Kiedy czuć ruchy dziecka – jak rozpoznać pierwsze ruchy dziecka?
To, kiedy poczujesz pierwsze ruchy dziecka, zależy między innymi od tego, w której jesteś ciąży i ile ważysz. W pierwszej ciąży możesz czuć ruchy dziecka nieco później niż w drugiej. Na początku rozpoznanie ruchów dziecka może sprawiać problem: odczujesz je jako bulgotanie, łaskotanie i burczenie w brzuchu.
Jeśli zastanawiasz się, kiedy powinnaś czuć ruchy dziecka w ciąży, odpowiedź nie jest jednoznaczna. Pierwsze ruchy dziecka mogą pojawić się między 18 a 22. tygodniem ciąży. Na początku nie są dość wyraźne. Z czasem, gdy dziecko ma coraz mniej miejsca w macicy, stają się dobrze wyczuwalne zarówno w dolnej, jak i w górnej części brzucha. Moment, w którym zaczniesz czuć ruchy dziecka, to przeżycie, które trudno porównać do innych. Wyjaśniamy, jak go nie przegapić. Spis treści: Kiedy czuć pierwsze ruchy dziecka? Jak odczuwa się ruchy dziecka? Co oznaczają ruchy dziecka w brzuchu? Od kiedy liczyć ruchy dziecka? Jak liczyć ruchy dziecka? Jak zmieniają się ruchy dziecka w ciąży? Jak wywołać ruchy dziecka? Dlaczego przestałam czuć ruchy dziecka? Ruchy dziecka: kiedy do lekarza? Kiedy czuć pierwsze ruchy dziecka? Dziecko zaczyna poruszać się już około 7. tygodnia ciąży. Nie są to jednak ruchy wyczuwalne dla ciężarnej. Dziecko jest na to za małe – ma zaledwie centymetr (chociaż ma już wykształcone ramiona i nogi). Pierwsze ruchy dziecka pojawiają się około 20. tygodnia ciąży. Większość kobiet odczuwa je między 20 a 22 tygodniem ciąży. A niektóre przyszłe mamy jeszcze później. Wiele zależy od ułożenia łożyska i objętości płynu owodniowego. Co jeszcze wpływa na moment, w którym czuć pierwsze ruchy dziecka? wrażliwość komórek nerwowych kobiety tusza przyszłej mamy (szczupłe kobiety szybciej czują ruchy płodu) ułożenie dziecka doświadczenia z poprzedniej ciąży (jeśli kobieta już rodziła) Jeśli mija 22 tydzień ciąży i martwisz się z powodu braku ruchów dziecka, powiedz o tym lekarzowi na kolejnej wizycie. Ginekolog może przeprowadzić badanie USG, które pomoże ocenić stan dziecka. Jeśli serce płodu bije, ma powodów do niepokoju. Uwaga, w drugiej ciąży ruchy dziecka możesz poczuć już nawet w 18. tygodniu. Jak odczuwa się ruchy dziecka? Wiele ciężarnych zastanawia się, jak rozpoznać pierwsze ruchy dziecka, jakie odczucie powinno im towarzyszyć. Pierwsze ruchy dziecka są delikatne (nie należy spodziewać się od razu mocnych kopnięć!). Łatwo pomylić je z innymi odczuciami z brzucha, np. pracą jelit. Jak odróżnić ruchy dziecka od pracy jelit? Lekarze zgodnie przyznają, że większość mam po prostu czuje, że poruszyło się ich dziecko. Pierwsze ruchy płodu ok. 18-20 tygodnia ciąży ciężarne określają jako: bulgotanie, przelewanie, lekkie szarpanie, muśnięcia, łaskotanie, mrowienie. Pierwsze ruchy będą wyczuwalne w dolnej części brzucha, pod pępkiem, bo właśnie tam znajduje się dziecko przed 20. tygodniem ciąży. Co oznaczają ruchy dziecka w brzuchu? Dziecko porusza się w brzuchu, bo to wzmacnia jego mięśnie i stawy, wpływa na kształtowanie kośćca. Ruszając się, płód poznaje swoje ciało, sposób jego funkcjonowania i reagowania na bodźce. To pozwoli mu przebrnąć przez kanał rodny i szybko odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Od kiedy liczyć ruchy dziecka? Pierwsze ruchy dziecka mogą pojawiać się nieregularnie. Lekarz zwykle prosi ciężarną, by liczyła ruchy dziecka po 28. tygodniu ciąży. Powinnaś już odczuwać je regularnie, więc liczenie pozwoli w porę zauważyć niepokojące objawy. Do liczenia należy przygotować notes, w którym każdego dnia zapisuje się, jak często dziecko się porusza. Najlepiej robić to rano i wieczorem. Przyjmuje się, że powinnaś poczuć minimum 10 ruchów na godzinę aktywności dziecka. Ruchy dziecka nasilają się, gdy siedzisz lub leżysz. Kiedy się ruszasz, płód staje się spokojny i często zasypia. Jak liczyć ruchy dziecka? Od 30. tygodnia ciąży ruchy dziecka można liczyć metodą Cardiff. Metoda nie jest skomplikowana, a jest bardzo przydatna w ocenie kondycji dziecka. Kobieta zwraca uwagę na ilość ruchów płodu w ciągu doby i zaznacza je w tabeli. Ruchy dziecka należy liczyć między godziną 9 a 21. Nie powinno być ich mniej niż 10. Każdy z nich ciężarna zaznacza w karcie ruchów płodu. Liczenie ruchów płodu – metoda Cardiff: jeśli wymagane 10 ruchów pojawi się wcześniej niż o 21 – przestań je liczyć. jeśli nie wyczujesz 10 ruchów dziecka danego dnia, kolejnego dnia bądź bardzo uważna. jeśli ponownie nie wyczujesz 10 ruchów – udaj się do lekarza prowadzącego ciążę. Jak zmieniają się ruchy dziecka w ciąży? Od około 25. do 33. tygodnia ciąży obserwuje się szczyt aktywności płodu. W tym czasie dziecko jest jeszcze na tyle małe, że ma sporo miejsca w brzuchu. Im bliżej porodu, tym ruchy dziecka są silniejsze, ale również i rzadsze. Aktywność dziecka zmniejsza się w III trymestrze. Płód przesypia wtedy po 2–3 godziny, jakby zbierał siły na poród. Im dziecko w brzuchu jest większe i silniejsze, tym jego ruchy mają więcej siły (między 24. a 28. tygodniem ciąży intensywność ruchów się zwiększa). Gdy dziecko zacznie się boleśnie rozpychać, powinna pomóc zmiana pozycji. Jak wywołać ruchy dziecka? Niektóre aktywności ciężarnej mogą sprawić, że płód zacznie poruszać się szczególnie intensywnie. Aby pobudzić ruchy płodu: dotykaj lub delikatnie masuj brzuch, mów do dziecka, zmień pozycję, wypij szklankę zimnej wody, poświeć latarką w brzuch, zjedz coś słodkiego (malec zareaguje na zwiększony poziom glukozy we krwi), puść energiczną muzykę. Aby lepiej poczuć ruchy dziecka, połóż się spokojnie na lewym boku i czekaj (czasem godzinę, dwie). Gdy kobieta odpoczywa i przestaje się ruszać, ustaje przyjemne kołysanie, które usypiało dziecko. Ruchy dziecka w brzuchy mamy mogą pobudzać także silne emocje kobiety. Co wpływa na zmniejszenie ruchów dziecka: toksyny związane z paleniem papierosów, niektóre substancje znajdujące się w składzie lekarstw. Dlaczego przestałam czuć ruchy dziecka? Choć dziecko rusza się w brzuchu praktycznie bez przerwy, czasami nie czujesz, żeby coś się działo (a przecież kilka godzin temu poruszało się intensywnie). Jakie mogą być przyczyny braku aktywności dziecka? Dziecko może spać. Jeśli cały dzień byłaś na nogach, to chodząc, poruszając się, ukołysałaś smyka do snu. Dziecko było aktywne, w czasie gdy spałaś. Przenośny monitor tętna płodu pozwala posłuchać bicia serca dziecka. View Burdaffi on the source website Ruchy dziecka: kiedy do lekarza? Nie denerwuj się, jeśli dziecko w brzuchu nie rusza się przez godzinę lub dwie. Obserwuj brzuch, a z lekarzem skontaktuj się jeśli: Mija 22 tydzień ciąży i nie czujesz żadnego ruchu. To oczywiście jeszcze nic nie znaczy. Ale lepiej, by lekarz ocenił stan dziecka (podczas badania USG). Jeżeli ruchy dziecka gwałtownie się zmienią, osłabną lub będą nasilone. Taka zmiana może znaczyć, że coś się dzieje z płodem. Czeka cię badanie USG i zapis KTG. Jeśli ruchy dziecka ustały. I od tej chwili mija 12 godzin. Pilnie skontaktuj się z lekarzem lub jedź do szpitala. Zobacz też: Groszek, banan a może arbuz? Sprawdź, jak duże jest teraz twoje dziecko w brzuchu 10 ciążowych dolegliwości, o których musi wiedzieć twój lekarz Plan liczenia ruchów dziecka do druku Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Grypa w ciąży: objawy, leczenie, domowe sposoby. Czy grypa w ciąży jest groźna?
Grypa w ciąży to choroba, którą zwykle przechodzi się ciężko i po której często dochodzi do powikłań. U kobiet w ciąży choroba ta może mieć silniejsze objawy, a także trwać dłużej, bo system odpornościowy jest wtedy w naturalny sposób osłabiony. Istnieją domowe sposoby na grypę w ciąży, ale ponieważ to groźna choroba i jej wpływ na płód może być poważny, zawsze trzeba skonsultować leczenie z lekarzem.
Grypa w ciąży daje uciążliwe objawy i jest groźna dla dziecka, a mimo to ciężarne często zapominają o najskuteczniejszej profilaktyce – szczepieniach. Jeśli już zdarzy ci się zachorować, pamiętaj, że leczenie grypy w ciąży trzeba zacząć jak najszybciej, ale ostrożnie. W ciąży nie możesz przyjmować tych samych leków na grypę, co zwykle, bo niektóre mogą mieć zły wpływ na płód. Najlepiej wypróbować bezpieczne, domowe sposoby, a potem udać się po poradę do lekarza. Spis treści: Grypa w ciąży: objawy Grypa w ciąży: do jakiego lekarza? Grypa w ciąży: leczenie Domowe sposoby na grypę w ciąży Grypa w ciąży: jak zapobiegać? Powikłania po grypie w ciąży Grypa w ciąży: objawy Grypa w ciąży to nie żarty. Pamiętaj, że grypa to groźna choroba, której nie można zlekceważyć. Objawy grypy w ciąży są dość charakterystyczne i trudno je przeoczyć – choroba powoduje silne osłabienie i drastyczne pogorszenie samopoczucia. Inne objawy grypy to: wysoka gorączka; dreszcze; uczucie rozbicia; bóle mięśni; suchy lub mokry kaszel; drapanie w gardle; katar (rzadko). Grypa w ciąży: do jakiego lekarza? Jeśli zachorujesz w czasie ciąży na grypę, udaj się do internisty lub do lekarza rodzinnego. Pamiętaj jednak, by podczas wizyty kontrolnej u swojego ginekologa prowadzącego ciążę poinformować go o przebytej chorobie. Grypa w ciąży: leczenie Co stosować na grypę podczas ciąży? Tylko leki dozwolone dla ciężarnych. Zanim cokolwiek zażyjesz, skonsultuj się z lekarzem. Pamiętaj: Dokładnie przeczytaj ulotkę. Powinna być tam konkretna informacja, czy lek można przyjmować, chorując na grypę w ciąży. Szczególnie uważaj na początku ciąży. Pierwszy trymestr ciąży to okres najintensywniejszego wzrostu dziecka w brzuchu. Grypa w pierwszym trymestrze ciąży może najbardziej mu zaszkodzić. Unikaj nowości. Nie bierz leków, których nigdy wcześniej nie kupowałaś – nawet w przypadku ziołowego („bezpiecznego”) syropu może się okazać, że jesteś na jeden z jego składników uczulona. Gdy cierpisz na grypę w ciąży, skonsultuj swoje leczenie ze specjalistą. Domowe sposoby na grypę w ciąży Leczenie grypy w ciąży jest nieco trudniejsze niż zazwyczaj, bo nie wolno ci brać wielu leków. Jak więc ją leczyć? Niektóre objawy grypy w ciąży możesz spróbować zwalczyć domowymi sposobami. Suchy lub mokry kaszel w ciąży – leczenie będzie trudniejsze, bo większość syropów zawiera kodeinę lub jej pochodne, których nie wolno ci teraz przyjmować. Możesz jednak stosować niektóre syropy dla dzieci lub sama przyrządzić sobie domowy syrop z cebuli i czosnku. Wspomagaj się także naparami z ziół (herbatka z tymianku ułatwi pozbycie się wydzieliny). Nie zwlekaj z wizytą u lekarza, gdy kaszel nie ustępuje po dwóch, trzech dniach i staje się coraz bardziej uporczywy – może bowiem spowodować przedwczesne skurcze i poród. Pieczenie i drapanie w gardle w ciąży – złagodzisz ból, ssąc pastylki. One nie leczą, a jedynie łagodzą objawy. Możesz również kilka razy dziennie płukać gardło naparem z szałwii lub roztworem wody z sodą oczyszczoną. Idź do lekarza, gdy pojawi się gorączka, a na migdałkach wystąpi biały nalot – to może być angina. Anginę w ciąży można też leczyć antybiotykami bezpiecznymi dla ciężarnych. Gorączka w ciąży – gdy termometr wskazuje ponad 38°C, obniżaj temperaturę, by nie zaszkodziła dziecku w brzuchu. Zacznij od domowych sposobów, czyli chłodzących kąpieli lub okładów. W I trymestrze ciąży lepiej nie brać żadnych leków. W II i III trymestrze możesz sięgnąć po preparaty z paracetamolem (Panadol, Apap). Zapomnij zaś o przyjmowaniu aspiryny i innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (ibuprofen, nurofen) – mogą być niebezpieczne dla ciąży. Kiedy gorączka nie ustępuje po dwóch, trzech dniach lub gwałtownie się podnosi, idź do lekarza. Katar w ciąży – przy grypie zdarza się rzadko, ale go nie lekceważ. Nieleczony może przerodzić się w poważniejszą infekcję i zająć dolne drogi oddechowe. Pozbędziesz się go, smarując nos maścią majerankową i nawilżając śluzówkę solą fizjologiczną albo roztworami wody morskiej. Skuteczne są też inhalacje z wody z solą lub sodą oczyszczoną. Unikaj kropli do nosa obkurczających śluzówkę – ich nadużycie może prowadzić do wtórnego obrzęku nosa i powiększenia się problemu. Jeśli wydzielina z nosa zrobi się zielona lub żółta, skontaktuj się koniecznie z lekarzem. Grypa w ciąży: jak zapobiegać? Zapewne w ciąży najchętniej zabarykadowałabyś się w domu na zimę i nie wychodziła z niego ani na chwilę. Nierealne, prawda? Aby nie złapać grypy, po prostu bądź bardziej przezorna, choćbyś miała dmuchać na zimne. Unikaj zatłoczonych miejsc. Spacery po pasażach galerii handlowych czy zakupy w hipermarkecie to nie najlepszy pomysł. Im więcej ludzi, tym więcej wirusów grasujących w powietrzu. Jeśli musisz wybrać się na zakupy do dużego sklepu, staraj się tak je zaplanować, by uniknąć godzin szczytu, kiedy przychodzi tam dużo ludzi. Często myj ręce. Dotykasz przeróżnych rzeczy, na których mogą być bakterie i wirusy. Wypracuj więc nawyk mycia dłoni zawsze po przyjściu do pracy i po powrocie do domu. Wrzuć do torebki małe opakowanie żelu do dezynfekcji lub nawilżanych chusteczek, które przydadzą się do oczyszczenia rąk, gdy w pobliżu akurat nie będzie toalety. Trzymaj dystans. Zrezygnuj z rozdawania buziaków podczas powitania ze znajomymi, nie tylko z tymi, którzy mają katar czy kaszel. Wiele zakaźnych chorób rozprzestrzenia się drogą kropelkową, zanim jeszcze u danej osoby wystąpią pierwsze objawy. Zatem pozornie zdrowa koleżanka może niechcący cię zarazić. Nie wybieraj się też z wizytą do chorych osób. Ciepło się ubieraj. W ciąży kobietom jest zazwyczaj gorąco – to zasługa większej masy ciała. Ale to nie powód, by zapomnieć o czapce czy ciepłych butach, kiedy wychodzisz z domu. Przecież to przez głowę i nogi ucieka najwięcej ciepła. Uważaj na przegrzewanie. Nie rozkręcaj na maksimum ogrzewania w aucie, bo gdy wysiądziesz – zmarzniesz, a to najlepszy początek przeziębienia lub grypy w ciąży. Pamiętaj, by się rozpinać, gdy wchodzisz do ciepłych pomieszczeń. Pokochaj styl „na cebulkę” – pozwoli ci dopasować strój do temperatury otoczenia. Powikłania po grypie w ciąży Grypa w ciąży jest groźna, a ciężarne są znacznie bardziej narażone na powikłania po grypie. W organizmie przyszłej mamy dochodzi do wielu zmian, a choroba może dodatkowo obciążyć serce i płuca. Jakie zagrożenia niesie ze sobą grypa u kobiety w ciąży? Jeśli choroba jest leczona nieprawidłowo lub w ogóle nie jest leczona – może to skutkować pogrypowym zapaleniem mięśnia sercowego, a także powikłaniami w postaci zapalenia oskrzeli. Jeśli kobieta choruje na grypę w ostatnich tygodniach ciąży, może to spowodować następujące powikłania: przedwczesny poród, mała masa urodzeniowa dziecka, upośledzenie rozwoju układu nerwowego oraz pokarmowego dziecka, obumarcie płodu (w najbardziej poważnych przypadkach). Grypa w ciąży może więc szkodzić i tobie, i dziecku. Zdecydowanie nie powinnaś jej lekceważyć! Skonsultuj się z lekarzem, który podpowie ci, jak powinnaś postępować. Będąc w ciąży, możesz zaszczepić się przeciw grypie – takie szczepienie zaleca się wszystkim ciężarnym kobietom, bo to najskuteczniejszy sposób profilaktyki grypy w ciąży. Najbezpieczniej zaszczepić się w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Szczepienie może wywołać gorączkę, dlatego nie jest zalecane w pierwszym trymestrze, gdy podwyższona temperatura mogłaby mieć zły wpływ na płód. Zobacz też: Nie daj się infekcjom w ciąży Hydroksyzyna w ciąży – czy i jak ją stosować? Przeziębienie w ciąży: przyczyny, objawy, sposoby + zakazane leki Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Czy badanie USG jest szkodliwe dla dziecka? Wpływ USG na płód
Niektóre przyszłe mamy obawiają się, czy badanie USG jest szkodliwe dla dziecka. I trudno się dziwić, kiedy wokół tego tematu wciąż krąży wiele mitów.
Przyszłe mamy często mają wiele wątpliwości przed wykonaniem USG w ciąży. Niektóre kobiety wprost pytają lekarza, czy badanie jest bezpieczne dla niej i dla dziecka. I trudno im się dziwić. Krąży bowiem wiele mitów dotyczących szkodliwości ultradźwięków. Wyjaśniamy, czy rzeczywiście jest się czego obawiać. Czy badanie USG jest szkodliwe dla płodu? Lekarza podkreślają, że brak jest dowodów naukowych o szkodliwości badania USG na rozwijający się płód. Korzyści i informacje, których ono dostarcza lekarzom, są nie do przecenienia. W pierwszym trymestrze ciąży warto jednak ograniczyć wykonywanie badania USG do minimum. Jak podaje Światowa Organizacja Ultrasonografii w Medycynie i Biologii (The World Federation for Ultrasound in Medicine and Biology) prawdopodobieństwo szkodliwego wpływu tego rutynowego badania w pierwszym trymestrze jest niewielkie. Mówi się jednak o nieznacznym (ok. 1,5°C) wzroście temperatury w tkankach poddawanych działaniu ultradźwięków. Z tego powodu lepiej wykonać zalecane przez lekarzy USG prenatalne. Jeśli lekarz nie zaleci inaczej, to w zupełności wystarczy, by upewnić się, czy płód się prawidłowo rozwija. Czy USG dopplerowskie w ciąży szkodzi? Badanie Dopplera (właściwie USG Doppler albo badanie dopplerowskie, czyli specjalistyczne badanie USG) jest badaniem obowiązkowym w ciąży. O ile lekarz nie zaleci inaczej, należy zrobić je przynajmniej trzy razy w przeciągu całej ciąży. Jest ono tak samo bezpieczne jak zwykłe USG. Jeśli lekarze będą musieli zrobić więcej badań, nie masz powodów do obaw – częste USG w ciąży nie są szkodliwe. Wpływ USG na płód i ciężarną Towarzystwa i instytucje zajmujące się bezpieczeństwem ultrasonografii zapewniają, że USG nie ma żadnego wpływu na rozwój płodu. Liczne badania nie wykazały również negatywnych skutków działania ultradźwięków pochodzących z aparatów USG ani u pacjentek, ani u osób wykonujących badania. Wszystko zależy więc od wiedzy specjalisty wykonującego USG o ultrasonografii. Żeby badanie było bezpieczne, lekarz musi stosować się do zasad bezpieczeństwa i mieć odpowiedni sprzęt. USG w ciąży jest bezpieczne i nie ma szkodliwego wpływu na dziecko. Realnym zagrożeniem może być nieprawidłowa diagnoza, złe wykonanie badania przez niedoświadczonego lekarza czy błędy w interpretacji wyników, jednak nie same ultradźwięki. Zobacz też: Jak odczytywać USG w ciąży? Dowiedz się, co oznaczają twoje wyniki USG 2D, 3D czy 4D, a może HD Live? Kiedy zrobić pamiątkowe zdjęcia USG? Kiedy wykonuje się USG w ciąży i które jest najważniejsze? Sprawdź, żeby nie przegapić! Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Ile razy można mieć cesarskie cięcie? Liczba cesarek to sprawa indywidualna
Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, ile razy można mieć cesarskie cięcie. Lekarze apelują jednak o trzymanie się pewnej zasady – w przeciwnym razie ryzyko wystąpienia powikłań po zabiegu znacznie wzrasta.
Aż 40 procent polskich dzieci przychodzi na świat dzięki cesarskiemu cięciu. Z roku na rok zabieg ten staje się coraz bardziej popularny. Kobiety stosują go nie tylko z konieczności, ale często wybierają go same. Niezależnie jednak od tego, czy mowa o planowanym cesarskim cięciu, czy cesarskim cięciu na życzenie, ważne, żeby wiedzieć, z czym wiąże się zabieg. Ewentualne powikłania po zabiegu mogą być bardzo dotkliwe. Z konsekwencjami takiej decyzji można mierzyć się później przez resztę życia. Ile można mieć cesarek? To, ile razy kobieta może mieć cesarkę, jest kwestią indywidualną. Decyzję o przeprowadzeniu kolejnego cesarskiego cięcia zawsze podejmuje lekarz po rozmowie z pacjentką i zapoznaniu się z jej historią medyczną. Na podstawie ogólnego stanu zdrowia kobiety, historii ewentualnych powikłań i wskazań do przeprowadzenia zabiegu lekarz decyduje, czy ciężarna powinna poddać się cesarskiemu cięciu, czy możliwy jest poród naturalny. Poród siłami natury po cesarskim cięciu (z angielskiego VBAC – Vaginal Birth After Cesarean Section) jest porodem podwyższonego ryzyka. Wśród czynników zmniejszających szanse na udany poród naturalny wymienia się m.in. niewielki odstęp od poprzedniego cesarskiego cięcia (mniej niż rok), ciążę mnogą, pęknięcie macicy lub krocza III albo IV stopnia, powtarzające się wskazania do cesarskiego cięcia czy więcej niż jedną przebytą cesarkę w przeszłości. Decyzję o tym, czy poród siłami po cesarce będzie możliwy, podejmuje lekarz po przeprowadzeniu wywiadu. Ile można mieć cesarskich cięć? Opinia lekarza Dr n. med. Renata Jaczyńska przyznała, że odpowiedź pytanie, ile można mieć cesarek, nie jest oczywista. Sprawa jest bowiem mocno indywidualna. Istnieje jednak pewna zasada, której bezwzględnie należy się trzymać. „Nie określono, ile można mieć cesarek. Trzeba jednak pamiętać o tym, że kolejne takie operacje niosą ze sobą coraz większe ryzyko powikłań. Najczęściej po trzech odradzamy czwartą ciążę, ale decyzja ta należy do pacjentki” – podkreśla ekspertki. Czy kolejne zabiegi wiążą się z większym ryzykiem wystąpienia powikłań po cesarskim cięciu? „Drugie, trzecie czy następne cesarskie cięcie jest trudniejsze do wykonania m.in. ze względu na zrosty po poprzednich zabiegach – mięsień macicy w miejscu blizny jest też osłabiony. Z tego powodu może dojść do uszkodzenia sąsiednich narządów, np. pęcherza moczowego, jelita. Powikłania w czasie kolejnej operacji są podobne do tych po pierwszym cesarskim cięciu, ale zdarzają się częściej”. Decyzja o cesarskim cięciu powinna być więc mocno przemyślana. Zobacz też: Blizna po cesarce: jak o nią dbać? Ile trwa cesarskie cięcie? Jak się przygotować do cesarskiego cięcia? Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Kształt brzucha w ciąży: jaki jest normalny, a jaki dziwny?
Kształt brzucha w ciąży, tak samo jak jego wielkość, może wiele powiedzieć o twoim zdrowiu i rozwoju dziecka. Nie każda kobieta wie jednak, na co zwracać uwagę, oceniając wygląd swojego ciążowego brzuszka. Podpowiadamy, co powinno wzbudzić niepokój, a kiedy nie ma się czym martwić.
Kształt brzucha w ciąży był kiedyś głównym kryterium oceny ciąży. Nasze prababcie opierały się często na wiedzy ludowej, niekoniecznie prawdziwej. Spoglądały na ciężarną i mówiły pewnym głosem: „Ty to urodzisz chłopca, bo masz mały, okrągły brzuszek”. I choć kształt brzucha niewiele ma wspólnego z płcią dziecka, to jednak czasem może wiele powiedzieć o zdrowiu mamy i dziecka. Czy lekarz ocenia kształt brzucha w ciąży? Kształt brzucha w ciąży nie ma już takiego znaczenia jak dawniej. Obecnie każda przyszła mama robi badania USG, podczas których lekarz sprawdza, czy ciąża rozwija się prawidłowo. W dalszym ciągu jednak ginekolog podczas każdej wizyty, dotykając odpowiednio brzucha, określa wysokość macicy w stosunku do pępka. Robi to po to, by skontrolować, czy wielkość ciąży odpowiada jej wiekowi. Dzięki takiemu badaniu potrafi ze sporą dokładnością określić, w którym tygodniu ciąży jesteś. Te pomiary pozostają w ścisłym związku z rozmiarem brzucha (im macica wyżej, tym jest on okazalszy). Pamiętaj, liczy się przede wszystkim nie wielkość i kształt brzucha w ciąży, a wysokość macicy. Nie sugeruj się więc wyglądem innych ciężarnych i nie utwierdzaj się na tej podstawie w przekonaniu, że masz dziwny kształt brzucha. Dopiero gdyby wysokość dna macicy okazała się zbyt mała w odniesieniu do wieku ciąży, ginekolog skieruje cię na USG. Czy mały brzuch w ciąży to powód do niepokoju? W pierwszych miesiącach ciąży kształt brzucha jest... całkiem zwyczajny. Ktoś, kto nie wie, że oczekujesz dziecka, nie jest w stanie domyślić się, że za kilka miesięcy zostaniesz mamą. Sytuacja zaczyna się zmieniać w drugim trymestrze. Brzuch powiększa się i coraz bardziej zaokrągla. To wszystko dlatego, że macica rozciąga się, by twoje maleństwo mogło swobodnie rosnąć i rozwijać się. A jeśli pomimo upływu czasu brzuch prawie w ogóle nie zmienia rozmiarów? Najczęściej nie ma się czym niepokoić, bo przecież każdy organizm jest inny i inaczej reaguje na ciążowe zmiany. Może mięśnie przyszłej mamy są na tyle silne, że mocno trzymają powiększającą się macicę i brzuch wydaje się mniejszy. Niekiedy powodem jest również nadmierna tusza ciężarnej: przy obfitych kształtach brzuch wydaje się mniej widoczny. Uwaga! Zdarza się, że brzuch w ciąży rośnie zbyt wolno. Najczęstsza przyczyna to małowodzie (zbyt mała ilość płynu owodniowego, bez którego prawidłowy rozwój maleństwa jest niemożliwy). Może ono wynikać z niektórych chorób przyszłej mamy (m.in. z nadciśnienia wywołanego ciążą i cukrzycy, która występowała jeszcze przed zajściem w ciążę) czy niektórych zażywania leków. Wolniejsze powiększanie się macicy bywa również rezultatem zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego płodu. Aby wykluczyć te ewentualności, wykonuje się badanie USG. O czym świadczy duży brzuch w ciąży? Brzuch staje się bardziej widoczny około 5-6 miesiąca ciąży. Wtedy już każdy zauważa twój odmienny stan. Bywa jednak i tak, że ciąża staje się widoczna wcześniej albo wydaje się bardziej zaawansowana, niż jest w rzeczywistości. Powiększony kształt brzucha w ciąży to niekiedy znak, że mieszkają w nim... bliźniaki. Brzuch mamy bliźniaków nie tylko rośnie szybciej, ale jest też znacznie większy niż w przypadku ciąży pojedynczej. Musi przecież pomieścić dwie istotki. Pozostałe przyczyny dużego brzucha w ciąży: Makrosomia płodu Jeśli brzuch staje się znacznie większy w trzecim trymestrze ciąży, to może być znak, że urodzisz duże dziecko. Waga dziecka przekraczająca cztery kilogramy pod koniec ciąży bywa wskazaniem do cesarskiego cięcia, bo poród drogami natury może być dla kobiety zbyt wyczerpujący i grozić powikłaniami. Wielowodzie Zdarza się też (na szczęście rzadko), że duże rozmiary brzucha świadczą o zwiększonej ilości płynu owodniowego, czyli wielowodziu. To poważna nieprawidłowość, której przyczyną mogą być m.in. cukrzyca przyszłej mamy czy wady rozwojowe płodu. Może też jednak występować w normalnie rozwijającej się ciąży. Kobiety z wielowodziem muszą być objęte specjalistyczną opieką, a czasem nawet przebywać w szpitalu. Ważne! Po wyglądzie ciążowego brzucha nie można wywnioskować, czy urodzisz dziewczynkę, czy chłopca. Kwestia „kształt brzucha w ciąży a płeć dziecka” bywa roztrząsana na wielu forach, nie ma jednak żadnych podstaw, by sądzić, że jedno z drugim ma cokolwiek wspólnego. Kształt brzucha w ciąży a ułożenie dziecka Brzuszki ciężarnych nie tylko różnią się wielkością, ale także kształtem. Wpływ na to ma m.in. ułożenie dziecka w macicy oraz... sprawność fizyczna przyszłej mamy. Maluch najczęściej leży ułożony pupą do góry lub do dołu, z nóżkami podgiętymi pod brodą. Jest zwinięty w kulkę, więc brzuch przypomina piłkę. Zgrabny brzuszek to także zasługa figury ciężarnej. U drobnej, szczupłej kobiety brzuszek jest zaokrąglony. Poza tym sprawne, silne mięśnie brzucha z łatwością podtrzymują rosnącą macicę. Takie właśnie mięśnie posiadają zwykle kobiety, które są młode, wysportowane i rodzą po raz pierwszy. Czasem bywa też tak, że dziecko układa się poprzecznie, czyli pupę ma po jednej stronie boku mamy, a główkę po drugiej. Wtedy najczęściej dobrze widać to po kształcie brzucha, który przypomina raczej owal, a nie piłkę. Taka sytuacja zdarza się częściej u kobiet, które urodziły już kilkoro dzieci (bo mają słabsze mięśnie i maluchowi zostaje więcej miejsca do robienia fikołków). Czasem to również wynik wad macicy czy miednicy kostnej (np. przy zwężonej miednicy), a także przodującego łożyska. W większości wypadków takie ciąże kończą się cesarskim cięciem. Tylko czasami w ostatnich tygodniach ciąży lekarz próbuje odwrócić płód. Ten zabieg wykonuje się zawsze pod kontrolą! Ważne! Kształt brzucha w drugiej i kolejnej ciąży może być inny, mniej regularny. Podczas kolejnych ciąż mięśnie często są już bardziej rozciągnięte i mniej sprawne (chyba że często się gimnastykujesz i stale utrzymujesz je w dobrej kondycji), dlatego brzuszek bywa większy i szerszy. Kształt brzucha pod koniec ciąży W trakcie ciąży zmienia się też położenie brzucha względem ciała. Przez większość miesięcy podnosi się on coraz wyżej. Dopiero pod koniec ciąży zaczyna się lekko obniżać. A to dlatego, że maluch, przygotowując się do narodzin, wpasowuje się do kanału rodnego, czyli przesuwa niżej (dno macicy obniża się na początku 37. tygodnia ciąży do wysokości z 32. tygodnia). Dlatego nasze babcie zwiastowały: „Niedługo urodzisz, bo brzuch zaczął się opuszczać”. Trochę w tym prawdy, ale obniżenie się brzucha może być tak nieznaczne, że nikt nie będzie w stanie tego zauważyć. Lepiej zatem w dziewiątym miesiącu spakować torbę do szpitala, zamiast czekać na zmianę położenia i kształtu brzucha. Bo choć jego wygląd może nam wiele powiedzieć, najważniejsze są wyniki badań i to, co mówi lekarz. Zobacz też: Pierwsze objawy porodu Jak dziecko układa się przed porodem – 5 pozycji Chiński kalendarz płci: zaplanuj płeć dziecka Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Trzeci trymestr ciąży –​ dolegliwości i niepokojące objawy
Trzeci trymestr ciąży to duże obciążenie dla organizmu, które daje o sobie znać bólem pleców, zmęczeniem, bezsennością czy hemoroidami. To tylko niektóre dolegliwości końcówki ciąży. Wszystkie świadczą o jednym – organizm przygotowuje się do porodu i karmienia piersią. Wyjaśniamy, co jest normą dla tego okresu, a co powinno niepokoić.
Trzeci trymestr ciąży zaczyna się od 27 tygodnia i trwa ok. 14 tygodni (jak dwa poprzednie). Jego finalny czas zależy od tego czy dziecko przyjdzie na świat wcześniej czy z lekkim opóźnieniem. Dolegliwości, które mogą pojawiać się w ostatnim trymestrze, potrafią być naprawdę uciążliwe, jak np. powracające mdłości, lub niepokojące, czego przykładem bywają skurcze przepowiadające o różnym natężeniu. Wyjaśniamy, na co uważać podczas ostatniego etapu ciąży. Spis treści: Niepokojące objawy w trzecim trymestrze ciąży Mdłości, chudnięcie, brak apetytu Ból w podbrzuszu Ból pleców Senność i zawroty głowy Płytki oddech Bezsenność Parcie na pęcherz Obrzęki Hemoroidy Obolałe żebra ​Inne dolegliwości w trzecim trymestrze ciąży Niepokojące objawy w trzecim trymestrze ciąży Ostatni trymestr ciąży może być wyjątkowo uciążliwy – brzuch staje się coraz większy, a kręgosłup coraz ciężej znosi dodatkową wagę. Możesz także odczuwać mdłości, bóle kręgosłupa lub silne zmęczenie. Jak sobie z tym radzić i co mogą oznaczać poszczególne dolegliwości? Mdłości, chudnięcie, brak apetytu Brak apetytu w trzecim trymestrze najczęściej spowodowany jest przez mdłości – mogą one występować zwłaszcza pod wpływem głodu bądź po obfitszych posiłkach. Należy więc pamiętać o rozważnym, regularnym jedzeniu mniejszych porcji. Warto także unikać ciepłych napojów i sięgnąć po chłodniejsze, które poprawiają metabolizm. Jeśli zdarzają się częste wymioty – należy nawadniać organizm niegazowaną wodą i skonsultować się z lekarzem. Ból w podbrzuszu w III trymestrze ciąży Jeśli odczuwasz skurcze podbrzusza w trzecim trymestrze, prawdopodobnie są spowodowane: skurczami Braxtona-Hicksa, czyli tzw. skurczami przepowiadającymi. Przygotowują one organizm do porodu, ale nie są groźne. stanem przedrzucawkowym, który jest bezpośrednio związany z wysokim nadciśnieniem przyszłej mamy. Jest to potencjalnie groźna sytuacja, która zagraża zarówno ciężarnej, jak i dziecku. Należy ją jak najszybciej zgłosić w szpitalu. odklejeniem się łożyska, które zazwyczaj sygnalizuje twardy brzuch w ciąży, ból, silne skurcze oraz krwawienie z dróg rodnych. Wymaga to szybkiej interwencji lekarza, dlatego jeśli odczuwasz te objawy – jak najszybciej udaj się do szpitala. porodem. Jeśli termin się zbliża, a przyszła mama zaczyna odczuwać regularne i nasilające się skurcze – może to oznaczać rozpoczęcie porodu. Końcówka ciąży i ból pleców Powiększająca się macica uciska nerw kulszowy – stąd ból pleców. To dlatego masz wrażenie, jakby rozrywało cię w krzyżu. Co robić? Pilnuj pleców – powinny być wyprostowane. I brzucha – nie wypychaj go do przodu (nie obciążysz odcinka lędźwiowego kręgosłupa). Długie stanie czy siedzenie w jednej pozycji nie polepszą sytuacji. Dlatego przenoś ciężar z nogi na nogę, postaw jedną stopę na stołeczku, a gdy planujesz pracę przy biurku, podłóż poduszkę pod plecy. Próbowałaś masażu? A ciepłego okładu? Mogą pomóc. Zalecany jest odpoczynek, najlepiej z wysoko uniesionymi nogami zgiętymi w kolanach. Nic nie pomaga? Poproś lekarza o zestaw ćwiczeń. Senność i zawroty głowy w III trymestrze Czujesz się zmęczona, bo jesteś cięższa, bo się nie wysypiasz, bo w twojej głowie kłębi się pełno myśli. Twój organizm daje ci sygnał: odpocznij. Zrelaksuj się, połóż na chwilę, pójdź na spacer. Nie pomaga? Powiedz o tym lekarzowi, może zleci badanie krwi. Anemia to częsta dolegliwość końcówki ciąży. Płytki oddech pod koniec ciąży Powiększająca się macica uciska przeponę i płuca. Co robić? Prostuj plecy, śpij w pozycji półsiedzącej, noś luźne ubrania. Rób ćwiczenia oddechowe (poproś lekarza, by pokazał, jak wykonywać je najlepiej), odpoczywaj. Jeśli poczujesz kłucie w klatce piersiowej i nie możesz złapać tchu, zgłoś się do ginekologa. Trzeci trymestr ciąży i bezsenność Brzuch zaczyna przeszkadzać w zasypianiu, macica uciska przeponę, malec nie daje spokoju, a do tego musisz ciągle biegać do toalety? Nie pij na wieczór kawy ani herbaty, zjedz lekkostrawną kolację (nie później niż dwie godziny przed snem), wypij szklankę mleka, wywietrz sypialnię, połóż się na łóżku w pozycji półsiedzącej, wycisz się (pomocne będą ćwiczenia relaksacyjne). Nie pomaga? Powtórz wszystko i uzbrój się w cierpliwość. Parcie na pęcherz w trzecim trymestrze ciąży Powiększająca się macica uciska także pęcherz. Pod koniec ciąży, gdy brzuch się obniży, odczucia będą intensywniejsze. Biegnij do toalety za każdym razem, gdy pojawi się taka potrzeba – lepiej nie narażać się na infekcję dróg oddechowych. Używaj wkładek higienicznych, ponieważ czasem, gdy np. kichniesz czy wybuchniesz śmiechem, możesz popuścić. Dlatego ćwicz mięśnie krocza: napinaj je na kilka sekund i rozluźniaj. I tak kilka razy w ciągu dnia. Trzeci trymestr ciąży i obrzęki Krew zatrzymuje się w naczyniach nóg, nie może swobodnie odpłynąć do serca i pojawia się opuchlizna. To normalne, że kostki mogą wtedy spuchnąć. Odpoczywaj z uniesionymi nogami, nie siedź długo w jednej pozycji, połóż stopy na podwyższeniu, nie krzyżuj nóg. Nie noś skarpetek ze ściągaczem. Pomaga założenie rajstop ściągających – zrób to z samego rana. Pij wodę. Jeśli obrzęki nie znikają po nocy, są duże i szybko narastają, opuchniętą masz twarz, to na wszelki wypadek zgłoś się do lekarza. Mogą być sygnałem stanu przedrzucawkowego. Hemoroidy w trzecim trymestrze Hemoroidy pojawiające się pod koniec ciąży mogą być skutkiem zaparć. Są bolesne. Jeśli do tej pory nie zmieniłaś diety, przerzuć się koniecznie na produkty bogate w błonnik (ciemny chleb, ryż brązowy), jedz świeże warzywa i owoce, pij dużo wody. Trzeci trymestr ciąży: obolałe żebra Trudno się dziwić, że bolą, kiedy w brzuszku szaleje maluszek – ma teraz tak mało miejsca, że czujesz każdy jego ruch. Gdy smyk ułoży się między żebrami, zmień pozycję, przeciągnij się. A nuż mu się to spodoba i ułoży się inaczej? Inne dolegliwości w trzecim trymestrze ciąży Może ci także doskwierać swędzenie brzucha - to jednak zupełnie normalne. Skóra się rozciąga i swędzi, więc smaruj ją balsamami nawilżającymi i natłuszczającymi. W trzecim trymestrze mogą także nasilać się upławy. To normalne, że jest ich dużo. Ale jeśli zmieniły zapach lub barwę, np. są to brązowe upławy, zgłoś się do lekarza. Zobacz też: Wielkie zmiany w III trymestrze ciąży - co się stanie z twoim ciałem? Dolegliwości w ciąży – 8 typowych dolegliwości wg trymestru ciąży W 3. trymestrze ciąży nie powinno się spać na plecach? Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
W ciąży na plaży: o bezpieczne plażowanie w ciąży pytamy ginekologa
Przebywanie w ciąży na plaży jest dozwolone. Przyszła mama powinna jednak unikać ostrego słońca i zadbać między innymi o to, aby się nie odwodnić i nie przegrzać.
Będąc w ciąży na plaży trzeba na siebie uważać. Przegrzanie organizmu może być bowiem niebezpieczne zarówno dla matki jak i dziecka. Krem z filtrem i parasol słoneczny to nie jedyne akcesoria, jakie przyszła mama powinna mieć przy sobie. Trzeba też pamiętać, że rosnący brzuch nie ułatwia układania się na piasku, co oznacza, że plażowy ekwipunek ciężarnej powinien być rozszerzony o wygodny leżak. Na szczęście, choć pod pewnymi warunkami, kąpiel w morzu czy jeziorze jest w ciąży możliwa. W ciąży na plaży: co na to ginekolog o tym też trzeba pamiętać Co o przebywaniu w ciąży na plaży mówi ginekolog Dr Renata Jaczyńska, ginekolog położnik: - Oczywiście w ciąży nie trzeba rezygnować z odpoczynku na plaży. Gdy w brzuchu kobiety rozwija się dziecko, przede wszystkim powinna ona unikać słońca i wybrać np. leżak pod parasolem. Bardzo groźny jest upał. Wysoka temperatura powietrza równa się przegrzaniu i szybkiemu odwodnieniu organizmu, a to w ciąży może być bardzo niebezpieczne. Z tego powodu słońca należy unikać między godziną 11 a 16. Przebywanie na plaży warto zatem planować wcześnie rano lub wieczorem, gdy temperatura jest niższa. Oprócz parasola lub kapelusza na głowie przyda się również krem z filtrem. Lepszy jest filtr mineralny, który nie przenika przez skórę i tworzy na jej powierzchni barierę ochronną. Chciałabym przestrzec przy okazji, że pod wpływem słońca mogą pojawić się przebarwienia skórne, które potem trudno usunąć. View Burdaffi on the source website I oczywiście proszę pamiętać o zabieraniu ze sobą na plażę (i nie tylko) wody. Przyszła mama musi pić więcej, a latem dbanie o prawidłowe nawodnienie w ciąży jest szczególnie ważne. Ważne, gdy jesteś w ciąży na plaży Jednak opalanie w ciąży i związane z nim ryzyko dla ciebie i dziecka to nie jedyne, o czym warto pamiętać. Idąc w ciąży na plażę, zabierz ze sobą: 1. Okulary przeciwsłoneczne. Nie chodzi tylko o to, by słońce cię nie raziło. W ciąży zmienia się skład łez, mogą też powstawać obrzęki gałek ocznych, które skutkują nieostry widzeniem i pieczeniem oczu. Silne promieniowanie słoneczne może nasilać te dolegliwości. Aby się przed nimi ustrzec w ciąży, na plaży zawsze trzeba mieć na nosie dobre okulary przeciwsłoneczne (nie te kupione na straganie!). 2. Przekąski. Twój organizm zapewnia teraz dostawy energii i budulca nie tylko własnym komórkom – odżywiasz też swoje dziecko, a morskie powietrze może zaostrzać apetyt. Dlatego przygotuj na plażę zdrowe przekąski, które sprawią, że w twojej krwi nie zabraknie cukru. Idealne będą kanapeczki z razowego pieczywa, warzywa i owoce, które też dobrze nawadniają organizm. 3. Leżak. Układanie się w ciąży na plaży na ręczniku rozłożonym na piasku może być niewygodne i sprzyjać bólom pleców. Lepiej ci będzie w leżaku lub koszu plażowym. Na rynku dostępne są fajne wózki plażowe, które po dotarciu na miejsce można zamienić w prosty sposób w leżak. Ich zaletą jest też to, że można w nich transportować część rzeczy – wioząc je, zamiast nieść. View Burdaffi on the source website 4. Kąpiel tak, ale... Pływanie w ciąży to jedna z najlepszych aktywności, jakie ciężarna może podejmować. Jeśli lekarz nie widzi przeciwwskazań (np. aktywna infekcja pochwy), przyszła mam może się kąpać w jeziorze, morzu i basenie. Trzeba jednak pamiętać, że organizm matki musi teraz dotlenić także dziecko, co oznacza, że każdy wysiłek fizyczny jest w ciąży bardziej męczący. Z tego względu nawet świetna pływaczka, jeśli oczekuje dziecka, powinna być w wodzie ostrożna – nie wypływać za daleko. Z kolei kobieta, która nie umie pływać lub pływa słabo, powinna ograniczyć się do zanurzania ciała w wodzie. Nad morzem lepiej unikać wchodzenia do wody przy dużej fali. Więcej o lecie w czasie ciąży: Opalanie natryskowe w ciąży – bezpieczne czy nie? Gdzie i jak spędzić wakacje w ciąży Uważaj latem na ostudę ciążową! Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Czy jest możliwe zajść w ciążę, gdy ma się jeden jajnik? Odpowiada dr Renata Jaczyńska, ginekolożka z Instytutu Matki i Dziecka.
Na skutek zmian endometrialnych grozi mi usunięcie prawego jajnika. Dotychczasowe leczenie farmakologiczne nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Mam już jedno dziecko, ale myślałam o kolejnej ciąży. Czy będzie to możliwe z jednym jajnikiem? Czy prawdopodobieństwo zapłodnienia jest wówczas mniejsze? Boję się, że będę musiała zmienić swoje plany. Renata Tak, ciąża po usunięciu jednego jajnika jest możliwa. I tak, prawdopodobieństwo zapłodnienia może być mniejsze, ponieważ nie każdy cykl jest owulacyjny. Rozpoznanie endometriozy w badaniu histopatologicznym wyciętej zmiany jest bardzo istotne, gdyż choroba w swoim przebiegu zmniejsza płodność, a nawet bywa przyczyną niepłodności. Lepiej szybciej zajść w ciążę Ważne, aby w takiej sytuacji nie odkładać planów związanych z ciążą, ponieważ choroba może doprowadzić do powolnego niszczenia tkanki jajników i uszkodzenia jajowodów powodującego ich niedrożność. ZOBACZ TEŻ: 5 powodów, dla których nie zachodzisz w ciążę Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Czy jechać na wakacje w ciąży - radzi ginekolog
Kiedy lepiej nie decydować się na wyjazd w ciąży? O czym powinna pamiętać ciężarna podczas wakacji? Sprawdź porady ginekologa.
Jesteś w ciąży i marzy ci się wyjazd? Wygrzałabyś się w cieple, ale nie wiesz, czy możesz gdzieś jechać z brzuszkiem. Martwisz się, czy nie zaszkodzisz w ten sposób dziecku? Zapytaliśmy ginekologa, dr Renatę Jaczyńską, co sądzi o podróżach przyszłej mamy. Nie ma żadnych przeszkód, aby na wakacje w ciąży wybrała się kobieta, która czuje się dobrze, a do terminu porodu ma jeszcze sporo czasu. O swoich planach wyjazdowych warto jednak porozmawiać z lekarzem prowadzącym, aby potwierdził, czy rzeczywiście nie ma przeciwskazań do podróży. Na pewno nie ma sensu ryzykować wyjazdu, gdy istnieje zagrożenie porodem przedwczesnym albo jest inny powód, o którym informuje ginekolog. Czytaj też: 7 najważniejszych pytań o podróżowanie w ciąży W ciąży lepiej nie planować wyjazdów na koniec świata – ze względu na długą podróż i choroby, które mogą zagrażać w egzotycznym miejscu pobytu. Lepszym rozwiązaniem jest spędzenie urlopu niedaleko domu. Nie zaleca się też opalania, ponieważ jest ono niezdrowe dla dziecka i dla mamy. Cień, parasol, kapelusz, strój kryjący brzuszek - to najlepsze wskazówki na czas letniego urlopu. Sprawdź, jak zaplanować podróż w ciąży. Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Biorę tabletki antykoncepcyjne. Kiedy mogę zajść w drugą ciążę?
Kiedy odstawić tabletki antykoncepcyjne, gdy planuje się ciążę? Czy stosując antykoncepcję hormonalną, można mieć problemy z zajściem w ciążę? Odpowiada dr Renata Jaczyńska, ginekolożka z Instytutu Matki i Dziecka.
Chciałabym mieć drugie dziecko. Biorę tabletki antykoncepcyjne. Czy powinnam trochę odczekać z zajściem w ciążę po ich odstawieniu? Jeśli tak, to ile? Czy mogę mieć problemy w zajściu w ciążę? Kasia z Oświęcimia Tabletki antykoncepcyjne warto odstawić na kilka miesięcy przed planowaną ciążą. Dobrze byłoby odczekać chociaż jeden, a nawet dwa naturalne cykle miesiączkowe, zanim zacznie się starania o dziecko. W tym czasie wykonać podstawowe badania i przygotować się do ciąży. Starania o dziecko po antykoncepcji – kiedy najlepiej Nie ma przeciwwskazań do zajścia w ciążę w pierwszym cyklu po zaprzestaniu przyjmowania doustnej antykoncepcji. Płodność jest wtedy taka sama, jak przed jej rozpoczęciem antykoncepcji hormonalnej. U około 45 proc. kobiet owulacja pojawia się już w pierwszym cyklu, u 75 proc. – w ciągu dwóch pierwszych cykli. Oczywiście dotyczy to kobiet, które przed rozpoczęciem tej metody zapobiegania ciąży miały prawidłowe owulacyjne cykle miesiączkowe. Tabletki antykoncepcyjne a ciąża Na podstawie obserwacji dużych grup pacjentek stwierdzono, że liczba ciąż po przerwaniu antykoncepcji hormonalnej jest podobna jak w przypadku zaprzestania stosowania innych metod antykoncepcji. Jednocześnie wykazano, że przyjmowanie w przeszłości doustnych środków antykoncepcyjnych nie wpływa na przebieg ciąży, porodu i stan noworodków. Nie ma również wiarygodnych badań dowodzących, że po zakończeniu doustnej antykoncepcji wzrasta częstość występowania ciąży mnogiej. ZOBACZ TEŻ: nieregularny okres po porodzie a minipigułka Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Niechęć do kawy - czy to może być objaw ciąży?
Czy nudności lub zawroty głowy to pewne objawy ciąży? Niekoniecznie. Poznaj pierwsze objawy ciąży i sprawdź, kiedy warto zrobić test ciążowy.
Gdyby ktoś pokusił się o napisanie pracy magisterskiej o objawach ciąży, poświęciłby na to kilka tomów. Nie wierzysz? Porozmawiaj z zaprzyjaźnionymi mamami. Ja to zrobiłam i oto, co mi opowiedziały o swoich wczesnych objawach ciąży. Ciąża z zaskoczenia Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Kalendarz ciąży Czytaj więcej Ola: „Pewnego dnia przyszłam do pracy, zrobiłam sobie kawę i... nie tknęłam jej do końca dnia. A przecież ją uwielbiam”. Agnieszka: „Zwykle przed miesiączką pobolewają mnie piersi, a tym razem NIC!”. To inaczej niż u Kasi, którą przeraziło to, że piersi bolą ją mocniej niż zwykle. A Marta? „Moja ciąża zaczęła się infekcją pochwy!”. U Gosi w dniu miesiączki objawem krwawienie, ale zniknęło kilka godzin później. Z kolei Hannę najpierw odrzuciło od papierosów, a później była osłabiona i rozchwiana emocjonalnie. Agnieszka? Uwielbia wędliny, ale w ciąży nie mogła wytrzymać ich zapachu. Beata: „Wynik testu był negatywny, ale mąż był pewny, że jestem w ciąży, bo... miałam inny kształt brzucha!”. Czy wszystkie wiedziały, że są w ciąży? Nie. Niektóre przeczuwały, inne przestraszone reakcją swojego organizmu pędziły do lekarza lub do apteki po test ciążowy – na wszelki wypadek. Pierwsze objawy ciąży - dziwne samopoczucie Gdy spytałam Zuzannę o jej objawy ciąży, stwierdziła: „Było coś nie halo”. Pewnie uśmiechnęłaś się, bo znasz to uczucie... Dlaczego Zuza czuła się „nie halo”? Z chwilą zapłodnienia komórki jajowej organizm kobiety przechodzi olbrzymie zmiany, dzięki którym malec w brzuszku może się zdrowo rozwijać. Tak, burza hormonów to właściwe określenie na to, co się dzieje w twoim ciele. I to te hormony odpowiadają za to, co czujesz. Oto, jakie mogą być pierwsze objawy ciąży: Możesz czuć ból brzucha. Tak jak w czasie miesiączki. Możesz biegać do ubikacji, by zrobić siusiu. Oczywiście częściej niż do tej pory – to efekt działania hormonów progesteronu i estrogenów na pęcherz moczowy. Możesz narzekać na nudności, wymioty, ślinotok. Pojawiają się około szóstego tygodnia ciąży i zwykle mijają po miesiącu czy dwóch. Możesz jeść więcej lub mniej. To czas na jedzeniowe zachcianki. Możesz czuć się zmęczona. Potrzebujesz także więcej snu. Możesz skarżyć się na zawroty głowy, a nawet na omdlenia. Możesz być wrażliwa na zapachy. Odczuwasz je intensywnie, na niektóre możesz reagować nudnościami. Możesz nie mieć ochoty na kawę, papierosy. Jakby organizm sam wiedział, co jest dla ciebie dobre. Możesz odczuwać niepokój, rozdrażnienie, nadpobudliwość. Objawy te lekarze nazywają subiektywnymi. Mogą, ale nie muszą oznaczać, że jesteś w ciąży. Choć jeśli jest ich kilka, to jak nie mieć pewności? Warto przeczytać: Ciążowe zachcianki – ulegać czy nie? Kawa w ciąży - szkodzi czy nie? Wyjaśnia nasz ekspert: View Ediplayer on the source website Zapraszamy do naszej internetowej szkoły rodzenia: [CMS_PAGE_BREAK] Jak działa test ciążowy? Kolejny krok to zrobienie testu ciążowego. Gdy zobaczysz dwie kreski, to jest duże prawdopodobieństwo, że jesteś w ciąży. Dlaczego nie na pewno? Wprawdzie współczesne testy ciążowe są szczere do bólu – ciążę wskażą na 99 procent – to jednak zdarza się im pomyłka spowodowana np. uszkodzeniem mechanicznym testu czy chorobą przyszłej mamy (np. tarczycy). Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Który to tydzień ciąży Czytaj więcej By test ciążowy ciążowy zadziałał, potrzebny jest twój mocz. To w nim znajduje się hormon HCG (gonadotropina kosmówkowa), który twój organizm produkuje od pierwszych dni po zapłodnieniu. Kiedy wykonać test ciążowy? Jednak dopiero po dwóch tygodniach jego stężenie jest odpowiednie, by potwierdzić twój stan. Stąd zalecenia producentów, by testy robić w terminie spodziewanej miesiączki lub tuż po nim. A jeśli test pokazał jedną kreskę? Są trzy tego powody: nie jesteś w ciąży, test jest zbyt mało czuły, stężenie hormonu HCG jest niskie. Wtedy pozostaje ci poczekać kilka dni, by powtórzyć test ciążowy albo kupić inny. A jeśli nie jesteś w ciąży, to... sama już wiesz, co robić :) Objawy ciąży - kiedy iść do lekarza Jeśli podejrzewasz, że jesteś w ciąży i test ciążowy pokazał dwie kreseczki, to pędź do lekarza. To on potwierdzi, czy będziesz mamą i czy twoje wczesne objawy ciąży są prawdziwe. Może to zrobić na dwa sposoby: podczas badania ginekologicznego (oceni, czy są zmiany w narządach płciowych, m.in. rozpulchnienie pochwy, przekrwienie szyjki macicy, zmiany śluzu szyjkowego) albo USG (pęcherzyk ciążowy jest już widoczny dwa i pół tygodnia po zapłodnieniu). Jesteś w ciąży? Zobacz nasz kalkulator daty porodu Na pewno jesteś w ciąży, gdy... Niektóre sygnały wysyłane przez organizm trudno przegapić. Pewne pierwsze objawy ciąży to: Brak miesiączki. To prawie pewny objaw ciąży, choć jej spóźnienie czy zatrzymanie może być spowodowane np. stresem. Zmiany w gruczołach piersiowych. Obrzmienie, poszerzenie żył widocznych pod skórą, wokół brodawek pojawiają się niewielkie guzki, przebarwienie obwódek piersiowych. Podwyższona temperatura ciała. Jeśli jesteś w ciąży, to przez dwa, trzy tygodnie po owulacji masz stan podgorączkowy (ponad 37°C). Zobacz też: Mdłości w ciąży i brak apetytu - kiedy do lekarza? Kalendarz ciąży tydzień po tygodniu Zapraszamy do naszej internetowej szkoły rodzenia: Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Nie, poród nie musi boleć! Czy twój lekarz powiedział ci o tym? Pewnie nawet go o to nie pytałaś. Bo przecież wszyscy mówią, że poród musi boleć. No tak, ale ty wiesz, że tego nie wytrzymasz! Co robić? Poproś o znieczulenie.
Ból jest potrzebny, bo uruchamia mechanizm hormonalny, który odpowiada za prawidłowy przebieg porodu. Podpowiada też, jaką pozycję przyjąć i jak w tym czasie oddychać. To wszystko prawda. Jednak prawdą jest i to, że ból może spowolnić akcję porodową. Co wiemy o bólu? To, że nie ma jednej oceny jego nasilenia – inaczej ty postrzegasz swój ból, a inaczej osoba postronna (zwykle uważa za mniej silny). To, że każdy ma inny próg wrażliwości. Kobiety odczuwają go mocniej niż mężczyźni, a intensywność odczuwania zależy także od samopoczucia, stanu ducha. Dlatego każdy poród jest inny i każda kobieta inaczej odczuwa ból. Kiedy znieczulenie porodu? Czy na samą myśl o bólu paraliżuje cię strach? Boisz się, że będzie tak dojmujący, że zamiast zbliżyć cię do narodzin dziecka, utrudni twoje starania? Nie musisz cierpieć. Znieczulenie nie szkodzi dziecku, wręcz jest korzystne dla niego i dla ciebie. Dzidziuś przychodzi na świat w lepszej kondycji, a ty niewyczerpana bólem chętniej wyciągniesz ręce po maluszka i szybko przystawisz go do piersi. O tym, czy zastosować znieczulenie, w niektórych wypadkach decyduje lekarz, zwłaszcza jeśli: masz wadę serca, astmę oskrzelową, padaczkę, chorobę nerek, cukrzycę, cierpisz na poważne problemy ze wzrokiem (i silny ból przynosi ryzyko odklejenia się siatkówki), leczysz się na nadciśnienie tętnicze, podczas badania USG okazało się, że spodziewasz się dwójki, trójki dzieci, albo gdy maluch ułożył się nieprawidłowo, jest to poród przedwczesny. UWAGA! Nie skorzystasz ze znieczulenia, jeśli masz zaburzenia krzepliwości krwi (np. hemofilię) albo infekcje skóry w okolicy, w której lekarz powinien wkłuć cewkę. Sprawdź, jak wygląda sala porodowa Jeśli zdecydowałaś skorzystać ze znieczulenia w czasie porodu, powiedz o tym lekarzowi. Skieruje cię do anestezjologa, który oceni, czy nie ma przeciwwskazań do jego wykonania. Pamiętaj, nie podpisujesz cyrografu, decyzję możesz podjąć w czasie porodu. Oto, czego możesz spodziewać się na sali porodowej: Znieczulenie zewnątrzoponowe Jest najczęściej stosowane i też najbezpieczniejsze. Lek podany do kręgosłupa znieczula dół ciała (możesz mieć problemy z chodzeniem) i osłabia ból porodowy. Tylko osłabia! Powinien odrobinę doskwierać, ale tę dolegliwość zniesiesz już bez problemu. Dzięki temu możesz uczestniczyć w porodzie – przez cały czas wiesz, kiedy zbliża się skurcz. DLACZEGO WARTO Dobrze podany lek zmniejsza ból, ale nie ogranicza czucia – możesz przeć. Najnowsze techniki znieczulenia umożliwiają nawet chodzenie w czasie porodu. Plus to możliwość karmienia dziecka od razu po porodzie – znieczulenie nie osłabia odruchu ssania u dziecka, a leki nie przechodzą do mleka. CO MOŻE NIEPOKOIĆ To, że anestezjolog wbije się w rdzeń kręgowy. Spokojnie! W miejscu nakłucia znajdują się tylko korzenie nerwowe – ewentualnie możesz poczuć mrowienie. Albo że zostanie źle dobrana dawka środka znieczulającego – nie czuje się bólu, ale też i skurczów, nie wiadomo, kiedy przeć. Akcja porodowa może się wtedy wydłużyć. Może też niepokoić cię opinia, że wiele porodów znieczulanych zewnątrzoponowo wymaga użycia np. kleszczy. Lekarze uspokajają, przyczyną takiego zakończenia nie jest znieczulenie, ale inne, wcześniejsze powody. I jeszcze te dolegliwości... Mogą się pojawić trudności w oddawaniu moczu, bóle głowy, nudności. JAKI WPŁYW ZNIECZULENIE MA NA DZIECKO Leki znieczulające podawane są w tak małych stężeniach, że nie mają one wpływu na stan dziecka w chwili jego narodzin – nie przechodzą do układu krążenia i przez łożysko. Dzieci znieczulonych mam są w lepszej kondycji niż te rodzone w bólach. [CMS_PAGE_BREAK] Lek przeciwbólowy Bardzo silny, najczęściej podawany jest domięśniowo, czasem dożylnie – w pierwszym i drugim okresie porodu. Działa rozkurczowo na mięśnie. Do znieczulenia używa się petydyny (nazywanej (nazywanej Dolarganem, Dolantyną). DLACZEGO WARTO Główna zaleta to łatwość zastosowania. Poza tym ma więcej minusów niż plusów, dlatego lepiej go unikać. CO MOŻE NIEPOKOIĆ Bywa, że tracisz kontrolę nad przebiegiem porodu i motywację, by współpracować z położną. Obojętnie reagujesz na malca. Lek wywołuje wymioty, spowalnia akcję porodową. JAKI WPŁYW LEKI PRZECIWBÓLOWY MA NA DZIECKO Dolargan działa jak narkotyk – także na smyka. Lek przenika przez łożysko, dlatego dziecko może mieć problemy z oddychaniem i osłabiony odruch ssania. Maleństwo czasem otrzyma niższą ocenę w skali Apgar, zwłaszcza gdy lek podano krótko przed porodem (dostanie wtedy antidotum neutralizujące skutki znieczulenia). Inne sposoby na ból Gdy czeka cię cesarka lub szycie krocza, możesz liczyć na: Znieczulenie podpajęczynówkowe Stosuje się je do cesarskiego cięcia. Dawkę leku wstrzykuje się jednorazowo do płynu mózgowo-rdzeniowego. Wprawdzie przyszła mama nic nie czuje (przez godzinę do dwóch), ale nie traci świadomości. Przeciwwskazania podobne jak w znieczuleniu zewnątrzoponowym. Znieczulenie ogólne Wykonuje się je rzadko, zwykle gdy cesarskie cięcie trzeba przeprowadzić nagle. Rodzącej podaje się m.in. dożylnie środki znieczulające, usypiające i zwiotczające. Traci wtedy świadomość. Pierwsze karmienie czeka maluszka po kilku godzinach po narodzinach. Miejscowe krocza Polega na wprowadzeniu w okolice naciętego lub pękniętego krocza leku znieczulającego. Łagodzi odczuwanie bólu. Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Nieregularny okres po porodzie a minipigułka
Co może być przyczyną nieregularnych cykli po porodzie i jak na miesiączkowanie wpływa przyjmowanie antykoncepcyjnych minipigułek? Odpowiada dr Renata Jaczyńska, ginekolożka.
Od porodu minęły trzy miesiące, ale do tej pory miesiączkowałam tylko raz – w szóstym tygodniu (karmię piersią). Czy jest to normalne? Czy wpływ na nieregularność miesiączki może mieć to, że przyjmuję minipigułki? Kasia z Radomia Nieregularna miesiączka po porodzie to jedna z głównych „wad” minipigułki (np. Cerazette). Dlatego ta metoda antykoncepcji nie jest tak popularna wśród kobiet. Wiele kobiet, które stosuje minipigułki (zwane jednoskładnikowymi) skarżą się nie tylko na nieregularność miesiączki (po porodzie, ale nie tylko), ale także na plamienia, które mogą utrzymywać się przez cały czas przyjmowania minipigułki. Uwaga! Jeśli objawy uboczne są trudne do zaakceptowania, w każdym momencie można zrezygnować z minipigułek. Minipigułka – zalety Zaletą minipigułki jest niewątpliwie to, że mogą je przyjmować mamy, które karmią piersią, i to już trzy tygodnie po porodzie. Dużo karmiących kobiet dobrze toleruje tę metodę antykoncepcji i jest z niej zadowolona. ZOBACZ TEŻ: 5 pytań o minipigułki antykoncepcyjne Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Dlaczego boli mnie brzuch przed miesiączką?
Czy silne bóle brzucha przed okresem mogą być objawem choroby? Sprawdź, co radzi dr Renata Jaczyńska, ginekolożka.
Dwa dni przed miesiączką mam bardzo silne bóle brzucha. Zdarza się, że wtedy wymiotuję. Muszę przyjmować silne leki przeciwbólowe. Czy to może być spowodowane jakąś chorobą? Gosia z Nowego Sącza Ból brzucha przed okresem zwykle wpisuje się w tzw. zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS), ale może być też spowodowany chorobą narządu rodnego. U niektórych kobiet ból brzucha przed okresem powodują mięśniaki macicy lub częste infekcje intymne. Dlatego konieczna jest wizyta u ginekologa. Leki przeciwbólowe – brać czy nie? Jeśli lekarz po badaniu ginekologicznym i USG potwierdzi, że wszystko jest w porządku, a opisywane dolegliwości spowodowane są zespołem napięcia przedmiesiączkowego, to proszę nie obawiać się przyjmowania leków przeciwbólowych w okresie okołomiesiączkowym – kilka razy w miesiącu jest to bezpieczne. ZOBACZ TEŻ: poznaj swój PMS Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
9 powodów, by pójść do lekarza na początku ciąży
Choć ciąża to nie choroba, od samego początku powinnaś być pod troskliwą opieką. Dlatego regularnie odwiedzaj swojego ginekologa.
Powinnaś zgłosić się do lekarza jak najszybciej, tzn. gdy tylko zaczynasz podejrzewać, że zostaniesz mamą. To dla ciebie oczywiste? Doskonale! Niestety, nie dla wszystkich jest to oczywiste. Z badań przeprowadzonych na Dolnym Śląsku wynika, że prawie 40 proc. kobiet zgłasza się do lekarza dopiero po pierwszym trymestrze. A to za późno! Dlaczego? Z wielu powodów. Oto najważniejsze: 1. Lekarz określi „wiek” ciąży i termin porodu Data, którą ci poda, jest jedynie orientacyjna (twoje dziecko przyjdzie na świat zapewne do dwóch tygodni przed nią lub do dwóch tygodni po niej). Wylicza się ją na podstawie daty rozpoczęcia ostatniej miesiączki (przy cyklu 28-dniowym według wzoru: data ostatniej miesiączki minus trzy miesiące plus siedem dni). Jeśli jej nie pamiętasz, lekarz może ustalić wiek ciążowy dziecka także za pomocą USG albo podczas zwykłego badania. Polecamy: Kalkulator terminu porodu 2. Zostaniesz dokładnie zbadana… Poza regularnymi badaniami ginekologicznymi, pomiarami ciśnienia i kilkukrotnym USG czeka cię sporo badań laboratoryjnych (określenie grupy krwi i czynnika Rh, morfologia, poziom glukozy, WR, antygen HBs, badanie ogólne moczu, badanie bakteriologiczne i cytologiczne). 3. …i dzięki temu unikniesz wielu problemów Badania pozwalają w porę powstrzymać ewentualne komplikacje. Jeśli np. okaże się, że masz Rh (–), będzie można zapobiec skutkom konfliktu serologicznego. Jeżeli podskoczy ci poziom cukru, będzie można wyregulować go dietą i uchronić malca przed konsekwencjami nieleczonej cukrzycy ciążowej (która może powodować wady). Jeśli okaże się, że w twojej krwi jest za mało żelaza, będzie można szybko działać i zapobiec anemii, która sprawia, że dziecko jest słabiej dotlenione i gorzej odżywione (a przez to może urodzić się zbyt wcześnie albo z niską masą ciała). 4. Dowiesz się, czego powinnaś unikać Maluch rozwija się w ustalony sposób i żeby wszystko poszło jak należy, musisz unikać tego, co może ten proces zaburzyć. Czego dokładnie? Na przykład alkoholu, dymu papierosowego, promieni rentgena, chemikaliów i wirusów cytomegalii oraz różyczki. Lekarz, który wie, czym się zajmujesz, jaki prowadzisz tryb życia, na co się leczysz itd., jest w stanie zrobić to bardziej precyzyjnie. Poznaj: 5 najbardziej szkodliwych mitów o tym, co wolno lub czego nie wolno w ciąży 5. Będziesz wiedziała, ilu witamin potrzebujesz Dla rozwijającego się maluszka groźny jest zarówno niedobór, jak i nadmiar witamin, dlatego ich dawkę powinien ustalać lekarz. [CMS_PAGE_BREAK] 6. Nie przytyjesz więcej, niż trzeba Podczas każdej wizyty będziesz ważona. Lekarz zauważy, jeśli przybierzesz na wadze zbyt dużo, i powie, co robić, by nie było gorzej. To ważne, bo przybieranie w ciąży na wadze ponad miarę nie jest tylko problemem mamy. Może np. spowodować nadciśnienie albo sprawić, że malec będzie miał skłonność do otyłości. Polecamy: Kalkulator wagi w ciąży 7. Będziesz mogła o wszystko zapytać Każda kobieta przeżywa ciążę inaczej, ale nie ma poradnika, który odpowiedziałby na wszystkie jej pytania. Ginekolog, który dobrze cię zna, ma o wiele większą szansę, by rozwiać twoje wątpliwości. 8. Możesz liczyć na pomoc i... Jeśli na coś zachorujesz, lekarz przepisze ci leki, które nie zaszkodzą malcowi. Jeżeli pojawi się krwawienie, które bywa (ale nie musi!) zwiastunem zagrażającego poronienia, będzie ci można pomóc, pod warunkiem że zacznie się działać od razu. 9. …twoje dziecko także W wielu sytuacjach można leczyć maluszki, zanim się urodzą – pod warunkiem że się wie, co im zagraża. Pomaga się im m.in. w przypadku zaburzeń rytmu serca, niewydolności krążenia. Poza tym nawet jeśli (tfu, tfu!) malec ma problem, którego nie da się rozwiązać w czasie ciąży, trzeba o tym wiedzieć możliwie szybko, by poród odbył się w odpowiednio wyposażonej klinice. Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Jestem w ciąży. Czy mogę sobie pozwolić na wypicie lampki wina od czasu do czasu? Pytamy ginekologa!
Słyszałam, że lampka wina pomaga się rozluźnić. Czytałam też, że nawet niewielka dawka alkoholu może zaszkodzić dziecku. Więc jak to jest? Ilona Będąc w ciąży, nie powinno się pić ani wina, ani innych procentowych napojów – alkohol przechodzi przez łożysko do malca, jego stężenie we krwi jest podobne jak u ciężarnej. Nie jest znana bezpieczna dawka alkoholu, dlatego każda ilość może być szkodliwa. Ryzyko poronienia wzrasta dwu-, czterokrotnie. Jego nadużywanie doprowadza do wystąpienia płodowego zespołu alkoholowego (wady twarzoczaszki, kończyn, serca i naczyń, upośledzenia rozwoju umysłowego i fizycznego). Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Zdarza się, że na początku ciąży występuje krwawienie z dróg rodnych, które przypomina miesiączkę. Czy to rzeczywiście okres?
Słyszałam, że na początku ciąży niektóre kobiety mają miesiączkę. Czy to prawda? A jeśli tak, czy krwawienie wygląda jak zwykły okres? Gosia Rzeczywiście, u niektórych kobiet, pomimo rozwijającej się ciąży, pojawia się krwawienie z dróg rodnych w terminie przewidywanej miesiączki. Zwykle krwawienia te występują w pierwszych miesiącach ciąży. Są one skąpe i bardziej przypominają plamienia niż typową miesiączkę (szacuje się, że problem ten pojawia się u 20% kobiet w ciąży). U wielu z przyszłych mam budzi to niepokój. Jeśli test ciążowy jest pozytywny, radzę umówić się na wizytę u ginekologa i badanie USG, ponieważ każde krwawienie w ciąży jest objawem niepokojącym i świadczyć o ryzyku poronienia. Lekarz prowadzący ciążę rozważy ewentualne zagrożenie i z pewnością wdroży odpowiednie leczenie. Na pytanie dotyczące krwawienia z dróg rodnych w czasie ciąży odpowiada dr n. med. Renata Jaczyńska Polecamy: Krwawienie z nosa w ciąży – jakie mogą być przyczyny? Ciąża czy tylko PMS? 4 najczęstsze problemy z miesiączką Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Jak to możliwe, że jeden z zarodków w ciąży bliźniaczej ulega czasem wchłonięciu?
Jestem w 33. tygodniu ciąży. Pierwsze USG wykazało ciążę bliźniaczą, jednak podczas drugiego badania okazało się, iż płód w ogóle się nie rozwinął – zarodek się wchłonął. Zastanawiam się, czy ma to jakiś wpływ na poród i na drugiego maluszka, który jest w brzuszku. Monika Proszę się nie martwić. Czasem zdarza się, że we wczesnej ciąży obserwujemy dwa pęcherzyki ciążowe czy nawet dwa zarodki, z których jeden przestaje się rozwijać. Rzeczywiście w pierwszych tygodniach ciąży dochodzi do „wchłonięcia” zarodka, który podczas badania USG przestaje być widoczny. Nie ma to żadnego wpływu na drugi płód ani na przebieg porodu. Wtedy taką ciążę traktujemy jako pojedynczą. Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Czy po poronieniu od razu można zajść w ciążę? A może warto trochę odczekać? Jeśli tak, to jak długo? Sprawdź, jakie są zalecenia specjalisty.
Mam już jedno dziecko – ma dwa lata. Niedawno poroniłam. To był szósty tydzień ciąży. Chciałabym wiedzieć, kiedy znowu mogę starać się o dziecko. Amelia Po poronieniu warto odczekać od trzech do sześciu miesięcy, zanim podejmie się kolejną próbę zajścia w ciążę. Jest to czas potrzebny do powrotu funkcji jajnika, owulacji, prawidłowej miesiączki, odbudowania śluzówki macicy i przygotowania jej na zagnieżdżenie zarodka. Ten czas można także wykorzystać na wykonanie podstawowych badań, jeśli dotychczas nie zostały wykonane. Sprawdź: Jakie badania zrobić po poronieniu? Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Czarny stolec po tabletkach na podtrzymanie ciąży
Czy czarny stolec w ciąży może świadczyć o chorobie? Pytamy ginekologa!
Jestem w 11. tygodniu ciąży. Do niedawna brałam tabletki dopochwowe na podtrzymanie ciąży. Od blisko tygodnia załatwiam się na czarno! Niektóre leki mogą powodować ciemne zabarwienie stolca. Powodują to np. preparaty żelaza. Jednak czarny stolec może być objawem krwawienia z przewodu pokarmowego i koniecznie wymaga konsultacji lekarskiej. Proszę lepiej skontaktować się ze swoim ginekologiem. Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Dziecko w łonie matki może „owinąć” się pępowiną. Czym to grozi i jak w porę uratować dziecko?
Ostatnio czuję, że moje maleństwo w brzuchu nieźle sobie dokazuję. Jakby robił fikołki. Czy poruszający się intensywnie płód może się w nią zaplątać się? Trochę się boję... Ewelina Tak, dziecko w brzuszku może „owinąć” się pępowiną. Najczęściej zdarza się to we wcześniejszym okresie ciąży, gdy możliwości ruchów dziecka są większe. Wiele noworodków rodzi się okręconych pępowiną. Na szczęście pępowina jest sprężysta, twarda, wystarczająco długa, czyli umożliwia bezpieczny poród drogami natury. Jeśli jednak okaże się, że w czasie porodu pępowina uciska malca, badanie KTG pomaga to rozpoznać, wówczas lekarz zdecyduje o cięciu cesarskim. Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Jaki poród w przypadku nerki wielotorbielowej dziecka
Jak wygląda poród dziecka z nerką wielotorbielową? Czy konieczne jest cesarskie cięcie? Ekspert odpowiada
Jestem w 26. tygodniu ciąży. W czasie badania USG u mojego dziecka rozpoznano wielotorbielowość i powiększenie nerki prawej. Czy będę mogła rodzić naturalnie? Małgosia Zazwyczaj w takiej sytuacji nie ma przeciwwskazań do porodu siłami natury. Jednak wskazania do cięcia cesarskiego mogą się pojawić jeszcze przed porodem, np. wtedy, gdy nerka wielotorbielowa osiągnie taki rozmiar, że znacznie powiększy obwód brzuszka płodu. Zweryfikuje to ostatnie badanie USG wykonywane na kilka, kilkanaście dni przed narodzinami dziecka. Na szczęście, do takiej sytuacji dochodzi rzadko. Co to jest nerka wielotorbielowa Nerka wielotorbielowa jest nerką nieczynną. Prawidłowo wykształcona zdrowa nerka przejmuje jej funkcje. Po porodzie na pewno należy potwierdzić wadę rozwojową nerki i oczywiście sprawdzić, jak działa zdrowa. Jeśli chora nerka nie uciska sąsiednich narządów, wówczas nie ma konieczności chirurgicznej interwencji i nerka pozostaje na swoim miejscu. W niektórych sytuacjach lekarze decydują o jej usunięciu, ale najczęściej dopiero po 2. roku życia dziecka. Czytaj też: Badania prenatalne Badania genetyczne w ciąży Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Jak radzić sobie z bólem głowy w kolejnych trymestrach ciąży?
Co pomoże na ból głowy w czasie ciąży? Jakie leki są bezpieczne dla dziecka? Odpowiada ginekolog-położnik.
Od wielu lat dokuczają mi bóle głowy, które – niestety – w ciąży się nasiliły. Dlaczego tak się dzieje? Jak mogę z nimi walczyć? Które leki nie zaszkodzą dziecku? Asia Nie wiem, czy to pocieszy, ale bóle głowy to dolegliwość, na którą cierpi wiele przyszłych mam. Najczęściej ich przyczyną jest napięcie mięśniowe (mięśni głowy i szyi). Bóle głowy mogą pojawić się w każdym okresie ciąży, w różnym nasileniu. Co przyniesie ulgę? W pierwszym trymestrze pomocne są ćwiczenia rozluźniające mięśnie, np. jogę. Plus zimne okłady. Ważne jest, aby przyszła mama miała spokój i dużo odpoczywała. W drugim trymestrze należy postępować podobnie jak w pierwszym, z tą różnicą, że jeśli wymienione wcześniej sposoby nie przyniosą ulgi, można wziąć leki przeciwbólowe, np. paracetamol, leki rozluźniające mięśnie (Mydocalm, Myolastan) lub uspokajające (Relanium). Gdy napadom migreny towarzyszą wymioty, trzeba sięgnąć po środki przeciwwymiotne – proszę jednak skonsultować to z lekarzem! W trzecim trymestrze przyczyną bólu głowy może być podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, co zwiastuje rozwijające się nadciśnienie indukowane ciążą. W takiej sytuacji lepiej nie zwlekać i szybko pojechać do lekarza, a nawet do szpitala. Czytaj także: Relaks w ciąży – korzyści dla mamy i dziecka Czy można brać leki przeciwbólowe w ciąży? Jak się leczyć w ciąży - leki dozwolone i zakazane Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Wiemy, jak możesz się czuć, gdy wokół kostek tworzą się obwarzanki. Podpowiadamy, co zrobić, aby nie rosnąć jak balonik oraz by obrzęki minęły.
Skąd ta pewność? Przecież wiele mam w naszej redakcji przeszło przez to samo! I tak jak ty skarżyły się na obrzęki. Teraz wspominają, jak puchły z dnia na dzień, turlały się, a nie chodziły, że bez pomocy nie mogły wstać z łóżka, a przyglądając się swoim kostkom, nie wierzyły, że kiedyś były zgrabne i że jeszcze takie będą. Dzisiaj uspokajają: „Choć chwilami wyglądało to strasznie, przeżyłyśmy to!”. Wystarczy przestrzegać kilku zasad, by zmniejszyć dolegliwości. Oto, co radzą Kasia, Ola i Beata. Dobre sposoby Obrzęki w ciąży to zwykle zjawisko normalne. Borykają się z ni-mi blisko trzy czwarte przyszłych mam. Pojawiają się pod koniec drugiego trymestru i podczas trzeciego. – Bo jesteś zmęczona, bo za długo stałaś lub siedziałaś, bo nieznośny upał za oknem – wyliczają redakcyjne mamy. Jeśli obrzęki są niewielkie, znikają po nocnym odpoczynku, dotyczą stóp i dłoni, nie ma powodu do niepokoju. Jak sobie pomóc? • Odpoczywaj. I to jak najczęściej, zmieniając przy tym pozycję! Wstań, przejdź się, pokręć, rozruszaj, pomachaj stopami, połóż... Najlepiej z lekko uniesionymi nogami, bo w ten sposób ułatwiasz odpływ krwi z nóg. Sprawdza się też pozycja na lewym boku (dzięki temu powiększająca się macica nie będzie uciskać żyły głównej dolnej, która znajduje się po prawej stronie kręgosłupa, i nie spowoduje zastoju krwi w nogach). Winą za obrzęki obarcz rosnącą macicę (od końca pierwszego trymestru rośnie ona centymetr tygodniowo!), której ciężar odczuwają żyły biodrowe. Krew, zamiast krążyć między stopami a sercem, zatrzymuje się w naczyniach nóg (przypomnij sobie, co się dzieje, gdy zbudujesz tamę na strumyku – z jednej strony jezioro, a z drugiej strużka). To właśnie wtedy część „stojącej” wody, która wchodzi w skład krwi, przenika z naczyń do tkanek miękkich. I obrzęki gotowe! Uwaga! Jeśli musisz siedzieć przez cały dzień, to przynajmniej trzymaj stopy na podwyższeniu, np. na taborecie lub stosie książek. I lepiej ich nie krzyżuj! Pamiętaj, gdy odpoczywasz, połóż się na lewym boku. • Pij dużo płynów. Choć wydaje ci się najlepszym rozwiązaniem, to ograniczanie picia absolutnie nie wpływa na zmniejszenie obrzęków. Mało tego. Gdy ograniczasz ilość płynów, narażasz się na odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe, a nawet kamicę nerkową. A to jest niebezpieczne. Dlatego pij około dwóch litrów dziennie, najlepiej niegazowanej wody mineralnej (naraz dwie szklanki, nie więcej). Ale też mleko, kakao, soki, herbatki owocowe... Zrezygnuj tylko z kawy i herbaty. • Ogranicz sól. Jej nadmiar może odpowiadać za zatrzymanie wody w twoim organizmie. • Dobierz obuwie. Powinno być przewiewne, z naturalnych materiałów, na niewysokim obcasie, najlepiej wiązane albo na rzepy. By stopa czuła się swobodnie. • Noś rajstopy ściągające. Takie specjalne, dla kobiet w ciąży. Zakładaj je rano, gdy wstaniesz z łóżka. Dzięki temu krew nie zdąży nagromadzić się wokół kostek. Zanim jednak je kupisz, spytaj lekarza, które są najlepsze dla ciebie. Ale unikaj za to skarpetek i podkolanówek z mocną gumką. • Zrób okłady. Gdy przyjdziesz z pracy, a twoje nogi będą aż wylewać się z bucików, połóż się i przyłóż do łydek zmoczony w zimnej wodzie ręcznik. Powinno to przynieść ulgę. [CMS_PAGE_BREAK] Biorą się one... Choć trudno ci w to uwierzyć, obrzęki nie są tylko po to, by uprzykrzyć ci życie. Gdy pojawiają się po 36. tygodniu ciąży, potraktuj je jak wiadomość od organizmu: „Jestem gotowy do narodzin dzidziusia”. Gotowy, czyli przygotowany na różne okoliczności, np. na utratę sporej ilości krwi w czasie porodu. Zgromadzona w tkankach woda zostaje wtedy wchłonięta do naczyń krwionośnych, likwidując tym samym straty płynów ustrojowych. Inna przyczyna opuchlizny to zwiększona objętość krwi w czasie ciąży (o około 20 proc., czyli od jednego do półtora litra) – potrzebuje jej przede wszystkim macica i łożysko. Czy znikną? Oczywiście! Choć nie ma gwarancji, że obrzęki odpłyną w siną dal zaraz po porodzie. Mogą ci one jeszcze dokuczać przez kilka czy kilkanaście dni po powrocie z dzieckiem do domu. A co się dzieje z nadmiarem wody? Zostaje wchłonięta przez naczynia krwionośne, przefiltrowana przez nerki znika w toalecie, a także zwyczajnie będzie wypocona. Gdy są groźne Niestety, obrzęki, choć są naturalną ciążową dolegliwością, mogą zwiastować kłopoty. Np. gestozę – nazywaną stanem przedrzucawkowym, a kiedyś zatruciem ciążowym. Jeśli opuchliźnie towarzyszą inne przykre objawy (ramka), to skontaktuj się z lekarzem. Ten zmierzy ci ciśnienie i zleci badania moczu, by upewnić się, czy nie ma w nim białka. Nieprawidłowości te wymagają leczenia, inaczej mamie grozi rzucawka: drgawki podobne do ataku padaczki, podczas których może przedwcześnie oddzielić się łożysko. Gdy woda równomiernie gromadzi się w tkance podskórnej, obrzęki mogą być niewidoczne. Dzieje się tak, gdy np. gwałtownie przybierasz na wadze. Jak sprawdzić, że obrzęki są ukryte? Uciśnij palcem kość w połowie podudzia. Policz do pięciu i sprawdź, czy na ciele pozostało wgłębienie. Jest? Jeśli tak, zgłoś się do lekarza. Kiedy pójść do lekarza Obrzęki to drobna dolegliwość, choć gdy spodziewasz się więcej niż jednego dziecka, mogą naprawdę dokuczyć. Czasami jednak świadczą o tym, że dzieje się coś niepokojącego. Umów się na wizytę u ginekologa, jeśli: • Puchniesz w oczach i z każdym dniem obrzęk jest większy. • Opuchlizna nie ustępuje po wieczornym odpoczynku. • Pojawiają się także na twarzy i całym ciele, a nie tylko na dłoniach i nogach. • Towarzyszą im inne objawy, np. wysokie ciśnienie (więcej niż 140/90 mmHg). • Gwałtownie przytyłaś, tzn. powyżej pół kilo na tydzień. Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka
Na pytanie jednej z czytelniczek odnośnie znikającego zarodka odpowiada specjalista ginekolog-położnik.
Jestem w 33. tygodniu ciąży. Pierwsze badanie USG potwierdziło, że będę miała bliźniaki, jednak podczas drugiego badania lekarz stwierdził, że płód w ogóle się nie rozwinął. Czy ma to jakiś wpływ na drugiego maluszka, który jest w brzuszku? Monika Proszę się nie martwić, to się zdarza – mimo że we wczesnej ciąży widać dwa pęcherzyki, później okazuje się, że w brzuszku rozwija się jedno dziecko, a nie dwoje. Po prostu w pierwszych tygodniach od zapłodnienia jeden z zarodków się „wchłania”. Ale nie ma to żadnego wpływu ani na drugi płód, ani też na przebieg porodu. I jeszcze jedno – taką ciążę traktujemy jako pojedynczą. Konsultacja merytoryczna dr n. med. Renata Jaczyńska Specjalistka z zakresu położnictwa i ginekologii i perinatologii, specjalizuje się w diagnostyce prenatalnej. Pracuje na stanowisku Starszego Asystenta w Klinice Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka