia. Dziwne zachcianki – apetyt na węgiel, kredę, papier Jesteś w ciąży i łykasz... ślinkę na myśl rosnących cenach węgla albo z rozrzewnieniem wspominasz czasy szkolne, gdy stałaś przy tablicy z kredą w ręku? Takie myśli mogą nawiedzić przyszłą mamę pod wpływem pojawiającego się apetytu na dziwne, niejadalne produkty, do których należy węgiel czy kreda. Chęć zjedzenia tego typu produktów może świadczyć o niedoborze składników odżywczych. Warto o swoich szczególnych upodobaniach, które pojawiły się w ciąży, powiedzieć lekarzowi. W ten sposób może objawiać się np. niedobór żelaza. Ginekolog zaleci odpowiednie badania krwi i w przypadku stwierdzenia niedoborów przepisze właściwy preparat witaminowo-mineralny. Zachcianki w ciąży na kwaśne i ostre Przyszłe mamy, które odczuwają mdłości, mogą mieć szczególne upodobanie do potraw o wyrazistych smakach. Stąd słynna zachcianka na kiszone ogórki. Jedzenie ich może przytłumić mdłości, ale ich nie usunie. Z badań wynika, że na poranne nudności nie cierpią kobiety, które mają odpowiedni poziom witamin, zwłaszcza B6. Zwykle stanowi ona składnik preparatów witaminowych dla ciężarnych. Jeśli lekarz ci go przepisze, zażywaj tabletki regularnie. Witaminę B6 zawierają również banany i produkty zbożowe, np. pełnoziarnisty chleb. Ciążowe mdłości pomoże złagodzić imbir kandyzowany lub imbirowa herbatka, którą zrobisz z plasterków świeżego korzenia imbiru zalanego wrzątkiem i parzonego przez 10 min. Świeży imbir utarty na tarce możesz dodawać do sałatek lub potraw na ciepło. Zachcianki w ciąży na słodkie Każdemu zdarzają się chwile słabości, w których sięga po coś słodkiego. Przyszłe mamy powinny jednak ograniczyć ilość słodyczy w swojej diecie. I to nie tylko dlatego, że nadmiar cukru prowadzi do cukrzycy ciążowej, nadwagi, wysokiego poziomu cholesterolu czy próchnicy. Jedzenie słodyczy przekłada się również na straty witamin i minerałów, które w okresie ciąży są potrzebne nie tylko kobiecie, ale również jej dziecku. Za zjedzenie ciastek czy słodkich deserów zapłacisz stratą witaminy B, wapnia czy żelaza – organizm zużywa je, by strawić cukier. Jeśli masz ochotę na coś słodkiego, wybierz owoce. Zachcianka na lody, która często pojawia się w ciąży, z jednej strony może wiązać się z potrzebą zjedzenia czegoś słodkiego, z drugiej, silna chęć jedzenia lodu może być spowodowana niedoborem żelaza. Jeśli wciąż myślisz o lodowatych deserach, powiedz o nich lekarzowi na najbliższej wizycie. Być może rozwija się u ciebie anemia. Sprawdź też: Zachcianki w ciąży a płeć dziecka Niezdrowe zachcianki – czipsy, cola... Pokusie na nie można ulec, ale bardzo rzadko. Lepiej je ograniczać, bo 10 dkg czipsów zawiera tyle kalorii co jeden pączek. W ciąży możesz jeść więcej, ale nie są to duże różnice. W drugim trymestrze możesz sobie pozwolić na 360 kcal więcej (jedną kanapkę). W trzecim – 475 kcal (tyle co talerz zupy). Dla ciebie i potomka lepiej, by nadmiar kalorii pochodził z produktów bogatych w korzystne dla zdrowia składniki odżywcze, nie z paczki czipsów. Gazowane napoje słodzone zawierają mnóstwo cukru (w dwulitrowej butelce może być nawet szklanka cukru), a napoje typu cola mają w składzie również kofeinę, która pobudza organizm. Picie małych ilości odgazowanej coli pozwala przezwyciężyć mdłości oraz wzdęcia. Awersje do niektórych potraw W ciąży pojawiają się także awersje do potraw i smaków, które wcześniej bardzo lubiłaś. Przyszłe mamy przechodzą na wegetarianizm albo odwrotnie – zaczynają jeść mięso. Może drażnić je zapach smażonego mięsa lub cebuli. Większość awersji mija zwykle po pierwszym trymestrze. Jeśli pozostają, a nie szkodzą, trzeba się z nimi pogodzić. Ogromny apetyt w ciąży Jednym z pierwszych objawów ciąży bywa wilczy apetyt. Świadczy o tym, że twój metabolizm się zmienił pod wpływem hormonów. Staraj się jednak nie połykać wszystkiego, co widzisz, bo szybko przekroczysz limit wagowy. Nadmiar kilogramów w ciąży, podobnie jak zbyt niska waga, może mieć zły wpływ na zdrowie, a nawet inteligencję dziecka. A zanim ono się urodzi, ty też będziesz się gorzej czuć. Jeśli musisz podjadać, wybieraj: nasiona słonecznika i dyni, płatki śniadaniowe z mlekiem, talerz ciepłej zupy, pełnoziarniste tosty z miodem. Brak apetytu w ciąży Męczą cię nudności, zgaga w ciąży, wymioty, nawet nie chcesz myśleć o jedzeniu. Takie objawy pojawiają się na początku ciąży i są efektem burzliwego wpływu hormonów na organizm. Dziecko jednak od samego początku jest uzależnione od stałych dostaw substancji odżywczych. Gdy jesteś głodna, brakuje mu paliwa, by mogło się dobrze rozwijać. Ponieważ pełny żołądek nasila przykre objawy, jedz mniej, ale częściej, np. co 3 godziny. Spadek poziomu cukru, do którego dochodzi, gdy jesteś głodna, może nasilać mdłości. Tuż przed zaśnięciem przyda się coś ciepłego – kisiel lub grzanka z miodem. Rano zacznij dzień od zjedzenia lekkiego śniadania. Gdy wychodzisz z domu, do torebki zapakuj: batonik zbożowy, orzechy, suszoną żurawinę. Ich smak pozwoli pokonać mdłości. Zobacz też: Dlaczego witaminy z grupy B są tak ważne w ciąży? Co jeść w ciąży, a czego lepiej unikać? Wahania nastroju w ciąży - skąd się biorą? Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Linea negra: czy to normalne, że na brzuchu pojawia się ciemna kreska?
Linea negra to brunatna kreska na brzuchu przyszłej mamy biegnąca od pępka w dół. Czy zawsze się pojawia? I kiedy znika?
Linea negra (nigra lub kresa ciemna), czyli brunatna kreska biegnąca od pępka w dół do wzgórka łonowego pojawia się u ciężarnych bardzo często. A im bliżej rozwiązania kresa ciemna jest... ciemniejsza. Należy jednak pamiętać, że jest to kwestia indywidualna. Brak linea negra w ciąży nie jest powodem do niepokoju. Po prostu każda ciąża przebiega inaczej. I to jest normalne. A jeśli w okolicy twojego pępka pojawiło się przebarwienie, sprawdź kiedy zniknie. Linea negra jako objaw ciąży Chociaż kresa ciemna jest jednym z objawów ciążowych, to jednak pojawia się ona na późnym etapie (najbardziej widoczna jest po 8. miesiącu ciąży), dlatego trudno ją uznać za jeden z pierwszych zwiastunów stanu błogosławionego. Jeśli jednak masz ciemną karnację i na wcześniejszym etapie ciąży zauważyłaś ciemnienie brodawek sutkowych lub zmianę koloru warg sromowych na ciemnobrunatne, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że pojawi się u ciebie także linea nigra. Linea negra – kiedy się pojawia? Brunatna kreska to efekt zmian hormonalnych zachodzących w organizmie przyszłej mamy. Wzrost poziomu progesteronu powoduje wzrost stężenia melaniny, czyli ciemnego barwnika w skórze. I tak pojawia się przebarwienie. Ciemna linia biegnąca środkiem brzucha – od spojenia łonowego aż po pępek, a nawet wyżej, pojawia się zazwyczaj w pod koniec drugiego trymestru ciąży, około 6. miesiąca ciąży wraz z rozciąganiem się powłok brzusznych. Linea negra – kiedy znika? Za pojawienie się kresy ciemnej odpowiedzialne są hormony ciążowe, dlatego też, gdy po porodzie gospodarka hormonalna się ustabilizuje, przebarwienie powinno zniknąć samoistnie. Jak długo trzeba czekać? Jest to kwestia indywidualna. U niektórych mam kresa znika już pod koniec połogu, a inne mamy muszą poczekać kilka, do kilkunastu miesięcy. Uwaga! W bardzo rzadkich przypadkach linea negra może pojawić się u osób niebędących w ciąży. Zobacz także: Ciąża zmienia mózg? Są na to dowody Ciąża geriatryczna: co to jest, jakie niesie ryzyko? Ciąża bez objawów: czy to w ogóle możliwe?! Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Puls w ciąży – czy podwyższone tętno szkodzi? Co znaczy niski puls w ciąży?
Puls w ciąży ulega podwyższeniu. To normalne – serce musi przepompowywać nawet 45 proc. krwi więcej, bo o tyle zwiększa się jej objętość u ciężarnych. Wszystko po to, by zaopatrzyć nie tylko ciało kobiety, ale i rosnący w jej łonie płód. Jednak czy podwyższony puls w ciąży nie szkodzi dziecku? Jakie są normy i kiedy należy się niepokoić? Wyjaśniamy też, co oznacza niski puls w ciąży.
Puls w ciąży ulega zmianie, bo zmienia się też gospodarka hormonalna, rośnie masa ciała kobiety i rozwijający się w macicy płód. To wszystko stanowi dodatkowe obciążenie dla układu sercowo-naczyniowego przyszłej mamy, więc podwyższa się jej tętno i ciśnienie krwi. O puls w ciąży zapytaliśmy dr n. med. Bożenę Kowalską, ginekologa-położnika. Ekspertka odpowiada, jaki jest prawidłowy puls w ciąży, czym może być spowodowane wysokie ciśnienie krwi u ciężarnej i czym może grozić przyszłej mamie. Spis treści: Puls w ciąży – normy Wysoki puls w ciąży – co oznacza, czy szkodzi dziecku? Jak obniżyć puls w ciąży? Niski puls w ciąży Puls w ciąży – normy Jakie jest prawidłowe tętno w ciąży? „Zwykle serce bije w ciąży około 10–20 proc. szybciej, a częstość uderzeń na minutę może wzrastać powyżej 80” – tłumaczy nasz ekspert i dodaje: „Warto pamiętać, że prawidłowy puls przed ciążą wynosi 70-75 uderzeń/minutę”. Puls w ciąży przyspiesza do 80-90 uderzeń na minutę, a ciśnienie krwi spada. U kobiet, które przed zajściem w ciążę miały tętno wyższe niż 70, w czasie ciąży mogą obserwować puls na poziomie nawet 90-100 uderzeń na minutę. Szybsza praca serca wynika ze zmian, jakie zachodzą w organizmie ciężarnej. Chodzi o rozszerzenie naczyń krwionośnych, niskie ciśnienie w ciąży, zmiany hormonalne w ciąży i wzrost objętości krwi. W tej sytuacji, aby zapewnić odpowiednie jej krążenie, serce po prostu musi bić szybciej. Lekarze uznają, że o wysokim pulsie w ciąży mówi się wtedy, gdy przyspiesza on do poziomu powyżej 90-100 uderzeń serca na minutę. Wysoki puls w ciąży – co oznacza, czy szkodzi dziecku? Wysokie tętno w ciąży może, ale nie musi, być spowodowane chorobą. Zawsze jednak warto skonsultować się w takiej sytuacji z lekarzem, który zdecyduje, czy jest się czym martwić, czy nie. Niepokojące jest, gdy przy wysokim pulsie w ciąży pojawiają się dodatkowe objawy, takie jak: zawroty głowy, kołatanie serca, ból w klatce piersiowej, duszności w ciąży, kaszel, mroczki, zasłabnięcia lub omdlenia. Występowanie takich dolegliwości zawsze powinno skłonić ciężarną do konsultacji z lekarzem, gdyż w połączeniu z wysokim tętnem w ciąży mogą one wskazywać na problemy kardiologiczne, anemię w ciąży lub nadczynność tarczycy. Specjalista zleci wtedy badania (morfologię, EKG, EKG Holter, Echo serca, TSH, elektrolity i inne). O ile sam podwyższony puls w ciąży nie jest szkodliwy dla dziecka, to występowanie schorzeń wywołujących podwyższenie tętna może już dziecku zagrażać. Wszystkie zmiany zachodzące w ciele matki wpływają na płód, dlatego nawet szybsze tętno spowodowane stresem może przyspieszyć pracę serca dziecka. Najgroźniejsze dla płodu jest migotanie lub trzepotanie przedsionków, które zdarza się zwykle kobietom, u których wcześniej stwierdzono wady serca lub zastawek. Nie bez wpływu na dziecko są też zaburzenia rytmu serca przebiegające ze spadkiem ciśnienia krwi i omdleniami. Dla dziecka zagrożeniem może być również nadciśnienie w ciąży. Dlatego przy każdej wizycie kontrolnej ginekolog bada u ciężarnej zarówno tętno, jak i ciśnienie krwi. Jak obniżyć puls w ciąży? W przypadku podwyższonego tętna w ciąży spowodowanego chorobami kluczowe jest postawienie odpowiedniej diagnozy i podjęcie leczenia. Czasami jednak wysoki puls w ciąży nie jest spowodowany chorobami czy zaburzeniami, ale stresem lub nadmiernym wysiłkiem fizycznym. W takich przypadkach zalecany jest relaks i odpoczynek. Na tętno w ciąży wpływa też ilość przyjmowanych płynów. Jeśli ciężarna pije ich zbyt mało, może dojść do odwodnienia, a wtedy serce zaczyna bić szybciej. Dlatego odpowiednie nawodnienie sprzyja utrzymaniu prawidłowego pulsu w ciąży. Warto wspomnieć, że istotna jest też ilość kawy, jaką ciężarna pije. Kofeina także może przyspieszać pracę serca. View Burdaffi on the source website Niski puls w ciąży Względnie niski puls w ciąży nie powinien wzbudzać niepokoju, o ile nie spada poniżej 60 uderzeń serca na minutę. To normalne, że tętno jest niższe np. w czasie odpoczynku. Jeśli jednak puls mocno się obniży i będzie wynosił mniej niż 60, trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem. Bradykardia, czyli puls niższy niż 60, występuje rzadko, a przyczyną może być: ucisk macicy na żyłę główną dolną (dochodzi do zaburzeń krążenia); blok przedsionkowo-komorowy (zaburzenie w przewodzeniu impulsów elektrycznych w okolicy serca). Zobacz też: Jak stres w ciąży wpływa na dziecko? Kiedy słychać bicie serca dziecka? USG 2D, 3D czy 4D? A może HD Live? Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Plamienie w ciąży – wygląd, przyczyny, zagrożenia, kiedy do szpitala
Plamienie w ciąży występuje dość powszechnie i nie zawsze zapowiada problemy. Najczęstszą przyczyną plamienia na początku ciąży jest implantacja zarodka. Każde krwawienie u ciężarnej należy skonsultować z lekarzem, który ustali, co jest jego powodem. Jeśli jest skąpe i nie towarzyszą mu inne objawy, najprawdopodobniej nie dzieje się nic złego.
Plamienie może pojawić się na każdym etapie ciąży. Najczęściej spowodowane jest zmianami, jakie zachodzą w ciele kobiety. Intensywność plamienia zazwyczaj jest niewielka – to tylko podbiegnięta krwią wydzielina z pochwy. Warto jednak pamiętać, że nawet wyraźne krwawienie nie musi być objawem poronienia. Spis treści: Plamienie w ciąży – wygląd Plamienie w ciąży – implantacja zarodka Przyczyny plamienia w ciąży Ile trwa plamienie w ciąży? Plamienie w ciąży – co robić? Plamienie w ciąży – kiedy do szpitala? Plamienie w ciąży – wygląd Plamienie w ciąży może mieć różny kolor – może być zarówno brązowy, czerwony, jak i różowy. Barwa wydzieliny zależy od tego, czy krew zaczęła już krzepnąć (wtedy robi się brązowa). Kolor plamienia w ciąży nie ma wielkiego znaczenia, najważniejsza jest intensywność plamienia oraz to, czy nie występują jednocześnie inne niepokojące objawy, np. nasilający się ból. Plamienie w ciąży – co oznacza kolor wydzieliny: brązowe plamienie w ciąży oznacza, że krew zaczęła już krzepnąć, kolor czerwony oznacza świeżą krew, różowe plamienie w ciąży to nieznaczne krwawienie (krew jest rozrzedzona wydzielinami) ze świeżej krwi. Plamienie w ciąży różni się od krwawienia intensywnością, obfitością i bólem, którego przy plamieniu zwykle nie ma. Pojawiającego się na początku ciąży plamienia nie sposób też pomylić z miesiączką – ta ostatnia bowiem nie występuje w ciąży. Ale jeśli kobieta ma wątpliwości, czy ślady krwi na bieliźnie powinna wiązać z plamieniem związanym z ewentualną ciążą, czy jednak z pojawieniem się miesiączki, podpowiedzią jest to, że podczas menstruacji dochodzi do nasilenia krwawienia w kolejnym dniu, często pojawia się ból podbrzusza lub pleców, a w wydalanej krwi mogą pojawiać się skrzepy. Krwawienie miesięczne trwa też zwykle 5-7 dni, a plamienie pojawiające się w ciąży jest zdecydowanie mniej intensywne i nie ma w nim skrzepów, często też ustaje szybciej niż krwawienie menstruacyjne. Ale czas, przez jaki plamienie się utrzymuje, może być różny. Plamienie w ciąży – implantacja zarodka Plamienie na początku ciąży, w terminie miesiączki, najczęściej wywołane jest przez proces zagnieżdżenia zarodka (implantacji). Przyczepianie się zarodka do ścianki macicy może wiązać się z uszkodzeniem naczyń krwionośnych znajdujących się w śluzówce tego narządu. Ten naturalny proces, nazywany plamieniem implantacyjnym, może wystąpić na początku ciąży, ale nie musi. Plamienie implantacyjne ma najczęściej kolor jasnoczerwony lub brązowy i nie jest bardzo obfite. Najczęściej trwa krótko – do 3 dni. Wiele kobiet nawet go nie zauważa. Plamienie implantacyjne pojawia się po 6-12 dniach od stosunku, który doprowadził do zapłodnienia komórki jajowej. Jeśli kobieta została poddana implantacji zarodka w wyniku procedury in vitro, plamienie implantacyjne może wystąpić 7-10 dni po odbyciu się procedury aplikacji zarodka do macicy. Przyczyny plamienia w ciąży Gdy pojawi się plamienie w ciąży, należy zachować czujność. Poza implantacją zarodka przyczynami plamienia w ciąży mogą być: schorzenia szyjki macicy, nadżerka macicy przemęczenie, infekcje intymne, polipy, zagrażające poronienie, przedwczesny poród. Inne sytuacje, w których może pojawić się plamienie w ciąży: plamienie po stosunku w ciąży lub po badaniu ginekologicznym, zwłaszcza po cytologii – wywołane jest podrażnieniem pochwy. We wczesnej ciąży narządy rodne są mocno ukrwione i bardzo wrażliwe. Stosunek lub badanie może spowodować pęknięcie naczynek w ściankach pochwy, co objawia się plamieniem. Takie samo źródło krwawienia może mieć: plamienie z pochwy przy wypróżnianiu w ciąży czy plamienie w ciąży po wysiłku – wzrost ciśnienia krwi może sprzyja pękaniu naczyń w pochwie i podkrwawianiu; plamienia w ciąży przy endometriozie – u niektórych kobiet występuje nasilenie dolegliwości, zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży. Szybko powiększająca się macica może bowiem powodować rozrywanie się zrostów i tkanek, objawiając się plamieniem właśnie. Plamienie przy endometriozie w ciąży zdarza się rzadko, u ciężarnej raczej następuje zahamowanie krwawień z ognisk endometriozy; plamienie w ciąży podczas oddawania moczu – to najczęściej jedynie zbieżność zdarzeń, która nie oznacza obecności krwi w moczu. Kobieta odkrywa plamienie podczas wizyty w toalecie, gdy na papierze toaletowym po oddaniu moczu znajduje się krew. Wypływa ona z pochwy, a nie z cewki moczowej, a przyczyny plamienia, jak pisaliśmy to powyżej, mogą być bardzo różne. Plamienie na początku ciąży Plamienie w pierwszych tygodniach ciąży, a nawet w ciągu pierwszych trzech miesięcy zdarza się aż u 40 proc. ciężarnych. Może być spowodowane przez: zagnieżdżania się zarodka – tzw. plamienie implantacyjne pęknięcia naczyń krwionośnych ścianek pochwy (po badaniu ginekologicznym, plamienie po stosunku w ciąży) istniejących nadżerek szyjki macicy lub polipów infekcji pochwy zmian hormonalnych niedoborów hormonów ciążowych endometriozy. Plamienie na początku ciąży może mieć kolor od bladoróżowego, poprzez krwistoczerwone, aż do brunatnego. Dość często oznacza poronienie samoistne, które dotyczy ok. 15 proc. kobiet. Może do niego dojść wskutek rozwoju wad letalnych płodu, poważnych zakażeń wewnątrzmacicznych, zespołu policystycznych jajników lub złego stylu życia (np. wskutek przyjmowania używek). Im bardziej nasilone plamienie w ciąży, im świeższa krew, tym bardziej powinno to być niepokojące. Szybkiego zgłoszenia się do lekarza wymaga też plamienie, któremu towarzyszy ból lub inne dolegliwości, np. zasłabnięcie – istnieje wtedy podejrzenie ciąży pozamacicznej. Plamienie w drugim trymestrze ciąży Krwawienia na półmetku ciąży zdarzają się rzadziej. Ich przyczyną są zwykle: przemęczenie. Po wysiłku pojawia się niewielkie plamienie. przedwczesna czynność skurczowa macicy – niezbyt silne (zazwyczaj) krwawienie i bóle brzucha lub bóle w okolicy krzyżowej. Skurcze można zatrzymać lekami. Powinnaś jednak od razu trafić do szpitala. Plamienie w ciąży w trzecim trymestrze Krwawienie pod koniec ciąży może oznaczać: nieprawidłowe umiejscowienie łożyska, nazywane łożyskiem przodującym – krwawienie nasila się, a samopoczucie pogarsza. przedwczesne odklejenie łożyska prawidłowo ułożonego (np. po urazie brzucha, skoku ciśnienia w drugim trymestrze) –mocno boli brzuch (jest dość twardy), krwi może być dużo. Trzeba zostać w szpitalu. odejście czopa śluzowego kilka dni przed porodem – jest to zupełnie naturalne i niegroźne. pęknięcie macicy – zdarza się niezmiernie rzadko, a objawem jest krwotok, który wymaga wezwania karetki. Ile trwa plamienie w ciąży? Niegroźne plamienie w ciąży to nienasilone krwawienie, które trwa do 4 dni. To czas, jakiego może potrzebować śluzówka dróg rodnych po tym, jak zostaną uszkodzone jej naczynia krwionośne. Plamienie implantacyjne zwykle trwa kilka godzin, choć zdarza się, że wydłuża się do 3 dni. Od kilku godzin do 3-4 dni może też trwać plamienie, które wynika z badania ginekologicznego, pobrania próbki do cytologii oraz po stosunku. Jeśli krwawienie trwa dłużej niż 4 dni, warto skonsultować się z lekarzem. Może on skierować kobietę na USG, aby sprawdzić, czy ciąża przebiega prawidłowo i nic jej nie zagraża. Nie należy jednak wpadać w panikę przy wydłużającym się plamieniu. Część kobiet, u których ciąża rozwija się zdrowo, zgłasza w czasie ciąży plamienia trwające dłużej niż 4 dni. Plamienie w ciąży – co robić? Lekkie plamienie w ciąży, które nie nasila się i nie powoduje wypływu znaczącej ilości żywo czerwonej krwi, najczęściej nie jest powodem do niepokoju. Wystarczy w bieliznę włożyć wkładkę i obserwować, czy plamienie się nie nasila. Plamienie i ból podbrzusza w ciąży zawsze powinny zapalać w twojej głowie kontrolną lampkę – musisz jak najszybciej udać się do lekarza. Tylko ginekolog może stwierdzić, czy powodem krwawienia w ciąży jest zwykłe przemęczenie, czy też przyczyna może być znacznie poważniejsza. Każde plamienie, które budzi niepokój kobiety, dobrze jest skonsultować z ginekologiem. Sprawdzi on, czy z ciążą jest wszystko w porządku i upewni się, czy przyczyny plamienia budzą niepokój i wymagana jest interwencja w szpitalu. Plamienie w ciąży – kiedy do szpitala? Bezwzględnie szybkiej konsultacji w szpitalu wymaga: intensywne krwawienie na każdym etapie ciąży, krwawienie, któremu towarzyszą: bóle brzucha lub krzyża, zawroty głowy, wymioty, zasłabnięcia, silne i bolesne skurcze brzucha, ucisk w podbrzuszu, ogólne złe samopoczucie. Najczęściej plamienie w ciąży, czy nawet krwawienie, jest sygnałem, że kobieta w szczególny sposób powinna zadbać o siebie i stale konsultować swój stan zdrowia z ginekologiem. Bardzo często oznacza to rezygnację z pracy i odpoczynek. Nawet bardzo obfite krwawienie nie musi oznaczać, że zaczęło się poronienie. Lekarze są zdania, że aby donosić ciążę, często wystarczy odpoczynek oraz odpowiednio dobrane leki hormonalne, które mają za zadanie podtrzymanie ciąży. Zobacz także: Co oznacza krwawienie w ciąży Poronienie – objawy i zapobieganie Krwawienie po porodzie Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Spanie na brzuchu w ciąży: czy w ciąży można spać na brzuchu?
Czy w czasie ciąży trzeba zrezygnować ze spania na brzuchu? Czy należy to zrobić na początku ciąży, czy może dopiero, kiedy pojawi się już spory brzuch? Sprawdzamy, co o leżeniu na brzuchu w ciąży sądzi ginekolog i jaka pozycja jest najlepsza do spania dla przyszłej mamy.
​Sen w ciąży jest bardzo ważny dla odpoczynku i zregenerowania organizmu, ale znalezienie odpowiedniej pozycji do spania niekiedy bywa dla ciężarnej nie lada wyzwaniem. Nie wszystkie pozycje do snu są wskazane dla ciężarnych. Czy trzeba rezygnować ze spania na brzuchu w ciąży? Czy można w tej pozycji leżeć w ciągu dnia? Czy można się tak układać na początku ciąży, gdy nie ma jeszcze brzucha? Wyjaśniamy, jak ciężarna może układać się do snu. Spanie na brzuchu w pierwszym trymestrze ciąży Mamy dobrą informację dla kobiet, dla których spanie na brzuchu jest najwygodniejszą pozycją – w ciąży nie trzeba rezygnować z leżenia na brzuchu w pierwszym trymestrze. Płód w tym okresie jest jeszcze bardzo mały. Dodatkowo jest chroniony przez: macicę, jamę brzuszną i kość łonową. Leżenie na brzuchu nie powinno więc stanowić dla niego zagrożenia. Do kiedy można spać na brzuchu w ciąży? Nie ma przeciwwskazań do spania i leżenia na brzuchu, gdy ciążowy brzuszek jest jeszcze niewidoczny. Spanie na brzuchu w drugim i trzecim trymestrze ciąży Spanie na brzuchu w ciąży jest odradzane, gdy brzuch zaczyna się powiększać. Jednym z argumentów przeciw układaniu się w tej pozycji jest fakt, że przyszłej mamie będzie po prostu niewygodnie. Dodatkowo ucisk na brzuch może niekorzystnie wpływać na dziecko. Warto, by w drugim i trzecim trymestrze przyszła mama wybrała inną pozycję do spania. Napisała do nas jedna z czytelniczek, która zastanawia się, czy może spać na brzuchu w zaawansowanej ciąży: „Jestem w 7. miesiącu ciąży. Czy nadal mogę spać na brzuchu? To moja ulubiona pozycja do snu, obawiam się jednak, że układając się w ten sposób, mogę zrobić krzywdę dziecku”. Zdaniem ginekologa położnika, dr n. med. Bożeny Kowalskiej spanie na brzuchu nawet w ciąży mniej zaawansowanej niż 7 miesiąc nie jest zalecane. Zresztą w 3. trymestrze jest ono trudne technicznie i mało wygodne. – Macica to rodzaj worka zbudowanego z mięśni, który w czasie snu na brzuchu znajduje się między kręgosłupem a powierzchnią łóżka. Gdy ciężarna leży na brzuchu, macica jest uciskana z obydwu stron. Dla rozwijającego się płodu jest to z pewnością mało komfortowe – wyjaśnia ekspertka. Jak najlepiej spać w ciąży? Można wyróżnić kilka pozycji do spania w ciąży, które są bezpieczne na każdym etapie oczekiwania na dziecko. Jedną z nich jest spanie na boku, najlepiej lewym. Pozycja ta powoduje zmniejszenie ucisku na duże naczynia żylne ciężarnej i poprawia przepływ krwi przez łożysko. Jest także bardzo wygodna, szczególnie gdy brzuch staje się duży. Dozwolone jest także spanie na prawym boku. Najlepszym rozwiązaniem jest stosowanie tych pozycji zamiennie. Jeżeli kobiecie w ciąży dokucza zgaga lub duszność – może spróbować zasnąć w pozycji półleżącej. Gdy ciężarna boryka się ze skurczami łydek – powinna ułożyć stopy nieco wyżej od reszty ciała. Podczas snu przyszłej mamie przydadzą się także różnego rodzaju poduszki i podpórki. Spanie będzie wtedy wygodniejsze, niezależnie od pozycji. Nawet jeżeli kobieta ułoży się na wznak – sprawią one, że pozycja i tak będzie „lekko na boku”. Można je także wkładać między kolana. View Burdaffi on the source website Zobacz także: Farbowanie włosów w ciąży – czy można farbować, rozjaśniać, malować henną włosy w ciąży? Owoce morza: czy można jeść je w ciąży? Inhalacje w ciąży: na co pomagają i z czego je robić + przeciwwskazania Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Ruchy dziecka w brzuchu: kiedy je czuć, jak liczyć i co oznaczają? Wszystko, co musisz wiedzieć!
Odczuwanie ruchów dziecka, w szczególności tych pierwszych, jest dla przyszłej mamy wyjątkowym wydarzeniem. Ruchy płodu to jednak przede wszystkim sposób na kontrolowanie jego rozwoju: brak ruchów bywa niepokojącym sygnałem. Warto nauczyć się liczyć ruchy dziecka, aby wiedzieć, kiedy należy skonsultować się z lekarzem lub położną.
Ruchy dziecka to nie tylko wzruszające kopnięcia – przede wszystkim dają one cenne informacje o kondycji płodu. Właśnie dlatego od drugiego trymestru ciąży lekarz lub położna będą o nie pytać. Przygotowując się do kolejnej wizyty, przypomnij sobie, jak często je czujesz i jak bardzo są energiczne. Możesz również zostać poproszona, by codziennie notować swoje spostrzeżenia. Spis treści: Kiedy czuć ruchy dziecka? Jak rozpoznać ruchy dziecka? Jak liczyć ruchy dziecka? Co oznacza brak ruchów dziecka w brzuchu? Jak pobudzić ruchy dziecka w brzuchu? Kiedy czuć ruchy dziecka? W pierwszej ciąży pierwsze ruchy dziecka poczujesz prawdopodobnie między 20. a 24. tygodniem. Jeśli spodziewasz się kolejnego dziecka, możesz zacząć odczuwać je trochę szybciej – ok. 17. tygodnia ciąży. Na początku ruchy dziecka będą słabe, ledwo wyczuwalne, mogą również przypominać delikatne łaskotanie. Płód zaczyna się poruszać dużo wcześniej, niż jesteś w stanie to odczuć. Pręży się, jak określają to lekarze, już od 7. do 8. tygodnia od poczęcia. Można to zaobserwować dzięki aparaturze USG. Już mniej więcej miesiąc później jest w stanie wykonać salto w tył lub przód. Osiąga też inną umiejętność związaną z pracą jego mięśni – marszczy czoło. Między 13. a 17. tygodniem uczy się ssać, ziewać i porusza się, a nawet pojawia się u niego czkawka. Dziecko w brzuchu ćwiczy swoje mięśnie i stawy, podnosi sprawność, by sprostać trudom porodu. Pamiętaj, że to, kiedy czuć ruchy dziecka, jest kwestią indywidualną: to, że twoja siostra czy przyjaciółka wyczuła je już w 21. tygodniu ciąży, nie oznacza, że u ciebie będzie tak samo. Jak rozpoznać ruchy dziecka? Najbardziej intensywne ruchy dziecka poczujesz dopiero w zaawansowanej ciąży (co ciekawe, ruchy dziecka tuż przed porodem znowu stają się mniej intensywne, ledwo wyczuwalne). Dopiero na późniejszym etapie można wyczuć „kopnięcia” malucha (część kobiet spodziewa się ich już na początku ciąży). Po 28. tygodniu ciąży powinnaś odczuwać minimum 10 ruchów w ciągu dnia między godziną 9 a 21. Gdyby okazało się, że dziecko jest mniej aktywne, skontaktuj się z lekarzem lub położną. Zrób to także wtedy, gdy zauważysz nagły spadek ruchliwości płodu – i to bez względu na to, czy miałaś prowadzić dzienniczek liczby kopnięć, czy nie. UWAGA: Najbardziej bolesne ruchy kobiety odczuwają zwykle w trzecim trymestrze. Im bardziej zaawansowana jest ciąża, tym dziecko jest większe, silniejsze i bardziej ruchliwe, choć ma już coraz mniej miejsca na zabawy. Jak liczyć ruchy dziecka? Liczyć ruchy dziecka możesz na dwa sposoby: Połóż się na boku i przez godzinę licz każdy ruch. W ciągu 60 minut powinnaś poczuć ich przynajmniej cztery. Dużo popularniejszą metodą liczenia ruchów płodu (polecaną często przez lekarzy) jest jednak metoda Cardiff. Polega ona na codziennym liczeniu ruchów płodu pomiędzy godziną 9:00, a 21:00. Wyniki badań zapisuje się na tzw. karcie obserwacji ruchów płodu. Wynik pozytywny to 10 ruchów w ciągu dwunastu godzin. Jeśli do godziny 21:00 nie wystąpił dziesiąty ruch płodu, następnego dnia trzeba bardzo uważnie obserwować ruchy dziecka. Gdy sytuacja się powtarza, należy udać się do swojego lekarza prowadzącego. UWAGA!: Monitorowanie stanu płodu i liczenie ruchów dziecka mogą uratować mu życie. Tylko w ten sposób możemy zapobiec wystąpieniu zamartwicy albo niedotlenieniu. Co oznacza brak ruchów dziecka w brzuchu? Gdy minie 22. tydzień ciąży, a nie zauważyłaś nawet słabych ruchów dziecka, powinnaś skonsultować się z lekarzem lub położną. Brak ruchów dziecka może mieć wiele przyczyn (m.in. specyficzne ułożenie dziecka na przedniej ścianie macicy), jednak zawsze powinien wzbudzić twoją czujność. Równie niepokojące jest nagłe ustanie odczuwalnych ruchów, a także znacznie ich osłabienie. Za normę przyjmuje się co najmniej 10 ruchów odczuwanych w ciągu godziny. Trzeba jednak pamiętać, że dziecko w ciągu doby również odpoczywa i śpi (na pewien czas jego aktywność więc zanika). Brak ruchów (które ustały nagle albo stopniowo zanikały) może świadczyć o różnych komplikacjach. Powodem może być np. niewydolność łożyska, która powstała na skutek ciążowej cukrzycy. Istnieje też prawdopodobieństwo, że dziecko zaplątało się w pępowinę. Mogło też dojść do obumarcia płodu. Aby mieć pewność, że ciąża rozwija się prawidłowo, na bieżąco konsultuj wszelkie nieprawidłowości z lekarzem prowadzącym. Jak pobudzić ruchy dziecka w brzuchu? Jeśli twój maluch jest niezbyt aktywny, a ty nie możesz doczekać się jego pierwszych lub ruchów albo chcesz nieco zwiększyć jego aktywność, spróbuj <a class="linkowanie_wewnetrzne clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed clean-up-processed" href="https://www.google.com/url?q=https://mamotoja.pl/dziecko-w-brzuchu-co-lubi-a-czego-nie-lubi-dziecko-w-brzuchu,rozwoj-plodu-artykul,4416,r1p1.html&sa=D&source=editors&ust=1625585958780000&usg=AOvVaw3gVnbTBhtYn49iVfdCRB0P" target="_blank" rel="noopener">pobudzić ruchy dziecka w brzuchu. Można to zrobić na kilka sposobów. Płód poprzez swoje ruchy może reagować m.in. na: smak i zapach potrawy, którą zjadłaś – docierają one do malucha poprzez płyn owodniowy; dźwięki – dziecko słyszy je od 24. tygodnia. Badania płodów w 26. tygodniu ciąży wykazały, że dzieci stawały się bardziej ruchliwe, słysząc znane odgłosy. Przestawały się poruszać, kiedy docierały do nich nieznane dźwięki; silne emocje, które przeżywa mama. Pod ich wpływem dziecko jest o wiele bardziej aktywne. Im silniejsze reakcje emocjonalne mamy, tym płód porusza się intensywniej. Jest to efekt działania substancji wytwarzanej w twoim organizmie podczas zmian nastroju. Choć powinnaś unikać wszelkiego stresu, w żaden sposób nie szkodzisz jednak dziecku, jeśli nie jesteś całkowicie zrelaksowana. Gdy kładziesz ręce na swoim brzuchu, dziecko to czuje. I sprawia mu to przyjemność. Ruchliwy maluszek uspokaja się wtedy, a śpiący może z tego powodu nawet przerwać swoją drzemkę. Zobacz też: Ułożenie dziecka w brzuchu: poprzeczne, miednicowe i główkowe Twardy brzuch przed porodem: czy stawianie się brzucha to norma? Rozwój płodu tydzień po tygodniu – ten film wzruszy każdego! Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Żelazo w ciąży – czy niedobór oznacza groźną anemię?
Żelazo w ciąży jest kluczowe dla prawidłowego rozwoju płodu i zdrowia przyszłej mamy. Niestety anemia jest częstą przypadłością w ciąży. Sprawdź, ile żelaza potrzebujesz w ciąży i jakie są objawy niedokrwistości. Czy żelazo należy suplementować?
Żelazo w ciąży odgrywa ważną rolę. Tymczasem jak wynika z badań Instytutu Matki i Dziecka, niedobór żelaza występuje u 20 proc. kobiet w wieku rozrodczym. Z kolei przyjęte przez WHO kryteria wskazują na to, że w Polsce na niedokrwistość cierpi ponad 25 proc. ciężarnych. Przyczyną takiego stanu rzeczy są złe warunki socjoekonomiczne, niedostateczna podaż żelaza w diecie i jego niska wchłanialność, duża aktywność rozrodcza kobiet i obfite miesiączkowanie. Spis treści: Niedobór żelaza w ciąży Normy żelaza w ciąży Zapotrzebowanie na żelazo w ciąży Niski poziom żelaza w ciąży Suplementacja żelaza w ciąży Produkty bogate w żelazo: ciąża Niedobór żelaza w ciąży Anemia w ciąży jest częstym zjawiskiem. Co trzecia kobieta w Polsce ma zbyt niski poziom żelaza. Niedokrwistość objawia się ogólnym pogorszeniem funkcjonowania organizmu. Niedobór żelaza w ciąży najlepiej wykazują wyniki comiesięcznych badań krwi, a najczęstsze widoczne i odczuwalne anemii w ciąży to: szybkie męczenie się, ogólne osłabienie organizmu, nienaturalna bladość, suchość skóry – na całym ciele, przyspieszona praca serca, uczucie „walenia serca”. Jednak to tylko niektóre z objawów niedoboru żelaza w ciąży. Jak wykazały badania, u polskich kobiet (podobnie jak i u kobiet w innych krajach rozwiniętych) często dochodzi do niedoborów żelaza. Ze względu na duże zapotrzebowanie na ten pierwiastek nadmiar żelaza w ciąży raczej się nie zdarza. Normy żelaza w ciąży Każda kobieta w ciąży ma badaną krew, jednak braki żelaza nie zawsze ujawniają się w zwykłej morfologii (prawidłowy poziom hemoglobiny nie musi świadczyć o właściwym stężeniu żelaza). Jeśli lekarz podejrzewa u ciebie niedostatek żelaza, może zlecić dodatkowe badanie – oznaczenie jego poziomu w surowicy krwi. Poniżej podajemy normy dla kobiet ciężarnych. Wynik poniżej nich wskazuje na anemię i niedobory żelaza: norma czerwonych krwinek we krwi w ciąży: 3,5-4,5 mln/mikrolitr; norma hemoglobiny w ciąży: 11,5-13,5 g/dl; hematokryt w ciąży: I trymestr ciąży 28-40%, II trymestr ciąży: 30-39%, III trymestr ciąży: 31-41%; stężenie żelaza we krwi w ciąży: 55 – 180 µg/dl. Zapotrzebowanie na żelazo w ciąży Zapotrzebowanie na żelazo w ciąży zmienia się z trymestru na trymestr. I tak, dla kobiety o masie ciała około 55 kg, dzienne zapotrzebowanie na żelazo wynosi: w I trymestrze 0,8 mg; w II trymestrze – 4-5 mg; w III trymestrze – powyżej 6 mg. Największe zapotrzebowanie na żelazo w ciąży występuje w ostatnich 6-8 tygodniach przed terminem porodu i sięga 10 mg na dobę. Wchłanianie żelaza Kobiety w wieku 19-50 lat powinny dziennie przyjmować ok. 18 mg żelaza. Co prawda ich zapotrzebowanie wynosi jedynie 1,4 mg, ale ze względu na słabą przyswajalność tego pierwiastka dawkę dostarczaną w diecie trzeba odpowiednio zwiększać. W ciąży zapotrzebowanie na żelazo wzrasta do 27 mg. Z twojego organizmu spora ilość żelaza przenika do łożyska i tkanek dziecka. Produkujesz też znacznie więcej krwi, a żelazo jest niezbędne, by powstała hemoglobina – ten jej składnik, który rozprowadza tlen. Dieta, nawet odpowiednio zbilansowana, często nie zapewnia przyszłej mamie i dziecku wystarczających ilości żelaza. Z jedzenia wchłaniane jest zwykle zaledwie 10-15 procent żelaza. Organizm kobiety w ciąży zaczyna więc wykorzystywać rezerwy. U wielu kobiet nie są one jednak duże, do ich zubożenia przyczyniają się między innymi obfite miesiączki przed ciążą. Niski poziom żelaza w ciąży Kiedy jesteś w ciąży, brak żelaza może mieć poważniejsze konsekwencje. Duża anemia w ciąży może zagrażać rozwojowi dziecka – żelazo w ciąży ma naprawdę duże znaczenie dla ciebie (nie możesz przecież pozwolić sobie na gorszą formę) i dla dziecka (od tego zależy jego zdrowie). Według lekarzy niedokrwistość z niedoborów żelaza w ciąży może sprzyjać powstaniu powikłań takich jak: mała masa urodzeniowa dziecka; poród przedwczesny; przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego; odklejenie łożyska; zaburzenia czynności skurczowej macicy; infekcje podczas połogu. Suplementacja żelaza w ciąży Bardzo często lekarze decydują się na suplementację żelaza u ciężarnych, zwłaszcza jeśli wyniki badań krwi wskazują na niedokrwistość. Preparat przepisany przez ginekologa może zawierać wyłącznie żelazo lub żelazo wraz z witaminą C, która wspomaga wchłanianie się tego pierwiastka, albo może to być preparat wieloskładnikowy – z żelazem, witaminami, kwasem foliowym. Dawkowanie wybranego suplementu zależy od lekarza, jednak bardzo ważny jest też sam sposób przyjmowania preparatów z żelazem. Najlepiej wchłania się żelazo z suplementów przyjmowanych na czczo lub między posiłkami. Jeśli suplementacja spowoduje skutki uboczne, można wówczas zacząć przyjmować żelazo wraz z posiłkami, jednak wtedy mniejsza jego ilość zostanie przez organizm przyswojona. Najczęstsze niepożądane skutki uboczne przyjmowania żelaza, które warto skonsultować z lekarzem, to: bóle brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, czarny stolec, ogólne zmęczenie, osłabienie, świąd skóry, pokrzywka, owrzodzenia jamy ustnej. W przypadku braku skuteczności leczenia niedokrwistości z braku żelazu w ciąży preparatami doustnymi stosuje się zastrzyki z żelaza. Jakie żelazo w ciąży warto przyjmować? Żelazo wchodzi w skład wielu suplementów witaminowych i witaminowo-mineralnych przygotowanych dla kobiet w ciąży. Przepisuje się je kobietom w ciąży nie tylko po to, by nie dopuścić do powstania niedoborów w ciąży, ale także po urodzeniu dziecka – u wielu kobiet po porodzie ujawniają się niedobory żelaza. Przyczynia się do nich m.in. karmienie piersią, stres związany z nową sytuacją, niedosypianie, przemęczenie itp. Kobieta w połogu wymaga szczególnego traktowania! Zgodnie z nielicznymi badaniami naukowymi, wchłanianie związków żelaza zawartych w suplementach nie jest jednakowe. Najlepiej wchłaniają się sole żelaza dwuwartościowego z preparatów dla ciężarnych. Gorsze wchłanianie odnotowano w przypadku soli trójwartościowych. Dlatego, jeśli lekarz nie zaleci konkretnego preparatu, warto porównać skład produktów w aptece i sięgnąć po ten suplement, który zawiera łatwiej przyswajalny składnik. Produkty bogate w żelazo: ciąża Odpowiednia dieta przy niedoborach żelaza w ciąży może dostarczać organizmowi więcej naturalnego żelaza, dlatego ciężarna powinna zadbać o pełnowartościowe jedzenie i o to, aby jej jadłospis zawierał produkty bogate w żelazo. Najwięcej żelaza zawierają produkty mięsne (wołowina, wieprzowina, drób) – występuje w nich tzw. żelazo hemowe, najlepiej przyswajane przez organizm. Dobrym źródłem żelaza są również ryby, żółtko jaj, rośliny strączkowe, rodzynki, morele, orzechy, papryka, natka pietruszki. Jeśli masz anemię ciężarnych, zwróć szczególną uwagę na witaminę C. Dzięki niej jest ono lepiej przyswajane. Staraj się wprowadzić do swojej diety produkty, które ją zawierają, np. sok pomarańczowy, lemoniadę (woda z wyciśniętym sokiem z cytryny). Duże ilości witaminy C znajdziesz też w papryce, natce pietruszki, brokułach, pomidorach, truskawkach, czarnych porzeczkach. W przemianie żelaza w organizmie istotny jest też kwas foliowy. View oEmbed on the source website Źródło: Kubik Paweł, Leibschang Jerzy, Kowalska Bożena,Laskowska-Klita Teresa, Stanisławska Anna, Chełchowska Magdalena, Maciejewski Tomasz. Badanie gospodarki żelazem u kobiet w przebiegu ciąży niepowikłanej oraz we krwi pępowinowej ich dzieci Nr 5/2010358 Ginekol. Pol. 2010, 81, 358-363 Zobacz też: Co jeść w ciąży (ogólne wytyczne) Dieta w ciąży – jadłospis Czego nie jeść w ciąży Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Ułożenie dziecka w brzuchu: poprzeczne, miednicowe i główkowe
Ułożenie dziecka w brzuchu zależy od tego, jak jego ciała układa się względem długiej osi macicy. Istnieją trzy główne typy ułożenia dziecka w brzuchu matki oraz pięć podtypów. Najważniejsze jest to, jak układa się płód w ostatnich tygodniach ciąży, gdyż może mieć to wpływ na przebieg porodu.
Ułożenie dziecka w brzuchu matki tuż przed porodem powinno być główkowe, bo tak łatwiej mu przyjść na świat. Najczęściej płód przyjmuje takie ułożenie przed 36 tygodniem ciąży, wcześniej może być ułożony dowolnie. Inne niż główkowe ułożenie dziecka w brzuchu nie zawsze jednak oznacza coś złego. Poród jest wówczas co prawda bardziej skomplikowany, ale lekarze potrafią sobie radzić z każdym „niezdyscyplinowanym" dzieckiem. Spis treści: Ułożenie dziecka w brzuchu - położenie główkowe - położenie miednicowe - położenie poprzeczne Jak rozpoznać ułożenie dziecka po ruchach Położenie główkowe dziecka a poród Położenie miednicowe dziecka a poród Położenie poprzeczne dziecka a poród Zmiana pozycji dziecka w brzuchu matki Przyczyny nieprawidłowego ułożenia dziecka w brzuchu Ułożenie dziecka w brzuchu Ułożenie dziecka w brzuchu matki określa się dopiero pod koniec ciąży, ok. 4 tygodni przed porodem, aby lekarze wiedzieli, czy dziecko obróciło się główką w dół, czy nie. Od tego zależy np. decyzja, czy będzie poród naturalny, czy trzeba zrobić planowaną cesarkę. Na wcześniejszych etapach ciąży dziecko w worku owodniowym ma dużo miejsca. Może zatem dowolnie zmieniać pozycję i obracać się, jak mu wygodnie. Już podczas USG prenatalnego lekarz widzi, jak ułożone jest dziecko w brzuchu matki, ale na tym etapie ciąży nie ma to jeszcze znaczenia, a dziecko ma jeszcze czas na obrócenie się główką do dołu. Ułożenie dziecka w brzuchu. Rys. Adobe Stock Ułożenie dziecka w brzuchu: położenie główkowe Większość dzieci przyjmuje położenie podłużne główkowe między 32. a 36. tygodniem ciąży. To optymalne ułożenie dziecka w brzuchu, przyjmowane przez ok. 95 proc. dzieci przed przyjściem na świat. Zwykle dziecko jest ułożone pleckami po lewej stronie brzucha matki – jest to ustawienie lewe. Lekarze wyróżniają jeszcze dwa podtypy położenia główkowego: podłużne główkowe przednie – gdy główka dziecka kieruje się do ujścia macicy (wstawia się do miednicy), a potem obraca się, plecki dziecka kierują się do przodu, podłużne główkowe tylne – jeśli podczas porodu plecki dziecka są skierowane w stronę kręgosłupa matki – może to wywoływać bóle pleców i przedłużanie się porodu. Ułożenie dziecka w brzuchu: położenie miednicowe Zdarza się, że około 3–4 proc. dzieci aż do końca ciąży pozostaje ułożone w brzuchu pośladkami do dołu. Przed porodem można próbować obrócić dziecko. Wyróżnia się trzy typy położenia miednicowego dziecka: położenie miednicowe zupełne – pośladki dziecka są u wejścia do kanału rodnego, a jego nóżki są zgięte, a więc obie stopy także są blisko kanału rodnego, położenie miednicowe niezupełne – pośladki dziecka są u wejścia do kanału rodnego, a jego jedna nóżka jest zgięta, a druga wyprostowana, co sprawia, że przy kanale rodnym znajduje się jedna stópka, położenie miednicowe pośladkowe – pośladki dziecka są u wejścia do kanału rodnego, jego obie nóżki są wyprostowane, a stópki przy twarzy. Ułożenie dziecka w brzuchu: położenie poprzeczne Pozycję w poprzek w łonie mamy przyjmuje mniej niż 1 proc. dzieci. Przy takim ułożeniu dziecka w brzuchu jedynym bezpiecznym postępowaniem jest cięcie cesarskie (takie ułożenie dziecka jest przeciwwskazaniem do porodu naturalnego lub porodu kleszczowego). Wyjątkowo próbuje się zmienić pozycję dziecka, stosując technikę przechylania go (po 32. tygodniu ciąży) lub obrót zewnętrzny (w 37. lub 38. tygodniu). Jak rozpoznać ułożenie dziecka po ruchach Lekarz widzi ułożenie dziecka w brzuchu na USG, ale przyszła mama może też samodzielnie ocenić położenie dziecka, obserwując ruchy płodu. I tak: położenie podłużne główkowe przednie – pępek i brzuch mamy mocno wystają, czuje ona uderzenia pod żebrami położenie podłużne główkowe tylne – brzuch jest bardziej płaski, a uderzenia są odczuwalne na przedzie brzucha. Jeżeli wybrzuszenie czuje się w górnej części brzucha, można na nie nacisnąć i obserwować, co się będzie działo. Jeśli przyszła mam poczuje ruch całego dziecka, to najprawdopodobniej nacisnęła na pośladki dziecka, a więc maluch jest ułożony głową w dół. Jeżeli ustąpi tylko wybrzuszenie, najprawdopodobniej główka dziecka ustąpiła, a więc maluch jest ułożony pośladkami w dół. Warto zwrócić uwagę na to, jak odczuwa się czkawkę płodu. Mocniej odczuwalna w dolnych partiach brzucha sugeruje ułożenie dziecka w brzuchu głową do dołu. Czkawka odczuwalna w górnych partiach brzucha, powyżej pępka oznacza, że płód ułożony jest pośladkami w dół, a główką do góry. Kopnięcia odczuwane ponad pępkiem lub w okolicy żeber to znak, że płód ułożony jest głową w dół. Ostry ból brzucha i żeber w ostatnich tygodniach ciąży sugeruje ułożenie dziecka w brzuchu pośladkami w dół. Położenie główkowe dziecka a poród W blisko 99 procentach takiego ułożenia dziecka w brzuchu wszystko jest w najlepszym porządku. Jeśli płód nie jest zbyt duży, mama ma prawidłowo zbudowaną miednicę, a główka dziecka jest normalnych rozmiarów, poród najprawdopodobniej odbędzie się siłami natury. Jest to najlepsze ustawienie dziecka do porodu. Jednak nie zawsze gwarantuje, że ułożenie dziecka w brzuchu jest idealne. Zamiast potylicą (z przygiętą do klatki główką) w kierunku ujścia macicy, dziecko może się ustawić na dwa sposoby: czółkiem (1 proc. dzieci) lub twarzyczką (jedno na 1000). W pierwszym przypadku cięcie cesarskie jest konieczne, w drugim – jeśli dziecko dokona korzystnego zwrotu bródką pod spojenie łonowe mamy, poród drogami natury jest możliwy. 95 proc. dzieci rodzi się z ułożenia podłużnego główkowego przedniego. To jest idealne położenie dziecka i w takich przypadkach poród przebiega zazwyczaj bez komplikacji. Można je rozpoznać po tym, że brzuch mamy jest okrągły jak piłka, kopnięcia są delikatniejsze i odczuwane w górnej prawej lub lewej połowie brzucha, a serduszko dziecka dobrze słychać i najłatwiej je wysłuchać w lewej części podbrzusza mamy. Tylko kilka procent dzieci rodzi się z ułożenia podłużnego główkowego tylnego. Sugeruje je gruszkowaty kształt brzucha mamy i jest on niewielki, nie wystaje tak mocno, ruchy dziecka odczuwane są na przedzie brzucha, potrafią sprawiać ból, czasami ciężko jest wysłuchać bicie serca dziecka. Położenie miednicowe dziecka a poród Takie ułożenie dziecka w brzuchu zawsze powinno skłonić lekarza do rozważenia sposobu, w jaki ciąża powinna być rozwiązana. Cesarskie cięcie jest najlepszym wyborem, jeśli jest to pierwsza ciąża kobiety. Poród naturalny można rozważać wyłącznie wtedy, jeśli: jest to kolejna ciąża dziecko jest mniejsze od poprzedniego kobieta ma szeroką miednicę. Forsowanie porodu naturalnego w innych przypadkach jest błędem i może spowodować u dziecka problemy neurologiczne, objawiające się w życiu późniejszym, także dorosłym, np. dysleksja, nadpobudliwość. Poród pośladkowy zwiększa ryzyko pęknięcia krocza i najczęściej wiąże się z koniecznością nacięcia krocza rodzącej. Położenie poprzeczne dziecka a poród Jest to absolutne przeciwwskazanie do porodu naturalnego – ciąża może być rozwiązana wyłącznie przez cesarskie cięcie. Płód ułożony poprzecznie nie ma żadnych szans przecisnąć się przez kanał rodny. Ułożenie poprzeczne może sugerować: kształt brzucha – poprzecznie owalny po bokach brzucha można wyczuć dwa zgrubienia (główkę i pośladki) oddech mamy przed 38 tygodniem ciąży nie jest utrudniony trudno wysłuchać bicie serca dziecka. Położenie poprzeczne w dawniejszych czasach, jeśli położna nie zdołała obrócić dziecka w brzuchu matki, kończyło się śmiercią matki i dziecka podczas porodu. Zmiana pozycji dziecka w brzuchu matki Czasami udaje się obrócić dziecko ułożone poprzecznie lub miednicowo tak, aby skierować je główką w dół. Zabieg wykonuje położna lub ginekolog-położnik. Ruchami masująco uciskającymi próbuje przez powłoki brzuszne matki przemieścić dziecko. Łatwiej to wykonać, gdy wód płodowych jest więcej, czyli przed 36 tygodniem ciąży, ale maluch potrafi do porodu ponownie zmienić położenie. Większe szanse na dotrwanie do porodu w pozycji główkowej po zmianie ustawienia jest wtedy, gdy obrót dziecka wykonuje się po upływie 36-37. tygodnia ciąży, na kilka dni przed porodem, ale wtedy wód płodowych jest mniej i trudniej jest obrócić dziecko. Dla bezpieczeństwa obrót odbywa się pod kontrolą USG i KTG, stosuje się też leki rozkurczowe. Zabieg może wywołać poród. Powodzeniem kończy się połowa obrotów dziecka u pierworódek, a u kobiet rodzących kolejny raz skuteczność zabiegu wynosi 60 proc. Przy ułożeniu dziecka w brzuchu matki pośladkami w dół, najłatwiej obrócić dziecko z położenia miednicowego zupełnego. Domowe sposoby obracania dziecka Niektórzy lekarze lub położne zalecają wykonywanie w ostatnich ośmiu tygodniach ciąży specjalnych ćwiczeń. Choć nie ma dostatecznych dowodów, że taki trening pomaga, można próbować. Dwa razy dziennie układaj się tak, żebyś miała miednicę wyżej niż żołądek. Gdy leżysz na plecach, podłóż pod pośladki kilka poduszek albo klękając na podłodze i podpierając się na zgiętych ramionach, jak najwyżej unieś pośladki. Trzeba pozostać w takiej pozycji przez minimum 10 minut. Wypróbuj też wizualizację. Będąc na czczo, skup się na rozluźnieniu mięśni brzucha i wyobraź sobie, że dziecko się obraca. Powinnaś tak robić dwa razy dziennie przez dziesięć minut. Lekarka, autorka tej metody, ocenia jej skuteczność na 89 proc. Przyczyny nieprawidłowego ułożenia dziecka w brzuchu Do końca nie wiadomo z całą pewnością, dlaczego tak się dzieje. Wiadomo natomiast, że nieprawidłowemu ułożeniu dziecka w brzuchu sprzyjają: nieprawidłowa budowa macicy (macica dwurożna, przegroda macicy) wielowodzie mało wód płodowych wiotkość macicy i powłok brzusznych matki łożysko przodujące krótka pępowina ciąża bliźniacza guzy lub mięśniaki macicy. W położeniu innym niż główkowe rodzą się też często wcześniaki oraz dzieci z porodów przedwczesnych. Wtedy po prostu nie zdążają odwrócić się główką do dołu. Sprawdź także: Poród siłami natury przy ułożeniu pośladkowym [GALERIA] Film pokazujący obrót dziecka w brzuchu mamy Ułożenie dziecka do porodu – kiedy potrzebna jest cesarka Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Opryszczka w ciąży: zagrożenia i leczenie
Opryszczka w ciąży powodowana jest wirusem, wcale nie musi się pojawić tylko na ustach. Może zaszkodzić dziecku, dlatego nie można jej lekceważyć i trzeba skutecznie zwalczać.
Opryszczka w ciąży może być groźna dla dziecka, wywołując u niego poważną infekcję tuż po narodzinach. Szczególnie niebezpieczna jest opryszczka genitalna, czyli ta, która pojawia się na narządach płciowych. Nie wszyscy jednak wiedzą, że opryszczka na ustach również może wywoływać zmiany w strefie intymnej. Spis treści: Opryszczka w ciąży: przyczyny Opryszczka na ustach i genitalna: objawy Opryszczka w ciąży: zagrożenia Opryszczka w ciąży: leczenie Domowe metody na opryszczkę Opryszczka w ciąży: przyczyny Opryszczka to choroba, którą łatwo możesz się zarazić na przykład przez zwykły pocałunek. A osoba, która nią zaraża, wcale nie musi mieć widocznych zmian. Wirusa opryszczki ma ok. 50–60 proc. Polaków. Wielu uważa, że wywołana przez niego choroba nie jest szkodliwa dla dziecka, które ma się urodzić. To nieprawda. Opryszczka to jedna z najczęstszych chorób skóry i błon śluzowych. Powodują ją dwie odmiany wirusa: HSV-1 – wirus opryszczki wargowej, HSV-2 – wirus wywołujący zmiany w obrębie narządów płciowych i pośladków. Wirusy te znajdują się w wydzielinach ciała i wnikają do organizmu poprzez błony uszkodzenia w błonach śluzowych – jamy ustnej, okolic intymnych oraz odbytu. Opryszczka na ustach i genitalna: objawy Opryszczkę wargową rozpoznać łatwo – to swędzący i trudno gojący się pęcherzyk lub pęcherzyki wypełnione surowiczym (bezbarwnym) płynem. Pojawienie się pęcherzyków poprzedza ból, pieczenie, swędzenie w miejscu, w którym następnie wykwita pęcherzyk. Zmiana po pewnym czasie pęka, a w jej miejsce pojawiają się strupy. Czasami zmianom towarzyszy powiększenie węzłów chłonnych w obrębie szyi i głowy. Zmiany związane z opryszczką genitalną nie zawsze są tak oczywiste. Zwykle jest to pieczenie, swędzenie, później uwidacznia się zaczerwienienie i pęcherzyki. Czasem jednak może pojawić się zaczerwienienie i uczucie dyskomfortu w przedsionku pochwy. Dlatego w ciąży warto czujnie reagować na wszystkie dolegliwości w tej okolicy. I nie wstydzić się rozmowy (nie tylko z lekarzem, ale także z partnerem) na tematy, które niepotrzebnie uchodzą za wstydliwe. Opryszczka w ciąży: zagrożenia Opryszczka jest zagrożeniem dla dziecka, zwłaszcza genitalna (HSV-2), które może się nią zarazić podczas porodu wskutek kontaktu z zainfekowaną wydzieliną z pochwy. Niewykształcony układ odpornościowy noworodka nie jest w stanie poradzić sobie z wirusem, co może nawet doprowadzić do jego śmierci. Jeśli zauważysz u siebie objawy opryszczki zarówno genitalnej, jak i wargowej (ta też jest groźna dla dziecka, bo może ją wywołać wirus HSV-2!), powiedz o tym lekarzowi. Zastosowanie odpowiedniego leczenia może uchronić dziecko przed ryzykiem infekcji. Czasem z powodu tej choroby ciążę trzeba zakończyć cesarskim cięciem. Opryszczka w ciąży: leczenie Jeśli objawy opryszczki występowały u ciebie, zanim zaszłaś w ciążę, lekarz też powinien o tym wiedzieć, choć ryzyko zachorowania przez dziecko jest mniejsze, bo zdążyłaś już wytworzyć przeciwciała, które chronią maluszka. Dla lekarza ważną informacją jest również pojawienie się opryszczki u ojca dziecka. Ciężarna z opryszczką będzie leczona lekiem przeciwwirusowym zawierającym acyklovir, który można stosować podczas ciąży. Jeśli objawy opryszczki występują tylko u ojca dziecka, on również powinien zostać objęty leczeniem. Wskazane jest także stosowanie do końca ciąży prezerwatywy, aby przed zarażeniem uchronić przyszłą mamę. Podczas ataku choroby najlepiej zrezygnować z pocałunków – bo wtedy wirus przenosi się bardzo łatwo. Domowe metody na opryszczkę Domowe metody jedynie maskują objawy opryszczki. Smarując zmienione chorobowo miejsce pastą do zębów, przecierając je octem, przykładając rozpuszczoną w wodzie tabletkę na bazie kwasu acetylosalicylowego (działa antybakteryjnie) albo cebulę czy czosnek, złagodzisz objawy, np. wysuszysz pęcherzyk, nie osłabisz jednak wirusa i nie zapobiegniesz nawrotom choroby. Taki efekt może przynieść tylko leczenie. Do jedynie objawowego leczenia opryszczki zalicza się także: stosowanie plastra na opryszczkę, smarowanie zmian maścią z cynkiem – nie są to sposoby na zwalczenie wirusa, który po takim „leczeniu’’ pozostaje uśpiony w organizmie (w zwojach nerwowych) i przy osłabieniu odporności, niewyspaniu, zmarznięciu, w sytuacji stresującej, może ponownie zaatakować, wywołując nawrót choroby. Zobacz też: Opryszczka u dzieci Opryszczka u niemowlaka Opryszczkowe zapalenie mózgu Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Na pierwszą wizytę u ginekologa najlepiej iść między 7 a 8 tygodniem ciąży. Wcześniej może nie udać się potwierdzić ciąży podczas badania USG. Lekarz założy ci kartę ciąży i skieruje na badania, m.in. morfologię i określenie grupy krwi.
Pierwsza wizyta w ciąży u ginekologa powinna mieć miejsce między 7. tygodniem ciąży a 8 tygodniem. Badanie potwierdzające ciążę to badanie USG, które wykonuje lekarz. Zleca on również inne badania, które kobieta w ciąży powinna wykonać. Pierwsza wizyta w ciąży u ginekologa trwa dłużej niż przeciętna konsultacja, musisz być przygotowana nawet na godzinne spotkanie. Spis treści: Kiedy najlepiej iść do ginekologa w ciąży? Potwierdzenie ciąży u ginekologa Jakie badania wykonuje się na pierwszej wizycie w ciąży? Pierwsze badanie ginekologiczne w ciąży Ile trwa wizyta u ginekologa w ciąży? Jak rozwija się dziecko podczas pierwszej wizyty u ginekologa Ginekolog-położnik czy położna? Zaświadczenie o wizycie u ginekologa, żeby otrzymać becikowe Kiedy najlepiej iść do ginekologa w ciąży? Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Oblicz tydzień ciąży Czytaj więcej Najlepszy termin przypada między 7 a 8 tygodniem ciąży. Czasem jednak organizm płata figle i o swoim odmiennym stanie dowiadujesz się później. Świadomie nie warto jednak odkładać tej wizyty. Im wcześniej znajdziesz się pod opieką ginekologa, tym lepiej dla ciebie i dla dziecka. Potwierdzenie ciąży u ginekologa Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Kalendarz ciąży Czytaj więcej Ani pozytywny wynik testu ciążowego (czasem może być fałszywie dodatni), ani badanie ginekologiczne nie wystarczą lekarzowi do potwierdzenia ciąży. Jak więc wygląda badanie ginekologiczne potwierdzające ciąże? Jest to badanie USG (dostaniesz skierowanie na nie albo ginekolog wykona je w swoim gabinecie). Ono da pewność, że w macicy zagnieździł się zarodek. Badania na pierwszej wizycie u ginekologa w ciąży Gdy zgłosisz się do lekarza, dostaniesz skierowanie na badania, które są obowiązkowe: oznaczenie grupy krwi i czynnika Rh, by wykluczyć konflikt serologiczny, morfologię krwi i badanie moczu, by sprawdzić, czy nie masz np. anemii albo stanów zapalnych, stężenie glukozy we krwi, aby skontrolować, czy nie grozi ci cukrzyca ciążowa, określić czynnik WR, negatywny wynik wykluczy nosicielstwo kiły – choroba ta mogłaby zagrozić zdrowiu dziecka. Lekarz może zalecić także zrobienie badań, które pomogą troszczyć się o zdrowie dziecka, np. w kierunku: toksoplazmozy, różyczki, żółtaczki typu B, wirusa HIV, by wyeliminować wpływ tych chorób na dziecko, oceny pH wydzieliny z pochwy, by ustalić jej stan bakteriologiczny. Badania te powinny być wykonane jak najwcześniej. Podczas wizyty będziesz miała również mierzone ciśnienie, staniesz na wadze, by ustalić, ile przytyłaś. Lekarz wypisze ci receptę na witaminy i minerały, których może potrzebować twój organizm, m.in. cenny dla zdrowia dziecka kwas foliowy. Pierwsze badanie ginekologiczne w ciąży Przed 11. tygodniem ciąży wykonuje się USG dopochwowe. Jeśli zgłosisz się na badanie między 6. a 8. tygodniem ciąży, lekarz sprawdzi, czy zarodek zagnieździł się w macicy. Określi wiek ciążowy maluszka, ustali, czy urodzi się jedno dziecko, czy może np. bliźnięta. Jeśli pierwsze USG wypada między 11. a 14. tygodniem ciąży, lekarz wykona też m.in. pomiar przezierności karku, oceni kości nosowe, by sprawdzić ryzyko wad genetycznych i serca. Ile trwa wizyta u ginekologa w ciąży? Zazwyczaj wizyta u ginekologa trwa około 20 minut. Jeśli jesteś w ciąży, czas ten zdecydowanie się wydłuży. Lekarz będzie musiał dodatkowo przeprowadzić wywiad, wykonać niezbędne badania, założyć kartę ciąży, a także zlecić inne dodatkowe badania. Musisz więc być przygotowana na to, że pierwsza wizyta u ginekologa w ciąży może trwać nawet godzinę. Jak rozwija się dziecko na etapie pierwszej wizyty u ginekologa Gdy ty oswajasz się z myślą o ciąży, wybierasz się na pierwszą wizytę u ginekologa w ciąży, twoje dziecko rozwija się już na dobre. w 3. tygodniu po zapłodnieniu zaczyna bić serce dziecka. Na tym etapie życia przypomina mikroskopijny pulsujący przewód. w 7. tygodniu widać zarysy buzi: uszy, usta, powieki. Pojawiają się też zaczątki rączek i nóżek. Dziecko ma już wątrobę, nerki. w 8. tygodniu uwidaczniają się dalsze szczegóły, np. czubek nosa i górna warga. Na rączkach pojawiają się paluszki. w 9. tygodniu jest już ustalona płeć dziecka, u chłopców wykształcają się jądra, u dziewczynek jajniki. w 10. tygodniu maleństwo ma wszystkie narządy wewnętrzne, które od tej pory będą się rozwijać. Ginekolog-położnik czy położna? Pierwszą wizytę u ginekologa poprzedza zwykle zrobienie testu ciążowego. Gdy wynik jest pozytywny, pomyśl, czy chcesz, aby ginekolog, do którego zwykle chodzisz, prowadził twoją ciążę. Na pierwszą wizytę możesz umówić się do swojego dotychczasowego lekarza, a potem ewentualnie wybrać innego specjalistę, np. polecanego przez przyjaciółkę. Może być to ginekolog-położnik lub... położna. Położne również mogą prowadzić ciążę. Ciężarna pozostająca pod opieką położnej nie jest pozbawiona kontaktu z ginekologiem. Raz na trymestr i zawsze wtedy, gdy zdarzy się coś niepokojącego, przyszła mama otrzymuje skierowanie do ginekologa. Położna może prowadzić ciąże fizjologiczne, czyli te, które przebiegają bez komplikacji. Wizyt u niej NFZ nie refunduje. Zaświadczenie o wizycie u ginekologa, żeby otrzymać becikowe Parlament przyjął ustawę, która uzależnia wypłatę świadczenia z tytułu urodzenia dziecka – tzw. becikowego – od pozostawania pod opieką medyczną (może ona być sprawowana zarówno przez lekarza ginekologa, jak i położną, w tym położną podstawowej opieki zdrowotnej) od 10. tygodnia ciąży. Dlaczego wprowadzono wymóg zaświadczenia o wizycie u ginekologa, żeby otrzymać becikowe? Odpowiada Dagmara Korbasińska, ówczesna Dyrektor Departamentu Matki i Dziecka w Ministerstwie Zdrowia: - Ministerstwo Zdrowia wprowadziło ten przepis w trosce o zdrowie mam i mających się narodzić dzieci. Tym samym chce zainspirować kobiety, by od początku ciąży poddawały się właściwej opiece profilaktycznej. To zdaniem ministra zdrowia najlepsze działanie, które zapobiega wadom wrodzonym u noworodków, bo wiele z nich da się leczyć, jeśli są wcześnie zdiagnozowane. Pozwala również na wykrycie okołoporodowych czynników ryzyka. Przyszła mama i jej dziecko mogą zostać otoczeni w okresie porodu i po nim taką opieką zdrowotną, jaka odpowiada ich potrzebom, np. wcześniak lub dziecko z niską masą ciała mogą urodzić się w szpitalu wyposażonym w odpowiednią aparaturę medyczną, aby uniknąć konieczności transportowania noworodka do innej placówki. Zobacz także: Kalkulator tygodnia ciąży Pierwsza wizyta u ginekologa za rok czyli po porodzie! Becikowe - wniosek do druku Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Niewydolność szyjki macicy: przyczyny, objawy, leczenie
Niewydolność szyjki macicy, inaczej niewydolność cieśniowo-szyjkowa, najczęściej polega na skróceniu lub rozwarciu szyjki macicy przed terminem. Dysfunkcja ta utrudniać może utrzymanie ciąży. Wcześnie uchwycona daje szansę donoszenia dziecka.
Niewydolność szyjki macicy polega na tym, że skraca się ona na wiele tygodni przed terminem spodziewanego porodu. Wadę tę widać podczas badania USG. Szczególną uwagę na kształt szyjki macicy zwraca się podczas tzw. USG połówkowego, czyli robionego mniej więcej w połowie ciąży. Wtedy też sprawdza się, czy nie ma problemu z łożyskiem w ciąży. Rozwarcie szyjki macicy pojawić się powinno dopiero wtedy, gdy dziecko jest gotowe, aby przyjść na świat. Jeśli dzieje się to wcześniej, lekarz wspomaga działanie szyjki macicy, zakładając tzw. pessar lub specjalny szew, ponieważ skracająca się szyjka grozi przedwczesnym porodem. Spis treści: Przyczyny i objawy niewydolności szyjki macicy Leczenie niewydolności szyjki macicy u ciężarnej Jak dbać o siebie po założeniu pessaru Skracająca się szyjka macicy a druga ciąża Rola szyjki macicy w ciąży Przyczyny i objawy niewydolności szyjki macicy Niewydolna i skracająca się szyjka macicy może być spowodowana zaburzeniami hormonalnymi, pęknięciem szyjki podczas poprzedniego porodu albo podczas zabiegów dokonywanych na macicy. Objawy przedwczesnego rozwarcia szyjki macicy w ciąży najczęściej zostają wykryte szybko, podczas comiesięcznych wizyt u lekarza prowadzącego ciążę. To on może stwierdzić, czy nie masz ciąży zagrożonej np. w związku z przodującym łożyskiem, czy skracającą się szyjką macicy. Czasem jednak ciężarna sama może zaobserwować niepokojące sygnały, które są objawami niewydolności szyjki: skurcze przypominające porodowe (może to być przedwcześnie rozpoczęta akcja porodowa!), zwiększona ilość wydzieliny z pochwy, brunatne plamienie z dróg rodnych, odczuwanie wzmożonego ucisku w podbrzuszu, może pojawić się objaw lejka, czyli uwypuklonych błon płodowych. Leczenie niewydolności szyjki macicy u ciężarnej Jeśli niewydolność szyjki macicy zostanie stwierdzona u ciężarnej, przede wszystkim trzeba zabezpieczyć przedwcześnie skracającą i rozwierającą się szyjkę – mówi dr n. med. Bożena Kowalska, ginekolog położnik. – Lekarz założy zapewne specjalny szew (McDonalda), żeby szyjka dalej się nie rozwierała. Robi się to przed 28. tygodniem ciąży, zaś po 30. tygodniu, jeśli nie występują skurcze macicy, zakłada się specjalny gumowy krążek, tzw. pessar. Zabieg odbywa się w znieczuleniu ogólnym – dodaje ekspertka.​ W zależności od nasilenia problemu lekarz zaleci: polegiwanie – przyszła mama większość czasu spędza, leżąc, może wstać do toalety, wziąć prysznic, zrobić sobie coś do jedzenia (ale już nie ugotować obiad). leżenie – zwykle wiąże się ze skierowaniem do szpitala. Kobieta musi cały czas leżeć płasko, niekiedy do samego porodu, by dziecko przyszło na świat jak najpóźniej – gdy będzie do tego gotowe. Jak dbać o siebie po założeniu pessaru Po założeniu pessaru na skracającą szyjkę macicy, najczęściej kobieta kierowana jest na zwolnienie lekarskie. Przebywając na nim unikać trzeba aktywności fizycznej, należy dużo odpoczywać, także na leżąco. Wszystko dlatego, że nawet niewielka aktywność fizyczna może przyspieszyć skracanie się szyjki i zwiększyć ryzyko poronienia. Po założeniu pessaru trzeba niezwłocznie jechać do szpitala gdy: pojawią się przedwczesne skurcze, parcie w dole brzucha, wydzielina z zawartością krwi. Lekarze postarają się opanować sytuację, podając leki hormonalne i obserwując stan ciężarnej i dziecka. Skracająca się szyjka macicy a druga ciąża Jeżeli w poprzedniej ciąży doszło do niewydolności szyjki macicy, w kolejnej ryzyko, że szyjka skróci się ponownie, jest podwyższone. Nie musi się tak jednak wcale stać. Dlatego trzeba poinformować lekarza prowadzącego ciążę, że przy poprzednim dziecku szyjka macicy się skracała i powiedzieć, jakie środki zostały zastosowane – pessar czy szew. Specjalista będzie po prostu zwracał baczniejszą uwagę na szyjkę macicy, podpowie, jak o siebie dbać, czego unikać i z jakimi objawami szybko zgłaszać się po pomoc. Być może zaleci też częstsze wizyty kontrolne. Rola szyjki macicy w ciąży W czasie 9 miesięcy ciąży szyjka macicy powinna być zamknięta i mieć odpowiednią długość – normalnie szyjka macicy mierzy ok. 2,5–3 cm. To ona jest odpowiedzialna za bezpieczeństwo dziecka w macicy – dzięki szyjce dziecko oddzielone jest od świata zewnętrznego, a tym samym ryzyka zakażeń. Organizm kobiety tak został zaprogramowany, że mięsień szyjki macicy otwiera się dopiero pod wpływem skurczów porodowych, dzięki czemu dziecko może przyjść na świat poprzez poród naturalny. Skrócenie i rozwarcie szyjki macicy mierzy się w centymetrach wraz z następującą akcją porodową. Przeczytaj także: Nadżerka szyjki macicy. I co teraz? Na czym polega ciąża przenoszona Mięśniaki macicy a ciąża Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Badanie GBS w ciąży: na czym polega i jak się do niego przygotować?
Badanie GBS w ciąży to test, o którym nie można zapomnieć. Robi się je po 35. tygodniu ciąży. Wynik dodatki wskazuje na obecność paciorkowców w pochwie i oznacza podwyższone ryzyko dla dziecka. Zagrożenie można jednak zmniejszyć, podając ciężarnej antybiotyki na początku porodu. Wyjaśniamy, na czym dokładnie polega badanie GBS w ciąży.
Badanie GBS wykonuje się w ostatnim miesiącu ciąży. To posiew z pochwy i odbytu, dzięki któremu lekarz oceni, czy w twoich drogach rodnych nie znajduje się paciorkowiec z grupy B, Streptococcus agalactiae. Dla ciężarnej paciorkowiec ten nie stanowi problemu, ale zarażenie dziecka podczas porodu jest bardzo niebezpieczne. Badanie GBS w ramach NFZ można zrobić za darmo, prywatnie zapłacisz od 50 do 100 zł. Na czym polega badanie GBS w ciąży? Badanie GBS w ciąży, czyli posiew z pochwy i odbytu na obecność paciorkowców B-hemolizujących, powinna przed porodem wykonać każda kobieta. To jedno z ważniejszych badań w ciąży. W ramach badania GBS pobiera się wymaz z przedsionka pochwy oraz z odbytnicy, aby wykluczyć lub potwierdzić obecność paciorkowca. Paciorkowiec z grupy B (B-hemolizujący) występuje w dolnym odcinku przewodu pokarmowego, odbycie i pochwie nawet u 30 proc. zdrowych kobiet. Paciorkowiec nie musi wcale dawać objawów stanu zapalnego. Wewnątrzmaciczne zakażenie paciorkowcem może być jednak ogromnym zagrożeniem dla noworodka. Niestety, okres ciąży sprzyja szybkiemu namnażaniu się Streptococcus agalactiae w pochwie. Jeśli do tego dojdzie, pojawia się ryzyko, że podczas porodu bakterie te przeniosą się na przeciskające się przez kanał rodny dziecko. Jak się przygotować do badania GBS w ciąży? Przed badaniem GBS trzeba przestrzegać kilku prostych zasad: przez trzy dni wcześniej nie współżyć; przez około tydzień wcześniej nie przyjmować antybiotyków doustnych i dopochwowych; w dniu pobrania wymazu nie używać do higieny intymnej mydła, żelu ani dezodorantu. Na wynik badania GBS czeka się ok. pięciu dni. Jeżeli jest dodatni, informacja ta powinna znaleźć się w karcie ciąży. Dzięki temu od razu, gdy zacznie się akcja porodowa, matce podaje się antybiotyki z grupy penicylin (zazwyczaj penicylinę lub ampicylinę). Podobnie postępuje się w przypadku kobiet: które nie mają przy sobie wyniku posiewu, u których wymaz w ogóle nie był pobierany, które zaczęły rodzić przed 35. tygodniem ciąży lub przed 37. tygodniem ciąży, a więc jeszcze przed terminem planowanych badań. Dodatni wynik badania GBS w ciąży Jeśli otrzymasz pozytywny wynik badania w kierunku nosicielstwa Streptococcus agalactiae, nie musisz obawiać się cesarskiego cięcia. Wystarczy, że otrzymasz antybiotyki w czasie porodu. Antybiotyk powinien być też podany profilaktycznie, jeśli: doszło do wcześniejszego porodu, od odejścia wód płodowych do porodu minęło ponad 18 godzin, rodząca kobieta ma gorączkę niewiadomego pochodzenia, rodząca kiedyś urodziła dziecko zakażone paciorkowcami typu B. Uwaga: leczenie podejmowane podczas ciąży nie chroni przed zakażeniem noworodka, ponieważ paciorkowiec typu B bardzo szybko nawraca po odstawieniu leków. Dlatego tak ważne jest badanie w kierunku obecności Streptococcus agalactiae i podanie antybiotyku na początku porodu. Jakie są skutki zarażenia noworodka paciorkowcem z grupy B? Koniecznie dopilnuj, żeby lekarz skierował cię na badanie GBS w ciąży. Konsekwencje zarażenia noworodka mogą − choć nie muszą – być bardzo poważne. Należą do nich: zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowych, posocznica (sepsa). Pierwsze objawy zakażenia bakterią Streptococcus agalactiae mogą pojawić się już w pierwszych godzinach życia dziecka, ale równie dobrze zakażenie może rozwinąć się później – w ciągu pierwszych 3 miesięcy po narodzinach. Późniejsze zakażenia mają lepsze rokowania, chociaż i one są dla dziecka bardzo groźne, dlatego z każdą gorączką, dusznością czy nieukojonym płaczem niemowlęcia trzeba jak najszybciej jechać do lekarza. Zobacz też: 7 niepokojących objawów w ciąży. O których musi wiedzieć lekarz? O czym świadczą upławy w ciąży? Skutki grzybicy pochwy w ciąży Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Zmiany hormonalne w ciąży – objawy wywołane burzą hormonalną
Zmiany hormonalne w ciąży dają szereg objawów, które potocznie nazywa się burzą hormonalną. Wszystko dlatego, że w organizmie kobiety ciężarnej zmienia się stężenie różnych aktywnych substancji, nazywanych hormonami. Na każdym etapie ciąży jest ono nieco inne, dlatego wywołuje najróżniejsze objawy – od senności po wzrost libido.
Hormony to substancje, bez których organizm nie mógłby funkcjonować. Zależy od nich nie tylko praca wszystkich narządów, ale także myśli i uczucia. Zajście w ciążę wywołuje zmiany hormonalne. Wcześniej substancje te wytwarzały gruczoły dokrewne, takie jak np. tarczyca, a teraz wiele z nich powstaje w łożysku, które znajduje się wewnątrz macicy i zasila dziecko w brzuchu przez łączącą je z nim pępowinę. Po porodzie łożysko jest wydalane, a hormony ciążowe przestają być potrzebne. Zanim to nastąpi, warto oswoić się z nimi, choćby po to, by wiedzieć, jak teraz działają na twój organizm. Spis treści: hormony na początku ciąży burza hormonów na późniejszym etapie ciąży Hormony działające na początku ciąży Wśród nich trzeba wymienić hCG – hormon, który pozwala stwierdzić ciążę testem ciążowym, endorfiny zwane hormonami szczęścia, progesteron i estrogen. Wywołują one zmiany w samopoczuciu i wyglądzie ciężarnej: Progesteron – odpowiada m.in. za wszechogarniającą senność W wyniku zmian hormonalnych, głównie wskutek wzrostu poziomu progesteronu, możesz odczuwać większą potrzebę snu. Czasem bywa ona tak silna, że jesteś w stanie usnąć na dywanie, gdy kładziesz się na chwilę, by wyprostować plecy. Nagłe stany zmęczenia zwykle ustępują pod koniec I trymestru. Środkowy trymestr jest zwykle okresem przypływu energii, której poziom opada wraz ze zbliżaniem się terminu porodu. Wtedy znów może wrócić zmęczenie. Gonadotropina kosmówkowa – wpływa na mdłości i wymioty Nudności czasem bywają pierwszym sygnałem ciąży. Te nieprzyjemne objawy najbardziej dokuczliwe są w pierwszym trymestrze, a potem słabną lub całkiem ustępują. Prawdopodobnie ma to związek z rosnącym poziomem gonadotropiny kosmówkowej (hCG). Hormon ten jest produkowany przez organizm od około siódmego dnia po zapłodnieniu. Jego zadaniem jest utrzymywanie funkcji ciałka żółtego utworzonego w jajniku i podtrzymywanie produkcji innego hormonu, progesteronu. Warto wiedzieć: Gonadotropina kosmówkowa pojawia się w organizmie tylko podczas ciąży, bo produkuje ją zapłodnione jajo, a potem trofoblast, czyli przyszłe łożysko. Jest obecna w organizmie już przed ustaniem miesiączki, więc stwierdzenie jej obecności to sposób na wczesne wykrycie ciąży. Hormon hCG wykrywają np. testy ciążowe. Endorfiny – dzięki nim masz lepszy humor Zauważyłaś pewnie, że od kiedy jesteś w ciąży, nie przejmujesz się byle czym, masz większy dystans do życia. Choć możesz mieć wiele zastrzeżeń do swojego odbicia w lustrze, pod wpływem ciążowych hormonów raczej optymistycznie patrzysz w przyszłość. I choć dokuczają ci mdłości, spuchnięte łydki czy kłopoty ze snem, z radością czekasz na dziecko. To zasługa endorfin, nazywanych również hormonami szczęścia, które produkuje twój mózg. Wpływają one na organizm tak jak substancje przeciwbólowe i uspokajające. Mogą nawet sprawiać, że masz trochę oderwany kontakt z rzeczywistością. Wszystko po to, abyś w lepszej formie znosiła swój odmienny stan. Organizm produkuje endorfiny od początku ciąży. Hormony te największe stężenie osiągają w czasie porodu, duża ilość endorfin jest wtedy potrzebna, aby łagodzić ból porodowy i stres związany z narodzinami dziecka. Warto wiedzieć: Przyszła mama może sama wpływać na podwyższenie poziomu endorfin, np. słuchając ulubionej muzyki (naukowcom udało się ustalić, że gdy puszczasz utwór, który lubisz, mózg zaczyna produkować endorfiny, nie wiadomo jednak, dlaczego tak się dzieje). Innym sposobem jest poddawanie się masażom. Jeśli wykonuje się je podczas porodu, dolegliwości z nim związane są słabsze, a sam poród może trwać krócej. Ale uwaga: niektóre kobiety źle reagują na dotyk, gdy są skupione na rodzeniu. Estrogen – wpływa na urodę i większe pożądanie Słyszysz od innych, że ciąża ci służy? A może sama sobie się teraz bardziej podobasz? Przestałaś narzekać na wygląd włosów, masz ładniejszą skórę, pełne piersi i większą ochotę na seks. Może odczuwasz już syndrom wicia gniazda, czyli wielką ochotę na urządzanie mieszkania, aby dobrze czuło się w nim dziecko. Tak działają estrogeny, które przygotowują ciało do karmienia. Odpowiadają także za wzrost zainteresowania seksem. Ich poziom gwałtownie rośnie w I trymestrze. Zwiększa się ukrwienie okolic intymnych i piersi, na skutek czego stają się one bardziej miękkie, obrzmiałe i szczególnie wrażliwe. Warto wiedzieć: Na początku ciąży estrogeny silnie oddziałują na fazę głębokiego snu (REM), co powoduje, że więcej rzucasz się i wiercisz w łóżku. Burza hormonów na późniejszym etapie ciąży W pierwszym trymestrze, gdy brzuch zaczyna rosnąć, w organizmie pojawiają się kolejne hormony ciążowe, a poziom innych zmienia się. Głowna rolę odgrywają wtedy: relaksyna, prolaktyna, oksytocyna i progesteron. Bezpieczeństwo dziecka to zasługa progesteronu Twoje ciało przygotowuje się do stworzenia dziecku jak najlepszych warunków. Rozluźniają się mięśnie gładkie macicy, przez co trudniej jest się jej kurczyć i rozkurczać – to ochrona przed poronieniem. Bardziej elastyczne stają się też żyły, które muszą wytrzymać napór rozpychającej je macicy. Za stworzenie warunków, by dziecko mogło się dobrze rozwijać, odpowiada progesteron. Hormon ten przygotowywał też organizm do zapłodnienia i zagnieżdżenia zarodka. Warto wiedzieć: Progesteron winny jest także twoim zmiennym nastrojom, wyższej temperaturze ciała i kłopotliwym zaparciom oraz niestrawności. Relaksyna wpływa na rozluźnienie stawów Aby dziecko mogło wydostać się na świat przez wąski kanał rodny, pod koniec ciąży rozluźniają się połączenia kostne miednicy, zmniejsza się napięcie szyjki macicy i wzrasta elastyczność okolicznych więzadeł. To wpływ hormonu – relaksyny, którą wydziela jajnik i łożysko. Warto wiedzieć: Przyszła mama bardziej narażona jest na upadki, zwichnięcia i inne kontuzje, bo relaksyna może czasem za bardzo rozluźnić stawy i więzadła. Melanina odpowiada za ciemną kreskę na brzuchu i ciemnienie brodawek Nie wszystkie przyszłe mamy są zadowolone ze swojego wyglądu. Ciemną linię, która biegnie przez środek brzucha od pępka, i plamy ciążowe, które pojawiły się na twarzy lub udach – trudno zaakceptować. Jeśli przyjrzysz się swoim piegom lub pieprzykom oraz brodawkom sutkowym, zauważysz, że ich zabarwienie zmieniło się na ciemniejsze. To skutek działania melanotropina, która pobudza organizm do wytwarzania melaniny, substancji odpowiadającej za ciemniejsze zabarwienie skóry. Warto wiedzieć: U blondynek działanie melanotropiny jest mniej widoczne niż u przyszłych mam, które mają ciemne włosy. Oksytocyna wpływa na budzenie uczuć do dziecka Martwisz się, czy będziesz kochać swoje dziecko, chcesz, by to uczucie pojawiło się jak najszybciej. Natura tak to zaplanowała, że im bliżej porodu, tym uczucia do maleństwa są coraz wyraźniejsze. To efekt działania oksytocyny, która nazywana jest też hormonem miłości i przywiązania. Największą rolę odgrywa ona przed porodem i w jego trakcie, ale w nieznacznej ilości uwalniana jest przez całą ciążę, po to, by pomóc organizmowi wchłaniać substancje odżywcze i dbać o dobre samopoczucie przyszłej mamy. Oksytocyna działa podobnie jak endorfiny. Jej sprawką jest także wszechogarniająca ciążowa senność, skłaniająca cię do dbania o dobrą formę. Warto wiedzieć: Od poziomu oksytocyny zależy przebieg porodu (na początku jest niski i rośnie w miarę jego postępu). Wpływa na silne skurcze porodowe macicy, które powodują odruch wypierania dziecka (wcześniej także za skurcze przepowiadające, Braxtona-Hicksa). Aby ten mechanizm zadziałał, potrzebny jest spokój, w przeciwnym razie nad oksytocyną zyska przewagę adrenalina – hormon walki i ucieczki, która mobilizuje organizm w chwilach zagrożenia, a podczas porodu może przerwać skurcze i przedłużyć akcję porodową. W niektórych sytuacjach podaje się ją, by wywołać poród i przyspieszyć wydalanie łożyska. Produkcję oksytocyny po porodzie uruchamia bliski kontakt z dzieckiem. Prolaktyna odpowiada za przygotowanie do karmienia piersią Na początku ciąży seks cię bardziej interesował, ale im bliżej terminu porodu, tym temat ten staje się dla ciebie coraz mniej atrakcyjny. Z twoich piersi sączyć może się siara, czyli pierwsze mleko. Odpowiada za to prolaktyna, która jest nazywana hormonem macierzyńskim. Siara może, ale nie musi, pojawiać się już od piątego miesiąca ciąży. A na pewno twój organizm będzie produkował ją przez pierwszych kilka dni po porodzie, zanim nie pojawi się prawdziwy pokarm. Za jego produkcję też odpowiada prolaktyna i inny hormon – ludzki laktogen łożyskowy (HLP). Wyższemu poziomowi prolaktyny sprzyja bliski kontakt z dzieckiem, noszenie go na rękach. Warto wiedzieć: Prolaktyna odpowiada także za opiekuńczość i, co ciekawe, produkuje ją też organizm ojców. Tatusiowie, którzy mają wyższy poziom tego hormonu, są bardziej wrażliwi na potrzeby dzieci. Kortyzol – daje ciężarnym więcej sił Wcześniej miałaś alergię, a teraz jej objawy się zmniejszyły? Tak może wpływać na twój organizm kortyzol, nazywany także hormonem stresu. Dzięki jego mobilizującemu działaniu łatwiej ci sprostać nowej sytuacji i większemu obciążeniu, jakiemu jest poddany teraz twój organizm. Warto wiedzieć: Nadmiar kortyzolu spowodowany stresem nie jest wskazany, może źle wpływać na rozwój dziecka. Dlatego teraz przede wszystkim powinnaś zadbać o swój spokój i unikać stresu w ciąży. Sprawdź też: Wczesne i późne objawy ciąży Dlaczego nie wolno lekceważyć opuchlizny w ciąży Jak poradzić sobie z bólem pleców w ciąży Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Rzucawka: czynniki ryzyka, objawy, leczenie
Rzucawka ciążowa (eklampsja) to groźna dolegliwość, która rozwija się z niekontrolowanego stanu przedrzucawkowego. Jest ciężką postacią zatrucia ciążowego, zagrażającą życiu matki i dziecka.
Rzucawka ciążowa (eklampsja) to najcięższa postać zatrucia ciążowego (gestozy). Objawia się atakiem drgawek, które są połączone z nagłym skokiem ciśnienia, bólem głowy, zaburzeniami widzenia i mdłościami. Rzucawka jest stanem bardzo niebezpiecznym – gdy u kobiety w ciąży dochodzi do napadu drgawek, zagrożone jest zarówno życie mamy, jak i dziecka. Na szczęście jej wystąpieniu można skutecznie zapobiegać. Rzucawka a stan przedrzucawkowy Przyczyną rzucawki ciążowej jest niekontrolowany stan przedrzucawkowy, który ma szereg charakterystycznych objawów. Jeśli udaje się je w porę wychwycić i objąć przyszłą mamę odpowiednią opieką, rzucawki można uniknąć. O stanie przedrzucawkowym mogą świadczyć: obrzęki dłoni, twarzy, nóg, duszności, zawroty głowy, bóle brzucha, nudności i wymioty, wysokie ciśnienie, szybsze bicie serca. Rzucawka ciążowa: czynniki ryzyka Rzucawka to dolegliwość, która spotyka 1 na 1600 ciężarnych. Powodują ją takie czynniki, jak: skurcz naczyń, niedotlenienie mózgu, obrzęk mózgu, zawał wylew, encefalopatia nadciśnieniowa lub metaboliczna. Rzucawka ciążowa: leczenie Rzucawka pojawia się nagle, ryzyko wzrasta w końcówce ciąży, a nawet podczas porodu. Kobiecie, która doznała napadu drgawek podaje się leki i tlen. Ciążę kończy się, wykonując cesarskie cięcie. I w ciąży i po porodzie kobieta musi pozostać pod ścisłą kontrolą lekarską, aż do momentu, kiedy ciśnienie tętnicze krwi się unormuje. Stan przedrzucawkowy: czynniki ryzyka Stan przedrzucawkowy zdarza się u około 8 proc. kobiet w ciąży. Najbardziej narażone są kobiety: w ciąży mnogiej, te, które ukończyły 40 lat, z cukrzycą, z nadciśnieniem. Jeśli w jednej ciąży wystąpił już stan przedrzucawkowy, ryzyko, że się powtórzy, jest jak 1 do 3. Ryzyko rzucawki wzrasta też, jeśli stan przedrzucawkowy pojawił się w pierwszej ciąży lub jeśli miały ją też inne kobiety z rodziny. Konieczne są wtedy regularne kontrole u lekarza, a dobra opieka powinna zmniejszyć ryzyko ataku. Zobacz też: 7 niepokojących objawów ciąży Niskie ciśnienie w ciąży może być groźne Ciśnienie tętnicze w ciąży [Normy] Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Nadwaga w ciąży zagraża nie tylko twojej figurze, ale również dziecku
Gdy spodziewasz się dziecka, łatwo stracić kontrolę nad przyrostem kilogramów. Sprawdź, czym może skutkować nadwaga w czasie ciąży i jak do niej nie dopuścić.
Nadwagi w ciąży nie można bagatelizować. Z opracowywanego co roku Światowego Indeksu Bezpieczeństwa Żywnościowego wynika, że znaleźliśmy się w pierwszej piątce najbardziej otyłych Europejczyków. Grubsi od nas są tylko Brytyjczycy, Czesi, Słowacy i Irlandczycy. Otyłych jest aż 25 proc. Polaków, którzy ukończyli 20 rok życia (mają BMI powyżej 30). Dodajmy, że otyłość to nie to samo co nadwaga, która wynika z kilku dodatkowych kilogramów. Otyłość to problem. Powinnaś pamiętać o tym również podczas ciąży. Czas, gdy spodziewasz się dziecka, może sprzyjać nadmiernemu tyciu i skutkować tym, że dołączysz do licznego grona otyłych Polaków. Ale to nie wszystko – to, ile tyje się w ciąży, może nie tylko odbić się na przyszłej sylwetce (gdy przytyjesz nadmiernie, po porodzie powrót do dawnej wagi może być utrudniony lub wręcz niemożliwy) – może również niekorzystnie wpłynąć na przebieg ciąży. Nadwaga w ciąży a dziecko Skutkiem nadmiernego przyrostu kilogramów bywają powikłania ciążowe , trudny poród (czynność skurczowa macicy może być słabsza, a po porodzie silniejsze krwawienie) i problemy ze zdrowiem dziecka (dzieci rodzą się duże, przez co jest większe ryzyko np. urazów okołoporodowych). Nadwaga w ciąży może doprowadzić również do kłopotów z krążeniem, rozwoju nadciśnienia tętniczego i cukrzycy ciążowej. Jeśli utyjesz szybko, w krótkim czasie może dojść do rozwoju groźnego zatrucia ciążowego – którego dodatkowym objawem jest wzrost ciśnienia krwi, obrzęki, bóle i zawroty głowy (sprawdź: Ile powinnaś ważyć w kolejnych tygodniach ciąży?). Jak walczyć z nadwagą w ciąży? Bądź aktywna – ciąża nie jest przeszkodą do tego, aby prowadzić aktywny tryb życia. Regularnie, niezbyt forsowne ćwiczenia nie tylko zapobiegną nadwadze, ale również pomogą usprawnić ciało przed porodem. Przyszłe mamy mają dużo możliwości, aby dbać o swoją formę (sprawdź, jaki sport można uprawiać w ciąży). Zanim jednak zaczniesz się gimnastykować, wsłuchaj się w siebie i nie rób nic, co mogłoby ci zaszkodzić. Nie rozpoczynaj też ćwiczeń bez konsultacji z ginekologiem. Nie przesadzaj z jedzeniem – zbyt szybkie tycie może wskazywać na nieprawidłową dietę. Przyszłym mamom wydaje się, że w ciąży nie powinny sobie niczego odmawiać, bo w ten sposób lepiej zatroszczą się o dziecko. Nie odmawiają sobie kolejnej porcji sałatki – bo zdrowa, drugiego talerza zupy – bo świetnie rozgrzewa, porcji lodów – bo akurat nie sposób jej się oprzeć. W efekcie przyjmują więcej kalorii niż wynika z przewidzianych dla nich norm. tymczasem zapotrzebowanie na kalorie zwiększa się dopiero od drugiego trymestru i to nieznacznie. Od czwartego miesiąca możesz pozwolić sobie na dodatkowe 360 kcal (tyle ma talerz pożywnej zupy), a w trzecim trymestrze możesz dodać do tego, co jadałaś przed ciążą, 475 kcal (taką wartość odżywczą ma np. drugie danie). Puste kalorie zastąp zdrowymi – gdyby ciążowe zachcianki ograniczały się tylko do słynnych kiszonych ogórków i śledzi, to nie byłoby kłopotu. Przyszłe mamy często odczuwają silną pokusę jedzenie tego, co niezdrowe – fast foodów, czipsów (mają za dużo soli i są tuczące), lodów (są bardzo kaloryczne). Aby utrzymać prawidłową wagę, zadbaj o jakość jedzenia – wybieraj chude mięso, świeże owoce i warzywa, produkty pełnoziarniste, ryby. Dbaj o różnorodność posiłków (bardzo potrzebne jest ci białko, żelazo, wapń i kwas foliowy). Pamiętaj, że ciążowe zachcianki mogą świadczyć o braku ważnych składników odżywczych. Zamiast im ślepo ulegać, porozmawiaj o nich z lekarzem – być może potrzebny jest ci inny preparat witaminowo-mineralny. Kontroluj wagę – gdy tyjesz nadmiernie, skrupulatne ważenie się to nie fanaberia. Prawidłowa waga w ciąży powinna być o 11–16 kg większa od tej przed ciążą (w I trymestrze ok. 1–2 kg, w II – ok. 6 kg, w III – ok. 5 kg). Tylko kobiety bardzo szczupłe mogą utyć więcej (norma określa, że może to być 18 kg). Natomiast jeśli zmagałaś się z nadwagą już przed ciążą lub wręcz byłaś otyła – teraz szczególnie powinnaś dbać o wagę. Bez popadania w przesadę, oczywiście. Ewentualne diety muszą być uzgadniane z lekarzem. Czytaj też: Jak rośnie brzuch i waga w ciąży? Gdy ciężarna ma nadwagę Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Chłopiec czy dziewczynka? Ekspert wyjaśnia, kiedy wreszcie można być pewnym
Minęły czasy, gdy rodzice poznawali płeć dziecka dopiero w chwili narodzin. Dzisiaj zwykle już kilkanaście tygodni przed porodem wiedzą, czy urodzi się chłopiec czy dziewczynka. Ale uwaga: nadal zdarzają się niespodzianki.
Płeć dziecka jest ustalona od momentu poczęcia – gdy żeńska komórka jajowa napotyka męski plemnik. Mimo to dla przyszłych rodziców pozostaje tajemnicą przez kilka najbliższych miesięcy. W niektórych przypadkach pewności, czy urodzi się córka czy syn, nie ma do samego końca ciąży. Od czego to zależy? Tak samo, a jednak inaczej Choć zarodek od początku jest „zaprogramowany” pod względem płci, do szóstego tygodnia życia płodowego rozwija się jednakowo, bez względu na to, czy urodzi się chłopiec czy dziewczynka. Obecność chromosomu Y, który decyduje o płci męskiej (przekazuje go tata), ujawnia się dopiero po tym czasie. Pod wpływem „igreka” w zarodku zaczynają kształtować się jądra. A jeśli go nie ma, rozwijają się jajniki i na świat przyjdzie dziewczynka. Od siódmego tygodnia ciąży i jądra, i jajniki zaczynają wydzielać hormony, które wpływają na powstawanie kolejnych cech męskich i żeńskich. Prawie na sto procent Około 16. tygodnia życia płodowego są już wykształcone zewnętrzne narządy płciowe. Dlatego podczas badania USG, na które lekarz kieruje przyszłą mamę w połowie ciąży, często udaje się zobaczyć płeć dziecka. W tym okresie można z dużą, bo aż 95-procentową pewnością stwierdzić, czy urodzi się chłopiec czy dziewczynka. Trafność „diagnozy” zależy od sprzętu, na którym wykonuje się badanie USG, ale najważniejsze jest doświadczenie lekarza – to jego kompetencje pozwalają właściwie zinterpretować obraz, który widzi na ekranie. Jednak nawet najlepszy sprzęt i doświadczony lekarz nie pomogą, jeśli dziecko „nie chce współpracować”, czyli układa się podczas badania w taki sposób, że określenie płci nie jest możliwe. Ale ja nie chcę wiedzieć! Ponieważ lekarz informuje o płci na życzenie rodziców, przed pójściem na USG warto ustalić, czy oboje chcecie ją poznać. Jeśli jedno z was liczy na niespodziankę, można poprosić lekarza, aby przekazał informację o płci dziecka na kartce tylko wskazanej osobie. Badania genetyczne i brak wątpliwości Płeć dziecka ze stuprocentową pewnością poznają rodzice decydujący się na amniopunkcję (jest wykonywana w określonych sytuacjach między 16. a 18. tygodniem ciąży). Badanie służy wykryciu ewentualnych wad genetycznych – polega na nakłuciu powłok brzusznych i pobraniu do oceny płynu owodniowego z komórkami dziecka. Płeć można poznać, wykonując również nowe badania prenatalne (test Harmony, Nifty), które oceniają DNA płodu we krwi matki. Wykonuje się je ok. 12. tygodnia ciąży. Badanie jest nieinwazyjne, ale bardzo drogie, bo kosztuje 2500–3000 zł. Błąd lub niewiadoma Zdarzają się sytuacje, że lekarz mylnie ocenia płeć. Mimo jego zapewnień, że podczas badania USG (a czasem podczas kilku z rzędu) widzi siusiaka, na sali porodowej okazuje się, że zamiast Jasia na świat przychodzi mała Janeczka. Bywa również i tak, że do końca ciąży pozostają jedynie domysły, bo dziecko podczas żadnego z kolejnych badań nie chce odsłonić rąbka swej tajemnicy. Czytaj także: Różowy i niebieski: zaskakująca historia kolorów dziecięcej wyprawki Jak określić płeć dziecka? Miała urodzić się dziewczynka, jest chłopiec Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Czy twoja figura ułatwi ci urodzenie dziecka?
Twoja figura ułatwi czy utrudni wydanie dziecka na świat? Patrzysz w lustro i obawiasz się, co cię czeka na sali porodowej? W tym wypadku trzeba spojrzeć jednak gdzie indziej, bo najważniejsze jest niewidoczne dla oczu.
Marta jest matką trójki dzieci. Dwóch synów i córeczkę urodziła fizjologicznie - bez znieczulenia, bez komplikacji, bez dużego wysiłku i bardzo szybko. Patrząc na Martę raczej trudno powiedzieć, że jest stworzona do rodzenia – średni wzrost, szczupła sylwetka, niemal chłopięca figura nijak mają się do obiegowej opinii, zgodnie z którą to rozłożyste biodra albo też wysoki wzrost ułatwiają poród. Co zatem o tym przesądza? Pokaż kotku co masz w środku Na to, czy poród będzie przebiegał gładko, nie wpływa sylwetka, którą podziwiamy w lustrze, ale budowa wewnętrzna. O tym, czy sprzyja ona rodzeniu dzieci, wypowiedzieć się może prowadzący ciążę ginekolog. W swojej ocenie kieruje się dwoma najważniejszymi wskaźnikami. Pierwszy – to wielkość miednicy kostnej, czyli bardzo ważnej części kanału rodnego. Drugi – wielkość główki płodu, która musi dopasować się do miednicy, aby dziecko zaczęło pokonywać drogę na świat (jest szacowana m.in. na podstawie badania USG). Do oceny wymiarów zewnętrznych miednicy lekarz używa specjalnego przyrządu – miednicomierza. Nie bez znaczenia jest jeszcze jedna rzecz – to elastyczność więzadeł macicy. Czy biodra mogą być za wąskie? Wąskie biodra nie muszą oznaczać, że kanał rodny jest zbyt ciasny dla dziecięcej główki. Na szczęście dzieci w okresie życia płodowego zazwyczaj dostosowują się do przestrzeni, jaką dysponują w brzuchu mamy. Rzadko zdarza się, aby kobieta drobnej budowy nosiła w brzuchu bardzo duże dziecko. Jego wielkość staje się problemem tylko wtedy, gdy pojawi się wspomniana dysproporcja między główką a kanałem rodnym, czyli jej rozmiar sprawia, że się w nim nie mieści (to tzw. niewspółmierność porodowa miednicowo-główkowa). W takich przypadkach poród zwykle kończy się cesarskim cięciem. Ale o cesarce mogą przesądzać również: nieprawidłowości w budowie miednicy – na przykład macica jest ścieśniona. schorzenia ortopedyczne – cesarka czeka przyszłą mamę, która ma dysplazję stawu biodrowego, utrudniającą naturalny poród albo poważne wady kręgosłupa. W takich sytuacjach decyzję o rodzaju porodu podejmuje lekarz prowadzący ciążę, kierując się opinią badającego przyszłą mamę ortopedy. Drobna mama = małe dziecko? Niekoniecznie. Wielkość dziecka nie musi zależeć od wzrostu i gabarytów jego mamy. Drobna kobieta może urodzić większe dziecko niż wysoka i dobrze zbudowana, dlatego w ciąży nie warto przejmować się komentarzami dotyczącymi rozmiarów brzucha i porównaniami sylwetki z figurami innych ciężarnych. Metodą „na oko" nie można ocenić wielkości płodu. Oszacować może ją tylko lekarz, który podczas kolejnych ciążowych wizyt kontroluje powiększanie się macicy (sprawdza wysokość jej dna). Wielkość płodu można również ocenić podczas kolejnych badań USG. Warto pamiętać jednak, że są to zawsze wartości szacunkowe. O czym świadczy duży brzuch? Mamy, które mocno przytyły podczas ciąży, obawiają się, że urodzą bardzo duże dziecko. Nie zawsze jednak przyrost ciążowych kilogramów idzie w parze z dużą masą płodu. Duży brzuch może świadczyć o zupełnie innym problemie – wielowodziu, czyli nadmiarze wód płodowych. Zdarza się, że kobiety z dużym przyrostem wagi rodzą maleńkie dzieci. Dzieje się tak, ponieważ o wielkości potomka w dużej mierze decydują cechy dziedziczne, a dodatkowo także to, czy kobieta przez dziewięć miesięcy dobrze się odżywia (je dla dwojga, a nie za dwoje), wysypia się, spaceruje, gimnastykuje, nie pali i unika silnych przeżyć. Nie tylko parametry Nawet idealna sylwetka, doskonała budowa miednicy i niezbyt duża główka dziecka same w sobie nie ułatwią i nie przyspieszą narodzin dziecka. Ważne jest również dobre przygotowanie do porodu, znajomość pozycji, które ułatwiają rodzenie, empatyczny personel na sali porodowej, bliska osoba wspierająca i pozytywne nastawienie do tego, co ma się wydarzyć. Czytaj też: Zwężona miednica a rodzaj porodu Jak rośnie brzuch i waga w ciąży? Pozycje, w których poród boli mniej Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Czy soczewki kontaktowe w ciąży to dobry pomysł?
Do tej pory nikt nie widział, że masz problemy ze wzrokiem, ponieważ zawsze nosiłaś soczewki kontaktowe. W ciąży także możesz ich używać. Czasem jednak okazuje się to niemożliwe albo mniej wygodne. Wyjaśniamy, dlaczego tak się dzieje i jak sobie z tym poradzić.
Ciąża to taki szczególny czas, że na kłopoty z oczami mogą skarżyć się nawet osoby, które do tej pory chwaliły się tzw. sokolim wzrokiem. Przyszłe mamy zauważają, że widzą gorzej, narzekają na częstsze podrażnienie oczu, za słabe okulary, niewygodne soczewki. Wszystkiemu winne zmiany hormonalne, które zachodzą w organizmie każdej ciężarnej bez wyjątku. Jeśli masz wadę wzroku, nosisz szkła kontaktowe, pewnie zastanawiasz się, czy może jednak przeprosić się z okularami. Sprawdź, w jakich sytuacjach jest to konieczne oraz jak poradzić sobie z dolegliwościami, które mogą męczyć wzrok podczas ciąży. Dlaczego ulubione soczewki stały się niewygodne? Organizm przyszłej mamy ma tendencję do zatrzymywania wody, a to może sprawić, że zmienia się kształt gałki ocznej. W konsekwencji – idealnie dopasowana soczewka nagle zaczyna być niewygodna i uwiera jak ziarenko piasku, które utkwiło pod powieką. Efektem tego może być silne pieczenie, łzawienie oczu, a nawet bóle głowy. Jak sobie radzić: Gdy noszenie soczewek staje się dokuczliwe, nie pozostaje nic innego, jak zastąpić je okularami. Warto jednak również wybrać się do okulisty, aby potwierdził przyczynę dolegliwości. I uprzedzić go o tym, że jesteś w ciąży, jeśli jeszcze nie jest widoczna. Co może sprawiać, że oczy częściej są podrażnione? Nic nie wysycha szybciej od łez – ta piękna łacińska sentencja jest bardzo aktualna w ciąży. W tym wypadku nie chodzi jednak o łzy spowodowane płaczem, które szybko zasychają na policzkach, ale o ich brak. Jeśli łez jest za mało, oczy są narażone na wysuszenie. Na taką dolegliwość, która nosi fachową nazywę zespół suchego oka, często skarżą się przyszłe mamy. Jest ona spowodowana działaniem jednego z ważnych ciążowych hormonów - prolaktyny, która odpowiada za przygotowanie piersi do karmienia, ale też sprawia, że oko staje się suche, piekące, zaczerwienione i wrażliwe na światło. Zespół suchego oka ujawnia się zwykle pod koniec trzeciego trymestru ciąży i utrzymuje do porodu, a czasem także przez okres karmienia piersią, dopóki trwa wytwarzanie prolaktyny. Jak sobie radzić: Może się okazać, że konieczne jest ograniczenie czasu noszenia soczewek i zakładanie okularów. Wysuszenie oczu może pokonać systematycznie zakraplanie sztucznych łez, czyli preparatów, których zadaniem jest nawilżanie oczu. Można kupić je w aptece bez recepty, warto jednak poprosić okulistę, aby polecił odpowiednie. Poza stosowaniem kropli ulgę przyniesie ograniczenie pracy przy komputerze (wpatrywanie się w monitor sprawia, że rzadziej mrugamy i oko jest mniej nawilżone), unikanie klimatyzacji i zadbanie (szczególnie zimą, gdy grzeją kaloryfery) o odpowiednią nawilżenie powietrza w pomieszczeniu, w którym się przebywa. Czym wytłumaczyć to, że soczewki stają się za słabe? Na pogorszenie wzroku w ciąży moga skarżyć się nie tylko te przyszłe mamy, które miały wcześniej zdiagnozowaną wadę wzroku. Ta dolegliwość dotyczy także osób, które kiedyś mogły poszczycić się sokolim wzrokiem. Kłopoty z ostrością wzroku mogą mieć związek z opisanym wcześniej zespołem suchego oka, ale także z obrzękiem rogówki, który sprawia, że obraz staje się lekko rozmazany. Jak sobie radzić: Pogorszenie ostrości wzroku w ciąży nie jest powodem do natychmiastowej wymiany szkieł lub kupna mocniejszych okularów. Taki zakup warto rozważyć tylko w przypadku, gdy zmiana jakości widzenia jest bardzo duża i uniemożliwia normalne funkcjonowanie, np. prowadzenie samochodu albo pracę. Zmiany zwykle ustępują po narodzinach dziecka. Warto jednak powiedzieć o nich lekarzowi prowadzącemu ciążę, który może zalecić wizytę u okulisty. Czy to prawda, że soczewki trzeba zdjąć do porodu? Jeśli nosisz szkła kontaktowe, może się okazać, że przed porodem będziesz musiała je zdjąć. Takie wymaganie ma swoje uzasadnienie w sytuacji, gdyby konieczne było szybkie podjęcie decyzji o cesarskim cięciu. Jak sobie radzić: Gdy zostaniesz pozbawiona szkieł, możesz czuć się niekomfortowo, niedowidząc, co się wokół ciebie dzieje. Nie zapomnij zabrać do szpitala okularów. Mogą przydać się także w czasie, który spędzisz w szpitalu po narodzinach dziecka. Wysiłek spowodowany porodem może sprawić, że soczewki, które bez problemów nosiłaś przez całą ciążę przez pewien czas będą niewygodne. Czytaj także: Torba do szpitala - co wziąć do porodu? Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Jak w ciąży uniknąć zachorowania na grypę?
Dziewięć miesięcy ciąży bez przeziębienia i grypy? Jeśli wokół wszyscy chorują, to trudne do zrealizowania, ale nadal możliwe. Wspólnie z ginekologiem wyjaśniamy, co robić, aby się nie zarazić.
Ryzyko zachorowania na grypę w ciąży lub złapania infekcji grypopodobnej bardzo stresuje przyszłe mamy. Sprawdź, o czym powinnaś wiedzieć, jeśli spodziewasz się dziecka. Grypa w ciąży – czy łatwiej ją złapać? Kobiety, których system odpornościowy działa sprawnie, wcale nie muszą łatwiej zarażać się grypą, niż ich koleżanki, które nie są w ciąży. Jeśli prowadzisz zdrowy styl życia, ciąża nie czyni cię bezbronną wobec wirusów. Nie znaczy to jednak, że sezon infekcji możesz traktować beztrosko. Powikłania po grypie w ciąży mogą być poważniejsze, podobnie jak u ludzi starszych i dzieci. Szczepienie przeciw grypie w ciąży Decyzję o zaszczepieniu się należy podjąć wspólnie z lekarzem prowadzącym ciążę. Jego rolą jest poinformowanie przyszłej mamy o ewentualnym wpływie szczepionki na organizm. Szczepienie przeciw grypie w ciąży zaleca się w drugim lub trzecim trymestrze. Warto zaplanować je nim, nasilą się zachorowania, ponieważ pełna odporność przeciw wirusowi grypy pojawia się po około dwóch tygodniach od szczepienia. Można rozważyć podanie szczepionki homeopatycznej, która w naturalny sposób stymuluje odporność. O jej podaniu również powinien zadecydować lekarz. Jak chronić się przed grypą w ciąży? Ponieważ wirusy przeziębienia i grypy przenoszą się drogą kropelkową, lepiej przebywać z dala od osób, które mają katar lub kaszel - unikać dużych skupisk ludzkich, jeżdżenia środkami komunikacji miejskiej, pociągami, robienia zakupów w wielkich centrach handlowych, a nawet chodzenia do kina, teatru czy filharmonii. Zarazki grypy mogą znajdować się na klamkach, poręczach, klawiaturze komputera, blacie biurka i słuchawce telefonu, których dotykał chory. Pozostawiony w takich miejscach wirus jest aktywny jeszcze niemal przez całą dobę. W tym czasie może przenosić się na skórę osób, które miały z nimi kontakt. Aby się go pozbyć, wystarczy umyć ręce mydłem (niekoniecznie antybakteryjnym), a zanim to zrobimy, unikać zbliżania rąk do ust, np. podczas odgarniania włosów, nakładania błyszczyka na wargi (jeśli masz taki, który nanosi się palcem itp.), czy pocierania ręką oka. Usta, oczy to drogi, którymi drobnoustroje mogą wniknąć do naszego organizmu. Dieta przeciwgrypowa dla mam Przyszłe mamy są zazwyczaj mistrzyniami zdrowego odżywiania. Dla dobra dziecka starają się, by ich dieta była urozmaicona, pełna witamin i mikroelementów, a to sprawia, że są mniej podatne na sezonowe infekcje. Kiedy coraz więcej osób zaczyna chorować, warto zadbać o dietę przeciwgrypową. Jedz produkty zawierające dużo witaminy C - dzięki niej komórki stają się odporne na uszkodzenia i zakażenia. Zawierają ją np. przetwory z czarnej porzeczki, konfitury z dzikiej róży, jeżyn, malin, kiwi, mrożonych truskawek, także brukselka, brokuły, natka pietruszki. Solidną dawkę witaminy C zawiera też kiszona kapusta. Nie gardź czosnkiem, który jako naturalny antybiotyk zwalcza szkodliwe drobnoustroje, nie szkodząc przy tym organizmowi. Tryb życia wzmacniający odporność Co jeszcze wzmacnia odporność i chroni przed grypą w ciąży? Nadmierny wysiłek. Najczęściej prowadzi do stresu, a stres jest wrogiem sprawnego układu odpornościowego. Nawet jeśli rozpiera cię energia, nie wykorzystuj całego zapasu rezerw. Stres w ciąży może także wpływać na twoje dziecko. Nie zamartwiaj się wizjami czekającego cię porodu. W dobrej formie, pozytywnie nastawiona dasz sobie radę ze wszystkim! Żyj na zwolnionych obrotach, czytaj, słuchaj muzyki, oglądaj komedie, Śpij przynajmniej osiem godzin na dobę, Pielęgnuj ciało i dobry nastrój, Zdrowo się odżywiaj. Ruch i świeże powietrze w walce z wirusami Jeśli jesteś w dobrej formie, lekarz nie zalecił polegiwania, ruch na świeżym powietrzu w ciąży to konieczność. W ten sposób wzmacniasz układ odpornościowy i stajesz się mniej podatna na infekcje. Codziennie wychodź na spacer – jeśli jesteś odpowiednio ubrana, nawet gorsza pogoda nie powinna zatrzymać cię w domu. Ważna sprawa to także wietrzenie pomieszczeń w mieszkaniu, czy w biurze. W ten sposób pozbędziesz się bakterii i wirusów krążących w powietrzu. Otwieraj okna kilka razy dziennie (rób to także w pracy), starając się unikać przeciągów. Obowiązkowo powinnaś też dokładnie wywietrzyć mieszkanie przed snem albo spać przy uchylonym oknie, jeśli twój stopień tolerancji dla chłodu na to pozwala. Idealna temperatura w mieszkaniu, która wzmacnia odporność przed chorobami, to ok. 20 st. C, w nocy może być chłodniej (18-19 st. C). Przy takiej temperaturze nie wysychają błony śluzowe nosa i gardła, a pokrywające ją rzęski wyłapujące bakterie i wirusy mogą dobrze pracować. Z tego względu warto dbać o odpowiednią wilgotność w mieszkaniu. Sprawdzisz ją np. higrometrem (ma go większość cyfrowych stacji pogodowych) - jeśli wskaże 40–60 proc. nawilżenie jest dobre. Poniżej 40 proc. powietrze jest za suche, powyżej zbyt wilgotne (wtedy szybciej rozwijają się roztocza). Czytaj też: Jak leczyć przeziębienie w ciąży? Ciąża bez infekcji Co na słabszą odporność w ciąży? Superfood daje siłę na zimowe ciążowe miesiące Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Czy stare łożysko oznacza, że ciąża jest zagrożona? Czy po stopniu dojrzałości łożyska można przewidzieć, kiedy zacznie się poród? Wątpliwości rozwiewa ekspert ginekolog.
Jestem w 33. tygodniu ciąży. Podczas ostatniego badania USG lekarz stwierdził, że mam „stare łożysko”. Co to właściwie oznacza? Martwię się o swoje zdrowie, bo choć dużo czytałam na forach internetowych, to mimo to w dalszym ciągu nie umiem znaleźć odpowiedzi na dręczące mnie pytanie. Czy moja ciąża jest zagrożona? Kamila Na pytanie o stan łożyska w ciąży odpowiada dr n. med. Bożena Kowalska, ginekolog położnik: Nazwa rzeczywiście może przestraszyć, ale nie musi oznaczać kłopotów. Lekarzowi chodziło najprawdopodobniej o to, że łożysko osiągnęło już III stopień dojrzałości wg skali Grannuma. Skala Grannuma to skala, której używa się do oceny rozwoju łożyska podczas badania USG. Ma cztery stopnie: 0, I, II i III. Ostatni, czyli trzeci, oznacza, że łożysko jest przygotowane do porodu. Nie należy jednak z tego wnioskować, że poród odbędzie się lada dzień, gdyż dojrzałe łożysko może nadal dobrze funkcjonować. Gdyby lekarz przewidywał kłopoty, najpewniej skierowałby Panią do szpitala albo zalecił dodatkowe badania, np. częstsze wykonywanie badania KTG i USG. Na pewno warto teraz liczyć ruchy dziecka, a podczas USG można także wykonać tzw. badanie przepływów w tętnicach. Gdyby coś Panią niepokoiło, proszę kontaktować się z lekarzem. Przeczytaj: Kiedy tworzy się łożysko w ciąży? Wydrukuj praktyczny plan liczenia ruchów dziecka w brzuchu: Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Kobiety w ciąży mogą mieć dziwne i niepokojące sny. Poznaj sekrety ciążowych snów - oto wyjątkowy sennik dla ciężarnych i ich partnerów.
W ciąży o wiele częściej chce ci się spać, więc masz też zdecydowanie więcej okazji do śnienia, i to nie tylko nocą. Jak większość przyszłych mam lepiej też zapamiętujesz swoje sny. Dzieje się tak z bardzo prostej przyczyny – często się budzisz, np. by znaleźć wygodniejszą pozycję lub... odwiedzić toaletę. Okazuje się, że sny kobiet w ciąży są podobne. I nic w tym dziwnego, jeśli weźmiemy pod uwagę teorię, zgodnie z którą marzenia senne są odzwierciedleniem teraźniejszości. I choć każda przyszła mama traktuje swój stan wyjątkowo, jej przeżycia i doświadczenia są zwykle podobne do przeżyć i doświadczeń innych ciężarnych (obawa przed porodem, macierzyństwem, zmianą stylu życia). I znajdują swoje odniesienia w snach. Zamiast się nimi zamartwiać, zobacz, jak je tłumaczyć. Do lektury naszego sennika zaproś również partnera. On też teraz śni inaczej. Zobacz też: Sen o ciąży Sennik - sny kobiety w ciąży → Małe zwierzątka Kotki, ptaszki, baranki, kijanki mogą śnić się w I trymestrze ciąży. Poprzez takie sny może się ujawniać potrzeba wyobrażenia sobie tej małej abstrakcyjnej istotki, którą od niedawna nosisz pod sercem. → W potrzasku Takie niepokojące historie mogą śnić się od około 4. miesiąca ciąży. Dom, z którego nie ma wyjścia, drzewo, z którego nie można zejść, symbolizują obawy o przyszłość, poczucie bezradności oraz nieodwołalności tego, co ma się zdarzyć, bo faktu, że jesteś w ciąży, nic już nie zmieni. → Wielkie rzeczy Na przykład duże samochody, wielkie budynki. Ich udział w snach tłumaczony bywa coraz bardziej wydatnym ciążowym brzuchem. → Podglądanie Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl oblicz termin porodu Czytaj więcej Próby obejrzenia nienarodzonego maleństwa (np. otwieranie brzucha zamkniętego na zamek błyskawiczny) lub spotkania się z nim. Niektórym kobietom śni się, że wyjmują dziecko z łona i wkładają je tam z powrotem. Takie sny pojawiają się pod koniec ciąży i są wyrazem obaw o zdrowie dziecka. → To był tylko sen Czyli sen we śnie. Przyszłej mamie może się śnić, że jej ciąża jest tylko snem, z którego się obudziła. Znaczenie snu bywa tłumaczone na dwa sposoby. Pierwsza wykładnia – zamknęłaś na zawsze rozdział życia w pojedynkę, a druga – chwila, w której dziecko opuści twoje ciało, jest tuż-tuż. [CMS_PAGE_BREAK] Sennik ciążowy przyszłego taty Twój partner jest podekscytowany twoją ciążą, nową sytuacją i obawia się tego, co ma nastąpić. Mężczyźni jednak zwykle nie chcą o tym mówić. Stłumione odczucia mogą dojść do głosu w snach. Podpytaj ojca dziecka o jego sny. Może dowiesz się, co siedzi w jego głowie. → Sny erotyczne Mogą się zdarzać częściej niż zwykle, kiedy partnerka jest w I trymestrze ciąży. Mężczyzna podświadomie odbiera wtedy opiekę nad kobietą i mającym się urodzić dzieckiem jako zagrożenie dla jego męskości. → Jestem macho Sny przedstawiające mężczyznę w roli macho, np. triumfującego po wygranym meczu, są wyrazem jego potrzeby bycia męskim, by sprostać nowej roli. → Sen o rodzinie W II trymestrze przyszłym ojcom częściej się śni rodzina. Niektórzy śnią, że sami są w ciąży i rodzą. Być może w ten sposób chcą zrozumieć, czym jest ciąża. Większość mężczyzn czuje się zepchniętych na boczny tor. Śnią zatem o samotności oraz o swoim odsunięciu. → Dziecko w prezencie Taki podarek wyśnić się może w III trymestrze. Może być wręczany podczas skomplikowanej ceremonii. Tatusiom śni się także świętowanie z okazji narodzin maleństwa. Te sny są dowodem akceptacji i doceniania faktu, że pojawi się nowy członek rodziny. Sennik - sny dziecka w brzuchu mamy Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl jak będzie wyglądało twoje dziecko Czytaj więcej Od 23. tygodnia życia płodowego twoje dziecko także śni. Podczas badań USG zauważono u płodów szybkie ruchy gałki ocznej. Dzieci znajdowały się wtedy w fazie snu REM. Jest to dowód na występowanie u nienarodzonych dzieci marzeń sennych! O czym dziecko może śnić? Sennych tematów jest całkiem sporo. Dzieci śnią o tym, co robiły i co czuły, np. o ruszaniu nóżką i rączką, bawieniu się pępowiną, o dźwiękach, które dochodziły do nich spoza brzucha mamy. W snach maluchy mogą też przeżywać silne emocje – od błogości do pobudzenia, od zachwytu do zdenerwowania, a nawet strachu. Zobacz też: 5 sposobów na problemy ze snem w ciąży! Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Te rozterki mają wszystkie przyszłe mamy
Zastanawiasz się, jak wypadniesz w roli mamy, czy poradzisz sobie w opiece nad dzieckiem, czy je wykarmisz, pokochasz i dobrze wychowasz? Sprawdź, w jaki sposób natura pomaga w przygotowaniu do macierzyństwa i co sama możesz dla siebie zrobić.
Niedługo będziesz musiała sprawdzić się w nowej życiowej roli, za którą chciałabyś zebrać oklaski, choćby od własnego dziecka. Tylko czy sobie z nią poradzisz? Ciąża jest czasem różnych wątpliwości. Może warto niektórych się pozbyć. 1. Czy uda mi się pokochać dziecko? Niektóre mamy kochają swoje dziecko od chwili, gdy zobaczą dwie kreseczki na teście ciążowym, inne na macierzyńskie uczucia muszą czekać dłużej. Należysz do drugiej grupy? Nie martw się na zapas, niedługo poczujesz zmianę. W rozwoju więzi z dzieckiem pomagają hormony, które w czasie ciąży i po porodzie produkuje organizm. Szczególną rolę odgrywa oksytocyna, której dużo wydziela się podczas pierwszej godziny po porodzie. Dlatego ten czas jest szczególnie ważny dla mamy i dziecka. Gdy patrzysz na dziecięcą buzię, duże oczy, mały nosek, w mózgu uaktywnia się część odpowiedzialna za emocje. Nawet kobiety, które wcześniej rozważały oddanie dziecka do adopcji, widząc je, jeszcze bardziej przeżywają swoją decyzję. Uczuciom do dziecka sprzyja też karmienie piersią – ssąc pokarm, dziecko uruchamia produkcję oksytocyny – pod jej wpływem czujesz błogą senność, odprężenie, stajesz się mniej wrażliwa na ból. 2. Skąd będę wiedziała, dlaczego dziecko płacze? Warto zaufać instynktowi macierzyńskiemu. Z chwilą narodzin dziecka staniesz się bardziej wrażliwa na jego potrzeby – twoje zmysły wyostrzą się i łatwiej będziesz wyłapywać sygnały, które do ciebie wysyła. Na pewno jest w tym trochę magii, gdy czytasz, że młode mamy już w szpitalu są w stanie bezbłędnie odgadnąć, kiedy płacze ich pociecha. A po powrocie do domu nawet te, które przed ciążą były wielkimi śpiochami, budzą się natychmiast, gdy dziecko zakwili. O jeszcze większe zdumienie przyprawia fakt, że mama jest w stanie ocenić, czy dziecko jest głodne, ma mokro albo chce na ręce, po tym, w jaki sposób ono płacze. Warto wiedzieć, że tę wyjątkową macierzyńską wrażliwość wypracowuje się z czasem. Na początku każdy płacz wydaje się do siebie podobny i jako niedoświadczona mama masz prawo czuć się zagubiona i niepewna. Polecamy: Alfabet porodu 3. Jak uspokoję dziecko? Nie ma jednej uniwersalnej rady dla wszystkich rodziców, np. część dzieci lubi, gdy się je ciasno zawija w becik, a inne w podobnej sytuacji mocno się denerwują. Na większość działa jednak przytulanie, głaskanie, noszenie na rękach. Puszczaj więc mimo uszu rady babć i znajomych, którzy twierdzą, że w ten sposób można jedynie rozpuścić dziecko. Głaskanie powoduje, że w sytuacjach stresowych organizm wydziela mniej hormonu stresu i dziecko staje się bardziej odporne. Głaskanie po czole albo położenie ręki na piersi dziecka uspokaja je, trzymanie za rączkę daje poczucie bezpieczeństwa i pozwala łatwiej zasnąć. Jeśli dotykasz dziecka, staraj się, aby twoje ręce były przyjemnie ciepłe (kobiety często skarżą się na słabsze ukrwienie dłoni i stóp, które objawia się ich ziębnięciem). Rozgrzejesz je, myjąc w ciepłej wodzie albo pocierając jedną o drugą. 4. Czy będę miała tyle pokarmu, ile trzeba? Piersi stają się większe, bardziej tkliwe, czasem nawet bolą. To wpływ hormonów, które od początku ciąży przygotowują organizm do laktacji. Za ich sprawą już od 5. miesiąca ciąży mogą się pojawiać ewidentne oznaki tego, że będziesz karmić. Są nimi kropelki płynu, który wypływa z piersi. Wytwarzanie prawdziwego pokarmu nie będzie jednak możliwe aż do urodzenia dziecka. Za wydzielanie siary, czyli pierwszego mleka, odpowiedzialny jest laktogen łożyskowy i prolaktyna, którą nazywa się też „hormonem macierzyńskim”, ponieważ odpowiada za opiekuńczość wobec dziecka. Wydzielaniu prolaktyny po porodzie sprzyja bliski kontakt z dzieckiem, noszenie go na rękach, ale przede wszystkim przystawianie do piersi. Im częściej będziesz to robić i im szybciej zaczniesz, tym więcej mleka wytworzą twoje piersi. Bez względu na to, czy masz duży czy mały biust, pokarmu będzie dokładnie tyle, ile potrzebuje dziecko. Karmieniu piersią sprzyja też spokój. Nadmierne skupianie uwagi na tym, ile dziecko je, czy mleka jest dużo czy mało, może działać hamująco na laktację. Czytaj też: Szczęśliwa po porodzie - od czego to zależy? [CMS_PAGE_BREAK] 5. Czy dam radę zdrowo karmić dziecko? Ciąża to dobry czas na zmianę nawyków żywieniowych. Potrzeby organizmu stają się inne, ale przede wszystkim inne jest też nastawienie do samych zmian. Nigdy wcześniej rzucenie palenia nie było tak łatwe jak teraz. Są mamy, którym papierosy po prostu przestają smakować. Jeśli do tej pory nie zwracałaś uwagi na to, co jesz i gotowanie nie było twoją pasją, teraz możesz to zmienić i poznać tajniki sztuki kulinarnej. Masz dużo czasu, by nauczyć się przyrządzać kilka zdrowych zup i dań obiadowych. Do czasu gdy dziecku oprócz mleka z piersi będzie potrzebne coś więcej minie około 6 miesięcy, ale i wtedy najpierw będziesz musiała jedynie ugotować kilka warzyw na pierwszą zupkę. A to naprawdę nie jest trudne. 6. Skąd się dowiem, jak się opiekować dzieckiem? Wiedzę o pielęgnacji dziecka można zdobyć na zajęciach w szkole rodzenia. Oprócz nauki prawidłowego oddychania czy parcia położna pokazuje, w jaki sposób wykąpać dziecko, jak zmienić pieluszkę, założyć ubranko czy dbać o pępek. Chodząc na zajęcia, wykorzystaj szansę i pytaj o wszystko, co rodzi twoje wątpliwości. Zaprenumeruj dobry miesięcznik dla rodziców, kup sprawdzony poradnik, a jeśli szukasz wiedzy w internecie, wybieraj tylko strony prowadzone przez profesjonalistów. Po wyjściu ze szpitala zawsze możesz wrócić z dzieckiem do neonatologa, który opiekował się nim po narodzinach i poprosić o radę, jeśli coś cię zaniepokoi. Już teraz zacznij szukać dobrego pediatry, który zaopiekuje się twoim dzieckiem. Pytaj znajomych, czy mogą kogoś ci polecić. 7. A może wpadnę w depresję poporodową? Dochodzi do tego rzadko, natomiast aż 50–80 proc. kobiet w 3–4. dobie po narodzinach dziecka doświadcza rozchwiania emocjonalnego, które nosi nazwę baby bluesa. Młoda mama czuje się bezradna i przytłoczona nowymi obowiązkami, wydaje się, że dziecko jest jej obojętne. Trudno jej zrozumieć, dlaczego maleństwo płacze, więc pojawia się przekonanie, że jest złą matką. Ten stan dość szybko mija, ale nie należy go bagatelizować. Kobiecie dotkniętej baby bluesem potrzebne jest wsparcie partnera i rodziny, którzy otoczą ją troskliwą opieką i pomogą w codziennych obowiązkach. Po kilku dniach lub tygodniach samopoczucie powinno się zacząć się poprawić. Jeśli tak się nie dzieje, albo młoda mama czuje się coraz gorzej, potrzebna jest pomoc lekarza lub psychologa, bo być może mamy do czynienia z depresją poporodową. Czytaj też: Baby blues i depresja poporodowa - już ich nie pomylisz! Zobacz, jak bezpiecznie podnosić niemowlę: View Ediplayer on the source website Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian
Czy to normalne, że pod koniec ciąży waga gwałtownie wzrasta? Przyszłej mamie radzi ginekolog.
Do porodu zostało mi pięć tygodni. Do 30. tygodnia ciąży tyłam wolno, teraz moja waga rośnie szybciej. O czym to może świadczyć? Jolanta z Poznania Na pytanie o tycie w ciąży odpowiada dr n. med. Bożena Kowalska, ginekolog położnik: Szybszy przyrost masy ciała pod koniec ciąży może świadczyć o zatrzymywaniu wody przez organizm. W takiej sytuacji zalecane jest gimnastykowanie się i noszenie luźnych ubrań. Warto też przyjrzeć się sposobowi odżywiania, sprawdzić, czy nie ma w diecie dań, które zawierają tzw. „puste kalorie”, czipsów, słodyczy itp. Aby mieć pewność, co jest powodem tycia, proponowałabym wizytę u lekarza prowadzącego ciążę. Intensywny wzrost wagi przed porodem może być także sygnałem zatrucia ciążowego. Towarzyszą mu takie objawy jak: wzrost ciśnienia krwi, obrzęki, bóle i zawroty głowy. Konieczne jest wtedy natychmiastowe objęcie opieką lekarską przyszłej mamy. Oblicz, ile powinnaś przytyć w ciąży. Konsultacja merytoryczna dr n. med. Bożena Kowalska-Raczyńska Specjalistka ginekologii i położnictwa, pracuje w klinice leczenia niepłodności Bocian