Objawy COVID u dzieci 2025. Najnowsze objawy są podobne, ale doszedł jeden nieznośny
Objawy COVID u dzieci mogą być inne niż u dorosłych. Najbardziej charakterystyczne oznaki koronawirusa: gorączka i osłabienie mogą nie wystąpić u dzieci. Pojawiają się za to nowe symptomy, których nie notowano wcześniej. Wyjaśniamy, jak przebiega zakażenie koronawirusem u dzieci. Wyliczamy najnowsze objawy COVID 2025.
Objawy COVID u dzieci nie są typowe tylko dla zakażenia SARS-CoV-2, łatwo je więc pomylić z objawami innych chorób, a nawet ze zwykłym przeziębieniem. Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) informują, że objawy COVID są podobne, niezależnie od mutacji wirusa. Większość dzieci łagodnie przechodzi zakażenie, wykazując objawy takie jak katar i lekki kaszel. Część jednak choruje ciężej. Poniżej podajemy objawy COVID u dzieci 2025. Wyjaśniamy też, jak je odróżnić od objawów grypy i RSV, ponieważ w obliczu tridemii wszystkie te choroby trudniej rozpoznać. Spis treści: Objawy COVID u dzieci 2025 Kiedy pojawiają się objawy COVID u dzieci? Objawy po COVID u dzieci Test na COVID u dzieci Objawy COVID u dzieci 2025 Lekarze apelują, by nie bagatelizować u dzieci nawet zwykłego kataru czy innych pozornie błahych objawów podobnych do zwykłego przeziębienia. Typowe objawy COVID u dzieci w 2025 to: stan podgorączkowy lub gorączka, kaszel, ból gardła, katar, ból brzucha, biegunka, ból mięśni, zaburzenia węchu i smaku (rzadko), zmiany skórne. Objawy COVID u dziecka mogą występować pojedynczo lub zbiorczo. Bywa i tak, że dzieci nie mają żadnych objawów zakażenia koronawirusem. O tym, że je przechodziły, lekarze dowiadują się podczas badania rodziców i dochodzenia, w jaki sposób mogli zarazić się SARS-CoV-2. Uwaga! Lekarze wyodrębnili nowy objaw COVID: chodzi o ból pleców powiązany z tzw. mialgią. Mialgia to ból mięśni charakterystyczny dla infekcji wirusowych, w tym COVID. Ból może być odczuwany w górnej części pleców (może mieć związek z przewlekłym kaszlem) lub w dolnej części pleców. Ból pleców przy COVID często utrzymuje się jeszcze długo po wyzdrowieniu. COVID: objawy wariantu Omikron u dzieci Omikron najczęściej wywołuje objawy typowe dla COVID. Ale poza nimi u dzieci mogą pojawiać się również nietypowe objawy charakterystyczne dla Omikronu w wariantach BA.4 i BA.5. Są to: cieknący katar, nudności, zasinienie okolicy ust, uczucie zimna, ból zatok, nadwrażliwość na światło. Lekarze zwracają też uwagę na objaw COVID u dzieci, jakim jest świszczący kaszel przypominający „szczekanie”. To kaszel podobny do tego, który występuje przy ostrym podgłośniowym zapaleniu krtani (tzw. krupie). Trzeba pamiętać, że taki kaszel brzmi zupełnie inaczej niż typowy kaszel u dorosłych. Jak wynika z analizy naukowej, w przebiegu Omikronu u dzieci lekarze obserwują także różne niespecyficzne objawy, takie jak: świszczący oddech, niewydolność oddechową, odwodnienie, zapalenie spojówek wysypkę. Wysypka może przyjmować postać zmian plamkowo-grudkowych, pokrzywki, zmian w postaci pęcherzyków lub tzw. „palców covidowych”, czyli czerwonego zabarwienia placów, zwłaszcza u nóg. Rzadziej lekarze zgłaszają takie objawy COVID u dzieci jak: drgawki gorączkowe, zapalenie mózgu, nieprawidłowości sercowo-naczyniowe (np. niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, wstrząs kardiogenny). Objawy Delty u dzieci Dominującym wariantem koronawirusa w Polsce jeszcze niedawno był wariant Delta. Opublikowano już badania [6], w których dokonano porównania między objawami poprzednich wariantów koronawirusa a objawami spowodowanymi Deltą, czyli mutacją koronawirusa pochodząca z Indii. Wynika z nich, że u młodszych dzieci wszystkie warianty koronawirusa przebiegają podobnie. U starszych dzieci pierwotny wariant koronawirusa wywoływał głównie: bóle głowy, zmęczenie i katar. Objawów Delty może być więcej. COVID wariant Delta częściej powoduje: bóle głowy, bóle gardła, zmęczenie. W przypadku Delty mogą występować również: gorączka, zawroty głowy, dreszcze, ból oczu, ochrypły głos. W przypadku brytyjskiej odmiany koronawirusa, która dominowała wiosną 2021, częściej występowały: bóle mięśni, bóle gardła, ból głowy, dolegliwości ze strony układu pokarmowego, wysoka gorączka, zaburzenia smaku i węchu (rzadko). Objawy COVID u dziecka: wysypka W przebiegu koronawirusa u dzieci (także podczas zakażenia Omikronem) może pojawić się również wysypka (patrz: wysypka przy COVID u dzieci). Włoscy, francuscy i hiszpańscy lekarze zaobserwowali, że u dzieci i nastolatków zakażonych koronawirusem choroba COVID-19 może zaczynać się od nietypowych i rzadkich zmian covidowych na stopach, takich jak: zaczerwienienie lub zasinienie, lekki obrzęk, wysypka pęcherzykowa lub plamista. Skórne objawy COVID-19 są wynikiem stanu zapalnego, jaki obejmuje drobne naczynia krwionośne w skórze. Następnie zmiana nabrzmiewa, pęka i swędzi. Potem dochodzą typowe objawy zakażenia koronawirusem w postaci bólów głowy, mięśni i gorączki. Kiedy pojawiają się objawy COVID u dzieci? Okres inkubacji koronawirusa u dzieci trwa dłużej niż u dorosłych. W przypadku osób dorosłych wynosi średnio 5-7 dni, u dzieci – nawet około 2 tygodni. Okres inkubacji to czas od momentu zakażenia dziecka do wystąpienia objawów. Ze względu na dłuższy okres inkubacji dzieci są dłużej nosicielami koronawirusa. Chorzy zarażają koronawirusem na 2-3 dni przed wystąpieniem objawów oraz przez cały okres trwania infekcji. Jak dzieci zarażają się koronawirusem? 89 proc. dzieci zakaża się poprzez bliski kontakt z zainfekowanym członkiem rodziny, 33 proc. nabywa wirusa, przebywając na terenie, gdzie występowała epidemia, 22 proc. chorych dzieci narażonych jest na oba czynniki ryzyka. Objawy po COVID u dzieci Zespół PIMS-TS nazywa się też zespołem pocovidowym. Jest to zespół objawów występujących u niektórych dzieci, które chorowały na COVID-19 lub były zakażone wirusem SARS-CoV-2. Podejrzewa się, że PIMS-TS jest nadmiernie intensywną odpowiedzią układu immunologicznego dziecka związaną z wcześniejszym zakażeniem koronawirusem. PIMS-TS to poważne zagrożenie życia dziecka, które wiąże się z powstaniem wielonarządowego stanu zapalnego, który może objąć serce, płuca, naczynia krwionośne, mózg czy układ pokarmowy. Przy podejrzeniu wystąpienia objawów, które mogą sugerować PIMS-TS, trzeba koniecznie skonsultować się z lekarzem, a w przypadku pogarszającego się stanu dziecka jak najszybciej wezwać karetkę. Inne groźne powikłania po COVID-19 u dzieci to: udar mózgu, tzw. długi COVID, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie wielonerwowe Guillain-Barre, choroby autoimmunologiczne w przyszłości. Test na COVID u dzieci Jeśli u dziecka wystąpią objawy infekcji (zwłaszcza gorączka, kaszel), warto wykonać test combo, czyli test na COVID, RSV i grypę. To znacznie ułatwi i przyspieszy postawienie właściwej diagnozy i wdrożenie odpowiedniego leczenia, np. w przypadku grypy warto zastosować odpowiedni lek, który zmniejszy ryzyko powikłań. Wiedza o przebytym zakażeniu koronawirusem pomoże też w przyszłości szybko reagować na ewentualne powikłania po COVID-19. Ważne! Zrób dziecku test na COVID, by w razie pozytywnego wyniku izolować chore dziecko od innych osób, dla których zarażenie COVID-19 mogłoby być niebezpieczne dla zdrowia i życia. Bibliografia: 1. Chris Gale, Maria A Quigley, Anna Placzek, Marian Knight, Shamez Ladhani, Elizabeth S Draper, Don Sharkey, Cora Doherty, Helen Mactier, Jennifer J Kurinczuk. Characteristics and outcomes of neonatal SARS-CoV-2 infection in the UK: a prospective national cohort study using active surveillance. The Lancet Child & Adolescent Health, 2020; DOI: 10.1016/S2352-4642(20)30342-4 2. Dani Dumitriu, et al. Outcomes of Neonates Born to Mothers With Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 Infection at a Large Medical Center in New York City. JAMA Pediatrics, Oct. 12, 2020; DOI: 10.1001/jamapediatrics.2020.4298 3. Jeffrey M. Kubiak, Elisabeth A. Murphy, Jim Yee, Kristen A. Cagino, Rachel L. Friedlander, Shannon M. Glynn, Kathy C. Matthews, Magdalena Jurkiewicz, Ashley C. Sukhu, Zhen Zhao, Malavika Prabhu, Laura E. Riley, Yawei J. Yang. Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 serology levels in pregnant women and their neonates. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 2021; DOI: 10.1016/j.ajog.2021.01.016 4. mayoclinic.org 5. healthychldren.org 6. Molteni E, et al. Illness characteristics of COVID-19 in children infected with the SARS-CoV-2 Delta variant. medRxiv, 2021. Doi: https://doi.org/10.1101/2021.10.06.21264467, https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2021.10.06.21264467v1 7. COVID-10 Desease in Children, lipiec 2022 8. Duration of effectiveness of vaccination against COVID-19 caused by the omicron variant 9. Raport ECDC Zobacz też: Jak wygląda wysypka przy COVID-19 u dziecka? Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Kalendarz szczepień dziecka 2024: szczepienia obowiązkowe i zalecane [Program Szczepień Ochronnych]
Kalendarz szczepień dziecka to spis wszystkich szczepień obowiązkowych i zalecanych dla dzieci przez Narodowy Instytut Zdrowia. Przedstawiamy aktualny harmonogram szczepień według wytycznych GIS (zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na rok 2024).
Kalendarz szczepień dziecka publikuje każdego roku Narodowy Instytut Zdrowia — Państwowy Zakład Higieny. Znajdziesz w nim wszystkie szczepienia, które powinno przyjąć dziecko od urodzenia do 18. roku życia. Poniżej znajdziesz też informacje o szczepionkach przygotowane wspólnie z pediatrą. Kalendarz szczepień 2024: Kalendarz szczepień noworodka i niemowlaka Kalendarz szczepień wcześniaka Kalendarz szczepień 1-6 lat Kalendarz szczepień 6-19 lat Kalendarz szczepień dziecka 2024 Kalendarz szczepień uwzględnia wszystkie szczepienia, które oferowane są dzieciom w Polsce. Dzielą się one na szczepienia: obowiązkowe (są bezpłatne) – realizowane w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego bez dodatkowych opłat (w tabeli zaznaczone na czerwono) zalecane (odpłatne) – wskazane w celu rozszerzenia zakresu ochrony dziecka lub zmniejszenia liczby zastrzyków (np. szczepionka 6w1), ale nierefundowane z budżetu państwa. Rodzice muszą zakupić szczepionkę we własnym zakresie w punkcie szczepień lub w aptece na podstawie recepty wystawionej przez lekarza (w tabeli zaznaczone na żółto). W poniższych tabelach znajdziesz szczepienia obowiązkowe i zalecane, a także informacje, kiedy należy zaszczepić dziecko. Kalendarz szczepień noworodka i niemowlaka Do obowiązkowych szczepień dla noworodka podawanych tuż po narodzinach, należą szczepienie: przeciw gruźlicy szczepienie przeciw WZW B. W kolejnych miesiącach niemowlę będzie szczepione w 2. miesiącu życia, na przełomie 3. i 4. oraz 5. i 6. miesiąca, a także w 7. miesiącu życia. W poniższej tabeli znajdziesz dokładnie rozpisane szczepienia dla dzieci w 1. roku życia wraz z terminami, w których te szczepienia powinny się odbyć. Legenda: Od 7. miesiąca życia można zaszczepić dziecko przeciwko grypie. Szczepienie to należy do szczepień zalecanych, płatnych. Innym z zalecanych szczepień od 7. miesiąca życia jest szczepionka przeciw COVID-19. Wydrukuj kalendarz szczepień niemowląt z miejscem na własne notatki. * obowiązkowe dla dzieci urodzonych po 31.12.2020 r. Szczepionka doustna, preparat 3-dawkowy. 1. dawka po ukończeniu 6. tygodnia życia (nie później niż 12. tygodnia życia), kolejne dawki do ukończenia 22. tygodnia życia (schemat 3-dawkowy). W wyjątkowych sytuacjach ostatnia dawka przed ukończeniem 32. tygodnia życia. Odstępy między dawkami nie dłuższe niż 4 tygodnie. Dla dzieci urodzonych przed 1.01.2021 r. szczepienie przeciw rotawirusom jest szczepieniem zalecanym. Do wyboru szczepienie w schemacie 2- lub 3-dawkowym. ** od 2. miesiąca — można szczepić później, dawki podaje się według zaleceń producenta szczepionki Uwaga. Szczepionką zalecaną dla dzieci powyżej 6. miesiąca życia jest również szczepionka przeciw COVID. Szczepienie jest dobrowolne i bezpłatne. Maluchom w wieku od pół roku do 4. roku życia podawana jest szczepionka Corminanty (Pfizer), w specjalnej dawce pediatrycznej. Dzieci przyjmują 3 dawki - 2 w odstępie 3 tygodni i 3 dawki po 8 tygodniach od dnia przyjęcia drugiej dawki. Kalendarz szczepień wcześniaka Wszystkie szczepionki z obowiązkowego programu szczepień dla niemowląt (patrz wyżej) są podawane w tym samym czasie i według tego samego schematu również wcześniakom, z następującymi różnicami: WZW B – u dzieci z masą urodzeniową mniejszą niż 2000 g szczepienie przeciw WZW typu B stosuje się cztery dawki szczepionki w wieku 0, 1, 2 i 12 miesięcy. gruźlica (BCG) – szczepienie przeciw gruźlicy u wcześniaków wykonuje się, gdy osiągnie masę ciała powyżej 2000 g błonica, tężec i krztusiec – wcześniaki urodzone przed 37. tygodniem ciąży szczepione są DTaP, zawierającą bezkomórkowy komponent krztuśca pneumokoki – zamiast dwóch, wcześniaki otrzymują trzy dawki szczepionki podstawowej w 1. roku życia i 1 dawkę uzupełniającą w 2. roku życia. Szczepienie wcześniaka powinno odbywać się zgodnie z jego wiekiem chronologicznym (liczonym od dnia narodzin), przy czym zaleca się, aby pierwsze szczepienia (BCG, WZW typu B, DTaP, IPV, Hib, PCV) u dzieci urodzonych przed skończonym 32. tygodniem ciąży odbywały się jeszcze w szpitalu, jeśli pozwala na to zdrowie dziecka. Wydrukuj kalendarz szczepień wcześniaków z miejscem na własne notatki. Szczepienia po 1 roku życia (do 6 lat) Do 6. roku życia dziecko będzie otrzymywać dawki przypominające szczepień, które przyjęło w pierwszym roku. Po pierwszych urodzinach dziecko można także szczepić przeciw WZW typu A, ospie wietrznej czy odkleszczowemu zapaleniu mózgu. Legenda: Możesz też wydrukować kalendarz szczepień dla dzieci 1-6 lat z miejscem na własne notatki. * Pierwszą dawkę szczepionki można podać między 12. a 18. miesiącem życia; drugą dawkę po co najmniej 6 tygodniach. ** Szczepionka zalecana po 1. roku życia: w dowolnym okresie, po konsultacji z lekarzem (liczba dawek zależy od rodzaju szczepionki). *** dawkę przypominającą podaje się w 6. roku życia dla dzieci urodzonych w 2016 roku. Dzieci z roczników 2014 i 2015 powinny uzupełnić brakujące szczepienie jak najszybciej, nie później niż do ukończenia 19. roku życia **** Szczepionka przeciw grypie jest zalecana co roku, po konsultacji z lekarzem. Jednym z zalecanych szczepień dla dzieci jest szczepienie przeciw grypie. W Polsce dostępne są cztery rodzaje szczepionki przeciw tej chorobie, trzy w formie zastrzyków oraz szczepionka donosowa. Zapytaj lekarza, którą z nich może przyjąć twoje dziecko. Szczepienia dzieci 6-18 lat Dzieci w ramach obowiązkowych szczepień ochronnych otrzymują dawki przypominające szczepionek przeciw odrze, śwince i różyczce (6. rok życia) oraz błonicy, krztuścowi i tężcowi (6 lat). Zalecane szczepienie w tym czasie to m.in. szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), szczególnie dla dzieci po 11. roku życia (zarówno w przypadku chłopców jak i dziewczynek — kluczowe jest szczepienie przed rozpoczęciem współżycia). Zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 849), obowiązkowe szczepienia ochronne u osoby, która ukończyła 6. rok życia, a nie osiągnęła pełnoletności, można przeprowadzić bez obecności osoby sprawującej prawną pieczę nad tą osobą albo opiekuna faktycznego, po uzyskaniu ich pisemnej zgody i informacji na temat uwarunkowań zdrowotnych mogących stanowić przeciwwskazanie do szczepień. Legenda: * Jeśli dziecko do tej pory nie było szczepione, po 1 r. życia można je zaszczepić w dowolnym czasie (2 dawki szczepionki) ** Do 10. roku życia – 2 dawki, po 10. roku życia – 3 dawki *** W dowolnym czasie – 3 dawki **** Dzieci do 9. r. ż., które wcześniej nie były szczepione przeciw grypie – 2 dawki szczepionki w odstępie min. 4 tygodni. Jeśli dziecko było wcześniej szczepione przeciw grypie – 1 dawka szczepionki. Wydrukuj kalendarz szczepień dla dzieci 6-18 lat z miejscem na własne notatki. Źródło: Kalendarz szczepień ochronnych dla dzieci i młodzieży 2024 Zobacz także: Co wiesz o szczepieniach – Quiz Pierwsze szczepienie dziecka Ospa w ciąży — czy jest groźna, czy można się zaszczepić? Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Szczepienie przeciw pneumokokom – ile dawek, dostępne szczepionki, bezpieczeństwo
Szczepienie przeciw pneumokokom chroni przed wieloma groźnymi chorobami i ich różnymi powikłaniami, m.in. sepsą, zapaleniem opon mózgowych, zapaleniem płuc. Szczepienie przeciw pneumokokom znajduje się na liście szczepień obowiązkowych i jest bezpłatne. Od 2023 roku szczepionka ta jest zalecana również dla dorosłych powyżej 50 roku życia.
Szczepienie przeciw pneumokokom jest szczególnie ważne w przypadku małych dzieci, gdyż dla nich (oraz dla seniorów 65+) zakażenia pneumokokami są najbardziej niebezpieczne. Od 2023 roku zaleca się, by przeciw pneumokokom zaszczepiły się również osoby powyżej 50. roku życia. Ponad 25 proc. dzieci wychowywanych w domu i prawie 60 proc. dzieci chodzących do żłobka jest nosicielami tych bakterii. Szczepienie przeciwko pneumokokom od 1 stycznia 2017 roku znajduje się w kalendarzu szczepień obowiązkowych. Spis treści: Szczepionka przeciw pneumokokom: 10- i 13-walentna Pneumokoki – ile dawek szczepionki się podaje Szczepionka na pneumokoki: powikłania Gorączka po szczepieniu na pneumokoki Pneumokoki – co to jest Pneumokoki – objawy zakażenia Powikłania po infekcji pneumokokami Szczepionka przeciw pneumokokom – zmiany w 2023 roku Szczepionka przeciw pneumokokom: 10- i 13-walentna W Polsce dostępne są dwa rodzaje szczepionki skoniugowanej przeciw pneumokokom: Synflorix, czyli 10-walentna szczepionka (PCV-10), chroniąca przed 10 serotypami (odmianami): 1, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19F, 23F. Jest to szczepionka obowiązkowa i bezpłatna, podawana w ramach Programu Szczepień Ochronnych Prevenar 13, czyli szczepionka 13-walentna (PCV-13), chroni przed 13 serotypami: 1, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19F, 23F, 3, 6A, 19A. Jest to szczepionka płatna, za wyjątkiem wcześniaków urodzonych przed 27. tygodniem ciąży - w ich przypadku szczepionka PCV-13 jest bezpłatna. Podanie szczepionki w ponad 90 proc. eliminuje zachorowania wywołane serotypami zawartymi w szczepionce. To nie oznacza wyeliminowania wszystkich zakażeń pneumokokowych. W przypadku pneumokoków trzeba pamiętać, że jest ponad 90 typów (tzw. serotypów) tych bakterii. Tak więc, żeby zabezpieczyć dziecko w stu procentach, trzeba by stworzyć szczepionkę chroniącą przed wszystkimi serotypami. Na razie nie jest to możliwe. Zdecydowaną większość groźnych zakażeń wywołują jednak tylko niektóre serotypy, te najbardziej agresywne. I to właśnie one znajdują się w szczepionkach. Pneumokoki – ile dawek szczepionki się podaje Dzieci urodzone od 1 stycznia 2017 dostają szczepionkę przeciwko pneumokokom w trzech dawkach, w tzw. schemacie 2+1: pierwszą w 2. miesiącu życia, drugą w 4. miesiącu życia, trzecią (dawkę przypominającą) w 13. miesiącu życia. W przypadku dzieci z grup ryzyka określonych w 1. roku życia podaje się 3 dawki szczepionki przeciw pneumokokom oraz dawkę przypominającą w 2. roku życia (schemat 3+1). Szczepionkę przeciw pneumokokom podaje się domięśniowo, w bok uda u niemowląt, w ramię u małych dzieci. Od 2023 roku do grup ryzyka zalicza się dzieci: z wadą ośrodkowego układu nerwowego lub po urazie OUN (gdy występuje wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego), zakażone wirusem HIV, po przeszczepie szpiku, przed lub po wszczepieniu narządów miąższowych, przed lub po wszczepieniu implantu ślimakowego, cierpiące na przewlekłe choroby serca, cierpiące na choroby immunologiczno-hematologiczne (np. ostra białaczka, chłoniaki), z asplenią, z niewydolnością nerek, zespołem nerczycowym, z pierwotnymi niedoborami odporności, z chorobami metabolicznymi, z cukrzycą, z astmą. Szczepionka na pneumokoki: powikłania Możliwe powikłania po szczepionce na pneumokoki są opisane w ulotce dołączonej do każdego preparatu, którym szczepi się dzieci. U niektórych małych pacjentów (u 2 proc. z nich) w ciągu 3 dni po podaniu szczepionki pneumokokowej obserwuje się łagodne odczyny poszczepienne: zaczerwienienie, obrzęk i bolesność w okolicy miejsca podania szczepionki. Rzadko zdarzyć się mogą: gorsze samopoczucie ogólne, utrata apetytu, wymioty, biegunka, częstszy płacz. Gorączka po szczepieniu na pneumokoki Gorączka po szczepieniu to jeden z najczęstszych odczynów poszczepiennych, wynikających z pobudzenia układu odpornościowego dziecka. Zwykle pojawia się w 1. dobie po szczepieniu i mija po 2-3 dniach. Po szczepionce na pneumokoki gorączka pojawia się rzadko i zwykle nie przekracza 39°C. Wyższa gorączka występuje bardzo rzadko – u mniej niż 0,5 proc. dzieci. W przypadku gorączki powyżej 38,5°C należy podać dziecku dozwolony lek przeciwgorączkowy, a jeśli gorączka będzie się utrzymywać powyżej 2-3 dni lub przekroczy 39°C, należy skonsultować się z lekarzem. Pneumokoki – co to jest Pneumokoki (Streptococcus pneumoniae) są jednymi z najbardziej agresywnych bakterii. Dziecko może się nimi zarazić wszędzie, szczególnie łatwo zaraża się od innych dzieci w żłobku czy przedszkolu, ale także w domu – od rodzeństwa, rodziców, dziadków. Wiele małych dzieci jest nosicielami pneumokoków, które bardzo często występują u nich w nosie i gardle. Zwykle zakażenia pneumokokami nie powodują niepokojących objawów, jednak w sprzyjających dla bakterii okolicznościach (stan po przebyciu grypy lub innej wirusowej infekcji układu oddechowego) może rozwinąć się choroba: zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zapalenie płuc. Zdarza się jednak również, że bakterie przełamują obronę organizmu i przedostają się do krwi, powodując tzw. inwazyjną chorobę pneumokokową: zapalenie płuc połączone z zakażeniem krwi, zapalenie otrzewnej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, sepsę. Pneumokoki – objawy zakażenia Im młodsze dziecko, tym większe ryzyko zachorowania, a także cięższego przebiegu choroby. Najbardziej narażone na poważne zakażenia są dzieci do 5. roku życia, a szczególnie te najmłodsze, które nie skończyły jeszcze 2 lat. Pneumokoki mają specjalną otoczkę, chroniącą je przed układem odpornościowym, dlatego w początkowej fazie zakażenia dziecko nie ma takich objawów, jak gorączka czy wybroczyny. Pojawiają się wtedy, gdy zakażenie już się rozwinęło, a wówczas trudniej je pokonać. Objawy zakażenia pneumokokami mogą być różne, w zależności od tego, jaką chorobę wywołają te bakterie. Jeśli jest to zapalenie ucha, jego objawem jest: ból, gorączka, płacz, niechęć do jedzenia. W przypadku zapalenia płuc jest to: gorączka, dreszcze, duszność, kaszel. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych objawia się: gorączką, bólami głowy, światłowstrętem, nudnościami, wymiotami, sztywnością karku. Rozwój zakażenia może prowadzić do sepsy, wstrząsu septycznego i niewydolności wielu narządów organizmu. Powikłania po infekcji pneumokokami Powikłaniem infekcji pneumokokami może być: utrata słuchu, niedosłuch, padaczka, inne objawy neurologiczne. Inwazyjna choroba pneumokokowa może zakończyć się śmiercią dziecka (śmiertelność w inwazyjnej chorobie pneumokokowej może przekraczać we wstrząsie septycznym 50%, a w zapaleniu płuc z bakteriemią dochodzi do 25%). W Polsce na inwazyjną chorobę pneumokokową zapada około 1 tys. dzieci, na świecie z powodu zakażenia pneumokokami umiera ok. 1,5 mln dzieci. Szczepionka przeciw pneumokokom – zmiany w 2023 roku Od 2023 roku zaleca się, by przeciw pneumokokom szczepili się nie tylko seniorzy po 65. roku życia, ale i osoby, które ukończyły 50 lat. Dopuszczono również szczepienie preparatami PCV20 i PCSV23 (szczepionki polisacharydowe 20-walentne i 23-walnetne). Od 2023 roku: dzieci z grup ryzyka szczepi się 1 dawką PCV-13 i dawką PPSV-23 (w odstępie 8 tygodni), dzieci z zaburzoną odpornością – po 5 latach kolejna dawka szczepionki PPSV-23, dorośli z grup ryzyka – 1 dawka PCV-13 i 1 dawka PPSV-23 (w odstępie 8 tygodni) lub 1 dawka PCV-20, seniorzy powyżej 65 r.ż. – 1 dawka PCV-13 i 1 dawka PPSV-23 (w odstępie roku) lub 1 dawka PCV-20. Źródło: szczepienia.info Sprawdź też: Szczepienie przeciwko meningokokom Szczepionka przeciw rotawirusom Szczepionka na różyczkę Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Wymioty po antybiotyku - co zrobić, gdy dziecko zwymiotuje antybiotyk?
Wymioty po antybiotyku bardzo rzadko wymagają podawania powtórnej dawki leku. Zdaniem pediatry dr Pawła Grzesiowskiego, antybiotyk zaczyna się wchłaniać już po kilkunastu minutach od podania.
Wymioty po antybiotyku przeważnie nie powodują zaburzeń we wchłanianiu się leku, o ile nie następują bezpośrednio po przyjęciu dawki. Jeśli jednak powtarzają się po każdym przyjęciu antybiotyku - należy skonsultować z lekarzem możliwość zmiany leczenia. Wymioty po antybiotyku - jak długo wchłania się antybiotyk? Zdaniem doktora n. med. Pawła Grzesiowskiego, wchłanianie antybiotyku zwykle zaczyna się już kilkanaście minut po podaniu leku, a po godzinie organizm dziecka zdąży przyswoić już dużą część leku. Dlatego w tej sytuacji nie powinno się podawać powtórnej pełnej dawki. Można to zrobić, jeśli zwymiotowanie antybiotyku miało miejsce tuż po podaniu leku. Warto też skontaktować się z lekarzem, gdy torsje występują za każdym razem, kiedy dziecko dostaje lek. Być może nie toleruje go i trzeba zmienić leczenie. Ale jeśli wymioty są sporadyczne, nie ma powodu do obaw. Jak podać antybiotyk, gdy dziecko wymiotuje? Jeśli dziecko wymiotuje po antybiotyku, zachowaj wyjątkową ostrożność przy dawkowaniu i przygotowywaniu leku do spożycia. Być może sporadyczne torsje spowodowane są nieprawidłowym przyjmowaniem leku. Najpierw uważnie przeczytaj ulotkę. Zwróć uwagę, czy lek podaje się przed posiłkiem, po posiłku czy w trakcie jedzenia. Poza tym: lek przechowuj go zgodnie z zaleceniami producenta – niektóre najlepiej trzymać w lodówce; zawiesinę przygotuj według instrukcji. Zbyt duża ilość wody może sprawić, że lekarstwo będzie za słabe i zmieni się sposób jego wchłaniania. Nie przerywaj kuracji, nawet jeśli dziecko poczuje się lepiej. Podaj mu wszystkie dawki, które przepisał pediatra. Zbyt krótkie stosowanie leku może grozić nawrotem choroby i sprawia, że bakterie uodparniają się na ten antybiotyk; do popicia leków podawaj ciepłą przegotowaną wodę lub słabą herbatę. Soki owocowe (zwłaszcza grejpfrutowy) oraz mleko mogą utrudniać przyswajanie antybiotyku, a także podnosić ryzyko wystąpienia wymiotów; pamiętaj też o podawaniu preparatów probiotycznych, które ochronią układ pokarmowy malucha. Przy antybiotykach należy pamiętać o ścisłym przestrzeganiu dawek i pór podawania preparatu. Jeśli stosuje się go trzy razy na dobę, podawaj lek co 8 godzin, gdy dwa razy – co 12 godzin. Jeśli spóźniłaś się z podaniem antybiotyku lub zapomniałaś o jednej dawce, podaj ją, jak tylko sobie o tym przypomnisz. Ale jeżeli nie podałaś dwóch lub więcej – skontaktuj się z pediatrą. Zobacz też: Naturalne antybiotyki i przepisy na lecznicze mikstury Co na wymioty u dziecka? Domowe sposoby i leczenie Proszę — oto recepta na antybiotyk! Tego właśnie chcą rodzice dla dziecka? Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Polio: szczepienie wg kalendarza szczepień
Zanim wprowadzono szczepienie przeciw polio, rocznie w Polsce chorowało na nie ok. 3 tysięcy dzieci, a w czasie epidemii – ponad 20 tysięcy. U części z nich wirus polio wywołał trwałe porażenia mięśni. Dzięki obowiązkowym szczepieniom na polio, polskie dzieci nie są już narażone na takie powikłania.
Szczepienie na polio nadal jest potrzebne, mimo że ostatni przypadek choroby odnotowano w Polsce w latach 80. Po ospie prawdziwej polio może być drugą chorobą na świecie, która dzięki szczepieniom ochronnym zostanie całkowicie wyeliminowana. Wieloletni program szczepień pozwolił zlikwidować polio w naszym kraju. Jednak dopóki choroba występuje w Azji i Afryce, ciągle istnieje ryzyko, że zostanie przeniesiona do Europy i Polski, a wtedy dzieci niezaszczepione mogą zachorować. Gdyby do tego doszło, część z nich może zostać kalekami na całe życie. Spis treści: Polio - szczepienie i rodzaje szczepionek Szczepienie przeciw polio Polio – kalendarz szczepień NOP po szczepionkach przeciw polio Polio – historia szczepienia Choroba polio w Polsce Co to jest polio? Objawy polio Polio – szczepienie i dostępne szczepionki Szczepienie przeciw polio jest obowiązkowe i odbywa się zgodnie z kalendarzem szczepień. W Polsce dostępne są dwa typy szczepionek przeciw polio: szczepionka inaktywowana (IPV) – zawiera trzy typy zabitych szczepów poliowirusów, podawana domięśniowo. szczepionka żywa (OPV) – zawierająca trzy typy atenuowanych szczepów wirusów polio, podawana doustnie. Obie szczepionki powodują produkcję przeciwciał, które zapobiegają przedostaniu się wirusów do ośrodkowego układu nerwowego i wywołaniu porażenia. Szczepionka OPV powoduje tzw. odporność jelitową, czyli stymulację do produkcji przeciwciał w nabłonku jelit, lepiej zapobiega przenoszeniu się wirusa pomiędzy ludźmi, lecz budzi sporo kontrowersji, dlatego obecnie szczepienie na polio przeprowadzane jest preparatem IPV. Szczepienie przeciw polio Od 2016 r. wszystkie dzieci w Polsce dostają bezpłatnie inaktywowaną szczepionkę przeciw polio — (IPV), „zabitą’’. Nie dostają już szczepionki żywej (OPV), ponieważ zawierała żywe, osłabione wirusy, wywołujące w rzadkich przypadkach (1 na 2-4 mln dawek) porażenia u osoby szczepionej lub osoby z jej otoczenia (o osłabionej odporności lub niezaszczepionej). W Polsce w latach 2000-2013 wystąpiło 12 takich zachorowań: niedowłady mięśni po kilku tygodniach ustąpiły u wszystkich dzieci. Polio – kalendarz szczepień Zgodnie z kalendarzem szczepień obowiązkowych, szczepionka polio domięśniowa (IPV) podawana jest 4 razy: 3-4. miesiącu życia, 5-6. miesiącu życia, 16-18. miesiącu życia, 6. roku życia. Przyjęcie szczepienia na polio zgodnie z takim schematem daje odporność na całe życie. Możliwe NOP po szczepieniu przeciw polio Po szczepieniu preparatem IPV (zabita) bardzo rzadko występują objawy miejscowe: ból, zaczerwienienie, stwardnienie, obrzęk w miejscu ukłucia. Rzadko mogą wystąpić inne powikłania po szczepionce na polio: bóle głowy, wymioty, biegunka. Szybko ustępują. Przeciwwskazaniem do szczepień szczepionką IPV jest wystąpienie reakcji nadwrażliwości po poprzednim szczepieniu. Polio – historia szczepienia Powszechne szczepienia na polio rozpoczęły się w Polsce pod koniec lat 50. ubiegłego wieku. Stosowano wówczas szczepionkę inaktywowaną Salka (IPV). W roku 1959 zaczęto dodatkowo podawać szczepionkę Koprowskiego, żywą (OPV) typ 3-FOX. W 1960 roku wystąpiły zakażenia polio wywołane żywym wirusem identycznym z podawanym w doustnej szczepionce typu 3-FOX. Chorowały osoby nieszczepione, które miały kontakt z osobami zaszczepionymi żywą szczepionką. W 1961 roku wycofano więc z użytku szczepionkę polio typu 3 i wprowadzono dodatkowe szczepienia żywą szczepionką Sabina typ 2-P712. W 1967 roku zrezygnowano ze szczepionki IPV. W 1968 roku wrócono do szczepionki OPV typu 3. Zaobserwowano wtedy istotny wzrost zachorowań – na polio zachorowały 464 osoby, 17 z nich zmarło. 341 przypadków było spowodowanych wirusem typu 3. W latach 1979-1998 zanotowano w Polsce 35 przypadków ostrych porażeń związanych polio. Chorowały przede wszystkim dzieci niezaszczepione z powodu przeciwwskazań lub szczepione na polio niezgodnie z kalendarzem szczepień. W 2000 roku ponownie do doszczepiania zaczęto stosować szczepionkę IPV. Do 2016 roku wszystkie dzieci w ramach szczepienia obowiązkowego otrzymywały tzw. żywą szczepionkę na polio – OPV, która zawierała żywe wirusy. Była ona podawana doustnie. Obecnie otrzymują szczepionkę atenuowaną – IPV, podawaną domięśniowo. Jest bezpieczniejsza i powoduje mniej powikłań. Choroba polio w Polsce Do najlepiej opisanej epidemii polio doszło w latach 50.-60. ubiegłego wieku. Dotknęła Europę i Stany Zjednoczone. Na szczęście ok. 95 proc. zachorowań przebiegło bez powikłań. Te pojawiły się w przypadku 1-2 proc. chorych. Jeśli chodzi o Polskę, to szacuje się, że w naszym kraju na polio zachorowało wtedy 20-25 tysięcy osób. W ostrej fazie choroby pojawiały się porażenia mięśni, następnie trwał długi okres rehabilitacji – w tym czasie pacjenci odzyskiwali sprawność lub znacznie ją odzyskiwali. Niestety w latach 80., po 20-40 latach od zachorowania pierwotnego u części osób pojawiły się nowe objawy, które zostały nazwane zespołem post-polio. Zapadło na niego 25-85 proc. ludzi, którzy wcześniej przechodzili porażenną postać polio. Lekarze podejrzewają, że jest to wynik uszkodzenia lub przeciążenia przerośniętych w wyniku choroby motoneuronów (neuronów ruchowych). Do dzisiaj żyją w Polsce ludzie, którzy w dzieciństwie przeszli porażenną postać polio. Część z nich doświadcza zespołu post-polio. Co to jest polio? Poliomyelitis (inaczej: polio, nagminne porażenie dziecięce, choroba Heinego-Medina) to ostra choroba zakaźna wywoływana przez poliowirusy. Zakażenie najczęściej szerzy się drogą pokarmową przez przedmioty i środki spożywcze zakażone wydzielinami z gardła lub kałem oraz drogą kropelkową. Wirusy namnażają się w jelitach i przedostają się do krwi. Jeśli dostaną się do ośrodkowego układu nerwowego, mogą wywoływać uszkodzenie nerwów i częściowe lub całkowite porażenie mięśni. Są trzy typy wirusów polio. Zachorowanie spowodowane przez jeden nie chroni przed pozostałymi typami; Typ 1 – najczęściej wywołujący epidemie i będący przyczyną ciężkich postaci porażennych. Typ 2 – jest najłatwiejszy do eradykacji (prawdopodobnie już wyeliminowany – ostatni raz wyizolowany w 1999) i uznawany za endemiczny (występujący tylko w niektórych rejonach świata). Typ 3 – najprawdopodobniej zostanie wyeliminowany jako ostatni. Polio zostało pierwszy raz opisane w latach 1849-1890 przez dwóch lekarzy, Niemca i Szweda, od których nazwisk pochodzi potoczna nazwa choroby wywołanej wirusami poliomyelitis – choroba Heinego-Medina. Prawidłowa nazwa to poliomyelitis anterior acuta, czyli zapalenie rogów przednich rdzenia kręgowego. Objawy choroby Heinego-Medina (polio) Typowe objawy polio to: bóle głowy, uczucie ogólnego rozbicia, biegunka, uczucie sztywności karku i pleców, podwyższona temperatura. Najgroźniejszym objawem jest porażenie mięśni – rąk, nóg, ale także porażenie mięśni oddechowych. Mogą przeminąć, ale mogą też mieć charakter trwały. Porażenia mięśni oddechowych mogą prowadzić do zgonu. Zobacz też: Szczepionka: monowalentna, poliwalentna, skojarzona – co znaczą te określenia? Polio wraca! Wszystko przez brak szczepień! Dziewczynka dostała paraliżu na skutek wirusa polio. Nie była szczepiona Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Szczepionka przeciw Hib: przed czym chroni i kiedy podaje się ją dziecku
Szczepionka przeciw Hib podawana jest niemowlętom od 6. tygodnia do 6. miesiąca życia oraz dzieciom w 16-18. miesiącu życia. Chroni przed bakterią Haemophilus influenzae typu B, która odpowiada za wiele poważnych chorób, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, sepsa, zapalenie płuc. Szczepionka znajduje się w kalendarzu szczepień obowiązkowych.
Szczepionka przeciw Hib zgodnie z kalendarzem szczepień podawana jest dzieciom w wieku 2-6 miesięcy (3 dawki) oraz w 16. miesiącu życia (4. dawka). Szczepionka działa przeciwko pałeczce hemofilnej typu b (Haemophilus influenzae typu B) – bakterii, która jest przyczyną chorób o ciężkim przebiegu. Patogen zwykle atakuje dzieci do 5. roku życia, dlatego że bakteryjna otoczka jest słabo rozpoznawana przez niedojrzały układ odporności dziecka. Najskuteczniejszą metodą zapobiegania chorobom wywołanym przez Hib jest podanie szczepionki. Spis treści: Szczepionka Hib – na co uodparnia? Jakie są rodzaje szczepionki przeciw Hib? Kiedy zaszczepić dziecko przeciw zakażeniom Hib? Skutki uboczne po szczepieniu przeciw Hib Szczepionka Hib – na co uodparnia? Szczepionka Hib chroni przed chorobami, które może wywołać pałeczka hemofilna typu b. Podając ją dziecku, zapobiegamy takim chorobom, jak: zapalenie opon mózgowo‑rdzeniowych (śmiertelność – 5 proc.; trwałe, poważne ubytki neurologiczne – 25 proc., z czego w 6 proc. następuje trwała utrata słuchu) sepsa – uogólnione zakażenie z ciężkimi objawami ze strony wielu narządów, zapalenie nagłośni (może prowadzić do niedrożności dróg oddechowych i uduszenia się dziecka) zapalenie płuc zapalenia dróg oddechowych (np. oskrzeli, zatok) zapalenie ucha środkowego zapalenie skóry i tkanki podskórnej zapalenie stawów zapalenie osierdzia zapalenie szpiku kostnego. Szczepionka przeciw Hib: rodzaje Szczepionki przeciw zakażeniom Hib (Haemophilus influenzae) dostępne w Polsce to: Szczepionki monowalentne, zawierające wyłącznie składnik chroniący przeciw Hib: szczepionka Act-HIB szczepionka Hiberix. Szczepionki skojarzone: zawierają składnik, który chroni przeciw Hib oraz dodatkowo składniki uodporniające jednocześnie przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (składnik bezkomórkowy), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, poliomyelitis (IPV), tj. szczepionki DTaP+HBV+IPV+Hib: szczepionka INFANRIX -IPV + Hib, szczepionka PENTAXIM, szczepionka INFANRIX Hexa, szczepionka HEXACIMA. Szczepionki monowalentne są bezpłatne w ramach programu szczepień ochronnych. Natomiast szczepionki skojarzone, które zawierają komponent Hib, są płatne. Cena szczepionki 6w1 w zależności od apteki wynosi od 160 zł do 200 zł, natomiast szczepionka 5w1 to koszt to ok. 120-165 zł za jedną dawkę. Kiedy zaszczepić dziecko przeciw zakażeniom Hib? W Polsce szczepienie przeciw haemophilus influenzae typu b jest szczepieniem z obowiązkowego kalendarza szczepień. Szczepione powinny być niemowlęta od 6. tygodnia do 6. miesiąca życia – co 6-8 tygodni (podaje się trzy dawki). W 2. roku życia (16-18. miesiąc życia) podaje się dawkę przypominającą. Od czasu wprowadzenia w 2007 r. tych szczepień, ciężkie zakażenia Hib są rzadkością w Polsce. Szczepionka może być podawana razem z innymi szczepionkami, ale w osobne miejsca lub w jednym wstrzyknięciu w postaci skojarzonej (5w1 lub 6w1). Szczepionka podawana jest domięśniowo, w okolicę przednio-boczną uda. Jeśli z różnych powodów szczepienie nie zostało rozpoczęte w pierwszym półroczu życia, dzieciom od 6. do 12. miesiąca życia zaleca się 2 dawki szczepienia podstawowego między 6. a 12. miesiącem życia plus dawkę przypominającą w 2. roku życia. Skutki uboczne po szczepieniu przeciw Hib Przeciw Hib nie można szczepić dzieci z infekcją, przede wszystkim w ostrej fazie chorób gorączkowych. Niepożądane odczyny poszczepienne występują jednak rzadko. Są to przede wszystkim odczyny miejscowe (ból, zaczerwienienie w miejscu ukłucia). Bardzo rzadko pojawiają się po szczepionce Hib powikłania w postaci odczynów ogólnych (które zwykle ustępują w ciągu 24 godzin), takich jak: złe samopoczucie, płacz dziecka, rozdrażnienie, gorączka. Uwaga: Jeśli podaje się szczepionkę skojarzoną przeciw Hib, mogą pojawić się niepożądane odczyny poszczepienne po innych składnikach tej szczepionki (głównie po składniku krztuścowym). Zobacz także: Szczepionka monowalentna, poliwalentna, skojarzona: co znaczą te określenia? Dwie szczepionki, które uratowały 1,5 miliona dzieci na świecie Szczepienia przeciwko rotawirusom: czy są skuteczne, kiedy podaje się je dzieciom? Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Kleszczowe zapalenie mózgu: jakie są objawy i kiedy podać szczepionkę
Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) to jedna z chorób wywoływanych przez kleszcze. Jak na razie jedyna, przed którą można się zaszczepić. Objawy choroby często przypominają grypę lub przeziębienie. Zarazić dziecko może nawet niemal niewidoczna larwa kleszcza.
Źródłem zakażenia kleszczowym zapaleniem mózgu nie musi być dorosły kleszcz, zakaża też nimfa lub maleńka larwa kleszcza. Co roku w Polsce na kleszczowe zapalenie mózgu choruje od 50 do 250 osób, najwięcej w rejonach północno-wschodniej Polski. Wśród zarażonych są zarówno dzieci, jak i dorośli. Najlepszym sposobem zapobiegania chorobie jest szczepienie. Spis treści: Kleszczowe zapalenie mózgu – objawy Powikłania kleszczowego zapalenia mózgu Kleszczowe zapalenie mózgu – szczepionka Kleszczowe zapalenie mózgu – cena szczepionki Kleszczowe zapalenie mózgu a borelioza Kleszczowe zapalenie mózgu – objawy Kleszczowe zapalenie mózgu nie zawsze ma ciężki przebieg – to, dlaczego niektórzy mali i duzi pacjenci nie mają objawów mimo zakażenia, a inni przechodzą KZM ciężko lub nawet umierają, nadal jest zagadką dla naukowców. Choroba wylęga się w ciągu 7-14 dni od czasu, gdy dziecko ugryzie kleszcz. Pierwotne zakażenie zwykle przebiega bezobjawowo lub objawy przypominają grypę (gorączka, bóle głowy, mięśni, katar, kaszel, nudności, wymioty). Jeśli nie dochodzi do zajęcia układu nerwowego, dziecko zdrowieje. Gdy wirusy przedostaną się do układu nerwowego, po kilku dniach rozwija się druga faza choroby. Dziecko może wtedy mieć: wysoką gorączkę (ok. 40 st. C), silne bóle głowy, światłowstręt, oczopląs, drgawki, podwójne widzenie, niedosłuch, spadek ciśnienia krwi, zaburzenia i utratę świadomości, sztywność karku. W przebiegu kleszczowego zapalenia mózgu może dojść do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenia mózgu. Powikłania kleszczowego zapalenia mózgu Skutkami kleszczowego zapalenia mózgu mogą być: trwałe niedowłady i objawy neurologiczne, uszkodzenie nerwów, uszkodzenie słuchu, nadmierna drażliwość, agresja wobec otoczenia, drżenie rąk, upośledzenie ruchów rąk. U 1 procenta chorych kleszczowe zapaleniem mózgu kończy się śmiercią. Jedyną skuteczną ochroną przed zachorowaniem jest szczepionka. Kleszczowe zapalenie mózgu – szczepionka W Polsce dostępne są dwie szczepionki przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu o prawie takich samych właściwościach. Obydwie zawierają wirusy inaktywowane (zabite). Trzeba przy tym pamiętać, że szczepienie to jest szczepieniem zalecanym, a nie obowiązkowym, w związku z tym jest płatne. Aby uzyskać pełną ochronę i ją podtrzymywać, należy podać 3 dawki w szczepieniu podstawowym, a następnie dawkę przypominającą podawać co 3-5 lat. Można szczepić dzieci już od 2. roku życia. Uwaga! Przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu nie powinno się szczepić dzieci uczulonych na białko kurze, u których wystąpiła ostra reakcja po szczepieniu innymi szczepionkami. U osób uczulonych na białko kurze i formalinę istnieje ryzyko poważnych problemów, nawet wstrząsu anafilaktycznego. Kleszczowe zapalenie mózgu: cena szczepionki Cena szczepionki na kleszczowe zapalenie mózgu to ok. 90-130 zł za jedną dawkę. Szczepienie podstawowe (3 dawki), dające pełną ochronę kosztuje zatem ok. 300 zł. Przed podaniem szczepionki niezbędna jest kwalifikacja wykonywana przez lekarza (w prywatnej służbie zdrowia może ona wiązać się z dodatkowymi kosztami). Kleszczowe zapalenie mózgu a borelioza Początkowe objawy obu chorób mogą być podobne. Jeżeli kleszcz przekazał bakterię powodującą boreliozę, to po około 2 tygodniach w miejscu ukłucia pojawi się czerwona plamka. Nie będzie swędzieć ani boleć, tylko się powiększać, stąd jej nazwa: rumień wędrujący. W przypadku zakażenia kleszczowym zapaleniem mózgu taki objaw nie występuje. Niestety, rumień nie zawsze pojawia się u osób zakażonych boreliozą. U niektórych początki choroby mogą być niezauważone lub przypominać grypę. Dziecko może się źle czuć, skarżyć się na ból głowy. Jeśli maluch nie będzie leczony, istnieje ryzyko pojawienia się kolejnych objawów boreliozy: bólów mięśni, stawów, porażenia nerwu twarzowego (po jednej stronie maluch nie domyka powieki, opada mu kącik ust). Zobacz także: Ślad po kleszczu – kiedy iść do lekarza Naturalne sposoby odstraszania kleszczy Jak wyjąć kleszcza dziecku i dorosłemu Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Szczepienie na różyczkę - kiedy i dlaczego warto szczepić dzieci
Szczepienie na różyczkę sprawia, że liczba zachorowań na tę chorobę spada. Najczęściej na różyczkę chorują dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, ale chorować mogą także osoby dorosłe.
Szczepienie na różyczkę jest obecnie obowiązkowe dla dzieci. Pierwszą dawkę podaje się w 13-15. miesiącu życia, natomiast drugą w 6. roku życia. U dziecka różyczka może powodować poważne powikłania, np. zapalenie mózgu. Różyczka najbardziej niebezpieczna jest, gdy zachoruje kobieta w ciąży. Może to prowadzić do poważnych i nieodwracalnych wad wrodzonych u dziecka, dlatego tak ważne jest szczepienie dzieci już w dzieciństwie, by w przyszłości nie doszło do komplikacji u ciężarnych. Spis treści: Szczepienie na różyczkę - dostępne szczepionki Szczepienie na różyczkę - w jakim wieku? Szczepienie na różyczkę - przeciwwskazania Niepożądane odczyny poszczepienne po szczepionce przeciw różyczce Co to jest różyczka? Jakie są objawy różyczki? Różyczka - możliwe powikłania Szczepienie na różyczkę - dostępne szczepionki Wszystkie dostępne w Polsce szczepionki przeciw różyczce zawierają żywy, atenuowany (osłabiony) szczep wirusa. Nie ma dostępnych szczepionek jednoskładnikowych przeciw różyczce - dzieci w Polsce szczepione są skojarzonymi szczepionkami przeciwko różyczce, odrze i śwince (szczepionka MMR). Szczepienie na różyczkę - w jakim wieku? Zgodnie z obowiązującym w Polsce kalendarzem szczepień, szczepienie przeciw różyczce, odrze, śwince jest szczepieniem obowiązkowym. Zgodnie z kalendarzem szczepień, MMR szczepione są dzieci w 13-15. miesiącu życia, a następnie w 6. roku życia otrzymują dawkę przypominającą. Szczepienie na różyczkę - przeciwwskazania Nie powinno się szczepić przeciw różyczce dzieci, które są uczulone na którykolwiek ze składników szczepionki, w tym neomycynę. Przeciwwskazaniem do szczepienia jest też: reakcja nadwrażliwości po wcześniejszym szczepieniu, przyjmowanie leków zmniejszających aktywność układu odpornościowego, choroby krwi lub nowotwory, niedobory odporności w następstwie choroby lub leczenia. Czasowo przeciwwskazaniem do szczepienia przeciw różyczce są ostre choroby infekcyjne i zaostrzenia chorób przewlekłych. Niepożądane odczyny poszczepienne po szczepionce przeciw różyczce Nie ma osobnej szczepionki przeciw różyczce, podaje się szczepionkę przeciw odrze, śwince i różyczce, dlatego jeśli występują powikłania, to trudno jednoznacznie stwierdzić, po której ze składników szczepionki skojarzonej. Po podaniu szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce mogą pojawić się miejscowe odczyny poszczepienne (zwykle przemijające, utrzymujące się 1-2 dni). Jest to zaczerwienienie, bolesność i obrzęk w miejscu ukłucia. Mogą pojawić się: stan podgorączkowy lub niewysoka gorączka (w 6-12 dniu po szczepieniu, utrzymuje około 2 dni), nietypowy płacz, wysypka na skórze (zwykle w 6-12 dniu po szczepieniu), łagodne powiększenie węzłów chłonnych, obrzęk ślinianki przyusznej, bóle i zapalenie stawów, wybroczyny na skórze (do 2 miesięcy po szczepieniu, zwykle ustępują bez śladu po 2-3 tygodniach), zapalenie mięśni polineuropatia. Co to jest różyczka? Różyczka to zakaźna choroba wirusowa. Do zakażenia najczęściej dochodzi przez bezpośredni kontakt z chorą osobą oraz przez łożysko (płód od matki) w przypadku różyczki wrodzonej. Okres wylęgania zakażenia wynosi 2–3 tygodnie, ale różyczka jest zakaźna już na 7 dni przed pojawieniem się objawów (a potem przez około 5 dni po ich wystąpieniu). Najczęściej na różyczkę chorują dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, jednak mogą chorować też dorośli. Najbardziej niebezpieczne jest zachorowanie na różyczkę dla kobiety w ciąży (do 12. tygodnia). Może dojść do poronienia lub wielonarządowych uszkodzeń płodu. Jakie są objawy różyczki? Początkowo objawy różyczki u dzieci przypominają objawy typowej infekcji dróg oddechowych: katar u dziecka, kaszel, zaczerwienione gardło, podwyższona temperatura. Pojawia się też silne powiększenie węzłów chłonnych za uszami i na potylicy. Po kilku dniach pojawia się charakterystyczna dla różyczki wysypka – początkowo występuje na twarzy, jednak już w ciągu doby obejmuje całe ciało. Wysypka utrzymuje się do 3 dni, a następnie znika, nie pozostawiając śladów. U nastolatków i dorosłych częściej występują niecharakterystyczne objawy różyczki, takie jak: bóle głowy, nóg, rąk, gorączka, zapalenie spojówek. Różyczka - możliwe powikłania Najczęstsze powikłania różyczki to zapalenie spojówek, bóle mięśni i stawów (częściej u młodzieży i dorosłych). Bardzo rzadko zdarzają się poważne powikłania takie jak małopłytkowość, zapalenie mózgu. Najpoważniejsze powikłania różyczki są w przypadku zachorowania na różyczkę kobiety w ciąży: wady wrodzone dziecka, nawet poronienia i śmierć dziecka. Najniebezpieczniejsze są zakażenia w pierwszych 12 tygodniach ciąży, dlatego tak ważne jest zaszczepienie na różyczkę przed zajściem w ciążę - to właśnie z tego powodu wprowadzono do obowiązkowego kalendarza szczepień to szczepienie. Zobacz także: Objawy różyczki: nie zawsze jest wysypka! Jak sprawdzić, czy chorowało się na różyczkę? Szczepionka MMR: kiedy się ją podaje, NOP, bezpieczeństwo Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Szczepienie przeciw HPV: dostępne szczepionki, skuteczność, cena
Szczepienie przeciw HPV chroni m.in. przed rakiem szyjki macicy. Szczepionka przeciw wirusowi HPV jest zalecana nie tylko dla dziewczynek, ale i dla chłopców, bo zapobiega zarażeniu wirusem brodawczaka ludzkiego, co chroni mężczyzn m.in. przed rakiem odbytu, a ich partnerki przed zarażeniem się podczas stosunku.
Szczepienie przeciw HPV zapobiega zakażeniu wirusem brodawczaka ludzkiego, który przenosi się najczęściej drogą płciową. Udowodniono, że wirus HPV może przyczyniać się do rozwoju raka szyjki macicy u kobiet, dlatego szczepienie to zaleca się najczęściej dziewczynkom. Mężczyźni też mogą zarazić się HPV, a konsekwencje mogą być groźne nie tylko dla nich, ale i dla zdrowia ich partnerek. Niezwykle istotne jest, aby szczepionka została podana u młodych dzieci, jeszcze przed rozpoczęciem inicjacji seksualnej. Spis treści: Szczepienie przeciw HPV Szczepienie przeciw HPV - rodzaje szczepionek Rak szyjki macicy: dla kogo szczepionka? HPV: kiedy podaje się szczepionkę? Jak wygląda szczepienie na raka szyjki macicy? Szczepionka HPV: jak długo działa? Szczepienie przeciw HPV: przeciwwskazania Szczepienie przeciw HPV - niepożądane odczyny poszczepienne Cena szczepionki przeciw HPV Przed czym chroni szczepienie przeciw HPV? HPV to wirus brodawczaka ludzkiego. Dzięki szczepieniom przeciw wirusowi HPV można w dużej mierze zapobiec rozwojowi raka szyjki macicy, który jest drugim pod względem zapadalności nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce, późno rozpoznawanym i źle rokującym. Szczepienie przeciw HPV chroni przed: nowotworami narządów płciowych (szyjki macicy, sromu, pochwy) nowotworami odbytu stanem przedrakowym szyjki macicy brodawkami narządów płciowych (kłykcinami kończystymi). Ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy po całym cyklu szczepienia jest mniejsze o 70 proc., ryzyko rozwoju brodawek narządów płciowych o 90 proc. Uwaga! Szczepionka nie zastępuje badań profilaktycznych ani nie chroni przed innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. Szczepienie przeciw HPV - rodzaje szczepionek W Polsce dostępne są trzy szczepionki przeciw HPV: szczepionka dwuwalentna przeciw typom HPV-16 i HPV-18. Można nią szczepić kobiety oraz dziewczynki powyżej 9 lat (zalecany wiek 11-12 lat). szczepionka czterowalentna przeciw typom HPV 16, HPV-18, HPV-6 i HPV-11. Można nią szczepić kobiety i dziewczynki powyżej 9 lat (zalecany wiek 11-12 lat) oraz mężczyzn i chłopców powyżej 9 lat (zalecany wiek 11-12 lat). szczepionka dziewięciowalentna przeciw typom HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 oraz HPV 6 i 11. Można nią szczepić kobiety oraz dziewczynki powyżej 9 lat (zalecany wiek 11-12 lat) oraz mężczyzn i chłopców powyżej 9 lat (zalecany wiek 11-12 lat). Rak szyjki macicy: dla kogo szczepionka? Szczepionka znajduje się w kalendarzu szczepień zalecanych dla dziewczynek i chłopców wieku 11-12 lat. Można ją też stosować w pierwszych latach po rozpoczęciu życia seksualnego, jednak uważa się, że najlepszym momentem na podanie szczepionki HPV jest wiek ok.12 lat, przed rozpoczęciem współżycia. Szczepionka nie służy do leczenia zmian wywołanych zakażeniem HPV, które już istnieją w momencie szczepienia. HPV kiedy podaje się szczepionkę? Szczepienia są zalecane: dziewczynkom w wieku 11-12 lat dziewczętom w wieku 13-26 lat, które nie zostały wcześniej zaszczepione chłopcom w wieku 11-12 lat. Jak wygląda szczepienie na raka szyjki macicy? Szczepienie polega na wykonaniu domięśniowego zastrzyku. W przypadku szczepionki dwuwalentnej cykl szczepień składa się z 3 dawek (druga dawka po miesiącu od pierwszej, trzecia – po pół roku). W przypadku szczepionki czterowalentnej także konieczne są trzy dawki (druga 2 miesiące po pierwszej, trzecia – po pół roku). Schemat szczepień w przypadku szczepionki dziewięciowalentnej jest taki sam jak w przypadku czterowalentnej. Szczepionka HPV - jak długo działa? Realne obserwacje długofalowej odporności nadal są badane. Dotychczasowe badania wykazały, że u 98% zaszczepionych nastolatek i młodych kobiet (w wieku 15-25 lat) obecne były przeciwciała HPV-16 i HPV-18 w okresie ponad 7 lat po podaniu szczepionki dwuwalentnej (cały cykl). Stężenie to utrzymywało się nadal na wysokim poziomie, aż do 11 razy wyższym niż po naturalnym zakażeniu wirusem. Na podstawie analiz z zastosowaniem modelu matematycznego określa się, że podobnie wysokie stężenie przeciwciał może utrzymać się nawet 50 lat. Obecnie nie ma więc wskazań do podawania dawek przypominających. Szczepienie przeciw HPV - kto nie powinien się szczepić? Osoby, które nie powinny być szczepione przeciw HPV, to: dziewczynki poniżej 9 lat osoby z uczuleniem na którykolwiek ze składników szczepionki osoby w trakcie infekcji z wysoką gorączką kobiety w ciąży. Decyzję o zaszczepieniu zawsze należy podejmować po rozmowie z lekarzem. Szczepienie przeciw HPV - niepożądane odczyny poszczepienne Jak po każdej szczepionce, także po szczepionce przeciw HPV mogą wystąpić niepożądane odczyny poszczepienne (NOP). Po szczepionce przeciw HPV zwykle są to odczyny miejscowe (ból, zaczerwienienie, obrzęk, świąd). Jeśli chodzi o odczyny ogólne, to najczęściej występują: zmęczenie, ból głowy i mięśni. Rzadziej występowały: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, świąd skóry, wysypka, pokrzywka, zawroty głowy. Objawy są krótkotrwałe i zwykle mijają po 2-3 dniach. Agencje Bezpieczeństwa Leków - amerykańska i europejska: FDA i EMEA – wydały opinię o bezpieczeństwie szczepionek przeciw HPV. HPV szczepionka - cena Szczepienie przeciw HPV jest odpłatne. Pojedyncza dawka szczepionki kosztuje ok. 390-500 zł, a zastrzyk trzeba podać trzykrotnie. Niektóre samorządy w ramach programów promocji zdrowia i profilaktyki zdrowotne finansują szczepienia przeciw HPV. Ich listę możesz sprawdzić na tej mapie. Zobacz też: Najnowszy raport na temat bezpieczeństwa szczepionek przeciw HPV Po co szczepić chłopców przeciw wirusowi HPV? Przecież nie mają macicy! Szczepienia przeciw HPV znajdą się w kalendarzu szczepień obowiązkowych Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Odra: szczepienie (kiedy i dlaczego warto zaszczepić dziecko)
Według kalendarza szczepień 1. dawkę szczepionki przeciw odrze podaje się dzieciom w 13-15. miesiącu życia. Szczepienie przeciwko odrze jest obowiązkowe i bezpłatne. Ma postać szczepionki skojarzonej przeciw odrze, śwince i różyczce (MMR).
Pierwsze szczepienie przeciw odrze wykonuje się w 13-15. miesiącu życia dziecka, a następnie - zgodnie z kalendarzem szczepień - w 6. roku życia dziecko otrzymuje dawkę przypominającą. Szczepienie na odrę jest obowiązkowe i podawane w szczepionce skojarzonej MMR, która chroni jednocześnie przed odrą, świnką i różyczką. Spis treści: Odra: szczepienie – kiedy podaje się szczepionkę Odra – szczepionki dostępne w Polsce Odra szczepienie – odczyny poszczepienne Dlaczego warto szczepić dziecko przeciwko odrze Jak rozpoznać odrę u dziecka (objawy) Odra: szczepienie – kiedy podaje się szczepionkę Szczepienie przeciw odrze jest bezpłatne i ujęte w obowiązkowym kalendarzu szczepień. Na odrę szczepi się dzieci w 13-15. miesiącu życia oraz dawką przypominającą w 6. roku życia. Na odrę nie powinny być szczepione dzieci silnie uczulone na białko jaja kurzego lub żelatynę, uczulone na neomycynę, które zareagowały nadwrażliwością po wcześniejszym szczepieniu. Przeciwwskazaniem są też choroby hematologiczne (białaczki, chłoniaki), niedobory odporności. Odra – szczepionki dostępne w Polsce W Polsce nie ma szczepionki, która chroni tylko przed odrą. Są dostępne szczepionki skojarzone (chroniące przed więcej niż 1 chorobą), zawierające żywe, atenuowane (niezdolne do wywołania choroby) wirusy odry, świnki i różyczki (MMR) lub odry, świnki, różyczki i ospy wietrznej (MMR-V). Skuteczność obu szczepionek jest bardzo duża: ponad 95 proc. zaszczepionych dzieci jest chronionych przed zachorowaniem na odrę. Odra szczepienie – odczyny poszczepienne Po szczepionce przeciw odrze, śwince i różyczce mogą wystąpić miejscowe niepożądane odczyny poszczepienne, takie jak zaczerwienienie, ból, obrzęk, uczucie palenie lub kłucia w miejscu podania szczepionki. Mogą też pojawić się odczyny ogólne: stan podgorączkowy lub niewysoka gorączka (pojawia się zazwyczaj w 6-12 dniu po szczepieniu), nietypowy płacz, wysypka na skórze (zwykle w 6-12 dniu po szczepieniu i utrzymuje około 2 dni), łagodne powiększenie węzłów chłonnych, obrzęk ślinianki przyusznej. Bardzo rzadko mogą wystąpić też: reakcje alergiczne, drgawki (zwykle po podaniu pierwszej dawki), wybroczyny na skórze (do 2 miesięcy po szczepieniu, zwykle po 2-3 tygodniach ustępują bez śladu), łagodne zapalenie mózgu. Dlaczego warto szczepić dziecko przeciwko odrze Odra jest bardzo zaraźliwą chorobą zakaźną, wywołaną przez wirusy. Zakażenie szerzy się głównie drogą kropelkową. Wirusy odry dostają się do organizmu przez usta lub nos oraz przez spojówki. Namnażają się w śluzówkach, a potem przedostają do innych organów, tj.: skóry, nerek, żołądka, jelit, wątroby. 1 osoba na tysiąc umiera w przebiegu odry, co 4 wymaga leczenia szpitalnego. Przebieg odry jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci do 5. roku życia, dorosłych powyżej 20. roku życia oraz osób z zaburzeniami odporności. Powikłania po odrze występują u ok. 30 proc. chorych. Częste powikłania odry to: zapalenie ucha środkowego (u 1 na 15 osób) - prowadzi do utraty słuchu zapalenie płuc (u 1 na 30 osób) biegunka. W wyniku zachorowania na odrę mogą pojawić się także: ostre zapalenie mózgu, które prowadzi do obrzęku mózgu małopłytkowość zaburzenia wzroku, prowadzące do ślepoty zapalenie krtani zapalenie tchawicy zapalenie wątroby zapalenie wyrostka robaczkowego zapalenie jelita grubego zapalenie mięśnia sercowego podostre stwardniające zapalenie mózgu (SSPE) - pojawia się kilka lat po zachorowaniu na odrę. Jak rozpoznać odrę u dziecka (objawy) W pierwszym okresie choroby występują objawy ogólne, podobne do tych, które obserwuje się przy typowej infekcji. Jest to: złe samopoczucie, gorączka, katar, kaszel, zapalenie spojówek. Gorączka może dochodzić nawet do 41°C. Po 2-4 dniach pojawia się grudkowo-plamista wysypka, najpierw na twarzy i za uszami. Potem rozprzestrzenia się na plecy, brzuch, ręce, nogi. Trwa 3-5 dni. Jeśli odra przebiega bez powikłań, po 2-3 dniach we krwi pojawiają się przeciwciała, które usuwają wirusy z krwi i tkanek. Dziecko powoli zdrowieje. Czytaj też: Szczepionka MMR jest bezpieczna – kolejne dowody Odra – objawy i fazy choroby Szczepionka poliwalentna, skojarzona, żywa, zabita – zobacz, co to znaczy Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
WZW A: objawy i przebieg żółtaczki typu A u dzieci, dostępne szczepionki
WZW A to wirusowe zapalenie wątroby typu A wywoływane przez wirusa przenoszonego drogą pokarmową. U dzieci poniżej szóstego roku życia występują najczęściej zakażenia bezobjawowe lub skąpo objawowe.
WZW A, zwane też żółtaczką typu A lub pokarmową, może przydarzyć się każdemu – dziecku i osobie dorosłej. W ciągu ostatnich lat w Polsce wzrasta liczba osób zakażonych wirusowym zapaleniem wątroby typu A, którego przyczyną jest wirus HAV (Hepatitis A Virus). Do zakażenia może dojść podczas bezpośredniego kontaktu z osobą zakażoną, po wypiciu skażonej wirusem wody, po spożyciu zakażonej żywności. Spis treści: Objawy żółtaczki typu A Żółtaczka typu A – jak można się zarazić Kiedy szczepić dziecko przeciw WZW A WZW A szczepionka – nazwy preparatów NOP po szczepionce przeciw WZW A Objawy żółtaczki typu A Zakażenie WZW A może przebiegać bezobjawowo, z objawami łagodnymi lub cięższymi. U dzieci do 5. roku życia 50-90 proc. zakażeń WZW A przebiega bezobjawowo lub z łagodnymi objawami. Cięższy i dłuższy przebieg WZW A obserwuje się u starszych dzieci, młodzieży i dorosłych. Objawy żółtaczki typu A: osłabienie brak apetytu mdłości wymioty bóle brzucha brak apetytu gorączka ból gardła ciemny mocz odbarwiony stolec zażółcenie i swędzenie skóry. Objawy zakażenia utrzymują się od kilku tygodni do kilku miesięcy. Ryzyko wystąpienia ciężkiego przebiegu WZW A wzrasta z wiekiem chorego. Powikłaniami po zakażeniu może być żółtaczka mechaniczna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby. Żółtaczka typu A – jak można się zarazić WZW A to tzw. choroba brudnych rąk. Zakażeniu wirusem HAV sprzyjają złe warunki sanitarne i brudne ręce. Do zakażenia u dzieci najczęściej dochodzi poprzez: kontakt z osobą zakażoną zjedzenie skażonego pokarmu (np. nieumytych owoców) wypicie skażonego napoju, np. wody. Dzieci w żłobkach i przedszkolach często zapominają o myciu rąk (zwłaszcza po skorzystaniu z toalety), dzielą się jedzeniem, piją ze wspólnych butelek czy szklanek, a to zwiększa ryzyko zakażenia WZW A. Kiedy szczepić dziecko przeciw WZW A Szczepienie przeciw WZW A znajduje się w kalendarzu szczepień zalecanych (płatnych). Szczepić można dziecko, które skończyło 1. rok życia. Szczepienie jest zalecane dzieciom w wieku przedszkolnym, szkolnym i młodzieży, które nie chorowały na WZW A. Szczepionkę podaje się w dwóch dawkach w odstępie 6-12 miesięcy. Po kompletnym szczepieniu nawet 94-100 proc. dzieci nie zachoruje na WZW A. Przeciwwskazaniem do szczepienia jest nadwrażliwość na składniki szczepionki, reakcje alergiczne po podaniu wcześniejszej dawki. Nie powinno się również szczepić dziecka, jeśli jest chore. Ochrona po szczepieniu na WZW A jest długotrwała – prawdopodobnie wystarcza na całe życie. WZW A szczepionka – nazwy preparatów Dostępne w Polsce szczepionki przeciw żółtaczce typu A są preparatami inaktywowanymi (zawierają nieżywy wirus). Szczepionka monowalentna chroni przez WZW typu A, szczepionka skojarzona – przed WZW typu A i WZW typu B. Na polskim rynku dostępne są następujące preparaty na wirusowe zapalenie wątroby, z których tylko jeden nadaje się dla młodszych dzieci: Havrix 720 Junior – inaktywowana szczepionka podawana w zastrzyku, dla dzieci od 1. do 19. roku życia, Avaxim 160 U – inaktywowana szczepionka podawana w zastrzyku, dla dzieci powyżej 16 roku życia i dorosłych, Twinrix Adult – inaktywowana szczepionka skojarzona podawana w zastrzyku, dla osób dla dzieci powyżej 16 roku życia i dorosłych, (chroni przed WZW A i WZW B), Havrix Adult – inaktywowana szczepionka podawana w zastrzyku, dla osób od 19. roku życia. Na WZW B dzieci szczepione są w ramach kalendarza szczepień obowiązkowych – po urodzeniu, w 2. oraz 7. miesiącu życia. NOP po szczepionce przeciw WZW A Podobnie jak po każdej szczepionce, tak i po szczepieniu przeciw WZW typu A mogą wystąpić niepożądane odczyny poszczepienne. Najczęściej są to odczyny miejscowe (zaczerwienienie, obrzęk i bolesność w miejscu podania). U niektórych szczepionych osób mogą wystąpić objawy ogólne, które zwykle mają niewielkie nasilenie (bóle głowy, gorączka, wymioty, nudności). Czytaj też: Czy twoje dziecko ma niepożądane odczyny po szczepieniu? Zalecane szczepienia dla dorosłych Szczepienia zalecane dla dzieci Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Powikłania po śwince: zapalenie mięśnia sercowego, problemy z tarczycą, niepłodność i inne
Powikłania po śwince to między innymi: utrata słuchu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu. Powikłania po śwince u mężczyzn mogą prowadzić nawet do niepłodności. Dlatego właśnie warto zaszczepić dziecko.
Powikłania po śwince mogą być naprawdę groźne, są nimi między innymi: zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, tarczycy. Mogą one nawet prowadzić do niedosłuchu lub trwałej głuchoty. Świnka jest chorobą nieprzewidywalną. Może mieć przebieg łagodny, bezobjawowy. Może jednak też powodować poważne powikłania. Od 2004 roku szczepienie przeciw śwince jest w Polsce obowiązkowe. Od tej pory liczba zachorowań znacznie spadła. Przed wprowadzeniem szczepionek na świnkę chorowało nawet ponad 200 tysięcy dzieci rocznie. Spis treści: Jakie mogą być powikłania świnki? Powikłania po śwince u mężczyzn Co to jest świnka? Jakie są objawy świnki? Jaka szczepionka przeciw śwince? Jakie są przeciwwskazania do szczepienia przeciw śwince? Niepożądane odczyny poszczepienne po szczepionce przeciw śwince Jakie mogą być powikłania świnki? Powikłaniami świnki może być świnkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, zapalenie trzustki. Do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych może dojść u 1 na 10 chorych. Inne powikłania świnki to: zapalenie jądra i najądrza, zapalenie trzustki, zapalenie jajników, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie tarczycy, zapalenie ucha środkowego, zapalenie nerwu słuchowego, które może prowadzić do niedosłuchu lub trwałej głuchoty, zapalenie stawów, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie oka. Nie ma skutecznego leku przeciw śwince. Jedynym sposobem zapobiegania tej chorobie jest szczepienie. Powikłania po śwince u mężczyzn Świnkowe zapalenie jąder jest powikłaniem świnki, dotykającym 20-30 % mężczyzn, którzy chorują w okresie dojrzewania. Konsekwencją świnkowego zapalenia jąder może być zbyt mała liczba plemników w nasieniu lub całkowity ich brak. Aż u 50% chorych mężczyzn dochodzi do zaburzenia funkcji plemników. Stan zapalny obejmuje zazwyczaj jedno jądro, nie musi być to więc jednoznaczne z niepłodnością. Co to jest świnka? Świnka (nagminne zapalenie ślinianek przyusznych) to ostra choroba zakaźna. Jej przyczyną są wirusy świnki. Świnka szerzy się przez bezpośredni kontakt z chorą osobą, drogą kropelkową. Wirus świnki namnaża się w błonach śluzowych i przenosi z krwią do wrażliwych tkanek i narządów. Szczególnie podatne na zakażenie są ślinianki przyuszne, w mniejszym stopniu podżuchwowe i podjęzykowe. Okres wylęgania świnki wynosi 14-24 dni. Okres zakaźności występuje od 7 dni przed pojawieniem się obrzęku ślinianek i utrzymuje się do 9 dni po wystąpieniu tego objawu. Jakie są objawy świnki? Objawy świnki to: złe samopoczucie, gorączka, obrzęk i bolesność jednej lub obu ślinianek przyusznych, obrzęk i bolesność ślinianek podżuchwowych lub podjęzykowych, katar, kaszel, niechęć do jedzenia, trudności w żuciu i połykaniu, uczucie suchości w jamie ustnej. Mogą też pojawić się bóle głowy, nudności, wymioty (sugerują zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych). U chłopców w okresie dojrzewania może pojawić się bolesność jąder. Jaka szczepionka przeciw śwince? Szczepionka przeciw śwince jest szczepionką obowiązkową, bezpłatną. Według obowiązującego kalendarza szczepień dziecko powinno być zaszczepione szczepionką przeciw śwince w 13-15. miesiącu życia. Drugą dawkę powinno się podać dziecku w 6. roku życia (dawka przypominająca). Szczepionka przeciw śwince jest szczepionką skojarzoną: jednocześnie dziecko zostaje zaszczepione przeciw różyczce i odrze (szczepionka MMR). Zawiera żywe, osłabione wirusy świnki. Dostępne szczepionki: M-M-RVaxPRO (MMR= odra + świnka + różyczka) Priorix (MMR= odra + świnka + różyczka) Jakie są przeciwwskazania do szczepienia przeciw śwince? Nie powinno się szczepić dziecka przeciw śwince, jeśli jest uczulone na białko jaja kurzego lub żelatynę (w bardzo poważnym stopniu), uczulone na neomycynę, albo po poprzedniej dawce szczepionki wystąpiła reakcja nadwrażliwości. Przeciwwskazaniem są też niedobory odporności, a także ostre choroby infekcyjne i zaostrzenia chorób przewlekłych. Niepożądane odczyny poszczepienne po szczepionce przeciw śwince Po podaniu szczepionki MMR mogą pojawić się: miejscowe odczyny poszczepienne: zaczerwienienie, opuchlizna i ból w miejscu ukłucia. Mijają po 1-2 dniach. stan podgorączkowy lub niewysoka gorączka - ok. tydzień do 12 dnia po szczepieniu. Mija po ok. 2 dniach. Może się zdarzyć, że u dziecka wystąpią także złagodzone objawy świnki, różyczki lub odry, takie jak wysypka na skórze w 6-12 dniu po szczepieniu, powiększenie węzłów chłonnych, wybroczyny na skórze - mogą pojawić się do 2 miesięcy od szczepienia, mijają po ok. 14-21 dniach. Zobacz także: Powikłania po grypie u dzieci – 4 najczęstsze Objawy różyczki - nie zawsze jest to wysypka na ciele ​Odra wraca do Polski? Dlaczego warto szczepić dzieci Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Krztusiec u dzieci: objawy, powikłania, szczepienie
Krztusiec u dzieci może mieć szczególnie ciężki przebieg. Nie dość, że krztusiec (inaczej: koklusz) jest dla najmłodszych bardzo wyczerpujący, to jeszcze może przyczynić się do powstania groźnych dla zdrowia i życia powikłań.
Krztusiec u dzieci w ostatnich latach coraz częściej powraca. Jest to skutek działania rodziców, którzy unikają podawania szczepionek dzieciom. Szczególnie ciężki przebieg krztusiec ma u niemowląt i małych dzieci. U dorosłych często pozostaje nierozpoznany, gdyż bywa mylony z innymi chorobami (np. zapalenie płuc). Dziecko zakaża się krztuścem najczęściej od osoby dorosłej, ale zdarzają się też zakażenia w obrębie grup żłobkowych lub przedszkolnych. Spis treści: Co to jest krztusiec? Krztusiec u dzieci – objawy Krztusiec u niemowlaka – objawy Krztusiec u dzieci szczepionych Powikłania po krztuścu Jak szczepić dziecko przeciw krztuścowi Przeciwwskazania do szczepienia na krztusiec NOP po szczepionce przeciw krztuścowi Co to jest krztusiec? Krztusiec (inaczej koklusz) to choroba zakaźna, a jej przyczyną są bakterie, tzw. pałeczki krztuśca. Choroba jest bardzo zaraźliwa: 90 proc. osób, które nie są uodpornione, zakaża się krztuścem w wyniku kontaktu z chorą osobą. Kokluszem można się zakazić w każdym wieku. Krztusiec u dzieci – objawy Okres wylęgania choroby wynosi od 6 do 20 dni. Bakterie, po przedostaniu się do organizmu, wnikają do tkanek. Wydzielają toksynę, która niszczy nabłonek dróg oddechowych. Dostaje się też do układu nerwowego i może uszkodzić mózg. Początkowo objawy krztuśca przypominają zwykłą infekcję. Dziecko ma: katar, ból gardła, czasem gorączkę. W tej fazie choroby krztusiec zwykle nie jest rozpoznawany (a jednocześnie jest to faza najbardziej zakaźna). Po ok. 7-14 dniach do objawów dołącza silny kaszel (często pojawia się w nocy). Jest on bardzo charakterystyczny, gdyż przypomina „pianie koguta’’. Napady kaszlu mogą trwać wiele minut, prowadząc do wymiotów i osłabienia dziecka. W kolejnych tygodniach napady kaszlu stopniowo ustępują. Choroba może trwać nawet trzy miesiące. Krztusiec u niemowlaka – objawy Objawy krztuśca u niemowląt są takie same jak u starszych dzieci. Jednak niemowlę nie powie, że boli je gardło i źle się czuje. Dlatego początkowo, zanim pojawi się uporczywy kaszel i jego niepohamowane napady, niemowlę jest marudne, ma zatkany nos, katar i podwyższoną temperaturę ciała lub gorączkę. Gdy pojawi się męczący kaszel, który często u niemowląt może wywoływać wymioty i ulewania, chorobę łatwiej już zdiagnozować. Uwaga! Dzieci poniżej 3. miesiąca życia nie mają przy krztuścu „piejącego’’ kaszlu, a noworodki wcale nie potrafią kasłać. Czasami zamiast kaszlu u niemowlęcia pojawiają się: kichanie, łzawienie, gwałtowne ruchy rączkami i nóżkami, napady utrudnionego oddechu albo bezdech. Bezdech u niemowlęcia może być jedynym objawem krztuśca i jednocześnie przyczyną zgonu. Krztusiec u dzieci szczepionych Zdarza się, że mimo szczepienia dziecko zachoruje na koklusz. Badania opublikowane w 2017 roku pokazały, że choć szczepionka nie chroni w 100 proc. przed zachorowaniem, to jednak łagodzi przebieg choroby: ryzyko wystąpienia wymiotów po napadzie kaszlu w przypadku krztuśca u dzieci szczepionych spada o 30 proc., ryzyko ciężkiego przebiegu choroby i hospitalizacji spada aż o 60 proc. Powikłania po krztuścu u dzieci U 6 na 100 chorych dzieci występują powikłania po krztuścu (zwykle u niemowląt poniżej 6. miesiąca życia). Najczęstsze powikłania to: bezdech, niedotlenienie, sinica, wymioty, bóle brzucha, drgawki, powstawanie przepuklin, np. przepukliny pępkowej, pękanie naczyń krwionośnych w oku i na twarzy, wyniszczenie organizmu (wskutek wymiotów). Powikłana powstają w wyniku nadmiernego wysiłku mięśni zaangażowanych w kaszel. Może też dojść do powikłań zagrażających życiu i wymagających hospitalizacji: zapalenia płuc, uszkodzenia mózgu spowodowanego niedotlenieniem (do tego typu powikłań dochodzi u 8-80 na 100 000 chorych dzieci w czasie napadowego kaszlu). Jak szczepić dziecko przeciw krztuścowi? Szczepionka przeciw krztuścowi zawsze jest podawana w jednym wstrzyknięciu jako szczepionka przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP). Szczepionka DTP zawiera pełnokomórkowy składnik krztuśca (tzw. DTwP) lub bezkomórkowy składnik krztuśca (tzw. DTaP). Szczepionka przeciw krztuścowi należy do kalendarza szczepień obowiązkowych dla dzieci i nastolatków. Odporność na krztusiec po szczepieniu maleje z czasem, dlatego szczepienie trzeba powtarzać. Szczepionkę przeciw krztuścowi podaje się dzieciom w wieku: 2, 3-4 i 5 miesięcy (DTP lub DTaP) 16-18 miesięcy (DTP lub DTaP) 6 lat (DTaP) 14 lat (DTaP). Zaleca się także ponowne szczepienie w 19. roku życia, a później (u dorosłych) co 10 lat. Wcześniaki szczepione są bezkomórkową szczepionką na krztusiec, wysoko skojarzoną 5 w 1: przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu B. Przeciwwskazania do szczepienia na krztusiec Nie można szczepić przeciw krztuścowi dzieci, które miały reakcję wstrząsową po poprzedniej dawce szczepionki lub mają uczulenie na którykolwiek składnik szczepionki. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów niepożądanych po poprzedniej dawce szczepionki, o podaniu kolejnej dawki szczepionki powinien każdorazowo zdecydować lekarz lub specjalista poradni konsultacyjnej ds. szczepień. Nie można szczepić przeciw krztuścowi dzieci chorych (infekcja, zwłaszcza z gorączką), mających zaburzenia neurologiczne (nawet przemijające). Lekarz może zadecydować o odłożeniu szczepienia lub o zaszczepieniu dziecka szczepionką bezkomórkową. NOP po szczepionce przeciwko krztuścowi Najczęstsze niepożądane odczyny poszczepienne po szczepionce przeciwko krztuścowi to: odczyny miejscowe (ból, świąd, obrzęk w miejscu ukłucia), odczyny ogólne: gorączka, brak łaknienia, nadmierna senność lub znaczne skrócenie czasu snu, płacz, rozdrażnienie. Po szczepionce pełnokomórkowej mogą też wystąpić NOP: przedłużający się, niedający się utulić płacz dziecka, gorączka, wymioty, bladość, drgawki z gorączką lub bez, słaba reakcja dziecka na bodźce zewnętrzne, obniżone napięcie mięśniowe. Bardzo rzadko zdarzają się też reakcje anafilaktyczne, neurologiczne oraz encefalopatie. Po szczepionce bezkomórkowej przeciw krztuścowi powyższe ciężkie reakcje występują znacznie rzadziej niż po szczepionce pełnokomórkowej. Źródło: euroimmun.pl, szczepienia.pzh.gov.pl Bibliografia: McNamara LA i in., Reduced Severity of Pertussis in Persons With Age-Appropriate Pertussis Vaccination. United States, 2010-2012. Clin Infect Dis. 2017 Sep 1;65(5):811-818. dostęp online (01.12.2020): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29017283 Sprawdź też: O czym świadczy przewlekły kaszel u dziecka Leczenie dziecka chorego na krztusiec Objawy krztuśca u dorosłych Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Infekcja rotawirusowa: niemowlę z biegunką ląduje w szpitalu
Biegunka spowodowana rotawirusami może być naprawdę niebezpieczna, bo prowadzi do odwodnienia. Warto więc wiedzieć, jak obronić maluszka.
Rotawirusy to najczęstsza przyczyna groźnej biegunki u niemowląt, która może prowadzić do niebezpiecznego dla życia dziecka odwodnienia. Do zakażenia rotawirusami najczęściej dochodzi drogą kropelkową. Rotawirusy z jamy ustnej i nosa dostają się do jelita cienkiego, gdzie przyczepiają się do komórek nabłonka, namnażają i produkują toksyny. Wśród dzieci do 5. roku życia każde co najmniej raz było zakażone rotawirusami. Im młodsze dziecko, tym biegunka jest dla niego bardziej niebezpieczna. Okres inkubacji infekcji rotawirusowej wynosi 12-96 godzin. Szczepienie chroni prawie w 100% przed ciężkimi postaciami biegunki rotawirusowej, czyli takimi, które wymagają hospitalizacji. Jakie są objawy infekcji rotawirusowej u dziecka? Jakie mogą być powikłania infekcji rotawirusowej? Jakie są szczepionki przeciw rotawirusom? Jakie mogą być niepożądane odczyny poszczepienne? Objawy infekcji rotawirusowej u dziecka Objawy infekcji rotawirusowej to zwykle: gorączka stan podgorączkowy, wymioty, biegunka, brak chęci do jedzenia. Biegunce mogą towarzyszyć bóle brzucha, a czasem także katar i kaszel. Jakie mogą być powikłania infekcji rotawirusowej? Jeśli dziecko wymiotuje i ma biegunkę, traci duże ilości wody, a także elektrolitów, co może szybko doprowadzić do odwodnienia, nawet groźnego dla życia. Przebieg infekcji zależy od serotypu wirusa, wieku dziecka, stanu układu odpornościowego oraz sposobu odżywiania. Najciężej biegunki rotawirusowe przebiegają u dzieci poniżej 6. miesiąca życia, ponieważ najszybciej ulegają odwodnieniu. Jakie są szczepionki przeciw rotawirusom? Szczepionka przeciw rotawirusom aż do końca 2020 roku była szczepionką zalecaną (płatną) w kalendarzu szczepień. Jednak od 1 stycznia 2021 roku szczepienie przeciw rotawirusom jest obowiązkowe i bezpłatne dla wszystkich dzieci urodzonych po 31 grudnia 2020.. Szczepienie jest możliwe tylko u niemowląt. Trzeba je rozpocząć w wieku od 6. do 12. tygodnia życia. W Polsce dostępne są dwie szczepionki doustne, w których składzie są żywe, atenuowane (odzjadliwione) wirusy: szczepionka jednoskładnikowa, zawierająca atenuowany ludzki szczep wirusa RIX 4414 – podaje się 2 dawki w odstępie przynajmniej 4 tygodni. Drugą dawkę szczepienia trzeba podać przed upływem 24. tygodnia życia, najlepiej przed upływem 16 tygodnia życia. szczepionka pięcioskładnikowa, zawierająca 5 szczepów wirusa, które stanowią reasortanty (wirusy, które powstały po wymieszaniu materiału genetycznego dwóch wirusów) ludzko-bydlęce – trzeba podać 3 dawki w odstępie przynajmniej 4 tygodni. Zaleca się, aby pierwszą dawkę szczepionki podać przed 12. tygodniem życia. Ostatnią dawkę szczepionki powinno się podać najpóźniej do 24. tygodnia życia. Szczepionki można podać jednocześnie z innymi szczepionkami. Szczepienie nie chroni przed wszystkimi zakażeniami rotawirusowymi, chroni jednak prawie w 100% przed ciężkimi postaciami biegunki rotawirusowej, czyli takimi, które wymagają hospitalizacji. Jakie mogą być NOP? Tak jak po każdej szczepionce, po szczepieniu przeciw rotawirusom mogą pojawić się niepożądane odczyny poszczepienne (w każdym takim przypadku trzeba powiedzieć o tym lekarzowi). Najczęstsze odczyny poszczepienne to brak łaknienia, biegunka, wymioty, gorączka. Które dzieci nie powinny być szczepione? Nie można szczepić niemowląt, które mają nadwrażliwość na którykolwiek ze składników preparatu, u których wystąpiła reakcja nadwrażliwości po poprzedniej dawce, mają rozpoznane wgłobienie jelit, wadę wrodzoną przewodu pokarmowego, rozpoznanie lub podejrzenie zaburzeń immunologicznych. Nie można też szczepić dzieci, które mają ostrą infekcję, zwłaszcza z gorączką, biegunkę, wymioty. Zobacz także: Ile dni trwa rotawirus i jak długo dziecko zaraża innych? 6 pytań o rotawirusy, na które musisz znać odpowiedzi Burza w brzuchu – dr Wojciech Feleszko mówi o leczeniu biegunki Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Zatrucie pokarmowe u dziecka: objawy i leczenie [kiedy do lekarza?]
Zatrucie pokarmowe u dziecka objawia się przede wszystkim wymiotami i biegunką. Jego przyczyną mogą być bakterie znajdujące się w nieświeżym jedzeniu, zwłaszcza w jajkach, nabiale oraz mięsie zwierząt i ryb, a także kontakt z chorą osobą. Szczególnie niebezpieczne i zagrażające życiu dziecka jest zatrucie jadem kiełbasianym. Zatrucie pokarmowe u dziecka błyskawicznie prowadzi również do niebezpiecznego odwodnienia.
Dziecko jest bardziej narażone na zatrucie pokarmowe niż dorosły. Trzeba przed nim chronić zwłaszcza niemowlęta i małe dzieci, gdyż wymioty i biegunka spowodowane zakażeniem nasilają się niezwykle szybko w tym wieku. Dla dorosłego niewielka ilość bakterii może nie być groźna, jednak dla małego dziecka może nieść o wiele poważniejsze konsekwencje. Zatrucie pokarmowe u dziecka: objawy przyczyny leczenie domowymi sposobami leki zapobieganie Objawy zatrucia pokarmowego u dziecka Objawy zatrucia pokarmowego u dziecka to głównie: biegunka, wymioty, bóle brzucha, podwyższona temperatura, czasem śluz lub krew w kupce. Wymienione powyżej objawy występują po kilku, kilkunastu godzinach od zjedzenia zainfekowanego jedzenia. Mogą się jednak czasami pojawić dopiero po kilku dniach od kontaktu z chorym lub zjedzenia zakażonego posiłku. Możliwe są także silne objawy ogólne: gorączka powyżej 38 stopni Celsjusza, dreszcze, bóle głowy, osłabienie spowodowane odwodnieniem i toksynami wytwarzanymi przez bakterie. Przyczyny zatrucia pokarmowego u dziecka Najczęstszą przyczyną zatrucia pokarmowego u dziecka są bakterie znajdujące się w jedzonym pokarmie oraz wirusy przenoszone podczas kontaktu z chorą osobą. Zatrucia pokarmowe spowodowane bakteriami Przyczyną zatruć pokarmowych bywają różne bakterie. Oto niektóre z nich: salmonella – źródłem zakażenia jest surowa żywność pochodząca od zakażonych zwierząt (jaja, mleko, mięso) lub chory człowiek, gronkowiec złocisty – bakterie te szybko namnażają się w produktach ugotowanych (zwłaszcza zawierających nabiał lub w rybach); pierwsze objawy są po 2–6 godzinach od ich zjedzenia, listeria – to tzw. bakteria lodówkowa, która rozwija się w niskiej temperaturze, często właśnie w lodówce; upodobała sobie mleko, sery, lody, surowe warzywa, kiełbasę, drób, mięso, ryby, yersinia – może pojawić się w surowym mięsie (zwłaszcza wieprzowym) rybach, niepasteryzowanym mleku; objawy zakażenia bywają podobne do zapalenia wyrostka robaczkowego; zakażenia Yersinią występują jednak rzadko, jad kiełbasiany (Clostridium botulinum) – skażone mogą być konserwy mięsne i warzywne, miód, szynka pasteryzowana, drób, przetwory z roślin strączkowych; zatrucie bywa śmiertelne, bo jad kiełbasiany uszkadza mózg – objawy występują zwykle po 8–12 godzinach, czasem do 24. Konieczne jest podanie odtrutki i leczenie w szpitalu. Zatrucie pokarmowe z powodu infekcji wirusowej Aż 40–50 proc. dolegliwości podobnych do tych, jakie występują przy zatruciach pokarmowych, jest wywoływanych przez rotawirusy, norowirusy i enterowirusy. Dziecko zaraża się łatwo, przez kontakt z chorą osobą lub z zanieczyszczonymi przedmiotami. Na infekcje rotawirusowe najciężej chorują niemowlęta, dlatego warto je zaszczepić przeciw rotawirusom. Dwie lub trzy dawki (w zależności od szczepionki) należy zacząć podawać w okienku między 6. a 24. tygodniem życia dziecka. Leczenie zatrucia pokarmowego u dziecka Niezależnie od przyczyny choroba może przebiegać łagodnie lub w formie ciężkich zaburzeń żołądkowo-jelitowych, z biegunką u dziecka, wymiotami, gorączką. Te dolegliwości szybko prowadzą do odwodnienia. Jego charakterystycznymi objawami są sucha pieluszka dziecka, spierzchnięte usta i suchy język, zmniejszona ilość śliny, łez, utrata elastyczności skóry i zapadnięte ciemiączko u niemowląt. Stąd podstawą leczenia zatrucia pokarmowego u dziecka jest zapobieganie odwodnieniu i utracie elektrolitów, tak aby nie doszło do nieprawidłowości w przemianie materii oraz zaburzeń ze strony układu krążenia i nerek. Jeżeli dziecko nie wymiotuje, dobrym sposobem na zatrucie pokarmowe jest podawanie do picia: płynów wieloelektrolitowych (np. Gastrolit, Orsalit, Floridral) – w małych ilościach, wody z glukozą – łyżeczka na 100 ml wody, marchwianki, nisko słodzonych herbatek. Napoje powinny być chłodne, bo takie osłabiają odruch wymiotny. Przy zatruciu pokarmowym u dzieci należy również podać probiotyki, aby jak najszybciej przywrócić i utrzymać w jelitach prawidłową florę bakteryjną. W ciężkich przypadkach oraz gdy leczenie w domu nie skutkuje, trzeba szybko zawieźć dziecko do szpitala, aby otrzymało płyny elektrolitowe w kroplówce. Leki przy zatruciu pokarmowym u dziecka Przy silnych biegunkach bakteryjnych, gdy w kupce pojawia się krew, przy biegunce u noworodków oraz dzieci poniżej trzeciego miesiąca życia konieczne może być leczenie antybiotykami i chemioterapeutykami, które przepisze dziecku lekarz. Zakażenia wirusowe mijają samoistnie. Zapobieganie zatruciu pokarmowemu u dziecka Najlepszy sposób zapobiegania zatruciu pokarmowemu u dziecka to przestrzeganie zasad higieny. Zawsze trzeba myć ręce dziecku i sobie po wyjściu z toalety i przed posiłkami, a także po powrocie ze spaceru, po zabawie w piasku i ze zwierzętami. Myć naczynia na bieżąco. Do surowego mięsa, drobiu, ryb używać osobnych desek. Gotowanie, pieczenie, duszenie to najlepszy sposób niszczenia bakterii. Mleko i inne jedzenie dla dziecka przygotowywać tuż przed podaniem, ze świeżych produktów. Nie przechowywać ich w temperaturze pokojowej. Zabezpieczać jedzenie przed owadami, zwłaszcza przed muchami. Korzystając z jedzenia dla niemowląt w słoiczkach, należy przełożyć do miseczki potrzebną porcję. Zamknięty słoik z resztą dania wstawić do lodówki i zużyć w ciągu kilku godzin (maksymalnie doby, jeżeli tak zaleca producent). Często i dokładnie myć lodówkę, a na jajka, drób, mięso wydzielić miejsce z dala od innych produktów. Jajka przed użyciem umyć i osuszyć, chociaż bakterie salmonelli rozwijają się wewnątrz. Jajka gotować przez 7 minut lub ściąć na parze (na jajecznicę) przez 4 minuty. Dokładnie myć warzywa i owoce, zanim zaczniemy je obierać i opłukać po obraniu. Zawsze sprawdzać datę przydatności gotowych produktów. Jeżeli minęła, wyrzucić je do kosza. Zobacz także: Co na wymioty u dziecka – jak powstrzymać wymiotowanie dziecka [domowe sposoby + leczenie] 5 sposobów na biegunkę u dziecka Ból brzucha u niemowlęcia - 6 możliwych przyczyn Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Dr Paweł Grzesiowski: antyszczepionkowcy mają rację?
Skoro szczepienia są takie dobre, to dlaczego obowiązkowo szczepi się tylko dzieci? Skoro choroby są takim zagrożeniem, to dlaczego nie szczepi się dorosłych - pytają przeciwnicy szczepień. Właśnie: dlaczego? Wyjaśnia dr Paweł Grzesiowski.
Przeciwnicy szczepień często pytają: skoro choroby są takim zagrożeniem, to dlaczego nie szczepi się dorosłych, by w ten sposób uchronić dziecko przed zachorowaniem? Pytamy dr. Pawła Grzesiowskiego, pediatrę i członka Pediatrycznego Zespołu ds Szczepień przy Ministrze Zdrowia. Antyszczepionkowcy często pytają: dlaczego obowiązkowo szczepi się dzieci, a dorosłych już nie? To nieprawda. Szczepienia: błonica, tężec, krztusiec powinno się powtarzać co 10 lat. Szczepienie przeciw żółtaczce (wzw typu B) działa przez całe życie – jeśli ktoś był zaszczepiony, to jest uodporniony na całe życie. Przeciw HiB nie szczepimy dorosłych, bo u dorosłych tego typu zakażenia nie występują. W przypadku gruźlicy nie szczepimy dorosłych w Europie dlatego, że szczepionka daje zbyt słabą ochronę w stosunku do gruźlicy płuc – tylko około 40-50%. Tak więc są preparaty, które powinni przyjmować dorośli, a są też takie, których podawanie dorosłym po prostu nie ma sensu. Zalecenie, żeby szczepić się przeciw błonicy, tężcowi czy krztuścowi rzeczywiście jest, ale rzadko który dorosły szczepi się. Dzieci trzeba chronić, trzeba szczepić, bo zakażenie może być dla nich śmiertelnie niebezpieczne. Dlatego szczepienia dla dzieci są bezpłatne i obowiązkowe. Dorosły bierze za siebie odpowiedzialność, natomiast dzieci chroni się systemowo, bo każde państwo bierze odpowiedzialność za ich bezpieczny rozwój. Poza tym zachorowania u dziecka wiążą się z największym ryzykiem. Jeśli dorosły zachoruje na gruźlicę, to najczęściej przeżyje. A jeśli zachoruje niemowlę, to prawie każde ma powikłania po gruźlicy, włącznie ze śmiertelnymi. Czytaj też: Dlaczego noworodki szczepi się przeciw gruźlicy? Jeśli na różyczkę zachoruje 50-letnia kobieta, to będzie miała wysypkę, ale wyzdrowieje. Ale jeśli zachoruje kobieta w ciąży, to dziecko może mieć różyczkę wrodzoną i poważne wady wrodzone. Szczepimy dzieci, by uniknąć różyczki w czasie ciąży. To nie jest tak, jak myślą antyszczepionkowcy, że dorosłych nie szczepimy, bo ich się boimy, a dzieci szczepimy, bo jesteśmy doktorami Mengele. Mówi się teraz o epidemii odry w Rumunii, m.in. spowodowanej tym, że część rodziców nie szczepi dzieci. Czy w Polsce rośnie liczba osób odmawiających szczepienia? Nie tylko w Rumunii, epidemia odry wcześniej przetoczyła się przez Europę Zachodnią (Francja, Austria, Szwajcaria, Niemcy) a teraz dotarła na południe. Chorowały głównie dzieci niezaszczepione. W Polsce rośnie także grupa rodziców odmawiających szczepień, ale na szczęście nie widzę, by ruch antyszczepionkowy nabierał znaczącej siły. Bardziej niepokoi mnie to, że skołowani internetem rodzice nie mają gdzie wyjaśnić swoich wątpliwości. Do mojej poradni konsultacyjnej przychodzi najwięcej rodziców przestraszonych. Oni potrzebują długiej rozmowy, wyjaśniania, czym są szczepionki i jak działają. Oczekują rozmowy i rozpisania kalendarza szczepień bardziej indywidualnie, czyli np. podania jednej szczepionki podczas jednej wizyty. Czytaj też: Dlaczego warto szczepić dzieci? Będą zmiany w szczepieniach noworodków? Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień
Będą zmiany w szczepieniach noworodków? [WYWIAD]
W Polsce noworodki są szczepione przeciw gruźlicy i wzw typu B. W innych krajach szczepi się później lub wcale. Kiedy te szczepienia będą przesunięte na później, mówi dr Paweł Grzesiowski, pediatra.
W Polsce noworodki są szczepione w pierwszych dniach życia przeciw gruźlicy i przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. W innych krajach te szczepienia są później. Wielu rodziców obawia się szczepić noworodka. Czy jest sens tak wczesnego szczepienia dzieci, czy można te szczepienia przesunąć na później - pytamy dr. Pawła Grzesiowskiego, pediatrę i eksperta ds szczepień. Jak by pan przekona mamę, która boi się szczepić albo nie chce szczepić dziecka przeciw chorobom, które rzadko występują, np. błonica, wzw typu B? Generalnie ja nie przekonuję rodziców do szczepień. Moją rolą jest wytłumaczenie, jak działa i dojrzewa układ odporności. Jeśli rodzice zrozumieją, że po to, by nabrał cech dojrzałości, musi skontaktować się z wieloma drobnoustrojami, to najczęściej sami podejmują decyzję o szczepieniu. Nie można straszyć, że jeśli dziecko nie zostanie zaszczepione, to od razu zachoruje. Jednak ryzyko zakażenia jest większe, szczególnie jeśli chodzi o choroby bakteryjne takie jak gruźlica, krztusiec, meningokoki czy pneumokoki. W Polsce wciąż szczepi się noworodki przeciw gruźlicy, wzw typu B (tzw. żółtaczce typu B). W innych krajach nie. Po co szczepić tak wcześnie? Szczepienia noworodków są wynikiem oceny ryzyka. Rozumiem rodziców, którzy sami są zaszczepieni przeciw wzw B, a gruźlica nie występuje w ich otoczeniu. Nie namawiam ich za wszelką cenę do szczepienia nowo narodzonego dziecka. Jeśli nie chcą, to umawiamy się, że zrobią to w 4-8. tygodniu życia dziecka, gdy zaczyna częściej bywać w miejscach publicznych. Myślę, że system ochrony zdrowia jest już przygotowany do przesunięcia szczepienia przeciw wzw B z okresu noworodkowego na 2. miesiąc życia. Problemem jest szczepionka przeciw gruźlicy, ponieważ nie ma personelu wyspecjalizowanego w jej podawaniu w przychodniach lekarzy rodzinnych. A ponadto jest produkowana w opakowaniach wielodawkowych, co utrudnia jej stosowanie. Czytaj też: Dlaczego w Polsce szczepi się noworodki przeciw gruźlicy? Ministerstwo Zdrowia rozpatruje różne scenariusze zmian w kalendarzu szczepień, między innymi przesunięcie szczepienia przeciw wzw typu B w z okresu noworodkowego. Konieczne jest jednak sprawdzenie, czy wszystkie kobiety w ciąży mają przeciwciała przeciw wzw typu B. Jeśli ten warunek będzie spełniony, to będzie można to szczepienie przesunąć na później. Wielu rodziców pyta, czy szczepienie noworodka są konieczne? Każda decyzja o szczepieniu jest efektem oceny ryzyka i korzyści. W przeszłości szczepienia noworodków były konieczne ze względu na wysokie ryzyko zakażenia noworodka i tragiczne skutki, włącznie z przedwczesną śmiercią. Obecnie, dzięki szczepieniom, sytuacja w zakresie wzw B tak bardzo się poprawiła, że można myśleć o opóźnieniu tych szczepień. Inaczej jest z gruźlicą – liczba zachorowań w Polsce od lat nie spada. Mamy wciąż ponad 10 razy więcej zachorowań niż w Niemczech czy Anglii. Szczepienia są konieczne, ale ich przesunięcie na później jest teoretycznie możliwe. Wymaga jednak przestawienia systemu ochrony zdrowia. Czy szczepienia są bezpieczne dla noworodka? Dla zdrowego noworodka szczepienia są bezpieczne. Natomiast nie powinny być szczepione noworodki z ukrytymi schorzeniami wrodzonymi układu odporności. Konstruując kalendarz szczepień zawsze musimy rozważyć ryzyko względem korzyści. Do czasu, kiedy choroba jest częsta lub śmiertelnie groźna, to korzyści przewyższają ryzyko. Jeśli choroba występuje niezwykle rzadko, to nie ma sensu generować zwiększenia ryzyka. Czytaj też: Autyzm, powikłania, spisek firm: ważna rozmowa o szczepieniach Pneumokoki: dlaczego od 2017 r. mamy szczepić obowiązkowo? Kalendarz szczepień 2017: poznaj aktualne wytyczne To jest cena, jaką płacą rodzice za odmowę szczepień? Konsultacja merytoryczna dr Paweł Grzesiowski Pediatra, immunolog, prezes Fundacji „Instytut Profilaktyki Zakażeń”, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. COVID-19, autor wielu publikacji na temat profilaktyki, immunologii i szczepień