Jak zwiększyć laktację – 8 najlepszych sposobów, by mieć więcej mleka
Zwiększyć laktację trzeba, gdy masz mało pokarmu, dziecko jest głodne, płacze i nie przybiera na wadze? Na szczęście są na to niezawodne sposoby sprawdzone przed wiele kobiet przed tobą. Oto najskuteczniejsze z nich.
Laktację można zwiększyć, gdy mleka jest za mało - przekonują doradcy laktacyjni. Uspokajają też zmartwione młode mamy - niemal każda kobieta może karmić piersią swoje dziecko! Laktacja (proces wydzielania mleka z piersi) u niektórych kobiet pojawia się jeszcze w czasie ciąży, u innych dopiero po porodzie. Gdy dziecko zaczyna ssać, w mózgu uwalnia się hormon, zwany prolaktyną. Pobudza ona pęcherzyki mleczne do wytwarzania pokarmu. Inny z hormonów – oksytocyna – powoduje, że kurczą się maleńkie mięśnie wokół przewodów mlecznych. Dzięki temu pokarm z piersi może wypłynąć. Aby mleka było więcej, trzeba stosować się do kilku zasad, m.in. często przystawiać dziecko do piersi. Spis treści: Sposoby na zwiększenie laktacji Pobudzanie laktacji po cesarce Przyczyny braku pokarmu w piersiach Jak sprawdzić, czy piersi produkują dość mleka Sposoby na zwiększenie laktacji Zanim przejdziemy do konkretnych porad, zacznijmy od sprawy nie mniej ważnej niż one same. Stan psychiczny kobiety i jej pozytywne nastawienie do karmienia piersią pełnią kluczową rolę w procesie laktacji. Spokój, wyciszenie i wsparcie emocjonalne ze strony najbliższych pomogą młodej matce uporać się z początkowym niepokojem. Sfrustrowana i spanikowana kobieta, przejęta płaczącym maluchem, blokuje się emocjonalnie, przez co może dojść do zmniejszenia wydzielania prolaktyny i osłabienia wytwarzania mleka. Pamiętajmy, że zarówno noworodek, jak i mama, muszą nauczyć się współpracować ze sobą, a początki bywają trudne. Dlatego nie należy się zrażać i od razu zakładać, że mleka jest za mało, przez co dziecko jest głodne i niedożywione. Zwykle wystarczy zastosować kilka wskazówek, aby laktacja wróciła do normy i spełniała potrzeby żywieniowe dziecka. 1. Najlepsze stymulowanie laktacji to przystawianie dziecka do piersi Pokarm tworzy się wtedy, gdy dziecko ssie. Przystawiaj dziecko do piersi tak często, jak ma ono ochotę ssać. Nawet co pół godziny: raz do jednej, raz do drugiej piersi. Najlepiej połóż się z dzieckiem do łóżka na cały dzień. Przemęczenie, zdenerwowanie, stres hamują wydzielanie hormonów ważnych dla laktacji. Pozwalaj dziecku ssać tak długo i tak często, jak ma na to ochotę. 2. Nie podawaj smoczka i mleka z butelki Ssanie uspokajacza to jedna z najczęstszych przyczyn późniejszego nieprawidłowego, zbyt „płytkiego’’, chwytania piersi. Dlatego staraj się zwłaszcza w pierwszych tygodniach życia dziecka nie podawać mu smoczka. Jeśli płacze, staraj się uspokajać je innymi sposobami. Jeśli masz rzeczywiście za mało pokarmu, wszystkie metody zwiększenia laktacji zawiodły, być może będziesz musiała podać dziecku dodatkowo mleko modyfikowane. Najpierw jednak zawsze przystawiaj dziecko do piersi i pozwalaj ssać tak długo, jak długo ma na to ochotę. Dodatkowe mleko podawaj maleństwu nie z buteleczki ze smoczkiem, ale łyżeczką lub kubeczkiem i dopiero wtedy, gdy pediatra powie, że powinnaś to robić. 3. Sprawdź, czy prawidłowo przystawiasz dziecko do piersi To bardzo ważne, bo inaczej dziecko nie wypije całego mleka, które jest w piersiach. Regularnie opróżnianie piersi „wiedzą’’, że nie powinny ograniczać produkcji, a wręcz przeciwnie. Pierś powinna wypełniać buzię dziecka – w ustach musi znaleźć nie tylko brodawka piersi, ale też jak największa część otoczki. Dziecko wymasowuje pokarm językiem. Słychać przy tym odgłosy przypominające postękiwanie. Jeśli dziecko jest nieprawidłowo przystawione do piersi (wciąga tylko brodawkę, a przy ssaniu słychać cmokanie), nie może do końca opróżnić piersi. Efekt jest taki, że się nie najada, a piersi nie opróżniają i nie są stymulowane do produkcji pokarmu. 4. Karmienie dziecka w nocy stymuluje produkcję mleka Chcesz zwiększyć laktację i mieć więcej pokarmu? Karm dziecko piersią w nocy. Organizm wydziela wówczas więcej prolaktyny, a więc pokarmu w piersiach jest więcej. W dodatku nocny pokarm jest bogatszy w tłuszcze, więc dziecko szybciej przybiera na wadze. 5. Jak zwiększyć laktację laktatorem Ważne jest, aby piersi były opróżnione po każdym karmieniu, ponieważ stanowi to czynnik stymulujący wytwarzanie pokarmu. Jeśli zatem noworodek nie jest w stanie wypić całego mleka, powinno się je odciągnąć. View Burdaffi on the source website Mleko matki można przechowywać i podawać dziecku w razie potrzeby. Nie bój się, że jeśli odciągniesz mleko, to zabraknie go dla dziecka. Nie zabraknie, bo im więcej mleka jest wykorzystywane, tym skuteczniej piersi go produkują. Jak często odciągać pokarm laktatorem? Istnieje specjalny sposób stymulowania laktacji laktatorem (ręcznym lub elektrycznym) – metoda 7 5 3. Obejmuje zasady mówiące o tym, jak często i kiedy odciągać mleko. Konsekwentnie stosowana pozwala doprowadzić do tego, że udaje się odciągać nawet 500-750 ml mleka w ciągu doby i jest to mleko wyprodukowane poza ilością, którą wypija dziecko! 6. Dobre odżywianie także stymuluje laktację Osłabienie spowodowane ciążą, stres związany z porodem i pojawieniem się nowego członka rodziny oraz wysiłek, jaki organizm musi włożyć w wykarmienie noworodka, sprawiają, że potrzeby żywieniowe kobiety są w tym czasie większe. Nie ma mowy o ograniczeniu posiłków lub przejściu na dietę odchudzającą. Kobieta karmiąca powinna odżywiać się często i racjonalnie, a jadłospis powinien być lekkostrawny i urozmaicony. Wskazane są potrawy gotowane, duszone, z dużą ilością warzyw, które zapewnią niezbędne witaminy i mikroelementy. Korzystne są tłuste ryby, które uzupełniają niedobór kwasów omega-3, dobrej jakości mięso, ryż, kasze, nabiał i owoce. Unikać jednak należy pokarmów smażonych, ciężkostrawnych oraz powszechnie uważanych za potencjalnie sprzyjające alergii, takich jak np. orzechy, czekolada, owoce pestkowe, owoce cytrusowe oraz nadmierna ilość mleka krowiego. Należy jeść 3 główne posiłki i, w miarę potrzeby, 2 drobne przekąski pomiędzy nimi. Dieta po porodzie dla matki karmiącej piersią powinna być o 500-650 kcal bogatsza w energię niż dieta tej samej kobiety, która nie karmi piersią i nie jest w ciąży. 7. Nawadnianie to podstawa stymulowania laktacji (2-3 litry dziennie) Dziecko wypija dziennie około litra mleka, a do jego wytworzenia potrzebna jest odpowiednia ilość wody. Dlatego kobieta karmiąca musi się regularnie nawadniać. Najlepsze napoje to: woda (nisko- lub średniozmineralizowana), soki owocowo-warzywne (1-2 szklanki dziennie, nie więcej, szczególnie owocowych, gdyż są słodkie i bardzo kaloryczne), herbatki owocowe. Uwaga: najlepiej podczas karmienia miej przy sobie szklankę z wodą. 8. Zioła mlekopędne pomagają produkować więcej mleka Najlepsze są: kminek, koper włoski, anyż, czarnuszka. W aptekach są również gotowe mieszanki ziół wspomagających laktację. Ziołowe napary pij systematycznie, 2-3 razy dziennie po filiżance (nie więcej, gdyż w nadmiarze mogą – paradoksalnie – zmniejszyć laktację). Laktację wspomaga też słód jęczmienny. Nie jest to jednak przyzwolenie na picie zwykłego piwa, które zawiera alkohol! Piwne napoje bezalkoholowe są natomiast dozwolone. Uwaga! Nie pij naparów z szałwii – hamuje laktację! Pobudzanie laktacji po cesarce Po cesarskim cięciu karmienie piersią jest wskazane i możliwe. Nie należy zniechęcać się pierwszymi niepowodzeniami i konsekwentnie przystawić dziecko do piersi. Należy to zacząć robić jak najszybciej po cesarskim cięciu. Po porodzie naturalnym tzw. nawał pokarmu pojawia się o. 40 godzin po urodzeniu dziecka. W przypadku cesarki trzeba na wyraźny przypływ mleka poczekać czasem nawet 5-6 dni. To pokazuje, że kluczem do sukcesu karmienia piersią po cesarce, jest cierpliwość i konsekwencja. Więcej na ten temat znajdziesz w artykule: Laktacja po cesarce. Przyczyny braku pokarmu w piersiach Zdarza się tak najczęściej po cesarskim cięciu. Również przemęczenie, zdenerwowanie i stres mamy hamują wydzielanie prolaktyny i oksytocyny, dlatego mleka może być za mało. Powodem małej laktacji jest też nieprawidłowy sposób przystawiania dziecka do piersi, nieprawidłowy sposób ssania przez dziecko, zbyt rzadkie przystawianie dziecka do piersi. W 2-3. tygodniu życia dziecka, w 6. tygodniu oraz w 3. miesiącu zdarzają się tzw. kryzysy laktacyjne. Dziecko zaczyna intensywniej rosnąć, potrzebuje więc większej ilości pokarmu, dlatego laktację trzeba zwiększyć. Czasami jednak słaba laktacja jest wynikiem medycznych komplikacji. Należą do nich: przebyte w przeszłości urazy albo operacje piersi, choroby: cukrzyca, zespół policystycznych jajników (PCOS), choroby tarczycy i inne zaburzenia hormonalne, duża utrata krwi podczas porodu, obecność w macicy pozostałości łożyska, niedorozwój piersi. Jednak nawet wyżej wymienione problemy nie wykluczają laktacji i karmienia piersią. Często po konsultacji z doradcą laktacyjnym udaje się sprowokować piersi do produkcji mleka. Jak sprawdzić, czy piersi produkują dość mleka Czasami mama ma wątpliwości, czy dziecko się najada, pijąc mleko wyłącznie z piersi. Najczęściej wątpliwości te są nieuzasadnione. Czasami jednak faktycznie tak jest. Świadczą o tym: zbyt wolne przybieranie dziecka na wadze (sprawdź: ile powinno ważyć niemowlę), zbyt mała liczba zużywanych pieluszek (dziecko mało siusia, rzadko oddaje stolec), dziecko wydala ciemny mocz, ma suche usta, jest apatyczne, słabo ssie (symptomy odwodnienia). W każdym z wymienionych wyżej przypadków trzeba skonsultować się z lekarzem, który może zalecić dokarmianie dziecka mlekiem modyfikowanym. Symptomami słabej laktacji NIE są: krótkie lub długie sesje karmienia piersią, zmiana twardości piersi, ustanie wyciekania mleka z piersi, niewielki rozmiar piersi, mała ilość mleka odciągana po karmieniu, dziecko często budzi się w nocy, maluch dopomina się noszenia na rękach, niemowlę chce być często przystawiane do piersi. Sprawdź też: Jak z sukcesem karmić piersią Najlepsze pozycje do karmienia piersią 5 najwygodniejszych foteli do karmienia piersią Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Pierwsze karmienie piersią po cesarce - pozycje, sposoby na pobudzenie laktacji
Pierwsze karmienie piersią po cesarce powinno odbyć się tuż po narodzinach dziecka, jeśli jest taka możliwość. Na początku możesz mieć problem np. z ułożeniem noworodka, dlatego ważna będzie pomoc doświadczonej położnej.
Pierwsze karmienie piersią po cesarce zazwyczaj nie jest tak łatwe, jak po naturalnym porodzie. Nie możesz wstać, a nawet przekręcić się na bok, jesteś trochę oszołomiona. I nie ma mowy, żebyś wzięła dziecko na ręce... Wiele zależy od tego, czy maluszek urodził się zdrowy i masz go przy sobie, czy jest wcześniakiem i pierwsze dni (lub nawet tygodnie) musi spędzić w inkubatorze. Nie martw się jednak: karmienie piersią wcale nie jest takie skomplikowane, nawet po cesarce. Trzeba tylko zacząć, w ten sposób będziesz również stymulować laktację. Spis treści: Pierwsze karmienie piersią po cesarce Jak przystawić dziecko po cesarce? Kiedy pokarm po cesarce? Karmienie piersią a cesarka Pobudzenie laktacji po cesarce Sposoby na laktację po cesarce Pozycja do karmienia po cesarce Dziecko w inkubatorze a karmienie piersią Jak nauczyć wcześniaka ssać pierś? Pierwsze karmienie piersią po cesarce Jeśli miałaś znieczulenie zewnątrzoponowe, a dziecko urodziło się zdrowe, nic nie stoi na przeszkodzie, by od razu po cesarskim cięciu przystawić malucha do piersi. Jak tylko zostanie osuszony i okryty pieluszkami, może poleżeć między piersiami mamy. Taki kontakt „skóra do skóry” jest mu bardzo potrzebny. To dzięki temu następuje „kolonizacja” przewodu pokarmowego dobrymi bakteriami, a w twoim organizmie zaczynają pracować hormony niezbędne do wytwarzania mleka. Wcale się nie martw, jeśli nie masz jeszcze pokarmu. Maluszek tuż po porodzie nie jest jeszcze strasznie głodny, bo przecież do tej pory wszystkie niezbędne składniki dostawał przez pępowinę. Ważne, by był blisko ciebie i spróbował ssać. Bo właśnie wtedy, w odpowiedzi na ssanie, z mózgu wydziela się prolaktyna – hormon decydujący o ilości mleka. Jak przystawić dziecko po cesarce? Przy pierwszych karmieniach nie dasz rady sama przystawić dziecka do piersi, dlatego potrzebna ci będzie pomoc – najlepiej doświadczonej położnej. Szczególnie jeśli miałaś znieczulenie ogólne. Możesz być zmęczona i senna. Dziecko zresztą też, bo przez łożysko leki przeniknęły do jego organizmu (choć podaje się je teraz naprawdę w minimalnych dawkach). Jeżeli dasz radę, to spróbuj przystawić maleństwo do piersi. Gdyby nie miał ochoty ssać, to nie ma wyjścia – pozwól mu odpocząć. Tobie też przyda się sen. Przystaw dziecko do piersi po przebudzeniu. Kiedy pokarm po cesarce? Kobieta, która urodziła poprzez cesarskie cięcie, czasami musi dłużej poczekać na pojawienie się pokarmu, niż kobieta, która urodziła w sposób naturalny. Po cesarce pojawienie się pokarmu może nastąpić nawet dopiero w 5-6 dobie po porodzie. Powinnaś uzbroić się w cierpliwość i nie rezygnować z przystawiania malucha do piersi. Karmienie piersią a cesarka Nie daj sobie wmówić, że po cesarskim cięciu nie masz pokarmu. Dostawiaj malucha do piersi, by pobudzić laktację. Pilnuj, by malec zawsze prawidłowo ssał (powinien mieć w buzi całą brodawkę wraz z jak największą częścią otoczki). Jeśli musisz go dokarmiać, spróbuj to robić łyżeczką lub kubeczkiem, by maluszek nie przyzwyczajał się do smoczka, który ssie się inaczej niż pierś. Pobudzenie laktacji po cesarce Nie martw się, jeśli nie masz pokarmu. Lekarze dobiorą dla maluszka modyfikowaną mieszankę, a u ciebie mleko może pojawić się w drugiej dobie po porodzie, a nawet później. Nie czekaj na to biernie, ważna jest stymulacja laktacji po cesarce. Staraj się odciągać pokarm, nawet jeśli są to tylko kropelki. Rób to co trzy godziny (w nocy co sześć). Niektórym mamom dzięki odciąganiu udaje się znakomicie rozbudzić laktację. Innym wychodzi to nieco gorzej. Nie martw się: gdy będziesz miała dziecko przy sobie, po prostu przystaw je do piersi. Spróbuj. Sposoby na laktację po cesarce Najlepszym sposobem na to, by pobudzić laktację po cesarce, jest przystawianie dziecka do piersi. Świeżo upieczona mama może również użyć laktatora, który pobudzi gruczoły do produkcji mleka. Nawet odciągnie niewielkich ilości pokarmu, da organizmowi znać, że powinien zwiększyć laktację. Pozycja do karmienia po cesarce Przedstawiamy najlepsze pozycje do karmienia po cesarce. Są całkiem wygodne: i dla ciebie, i dla maluszka. Zobaczysz: szybko się do nich przyzwyczaisz. Leżąca, na plecach W pierwszych dniach po porodzie będziesz mogła karmić tylko w takiej pozycji. Dziecko leży na tobie, ale tak, by nie uciskać rany. Mleko płynie wolno, maluszek więc pije powoli. Zasysa je, jak napój przez słomkę. I nie połyka dużej ilości powietrza. Spod pachy W takiej pozycji możesz karmić, gdy będziesz już bez problemu siedzieć. Maluch ma nóżki pod twoją pachą, dłonią podtrzymujesz jego główkę i plecki. Dzięki tej pozycji nie naciskasz na bolącą jeszcze ranę brzucha. Dziecko w inkubatorze a karmienie piersią Zdarza się, że maluch po cięciu cesarskim przez jakiś czas musi przebywać w inkubatorze. Jesteś mu jednak potrzebna, i twój pokarm też. Jeżeli dziecko nie może być wyjmowane z inkubatora na czas karmienia, staraj się odciągać mleko (najłatwiej będzie ci to zrobić laktatorem). Jak nauczyć wcześniaka ssać pierś? Wcześniak jest gotowy, by ssać pierś, gdy umie już skoordynować zarówno ssanie, połykanie, jak i oddychanie. To, że dziecko jest już gotowe, można zauważyć u maluchów, które są karmione sondą – dziecko zaczyna ją ssać. Kolejnym etapem jest karmienie „sondą po palcu” - stymuluje to odruch ssania u dziecka. Gdy niemowlę nabierze tych nowych umiejętności – może ssać bezpośrednio pierś mamy. Dobrym sposobem jest także trenowanie ssania zaraz po odciągnięciu pokarmu – mleko wypływa wtedy powoli, więc dziecko nie musi zmagać się z ciśnieniem w kanalikach. Niemowlęta lubią także zapach kobiecego pokarmu. Pokrycie brodawki odciągniętym wcześniej mlekiem pomoże dziecku odnalezienie jej, a także zachęci do ssania. Zadbaj również o to, by warunki do karmienia były sprzyjające, tzn. by było spokojnie, ciepło. Inne sposoby to: kangurowanie dziecka - wpływa pozytywnie na przebieg karmienia piersią i laktację system wspomagania karmienia piersią karmienie sondą, gdy dziecko „cmoka” przy piersi - pozwoli to maluchowi skojarzyć głód z piersią, a pierś z pokarmem. Zobacz także: Dieta po cesarce: co (i kiedy) trzeba jeść, a czego unikać po cesarskim cięciu Ćwiczenia po cesarce: kiedy można zacząć ćwiczyć? Co może (ale nie musi) wydarzyć się po cesarce? Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Co pomoże na poranione brodawki: czym można je smarować podczas karmienia piersią?
Poranione brodawki nie muszą być powodem odstawienia dziecka od piersi. Nawet krwawiące brodawki można leczyć samodzielnie, ale tylko za pomocą maści dozwolonych dla mam karmiących.
Poranione brodawki to problem wielu karmiących mam. Brodawki mogą krwawić podczas karmienia piersią od laktatora lub jeśli dziecko źle chwyta pierś. Ale nawet w czasie karmienia można leczyć i smarować poranione brodawki specjalnymi maściami albo... mlekiem mamy. Co pomoże na poranione brodawki? Możesz samodzielnie leczyć poranione brodawki, a jeśli prawidłowo o nie zadbasz, problem zniknie po kilku dniach. Zamiast od razu odstawiać dziecko od piersi i podawać mu butelkę, najpierw wypróbuj te sposoby na poranione, krwawiące brodawki: Prawidłowo przystawiaj do piersi Pamiętaj, że dziecko powinno objąć ustami nie tylko samą brodawkę, lecz także dużą część otoczki. Przy dobrym ssaniu buzia dziecka jest wręcz wypełniona piersią, policzki są pełne, nie zapadnięte, a wargi wywinięte. Czubek nosa i broda niemowlęcia dotykają piersi. Gdy dziecko ssie, słyszysz nie cmokanie, tylko jakby postękiwanie (to odgłos połykania mleka). Jeśli widzisz, że dziecko jest źle przystawione do piersi, słyszysz cmokanie i czujesz ból podczas karmienia – musisz je przerwać, bo efektem mogą być poranione brodawki. Ale uwaga: nie wyciągaj piersi z buzi, tylko włóż mały palec w kącik ust malca i w ten sposób przerwij ssanie. Gdy maluszek otwiera zbyt wąsko buzię, przytrzymaj palcem jego bródkę: może wtedy głębiej złapie pierś. Masz poranione brodawki? Nie podawaj smoczka Dziecko nie potrafi równocześnie nauczyć się dwóch sposobów ssania (a smoczek ssie się inaczej, dużo płycej niż pierś). Jeśli więc dziecko ma problem z prawidłowym uchwyceniem piersi, próbuj go uspokajać kołysaniem, noszeniem, a nie podawaniem smoczka. Smaruj poranione brodawki swoim mlekiem Rób to po każdym karmieniu (twoje mleko ma właściwości przeciwbakteryjne i gojące). Wielu mamom pomaga też smarowanie piersi specjalnymi kremami do pielęgnacji brodawek (np. Lano-maść Mama Mia Ziajka, maścią Maltan, balsam do pielęgnacji brodawek Mustela, A-Pectus). Nakładaj je na poranione brodawki umytymi rękami. Niektórych kremów nie musisz zmywać przed karmieniem (sprawdź w ulotce). View Burdaffi on the source website Nie myj krwawiących brodawek zbyt często Wystarczy dwa razy dziennie zwykłą wodą. Do mycia poranionych brodawek nie używaj mydła, bo wysusza ono skórę i podrażnia bolesne miejsca. Przed karmieniem zrób zimny okład na poranione brodawki Na przykład z kostki lodu (zawiniętej w tetrową pieluszkę). Zmniejszy ból poranionych brodawek. Karmienie zaczynaj od mniej bolesnej piersi, ponieważ na początku dziecko jest bardziej głodne, ssie mocniej. Poza tym pod wpływem ssania twój organizm uwalnia do krwi endorfiny – naturalne środki znieczulające. Staraj się zmieniać pozycje przy karmieniu (z leżącej na siedzącą, spod pachy), żeby te same miejsca na brodawce nie były przez cały czas drażnione. Usiądź tak, by było ci wygodnie: oprzyj plecy, a dziecko ułóż na poduszce. Jak najczęściej wietrz poranione brodawki Jeśli jesteś w domu, nie zakładaj biustonosza. Noś luźne bawełniane bluzki, tak by do poranionych brodawek dochodziło powietrze. Wkładki laktacyjne wkładaj tylko wtedy, gdy wychodzisz (kiedy mleko wsiąka we wkładkę, robi się mokry kompres, a to sprawia, że ranka nie może się zagoić). Na krwawiące brodawki najlepiej stosować nakładki, czyli muszle laktacyjne: skóra i strupki nie zasychają w nich za mocno, a dostęp powietrza sprzyja gojeniu. View Burdaffi on the source website Gdy masz mocno poranione brodawki, przerwij karmienie Jeśli podczas ssania ból brodawek jest naprawdę duży, zrób sobie 2–3-dniową przerwę w karmieniu. W tym czasie odciągaj mleko (ręcznie lub bardzo delikatnie laktatorem). Staraj się jednak podawać je dziecku łyżeczką lub kubeczkiem, a nie butelką i smoczkiem, by maluch nie uczył się innego sposobu ssania. Uwaga: Jeśli po kilku dniach dolegliwości nie ustąpią, skontaktuj się z poradnią laktacyjną (spytaj o nią w szpitalu, w którym rodziłaś). Przyczyna bolesności przy karmieniu może być bowiem poważniejsza: np. pewne nieprawidłowości w budowie anatomicznej jamy ustnej dziecka, zakażenie skóry brodawek. Położna pomoże ci pokonać te trudności. Poranione brodawki są płaskie lub wklęsłe: co robić? Jeśli twoje sutki są płaskie lub wciągnięte, dziecko może początkowo mieć problem z ich uchwyceniem i wkrótce twoje brodawki mogą zacząć krwawić. Najlepiej po porodzie nosić specjalne nakładki, które powodują, że brodawki powoli się wyciągają. Bądź cierpliwa: za kilka dni będzie dużo lepiej! Poza tym: Odciągaj niewielką ilość mleka w ciągu dnia. Dzięki temu brodawka wyciąga się i dziecku może być potem łatwiej ją uchwycić. Jednocześnie stymulujesz w ten sposób laktację. Pomiędzy karmieniami stosuj wkładki korekcyjne, np. Niplette (Avent). Jak najczęściej próbuj przystawiać dziecko do piersi: ono najlepiej wyciągnie wciągniętą brodawkę. Jeśli musisz dokarmiać malca, staraj się to robić łyżeczką, kubeczkiem, kieliszkiem lub strzykawką. Nie przyzwyczajaj dziecka do picia mleka z butelki ze smoczkiem. View Burdaffi on the source website Zobacz też: Kosmetyki dla mam - sprawdź opinie Jak odciągać pokarm, żeby mieć dość mleka na bieżąco i na zapas? Poduszka-rogal u łatwi karmienie piersią Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Czy wiesz, że karmienie piersią to inwestycja w zdrowie nie tylko dziecka, ale i twoje? O najnowszych wynikach badań mówi dr Katarzyna Raczek-Pakuła.
Naprawdę warto karmić piersią! W ten sposób chronisz malucha przed infekcjami i alergią, a siebie przed chorobami cywilizacyjnymi. Mama już w czasie połogu ma korzyści z podawania piersi... Tak. W trakcie karmienia wydziela się więcej oksytocyny, co powoduje obkurczanie się macicy. Mama szybciej wraca do dobrej kondycji fizycznej. Kobiety obawiają się, że będą miały mniej czasu, bo nikt ich nie zastąpi przy karmieniu. To prawda. Jednak z drugiej strony, jeśli mama zastanawia się, czy karmić piersią, bojąc się nieprzespanych nocy, to warto sprawdzić, ile czasu zajmuje przygotowanie mieszanki. Nocą, gdy dziecko płacze, bo jest głodne, ten czas wydaje się jeszcze wydłużać. Są kobiety, które skarżą się, że nie wysypiają się w czasie laktacji. Badania naukowe wskazują jednak, że mamy karmiące piersią śpią więcej niż podające mieszankę! Dlaczego? Podczas ssania piersi maluszek słyszy bicie serca mamy, które działa na niego kojąco. Dzięki temu szybciej usypia. Ponadto dzieci karmione piersią rzadziej chorują. A najczęściej mama ma „białe noce” właśnie wtedy, gdy malec kaszle, boli go ucho, ma katar, gorączkę. Kobiety karmiące naturalnie rzadziej też cierpią na depresję poporodową, a jeśli nawet ją mają, to szybciej z niej wychodzą. Dzieje się tak m.in. dzięki temu, że mają dobry kontakt z dzieckiem. I są przekonane, że dają mu najlepszy pokarm. W okresie laktacji nie można jednak stosować diet odchudzających. A my chcemy szybko wrócić do figury... Ale to kobiety karmiące piersią wracają do figury szybciej niż te, które podają dziecku mleko modyfikowane! Na wytwarzanie mleka organizm zużywa dziennie 750 kcal, z czego 500 powinno pochodzić z tego, co mama dodatkowo zjadła; reszta zaś – z tkanki tłuszczowej. Oczywiście mama nie powinna jeść dużej ilości słodyczy i tuczących posiłków oraz pić słodkich napojów. W jaki sposób karmienie piersią wpływa na psychikę kobiety? Ułatwia jej wejście w rolę matki, nawiązanie więzi emocjonalnej z dzieckiem. Poprawia nastrój oraz zdrowie psychiczne, zarówno maluszka, jak i mamy. Z badań wynika, że kobiety karmiące piersią szybciej reagują na potrzeby emocjonalne dziecka oraz lepiej rozpoznają jego niewerbalny język komunikowania się. Dlaczego więc kobiety rezygnują z piersi? Wiele kobiet chce karmić. Problemem jest to, że często potem napotykają trudności, z którymi nie potrafią sobie poradzić (nawał mleczny, poranione brodawki, kryzys laktacyjny). Od kwietnia obowiązują jednak nowe standardy opieki okołoporodowej. Wszystkie kobiety, które doświadczyły problemów z karmieniem piersią, będą miały zapewnioną pomoc, zarówno w szpitalu, jak i potem w domu. Dzięki temu będzie im znacznie łatwiej przezwyciężyć trudności. Miejmy nadzieję, że więcej mam zacznie karmić dłużej. Karmienie piersią „opłaca się” również wtedy, gdy mama wraca do pracy, bo może pracować krócej. Przysługują jej dwie półgodzinne przerwy, które można połączyć i wyjść do domu o godzinę wcześniej. Większość pracodawców zna ten przepis i nie robi z niego żadnego problemu. Czasem wystawiam nawet zaświadczenia do pracy, że mama karmi piersią. A ona jest dobrym pracownikiem, bo dzięki temu, że malec mniej choruje, mama rzadziej korzysta ze zwolnień lekarskich z powodu dziecka. To prawda, że dzięki temu, że teraz karmimy piersią, za 20–30 lat będziemy zdrowsze? Tak. To taka polisa na przyszłość. Bardzo ciekawe badania przeprowadzono w ubiegłym roku w USA. Od dawna było wiadomo, że picie mleka mamy chroni dziecko przed chorobami cywilizacyjnymi, m.in. miażdżycą, otyłością. Po trwających 20 lat badaniach okazało się też, że u kobiet, które karmiły dłużej niż dziewięć miesięcy, maleje ryzyko tzw. zespołu metabolicznego. A jest on związany z takimi chorobami, jak zawał serca, miażdżyca, cukrzyca typu 2. Karmienie piersią zmniejsza ryzyko zachorowania na raka piersi (to nadal najczęstszy nowotwór u kobiet) oraz jajnika. Dzieje się tak dzięki zmianom hormonalnym, do jakich dochodzi w organizmie w trakcie karmienia. Chroni też kobiety przed nadciśnieniem, chorobami serca i naczyń. A badania szwedzkich naukowców potwierdziły, że karmienie piersią dłużej niż 13 miesięcy zmniejsza o połowę ryzyko zachorowania w przyszłości na reumatoidalne zapalenie stawów. Ponadto chroni przed osteoporozą, bo w trakcie karmienia piersią organizm „uczy się” lepszego przyswajania wapnia z pokarmów. Przyda się to każdej z nas! Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Jak długo muszę karmić piersią? Są przecież mamy, które karmią dwa lata, choć wiele osób twierdzi, że mleko jest bezwartościowe. O zdanie na ten temat zapytaliśmy specjalistę.
Twój pokarm ma niesamowite właściwości: każdego dnia potrafi dostosować się do potrzeb i wieku dziecka. Zmienia się w trakcie trwania posiłku (na początku jest bardziej wodnisty, zaspokajając pragnienie, potem staje się bardziej pożywny i bogaty w tłuszcze). Zawiera cenne przeciwciała. Bywa nazywany naturalną szczepionką. Jednak nieuchronnie przychodzi moment, kiedy pierś to już zdecydowanie za mało. I co wtedy? Jak długo karmić wyłącznie piersią i kiedy muszę zacząć malca dokarmiać? W kobiecym pokarmie znajduje się niemal wszystko to, czego potrzebuje mały człowiek aż do końca pierwszego półrocza. W tym czasie na zlecenie lekarza dodatkowo podawaj dziecku tylko witaminę D (a w pierwszych 12 tygodniach także K). Światowa Organizacja Zdro­wia zaleca, aby niemowlęta były karmione wyłącznie mlekiem matki do końca szóstego miesiąca. Wyłącznie, to znaczy: bez dopajania, dokarmiania czymś innym. Gdy niemowlę skończy pół roku, zacznij podawać mu nowe produkty, bo samo mleko to już dla niego za mało. Od czego zacząć rozszerzanie diety? Najlepsza jest kaszka ryżowa z dodatkiem owoców (np. jabłka) albo zupa jarzynowa z 1–2 warzyw. Nowe produkty wprowadzaj pojedynczo, by przyzwyczajać do nich brzuszek. Dzięki temu łatwo zauważysz, jeśli malec zareaguje uczuleniem na nowość. W okresie rozszerzania diety nie odstawiaj dziecka od piersi. Możesz proponować ją przed podaniem posiłku stałego albo na popicie – zdecyduj sama, jak będzie ci wygodniej. Dzięki takiemu postępowaniu śluzówka przewodu pokarmowego będzie miała ochronę przed nieznanymi jej składnikami zawartymi w nowych produktach. Jak często karmić piersią w drugim półroczu? Nadal na żądanie. To znaczy: na początek każdy nowy posiłek najlepiej rozpocząć podaniem piersi. Gdy malec przyzwyczai się już do nowych dań, nie będzie to już konieczne. A potem najlepiej stopniowo uczyć malca jedzenia śniadania, obiadu, kolacji. Z czasem karmienie piersią stanie się ich uzupełnieniem. [CMS_PAGE_BREAK] Jak długo kobiecy pokarm zachowuje właściwości? Słyszałam, że po skończeniu roku to już tylko biała woda... Nie. Pokarm kobiecy jest bardzo cenny i pełnowartościowy zawsze, kiedy karmisz. Bo przecież skąd twój organizm miałby wiedzieć, że właśnie upłynął rok życia malca i można zacząć „produkować” bezwartościowy pokarm? Mleko mamy w całym okresie karmienia dostosowuje się do potrzeb dziecka. Jak długo warto karmić piersią? Jako najbardziej odpowiednie dla prawidłowego rozwoju dziecka WHO uznała karmienie piersią do drugiego roku życia – oczywiście przy jednoczesnym wprowadzaniu nowych dań. Bardzo charakterystyczne jest to, że po odstawieniu od piersi mamy często zauważają, że dziecko zaczyna częściej łapać infekcje. Nie ma górnej granicy długości karmienia piersią. Wszystko zależy od tego, jak długo dziecko chce ssać, a mama karmić. Jeśli obydwoje mają ochotę, to naprawdę nic nie stoi na przeszkodzie, by dziecko ssało pierś w drugim czy trzecim roku życia. Tak karmili nasi przodkowie. Czy to prawda, że karmiąc tak długo, nie pozwala się dziecku na samodzielność? Nie. Samodzielność lub jej brak nie jest związana z długością karmienia piersią, tylko ze stosunkiem, jaki mama ma do dziecka. Może być mocno nadopiekuńcza, nawet jeśli nigdy nie karmiła. Często jest wręcz odwrotnie: to dzięki ssaniu piersi dziecko staje się pewniejsze siebie i szybciej się usamodzielnia. Czy karmienie piersią zabezpiecza przed zajściem w ciążę? Mama przez pewien czas nie ma ani owulacji ani miesiączki, a więc nie może zajść w ciążę. Żeby jednak traktować to jako metodę antykoncepcyjną, to: dziecko powinno być karmione wyłącznie piersią, dziecko powinno ssać przynajmniej sześć razy na dobę, przerwy między karmieniami (także w nocy) nie mogą przekraczać czterech godzin, łączny czas ssania piersi nie powinien być krótszy niż 100 minut dziennie. Jeśli postępuje się według tych wskazań, to pierwsze 12 tygodni po porodzie jest praktycznie czasem niepłodności. Pomiędzy trzecim a szóstym miesiącem szanse zajścia w ciążę u matki karmiącej nie przekraczają jednego procenta. Jeżeli kobieta karmi dłużej, to płodność najczęściej powraca między 13. a 16. miesiącem po porodzie. Jak długo karmimy? W Holandii, Belgii, Wielkiej Brytanii i Irlandii mamy stosunkowo szybko wracają do pracy i przestawiają dziecko na butelkę. Najdłużej w Europie kobiety karmią piersią we Włoszech, Polsce i Rosji – w krajach, w których dominuje tzw. tradycyjny model rodziny. W Polsce w pierwszym miesiącu wyłącznie piersią karmi 70% kobiet; w czwartym – 30%. Pierś staje się coraz bardziej modna. Lekarze podkreślają, że mleko mamy jest dla dziecka nie do zastąpienia. Zobacz też: Czy jesteś gotowa na odstawienie dziecka od piersi? - test Schemat żywienia niemowląt Wiesz, że skład mleka mamy zmienia się w zależności od płci dziecka? Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Bywają sytuacje, kiedy maluszkowi nie wystarcza mleko mamy. Zamiast przechodzić na butelkę, lepiej zdecydować się na karmienie mieszane.
Zaraz po urodzeniu Ania miała żółtaczkę. Konieczne były naświetlania, a lekarz zalecił jej mamie karmienie piersią i jednoczesne dokarmianie mlekiem modyfikowanym. Ania szybko męczyła się przy ssaniu piersi i nie najadała się. Po wyleczeniu żółtaczki i wyjściu ze szpitala mamie nie udało się namówić córeczki tylko na karmienie piersią. Malutka po takim posiłku domagała się jeszcze butelki. Po kilku tygodniach dziewczynka przestawiła się na jeszcze inny sposób karmienia: raz chciała pokarmu z piersi, raz mleka modyfikowanego. I absolutnie nie godziła się na zamianę. Mama szybko się nauczyła, kiedy córeczka ma ochotę na butelkę, a kiedy na pierś. Takim mieszanym sposobem udawało jej się karmić córeczkę przez dziesięć miesięcy. Ania nigdy nie miała żadnego problemu z przestawieniem się ze smoczka na pierś i odwrotnie. Ssanie na dwa sposoby Jednak nie wszystkie maluszki potrafią się tak przestawiać z piersi na butelkę i odwrotnie, jak Ania (są dzieci, które świetnie sobie z tym radzą, bo przecież butelka nie zastąpi przytulenia się do mamy). Pierś i smoczek ssie się bowiem inaczej. Właśnie z powodu zupełnie innej techniki ssania konsultanci laktacyjni doradzają, by szczególnie w pierwszych tygodniach życia nie podawać smoczka. Oto te różnice: - Jedzenie z piersi wymaga od dziecka dużo energii. Bobasek nie pociąga mleka, jak z butelki, tylko językiem wytwarza w buzi podciśnienie. A sam pokarm wymasowuje środkową częścią języka. - Smoczek maluszek chwyta bardziej płytko niż pierś. Pokarm płynie z butelki pod wpływem grawitacji, dziecko nie musi silnie zasysać. Wiele niemowląt, szczególnie tych najmłodszych, gdy tylko poczuje, że z butelki mleko wypić łatwiej niż z piersi, przestawia się i po jakimś czasie rezygnuje z maminego pokarmu. Butelka do karmienia - sprawdź opinie Porozmawiaj z lekarzem Nie zaczynaj dokarmiać maluszka mlekiem modyfikowanym bez zważenia dziecka, sprawdzenia, jak przybiera na wadze i bez konsultacji z lekarzem. Może się okazać, że karmienie piersią idzie ci doskonale, malec świetnie przybiera na wadze i żadne dokarmianie nie jest potrzebne. Są jednak sytuacje, kiedy dodatkowe mleko jest konieczne. Czasami zaleca je pediatra z powodu żółtaczki u maluszka, czasem mama ma za mało pokarmu, dziecko słabo przybiera na wadze, a laktacji nie udaje się skutecznie pobudzić. Może być też tak, że malec urodził się słaby i nie chce ssać piersi. Albo ma trudności z powodu krótkiego wędzidełka podjęzykowego (łączy ono język z dnem jamy ustnej). Wtedy rzeczywiście warto jak najdłużej karmić sposobem mieszanym – czyli podawać mleko i z piersi, i z butelki. Ważne, by dziecko jak najdłużej dostawało mleko mamy. [CMS_PAGE_BREAK] Po karmieniu czy osobno? Pewnie spytasz: „Jak jest lepiej: dawać maluchowi mieszankę zaraz po karmieniu piersią, czy raz podawać mamine mleko, raz modyfikowane? Zawsze na początek zaproponuj malcowi ssanie piersi. Po pierwsze, to ważne dla jego zdrowia, bo w twoim pokarmie znajdują się przeciwciała odpornościowe oraz immunoglobuliny uszczelniające błonę śluzową przewodu pokarmowego (w pierwszych tygodniach życia organizm malucha nie umie ich wyprodukować). Po drugie, głodne dziecko chętniej ssie pierś, a tym samym pobudza ją do wytwarzania mleka. Dzięki temu wkrótce może się okazać, że dokarmianie butelką nie będzie wam wcale potrzebne. Po nakarmieniu piersią zaproponuj malcowi dodatkowo napicie się mieszanki z butelki. Nie podawaj jednak pełnej porcji zasugerowanej na opakowaniu z mlekiem. Spróbuj kubeczkiem Najlepiej podawać dziecku dodatkowe mleko łyżeczką lub kubeczkiem (takim do karmienia niemowlaków). Dzięki temu malec nie będzie miał pokusy polubienia smoczka. Taki sposób karmienia jest możliwy (nawet w przypadku noworodka), ale wymaga dużo cierpliwości i z twojej, i z dziecka strony. Dla pobudzenia laktacji pomocny bywa specjalny zestaw do karmienia (tzw. SNS, Medela). Maluch ssie pierś, mając w buzi koniec cienkiej rurki, którą spływa mleko z butelki. Smyk ma wtedy i bliskość mamy, i jedzenia pod dostatkiem. Jeśli to w waszym przypadku niemożliwe, podaj dziecku mieszankę butelką, ale dobierz smoczek, który ssie się podobnie jak pierś. Powinien mieć kształt typu „bańka”. Po odwróceniu pełnej butelki smoczkiem w dół, mleko nie powinno z niej samo płynąć. Z butelki: jakie i ile? Jeśli lekarz zdecyduje, że maluszek musi wypijać oprócz maminego inne mleko, doradzi ci, które wybrać. A przede wszystkim podpowie, czy może to być „zwykłe” mleko modyfikowane, czy specjalistyczna mieszanka dla alergików. Na podstawie tempa przybierania na wadze lekarz określi także, jak dużo dodatkowego mleka powinnaś malcowi podawać. Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Hania ma dwa tygodnie. Karmię ją piersią. Niestety, córeczka słabo przybiera na wadze – od wyjścia ze szpitala w ciągu dziesięciu dni przytyła 150 g.
Podaję jej pierś, kiedy tylko zapłacze, ale często przesypia posiłek. Mam wrażenie, że przez to mam mniej pokarmu niż po porodzie. Boję się, że mi go zabraknie. Agnieszka, mama dwutygodniowej Hani Dziecko karmione piersią powinno przybierać na wadze minimum 120 g tygodniowo. Tak radzą pediatrzy. W świetle tych zaleceń wynik Hani jest lekko poniżej dolnej granicy normy. Zapewne przyczyną tego jest zbyt długa przerwa między posiłkami – dziewczynka przesypia porę jedzenia. Co wpływa nie tylko na jej wagę, ale także na laktację. Co ma robić mama małej Hani? Być cierpliwą, zachować spokój i zastosować się do naszych rad. Stres może zahamować laktację Może trudno w to uwierzyć, ale wszystko dzieje się... w twojej głowie! Ilość pokarmu zależy także od twojej psychiki. Pod wpływem bodźca, jakim jest ssanie piersi przez dziecko (czasem wystarcza tylko ciepła myśl o maleństwie), w mózgu uwalnia się hormon zwany prolaktyną. To dzięki niemu w piersiach pojawia się pokarm. Inny z hormonów – oksytocyna – powoduje, że kurczą się maleńkie mięśnie wokół przewodów mlecznych. Dzięki temu pokarm z piersi może wypłynąć. Niestety, stres i przemęczenie powodują zahamowanie wydzielania tych hormonów. Dlatego wyluzuj! Przystawiaj dziecko często do piersi Czyli tak często, jak maluszek ma ochotę ssać, ale nie rzadziej niż siedem–osiem razy dziennie, przynajmniej w pierwszym miesiącu życia. A co zrobić, gdy malec długo i dużo śpi? O tym w następnym punkcie. Nie pozwalaj za długo spać To nie pomyłka! Mało przybierające na wadze dzieci to często te, które przesypiają pory karmienia. Pilnuj, by w dzień przerwa pomiędzy posiłkami wynosiła maksymalnie trzy godziny, a w nocy sześć. Kwadrans różnicy to nie problem. Gdy brzdąc śpi, a pora posiłku się zbliża, rozbudź go, np.przewijaniem. Pilnuj, by jadł przy piersi Intensywne ssanie powinno trwać u noworodka 10–20 minut. Wyraźnie usłyszysz odgłosy przełykania pokarmu, przypominające postękiwanie. Jeśli dziecko przy piersi zasypia, budź je, np. łaskotaniem w policzek. Gdy to nie pomoże, delikatnie odłącz je na chwilę od piersi, rozbudź, np. zmieniając pieluszkę, i przystaw do piersi. Karm w nocy Obowiązkowe! Nocne karmienia są bardzo ważne dla laktacji, gdyż wtedy wydziela się więcej prolaktyny. To jeden z najlepszych sposobów na podtrzymanie laktacji. A do tego nocne mleko zawiera więcej tłuszczu, jest bardziej sycące. Polecamy: Nie pozwól, żeby dziecko zasypiało w trakcie karmienia piersią - radzi psycholog [CMS_PAGE_BREAK] Sposób przystawienia dziecka do piersi Zwróć uwagęna sposób przystawienia do piersi. Dziecko powinno być ułożone wygodnie, kręgosłup i główka muszą znajdować się w jednej linii, dodatkowo główka na wysokości twojej piersi (wygodnie podparta twoją ręką lub poduszką), a usta – naprzeciw brodawki. By karmienie się udało, malec musi chwycić całą brodawkę i dużą część otoczki, wywijając wargi. Jeśli dziecko uchwyciło pierś za płytko (o czym świadczy cmokanie), to takie ssanie nie ma sensu, gdyż niemowlę nie wypije całego mleka, które jest w piersiach. Przerwij karmienie, a potem spróbuj spokojnie jeszcze raz przystawić smyka. Odciągaj pokarm w przerwach między karmieniami To metoda zwłaszcza dla mam małych śpioszków. Odciągaj mleko do końca. Nie bój się, że na kolejne karmienie dziecku zabraknie pokarmu. Bo nie zabraknie. Pamiętasz? Tworzy się on pod wpływem sygnału biegnącego z mózgu, wystarczy, że dziecko przyssie się do piersi. Dużo pij w ciągu dnia Mleko musi się z czegoś wytworzyć, dlatego niezbędne jest picie dużej ilości napojów (minimum to dwa litry dziennie). Nie zmuszaj się do bawarki (to mit, że rozbudza laktację). Pij za to wodę (nisko- lub średniozmineralizowaną), soki (szklankę lub dwie dziennie – nie więcej, gdyż są słodkie, a nie chcesz przytyć), kompoty. Sięgaj po zioła mlekopędne: koper włoski, anyżek, czarnuszka (lub gotowe mieszanki). Wystarczą trzy filiżanki dziennie. Nie pij szałwii, bo hamuje laktację! Polecamy: Dieta karmiącej mamy - jadłospisy do druku Rady dla karmiącej mamy: Gdy karmisz piersią, powinnaś być ostrożna, zwracać uwagę nie tylko na to, co jesz czy pijesz. Dlatego: Nie pij alkoholu. Przenika do twojego pokarmu i bardzo niekorzystnie działa m.in. na układ nerwowy dziecka. Owszem, dla laktacji korzystne jest rozluźnienie się, ale to możesz osiągnąć w inny sposób niż poprzez picie alkoholu. Poproś kogoś o pomoc (tatę, mamę, teściową),a ty w tym czasie wyśpij się albo zrób coś dla siebie. Nie pal papierosów. Składniki dymu przenikają do pokarmu. Szkodliwe jest też wdychanie przez ciebie dymu tytoniowego. Odżywiaj się prawidłowo. Zła dieta może u ciebie spowodować osłabienie. Staraj się jeść cztery–pięć posiłków dziennie, jak najbardziej urozmaiconych. Nie głódź się i nie stosuj żadnych diet. Na odchudzanie przyjdzie jeszcze pora. Karm podczas swojej choroby. Choć powoduje okresowe zmniejszenie laktacji, przystawiaj malca często do piersi. Po zakończeniu infekcji laktacja wróci do normy. Zobacz także: Karmiąca mama na diecie Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Co robić, gdy dziecko po karmieniu piersią płacze? Czy nadal jest głodne? Czy podać mu jeszcze butelkę z mlekiem? Te i inne wątpliwości rozwiewa doradca laktacyjny.
Płacz dziecka po karmieniu piersią to zjawisko dość częste i napawa mamę niepokojem. Co oznacza, że moje dziecko płacze po karmieniu? Czy mam za mało pokarmu? Czy jeśli dziecko płacze po karmieniu piersią, to znaczy, że nadal jest głodne? Czy powinnam podać mu jeszcze butelkę z mlekiem? - to tylko niektóre z pytań, które zadają sobie mamy, kiedy ich niemowlęta płaczą po nakarmieniu. Spójrz na ten list od jednej z mam i przeczytaj odpowiedź doradcy laktacyjnego, żeby dowiedzieć się, dlaczego dziecko płacze po karmieniu piersią i co wtedy robić. Płacz dziecka po karmieniu piersią Narzędzia dla rodziców mamotoja.pl Kalendarz rozwoju niemowlaka Czytaj więcej Małgorzata, mama Michałka: "Michałek ma dwa miesiące. Karmię go piersią. W ostatnim miesiącu przybrał 700 g. Martwi mnie jednak to, że synek po jedzeniu płacze. Teściowa mówi, że jest głodny, i radzi, żeby po karmieniu podać mu jeszcze butelkę z mlekiem. Może mój pokarm jest za chudy lub synkowi szkodzi albo ja nie umiem karmić? Może będzie lepiej podać mu butelkę? Nie mogę znieść, jak on tak płacze..." Każda mama czuje się fatalnie, gdy dziecko często płacze. Przede wszystkim jednak nie bierz tego do siebie i nie uważaj, że jesteś złą mamą, bo źle karmisz. Przyczyn płaczu może być naprawdę bardzo wiele. Nie myśl też na razie o podawaniu dodatkowego mleka, bo twoje dziecko dobrze rośnie. 700 g miesięcznie to wcale nie jest mało: norma przewiduje, by w tym czasie dziecko „na piersi” przybierało 560 g. Nie myśl, że zamiana twojego mleka na „butelkowe” wyjdzie mu na zdrowie. Maminy pokarm nie jest też ani za chudy, ani za tłusty, tylko dokładnie taki, jakiego potrzebuje maleństwo. Możesz jednak spróbować coś zmienić w sposobie karmienia, korzystając z poniższych rad, by chwile przy piersi były przyjemniejsze, zarówno dla ciebie, jak i dla dziecka. Nie denerwuj się Łatwo powiedzieć, ale jak tu się nie denerwować, gdy dziecko płacze! Popatrz jednak na to wszystko z boku, bardziej obiektywnie: nic złego się nie dzieje, maluszek dobrze się rozwija, rośnie – i to jest najważniejsze. Pamiętaj też, że on doskonale odbiera twoje emocje. Ty też zresztą wchodząc do pokoju, w którym są inne osoby, szybko wyczuwasz, ja-ka tam panuje atmosfera. Maleństwo wyczuwa to jeszcze lepiej, jest barometrem twoich uczuć. Przecież przez dziewięć miesięcy stanowiliście niemal jeden organizm. Jeśli denerwujesz się, gdy przystawiasz dziecko do piersi, on doskonale wyczuwa napięcie i też się spina. Twoje zdenerwowanie powoduje też, że wydziela się mniej prolaktyny – hormonu, który decyduje o pojawieniu się mleka w piersiach. Co robić? Nie karm maluszka, gdy jesteś zdenerwowana. Postaraj się zrelaksować. Wypij filiżankę herbatki z melisy, posłuchaj relaksującej muzyki, pomyśl o czymś miłym. A przede wszystkim popatrz z uśmiechem na swoje dziecko, uciesz się nim. Gdy zaczniesz karmić, myśl o maluszku oraz o wszystkim, co sprawia ci przyjemność. Spróbuj, już sama zmiana twojego nastawienia może pomóc pokonać kłopoty. Nie rób jednak sobie wyrzutów sumienia, jeśli czasem zdenerwujesz się czy zezłościsz. Ty też masz prawo do takich emocji. I nie martw się: nie stracisz od razu mleka. View oEmbed on the source website Zwróć uwagę, by było wam wygodnie Bo tak właśnie ma zawsze być podczas karmienia! Gdy ty masz napięte mięśnie, możesz zahamować wypływanie mleka. A jeśli dziecku nie będzie wygodnie, zacznie się wiercić, wykręcać, odpychać od piersi. Co robić? Maluszek nie może mieć główki ani odchylonej do tyłu, ani przygiętej do piersi. Powinna ona znajdować się na wysokości twojej piersi (a usta na wprost brodawki). Musi być nieco wyżej niż reszta ciała, by mleko nie cofało się z żołądka do przełyku (co często zdarza się niemowlętom z powodu słabo pracujących mięśni oddzielających przełyk od żołądka). Jeśli tak dzieje się podczas karmienia piersią, to nic dziwnego, że maluszek płacze. Zmień pozycję do karmienia Warto zmienić pozycję do karmienia, szczególnie jeśli zauważasz, że smyk płacze częściej wtedy, gdy karmisz go w jakiejś określonej pozycji, np. na leżąco. Może jest mu niewygodnie albo mniej wprawnie przystawiasz go do piersi. Częstym powodem płaczu po jedzeniu jest też to, że dziecko nie radzi sobie ze zbyt szybkim wypływem pokarmu. Połyka wtedy nie tylko mleczko, ale też powietrze, które zalegając w brzuszku, powoduje kolkę. Co robić? Spróbuj karmić w pozycji na wznak: połóż się na plecach, a dziecko ułóż na sobie, na brzuchu. Mleko wypływa wolniej, malec będzie więc spokojniej ssać i połknie mniej powietrza. Gdy nakarmisz smyka z jednej piersi, podnieś go i chwilę ponoś w pozycji pionowej, podtrzymując główkę i kręgosłup. Poczekaj, aż odbije mu się połknięte powietrze. Zadbaj o to, co jesz Składniki tego, co jesz, przenikają do pokarmu. U najmłodszych dzieci problemami żołądkowymi najczęściej objawia się alergia. Co robić? Zwróć uwagę, czy dziecko płacze, np. po wypiciu przez ciebie mleka, zjedzeniu sera, jajka (te produkty najczęściej powodują alergię). Taka reakcja może też pojawić się, gdy zjesz produkty zawierające gluten (to białko znajdujące się w pszenicy, życie, jęczmieniu oraz owsie). Jeśli coś takiego zauważysz, powiedz o tym lekarzowi. Sama jednak na własną rękę nie wykluczaj z jadłospisu nabiału, kasz czy pieczywa. Zobacz też: Źle ssie, płacze podczas karmienia piersią? To może być powód! Problemy z karmieniem piersią Dlaczego płacze? Jak radzić sobie z płaczem niemowlaka? Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Nocne karmienia są ważne, ale co zrobić, gdy dziecko ssie w nocy co 3 godziny, a w dzień śpi do południa i nie chce jeść? Jak nauczyć dziecko odróżniać dzień od nocy? Zapytaliśmy konsultanta laktacyjnego.
Noworodek początkowo nie odróżnia dnia od nocy. Jest mu wszystko jedno, kiedy ssie pierś, może to nawet robić niemal na okrągło. Jednak po kilku tygodniach dziecko powoli powinno nauczyć się odróżniać dzień od nocy. Chociaż nadal chętnie będzie w nocy jeść, a nocne karmienia są też ważne dla laktacji, to nie powinien jeść w nocy częściej niż raz dziennie. Dlaczego dziecko ssie pierś o północy Nocny pokarm z piersi ma inny skład niż w ciągu dnia. Znajduje się w nim więcej tłuszczu i kalorii, dlatego niemowlę, które ssie pierś w nocy, szybciej przybiera więc na wadze. W kobiecym pokarmie jest wyjątkowo dobry rodzaj tłuszczów: to kwasy tłuszczowe omega-3. Czyli te, które są szczególnie potrzebne dla prawidłowego rozwoju mózgu, układu nerwowego, wzmacniania odporności. Nocne karmienia są też ważne dla karmiącej mamy, bo w większej ilości wydziela się wówczas prolaktyna, a więc hormon, od którego zależy ilość wytwarzanego mleka. Właśnie dlatego w nocy powinny koniecznie karmić te mamy, które mają mniej pokarmu: to znakomity sposób, by jego ilość szybko się zwiększyła. Czytaj też: 9 sposobów, jak zwiększyć laktację Jak długo karmić w nocy Z reguły niemowlęta karmione piersią domagają się nocnych karmień przez cały okres karmienia piersią. Niemowlę trzeba karmić piersią w nocy co najmniej przez 4–6 miesięcy, czyli w tym okresie, gdy kobiecy pokarm powinien być jedynym jego daniem. Pilnuj, by przerwa pomiędzy kolejnymi karmieniami piersią nie była dłuższa niż 6–7 godzin. Najlepiej nakarm dziecko tuż przed tym, jak ty kładziesz się spać, np. o 22, a potem o 4 rano, a następnie między godziną 7 a 8. Dzięki temu wstaniesz w nocy tylko raz. Niemowlę 4 razy je w nocy? To za dużo! Niemowlę może częściej budzić się w nocy i płakać, pamiętaj jednak, że nie zawsze powodem nocnego płaczu dziecka jest głód. Przyczyną płaczu może być zły sen, niewygodna, ból brzuszka, przebudzenie się i trudność uśnięcia. Zdarza się również, że płaczące dziecko nadal śpi: go tzw. sen paradoksalny, bardzo płytki, dziecko rusza się, a nawet popłakuje. Czytaj też: Jak często karmić noworodka Nie musisz za każdym razem karmić go piersią, gdy tylko zapłacze. Jeśli niedawno jadł, zobacz, czy np. nie zrobił kupki, pogłaszcz go po brzuszku, po główce lub po prostu chwilę poczekaj: być może po chwili znów zaśnie. Oczywiście, przystawieniem do piersi ułatwisz mu powtórne zaśnięcie, ale nic się też nie stanie, jeśli uśpisz go (lub tata) w inny sposób, np. kołysząc czy głaszcząc po brzuszku. [CMS_PAGE_BREAK] Ssie w nocy, bo brakuje mu ciebie Innym częstym powodem nocnego domagania się piersi jest potrzeba bliskości. Ty i dziecko przez dziewięć miesięcy byliście ciągle razem, nic więc dziwnego, że niemowlęciu najlepiej jest wtedy, gdy ssie pierś. Nie martw się jednak: po kilku tygodniach poczuje się na tyle bezpiecznie, że aż taka twoja bliskość w nocy nie będzie dla niego niezbędna. Musisz tylko dać mu czas, by dojrzał do przespania nocy – bez konieczności tego, że jesteś tuż obok: na wyciągnięcie ręki. Jak odzwyczajać dziecko od częstego jedzenia w nocy Pilnuj, by przy piersi dziecko jadło, a nie spało. Nie pozwól mu traktować piersi, jak smoczka, bo wtedy rzeczywiście, gdy tylko wypuści ją z buzi, zacznie płakać i nie da ci spać. Gdy dziecko obudzi się w nocy, najpierw je przewiń, a potem nakarm. Podczas ssania piersi najprawdopodobniej zaśnie, lepiej więc go potem nie rozbudzać przebieraniem. Jeśli jednak po karmieniu zrobi kupkę, to nie masz wyjścia: zmień pieluszkę. Nie rozbudzaj dziecka podczas nocnych karmień. Nie zapalaj górnego światła. Jeśli potrzebujesz, by było jaśniej, zapal małą lampkę. Po nakarmieniu połóż dziecko do łóżeczka. Jeśli nie śpi, pogłaszcz go po główce i odejdź. Być może po chwili samo zaśnie. Jeśli dziecko po nakarmieniu płacze, poczekaj chwilę. Jeżeli nie przestaje płakać, podejdź do niego, pogłaszcz po główce, brzuszku. Możesz je nosić na rękach, ale ryzykujesz tym, że jeśli ma lekki sen, to obudzi się układany do łóżeczka. Jeśli dziecko budzi się w nocy co trzy godziny, poproś o pomoc tatę. Często łatwiej mu uśpić dziecko niż tobie, gdyż jest spokojniejszy. Czasem wystarczy, że niemowlę i je potuli, by dziecko szybko zasnęło. Jeśli dziecko bardzo często budzi się, domagając się ssania, może je zabrać do swojego łóżka. Dzięki temu ty też się wyśpisz, choć... narażasz się na to, że dziecko przyzwyczai się do spania z tobą i potem nie będzie chciało spać w swoim łóżeczku. Czytaj też: Pożegnanie z łóżkiem rodziców Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Czy wielkość piersi ma wpływ na skuteczność karmienia? Odpowiada lekarz pediatra, konsultant laktacyjny.
Droga Redakcjo! „Rzeczywiście, nie ma się czym chwalić” – tak krytycznie oceniła wielkość moich piersi położna, która pomagała mi przystawić córeczkę zaraz po porodzie. Dorotka płakała wniebogłosy. Dwa razy w szpitalu dostała butelkę, ale potem nagle pojawiło się u mnie dużo mleka. Boję się, że jednak nie wystarczy to córeczce i że nie zdołam jej wykarmić przez pół roku. A tak bym chciała! Co robić? Grażyna, mama dwutygodniowej Dorotki Uwierz, wielkość piersi wcale nie ma wpływu na skuteczność karmienia. Bo mając nawet niepokaźny biust, możesz dać sobie radę. I to śpiewająco! Gruczołowa czy tłuszczowa – Znam mamy, które miały bardzo duży biust i nie udało im się wykarmić dziecka wyłącznie piersią. I takie, których biust był niewielki, jednak świetnie im to wyszło – mówi dr Katarzyna Raczek-Pakuła, pediatra, od wielu lat konsultantka laktacyjna. – Powodzenie karmienia piersią zależy od nastawienia psychicznego i dobrej techniki karmienia, a nie od wielkości biustu. Malec wypija codziennie około litra mleka. Ale piersi nie są jego magazynem. Pokarm wytwarza się w trakcie ssania. Ważna jest zresztą nie tyle wielkość piersi, ile to, z czego są zbudowane. Duże piersi to często głównie tkanka tłuszczowa. A dla wytwarzania pokarmu istotna jest tkanka gruczołowa, której w małych piersiach może być pod dostatkiem. Nie sposób jednak zbadać, z jakiej tkanki jest zbudowana pierś. Zamiast się nad tym zastanawiać i martwić, że nie zdołasz wykarmić malucha, po prostu spróbuj. Trzy ważne przykazania Warto się do nich stosować. Zwiększysz szanse, jeśli chodzi o powodzenie karmienia. 1. Za każdym razem prawidłowo przystawiaj maluszka do piersi. Połaskocz dziecko delikatnie w policzek, poczekaj, aż otworzy buzię, a wtedy przystaw je do piersi. Zwróć uwagę, by objęło ustami całą brodawkę i jak największą część otoczki. Maluch powinien mieć buzię wypełnioną piersią. A podczas ssania będzie słychać wyraźne odgłosy połykania (przypominają postękiwanie). Jeśli maleństwo zbyt płytko uchwyciło pierś albo słyszysz, jak przy jedzeniu cmoka, to znaczy, że coś jest nie w porządku. Dziecko w ten sposób nie opróżni piersi do końca, więc następnym razem pojawi się w niej mniej mleka. Przerwij karmienie. Jak to zrobić? Włóż mały palec w kącik ust maluszka i delikatnie „odłącz” go od piersi. Po chwili spróbuj ponownie przystawić smyka. Na pewno tym razem wszystko pójdzie wam duuuużo lepiej. [CMS_PAGE_BREAK] 2. Karm często, nawet... bardzo często! Co prawda nie musisz liczyć, ile razy podajesz dziecku pierś, jednak w przypadku noworodka jest to minimum osiem razy na dobę (czyli co trzy godziny). Tak naprawdę nie jest ważne, jak dużo dziecko wypije mleczka za każdym razem. Jeśli mniej, to po prostu szybciej zgłodnieje. A wtedy możesz znowu podać mu pierś. Żaden problem! 3. Przy każdym posiłku proponuj obie piersi. Jednak uwaga: rób to z głową! Na pewno pamiętasz, że na początku każdego karmienia mleko jest dość wodniste i wypływa szybko, często wręcz tryska. Dziecko nie musi wkładać wysiłku w ssanie: po prostu połyka pokarm. Potem, gdy pojawia się mleko drugiej fazy – bardziej gęste i bogatsze w składniki odżywcze – maluszek musi solidnie się napracować. Jeśli jest trochę leniuszkiem (albo ma mniej siły), to szybko się zniechęca i przerywa ssanie. Jednak gdy podasz mu drugą pierś, chętnie skorzysta, bo mleczko znów płynie łatwo. Ale będzie to znów mało kaloryczny pokarm. Dlatego zawsze, zanim podasz dziecku drugą pierś, sprawdź, czy wszystko już wypiło z pierwszej. Powinna zrobić się miękka. Naciśnij ją, jakbyś chciała odciągać pokarm ręcznie. Jeśli wypływają tylko krople mleka, to wszystko jest w porządku i możesz zaproponować drugą pierś. Jeżeli jednak pokarm tryska, jeszcze raz przystaw maluszka do tej, z której przed chwilą jadł. Uwaga! Jeśli poprzednio malec jako pierwszą ssał prawą pierś, a potem lewą, kolejny posiłek zacznij od lewej. Trzeba dokarmić Może się jednak zdarzyć, że mimo tego, że wszystko robisz dobrze, dziecko rzeczywiście się nie najada. Skontaktuj się wtedy z poradnią laktacyjną (adresy i numery telefonów znajdziesz na stronie: www.laktacja.pl). Być może uda się skorygować błędy i wszystko będzie w porządku. Jeśli jednak wizyta niewiele zmieni, idź z malcem do pediatry. Gdy rzeczywiście smyk zbyt mało przybiera na wadze, konieczne może być dokarmianie. Pediatra podpowie, ile mleka podać dziecku i jaką mieszankę wybrać. Ale z karmienia piersią nie rezygnuj. Bo nawet niewielkie ilości pokarmu to dla malucha skarb i swego rodzaju szczepionka chroniąca przed alergią oraz zarazkami. Dlatego zawsze na początku karmienia podawaj pierś, a dopiero potem dodatkowe mleko. Ważne, by dziecko wypiło chociaż kilka łyków twojego pokarmu. Na zdrowie :-) Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Jak odciągać pokarm? Znamy najlepsze sposoby!
Musisz wyjść z domu na kilka godzin, a chcesz, by dziecko wypiło twoje mleko. Lepiej odciągać pokarm ręcznie czy laktatorem? Jak długo możesz przechowywać pokarm?
Jak odciągać pokarm, by dziecko się najadło? Jak przechowywać odciągnięty pokarm, by był pełnowartościowy? Zdarza się, że nie możesz być z dzieckiem przez kilka godzin, a chcesz, żeby w tym czasie piło twoje mleko. Podczas twojej nieobecności mamy odciągnięty pokarm może podać dziecku tata lub opiekunka. Jak nauczyć się robić zapasy mleka - podpowiada dr Katarzyna Raczek-Pakuła, pediatra i doradca laktacyjny. Kiedy warto ręcznie odciągać pokarm Możesz odciągać pokarm ręcznie. To bardzo dobry sposób odciągania pokarmu i bardzo skuteczny. Jest tylko jeden warunek: musisz wiedzieć, jak odciągać pokarm. Jeśli tylko sporadycznie chcesz odciągać pokarm (np. w przypadku wyjścia do lekarza, sklepu, kina), w zupełności wystarczy ci ręczne odciąganie. Umiejętność ręcznego odciągania przydaje się nie tylko wtedy, gdy chcesz zgromadzić dla dziecka pokarm na zapas, lecz także jeśli pojawiają się stany zapalne piersi lub inne problemy podczas karmienia piersią. Pomoże ci wówczas rozmasowanie piersi. Powinno być delikatne, przypominać głaskanie. Jak ręcznie odciągać pokarm? 1. Przygotuj pojemnik na mleko (możesz kupić gotowy zestaw do przechowywania pokarmu lub wziąć dokładnie umyty i wyparzony słoiczek). 2. Wygodnie usiądź i zrelaksuj się (możesz posłuchać spokojnej muzyki, którą lubisz, wrócić myślami do miłych wspomnień). Dzięki temu mleka będzie więcej i łatwiej wypłynie (to zasługa hormonów, głównie prolaktyny i oksytocyny). 3. Ułóż kciuk powyżej otoczki piersi, a pozostałe palce 2–3 cm poniżej brodawki. 4. Delikatnie przyciśnij pierś do klatki piersiowej, nie przemieszczając palców. Potem zbliżaj je do siebie, lekko obracając. 5. Zwolnij ucisk i rytmicznie powtarzaj powyższe ruchy, zmieniając ułożenie palców wokół brodawki, by równomiernie opróżniać wszystkie przewody mleczne. 6. Gdy po kilku minutach mleko przestanie już wypływać, zacznij odciągać pokarm z drugiej piersi. Nie pociągaj za brodawkę i zbyt forsownie nie ugniataj piersi. Odciąganie nie może cię boleć. Wręcz przeciwnie: powinno być przyjemne. Kiedy odciągać pokarm laktatorem Jeśli chcesz często odciągać pokarm (codziennie wychodzisz z domu, bo np. masz zajęcia na uczelni, wracasz do pracy), wygodniej będzie odciągać pokarm laktatorem. Trudno to bowiem robić ręcznie poza domem, a musisz liczyć się z tym, że piersi staną się pełne i ściągnięcie mleka stanie się koniecznością. W takim przypadku warto po prostu kupić dobry laktator. Laktator: ręczny czy elektryczny Jeśli zamierzasz rzadko odciągać pokarm, wystarczy ręczny laktator. Zwróć jednak uwagę, by miał regulowaną siłę ssania (niektóre mamy akceptują tylko bardzo delikatne odciąganie, inne wolą nieco mocniejsze; dobrze więc, jeśli daje się to wyregulować). Są laktatory dodatkowo wyposażone w nakładki masujące, które mają naśladować ssanie dziecka. Niektórym mamom rzeczywiście bardzo one pomagają, dla innych – nie są one konieczne. Jeżeli będziesz robić codziennie odciągać pokarm dla dziecka, rozważ decyzję kupienia laktatora elektrycznego. Jest co prawda droższy, jednak bardzo ułatwi ci życie. Są takie, które potrafią zapamiętać i odtwarzać rytm odciągania pokarmu – zrobią to tak, jak je zaprogramujesz. Laktator najlepiej sprawdza się w działaniu. Odciąganie musi być dla ciebie przyjemne (gdyż tylko wtedy do mózgu zostanie wysłany sygnał mówiący, że potrzebne jest mleko). Dbaj o czystość laktatora. Po użyciu wyczyść wszystkie zakamarki i zaworki. Resztki mleka to pożywka dla bakterii.[CMS_PAGE_BREAK] Jak przechowywać odciągnięty pokarm Pojemnik z mlekiem (najlepiej, gdy jest go tyle, by starczyło na jedną porcję) szczelnie zamknij i podpisz, kiedy zostało odciągnięte. Odciągnięty pokarm możesz przechowywać w temperaturze pokojowej (bardzo krótko), w lodówce lub w zamrażarniku. Jak podać dziecku odciągnięty pokarm Najpierw zużywaj starsze porcje pokarmu (zwróć uwagę na datę, kiedy odciągnęłaś pokarm). Po wyjęciu z lodówki lub zamrażalnika podgrzej mleko do temperatury ok. 36ºC. Najlepiej w podgrzewaczu, a jeśli go nie masz – w naczyniu z gorącą wodą. Przed podaniem dziecku wylej kroplę mleka na swoje przedramię: powinna być ciepła. Spróbuj podawać dziecku posiłek kubeczkiem (dla najmłodszych polecane są specjalnie profilowane), a nie butelką ze smoczkiem. Już dwumiesięczne dziecko da sobie radę da sobie radę z piciem nie z butelki. Bywają jednak sytuacje, kiedy konieczne jest karmienie mieszane, czyli podawanie dziecku mleka raz z piersi, raz z butelki. Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Są skuteczne sposoby, by poradzić sobie z nadmiarem mleka. Jeśli zastosujesz się to tych rad będzie wszystko w porządku, a w piersiach będzie tyle pokarmu, ile trzeba.
Droga Redakcjo! Wczoraj wyszłam ze szpitala po porodzie. Piłam herbatki na laktację, bo miałam mało mleka, a teraz jest go aż za dużo! Piersi mam twarde, pokarm wręcz tryska. Co z tego? Szymuś chwilę ssie, a potem z całej siły odrywa się od piersi i krzyczy wniebogłosy. Muszę odciągać pokarm i podawać mu z butelki. Piersi strasznie mnie bolą. Co mam zrobić, by synek znów normalnie ssał? Pomocy! Iza To, co opisuje Iza to nawał mleczny. Pełne piersi są znakiem, że organizm zaczął pracować pełną parą i wytwarza mnóstwo mleka. Piersi są dobrze stymulowane ssaniem dziecka, bez zarzutu pracują hormony odpowiedzialne za wytwarzanie pokarmu. Tak więc wszystko jest w porządku, bo u prawie każdej kobiety między 2. a 6. dobą po porodzie dochodzi do nawału. Nagle pojawia się bardzo dużo pokarmu. Tak się dzieje też u mam, które bały się, że mają za mało mleka. Chociaż nawał mleczny jest czymś normalnym, jednak trzeba sobie z nim mądrze poradzić. Nieumiejętne postępowanie może doprowadzić do tego, że dziecko zniechęci się do jedzenia (gdy pierś jest zbyt twarda, maluszek nie może jej ssać). A kiedy pokarm zaczyna gwałtownie tryskać, dziecko krztusi się nim, wręcz nie może złapać oddechu. Jedzenie w takich warunkach na pewno nie jest zbyt przyjemne. Nawał mleczny może mieć również dla ciebie nieprzyjemne konsekwencje, gdyż zalegający w kanalikach mlecznych pokarm często doprowadza do stanów zapalnych piersi. Ale nic się nie martw. Są skuteczne sposoby, by poradzić sobie z nadmiarem mleka. Jeśli zastosujesz się to tych rad, za kilka dni wszystko będzie w porządku, a w piersiach będzie tyle pokarmu, ile trzeba. Zrób sobie przed karmieniem ciepły prysznic lub okład na piersi Okład może być z pieluszki zmoczonej ciepłą wodą. Pobudzi to wypływ pokarmu. Dobrym pomysłem jest również pomasowanie piersi tuż przed karmieniem (pamiętaj o kierunku: zawsze w stronę brodawki). Rób to jednak bardzo delikatnie – piersi absolutnie nie powinny cię boleć. Zachęcaj maluszka do ssania Podawaj mu pierś nie tylko wtedy, gdy płacze z głodu, ale też kiedy czujesz, że pierś się przepełnia (możesz nawet dziecko rozbudzić). Pamiętaj tylko, by przed karmieniem odciągnąć trochę mleka (ręcznie lub laktatorem). Wystarczy tyle, by otoczka zrobiła się miękka. Chodzi o to, by dziecko mogło uchwycić pierś. Dyskutuj na forum: Jakie problemy, gdy karmisz piersią? [CMS_PAGE_BREAK] Pilnuj, by pierś nie stała się twarda Gdy czujesz, że się przepełnia, a maleństwo nie ma ochoty ssać, odciągaj pokarm (ręcznie lub laktatorem). Ale uwaga: nie do ostatniej kropli, gdyż w ten sposób jeszcze bardziej pobudzasz piersi do pracy (i mleka będzie jeszcze więcej). Rób to tylko do momentu, aż wyraźnie poczujesz, że pierś zrobiła się bardziej miękka. Zmieniaj pozycje, w jakich karmisz To bardzo ważne. Jeśli podawałabyś maluszkowi pierś zawsze w jednej i tej samej pozycji (np. leżącej), to nie wszystkie kanaliki mleczne będą w jednakowy sposób opróżniane. W niektórych może dojść do zastojów pokarmu i stanów zapalnych. Po karmieniu połóż na piersi chłodny okład Możesz go zrobić np. z tetrowej lub flanelowej pieluszki zmoczonej w wodzie. Pomagają również okłady z liści białej kapusty, tylko trzeba je w specjalny sposób wcześniej przygotować. Liście pognieć, a potem włóż na kilka minut do lodówki. Sok z kapusty działa lekko przeciwzapalnie oraz hamuje laktację. Po takim okładzie umyj pierś, zanim następnym razem podasz ją dziecku. Zrezygnuj z herbatek laktacyjnych Zamiast naparów z kopru włoskiego, anyżku czy rumianku możesz przez 1–2 dni pić dwa razy dziennie herbatkę z szałwii (hamuje laktację). Nie ograniczaj jednak w ogóle picia napojów. Są potrzebne, mleko musi przecież się tworzyć. Uwaga na powikłania Nawał mleczny może spowodować problemy, jeśli nie zadbasz o piersi. - Zapalenie piersi. Zdarza się u prawie 25% karmiących mam, najczęściej między drugim a piątym tygodniem po porodzie. Pierś jest czerwona, gorąca, bolesna. Możesz mieć dreszcze, bóle głowy, gorączkę powyżej 38°C. Jak najczęściej karm dziecko, zaczynając od chorej piersi. Jeśli bardzo cię boli, weź środek przeciwbólowy z paracetamolem. Gdy nie ma poprawy, idź do lekarza. Może zapisać antybiotyk (będziesz mogła nadal karmić). - Ropień. Zwykle to powikłanie nieleczonego lub zbyt późno leczonego zapalenia piersi. Guzek jest bolesny, wyczuwalny przez skórę. Może pojawić się wysoka gorączka. Jak najszybciej idź do lekarza. Trzeba wykonać USG piersi. Konieczne będzie opróżnienie igłą lub nacięcie ropnia. Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Niezależnie, czy masz małe, czy duże piersi, uwierz, że uda ci się karmić naturalnie. Musisz tylko wiedzieć jak. I nie załamuj się kłopotami – miną!
Chociaż modyfikowane mieszanki są coraz lepsze, to nigdy nie będą takie, jak pokarm mamy. W twoim mleku są nie tylko najlepszego gatunku węglowodany, tłuszcze, białka, witaminy i składniki mineralne, ale również enzymy trawienne oraz przeciwciała chroniące przed chorobami. To najlepsza szczepionka, którą możesz podać swojemu dziecku. Dlatego spróbuj karmić piersią, nawet jeśli początki nie są łatwe. Ten pierwszy raz U większości kobiet mleko pojawia się już w czasie ciąży, u innych dopiero po porodzie. Nie martw się jednak, jeśli dziecko jest na świecie, a ty nie masz jeszcze dużej ilości pokarmu. Tak naprawdę zaraz po urodzeniu maluszek nie jest głodny: ma przecież jeszcze zapasy z życia płodowego. Na pierwszy raz wystarczy mu mniej więcej tyle mleka, ile zmieści się na małej łyżeczce od herbaty. Jak najszybciej po porodzie przystaw dziecko do piersi. Najlepiej jeśli to się stanie w pierwszych dwóch godzinach. Zwykle wtedy maluszek jest ciekawy świata, a jednocześnie oszołomiony warunkami, w jakich się znalazł. Żeby poczuć się bezpiecznie, chętnie przytuli się i napije mleka. Potem zaśnie i to nawet jeśli nic nie zje (jest zmęczony wędrówką na świat). Może nie wykazywać dużego zainteresowania ssaniem nawet przez kolejnych 36 godzin, co nie jest korzystne dla twojej laktacji. Właśnie dlatego lepiej przystawić maluszka do piersi jeszcze w pierwszych dwóch godzinach życia. Ważne odruchy Zastanawiasz się, czy noworodek potrafi ssać? Trochę ćwiczył to już w życiu płodowym: ssał wtedy kciuk, chociaż oczywiście to nie jest to samo, co ssanie mleka z piersi. Na szczęście jednak malec rodzi się z dwoma ważnymi odruchami: - szukania piersi: kiedy dotkniesz brodawką ust dziecka, otworzy ono szeroko buzię, szukając piersi; - ssania: gdy w buzi maleństwa znajdzie się pierś, zacznie ją ssać. Nie podawaj jednak maluszkowi smoczka (także uspokajaczka), gdyż sposób jego ssania jest inny, płytszy. Jeśli dziecko przyzwyczai się do tego, może potem tak samo ssać pierś. Nie wypije z niej całego mleka, a wtedy następnego dnia będzie go mniej (pokarmu wytwarza się bowiem tyle, ile maluszek wypija). Podawanie maluszkowi smoczka w pierwszych sześciu tygodniach życia jest jedną z głównych przyczyn niepowodzeń karmienia piersią. Mleko się zmienia To jedna z niezwykłych właściwości twojego pokarmu. W pierwszych dniach po porodzie w piersiach pojawia się siara (jest gęsta, żółtawa, bogata w białko). Zawiera wyjątkowo dużo przeciwciał chroniących dziecko przed alergią oraz infekcjami. Siara to bardzo cenny pokarm, dlatego tak ważne jest, żeby dziecko zaraz po urodzeniu ssało twoją pierś. Po 2–3 dniach pojawia się mleko przejściowe, a po dwóch tygodniach – dojrzałe. Jest bardziej kaloryczne niż siara, ma więcej tłuszczu i laktozy (cukru mlecznego). Nadal zawiera dużo przeciwciał odpornościowych. Warto pamiętać, że pokarm zmienia się też w trakcie każdego karmienia: na początku jest bardziej wodnisty (zaspokaja więc pragnienie), potem staje się kaloryczniejszy, ma też więcej tłuszczu (a jest on bardzo potrzebny dla mózgu). [CMS_PAGE_BREAK] Uwaga: jeśli dziecko ssało bardzo krótko, 2–3 minuty, to raczej się nie najadło, tylko napiło. Nie wyssało bowiem bardziej wartościowego mleka drugiej fazy. Szybko potem będzie głodne. Dlatego nie czekaj trzy godziny do następnego karmienia, tylko podaj pierś, gdy będzie chciało ssać. I nie pozwalaj maluszkowi przysypiać przy jedzeniu. Jeśli widzisz, że usypia, próbuj go rozbudzać, np. łaskocząc w policzek, stópkę. Co jest w mleku mamy - Woda. Idealnie czysta, ponieważ została przefiltrowana przez twój organizm. - Białko. Jest lekkostrawne, świetnie przyswajalne. - Tłuszcze. Niezbędne, szczególnie dla mózgu i całego układu nerwowego. Uwaga: to, co jesz, ma wpływ na rodzaj tłuszczu zawartego w twoim mleku. Koniecznie dwa razy w tygodniu jedz ryby i orzechy (jeśli nie masz alergii). Zawierają one bowiem długołańcuchowe, wielonienasycone kwasy tłuszczowe (LC-PUFA): arachidonowy i dokozaheksaenowy. To ich szczególnie potrzebuje mózg! - Węglowodany. Głównie laktoza. To jej twoje mleko zawdzięcza swoją słodycz. Rodzajem węglowodanów są też prebiotyki, które pobudzają namnażanie się „dobrych bakterii”, korzystnych dla odporności. - Enzymy. Ułatwiają trawienie. - Witaminy. Poza witaminą D3 i K w twoim mleku są wszystkie potrzebne niemowlęciu. Świetnie przyswajalne. - Składniki mineralne. Jest ich dokładnie tyle, ile potrzebuje niemowlę. W dodatku w dobrych proporcjach. - Składniki wzmacniające odporność: to m.in. immunoglobuliny, limfocyty, interferon, neutrofile. Lekarze mówią, że karmienie piersią to najlepszy prezent, jaki możesz dać dziecku. Poza tym że jest miłe, pomaga chronić przed wieloma chorobami! Lekcja pierwsza 1. Ujmij pierś od dołu, czterema palcami podtrzymaj ją pod spodem, a kciukiem od góry. Połaskocz usta dziecka brodawką, przesuwając nią w dół i w górę. 2. Gdy maleństwo otworzy buzię, energicznym ruchem drugiej ręki przytul je do siebie. Uwaga: zawsze przysuwaj dziecko do piersi, nie odwrotnie! 3. Maleństwo powinno mieć w buzi brodawkę i dużą część otoczki. Jego wargi muszą być wywinięte. Wyraźnie usłyszysz postękiwanie – to odgłos połykania mleczka. 4. Jeśli dziecko źle uchwyciło pierś, słyszysz cmokanie, przerwij karmienie. Włóż mały palec w kącik jego ust. Potem spróbuj raz jeszcze przystawić je do piersi. 5. Potrzymaj malca w pozycji pionowej, by odbiło mu się połknięte powietrze. Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Najczęstszym powodem rezygnowania z karmienia piersią jest strach, że maleństwo się nie najada. Przeczytaj, jak zwiększyć laktację.
Droga Redakcjo! Gdy tylko dowiedziałam się, że jestem w ciąży, postanowiłam, że będę karmić moje dziecko naturalnie. Mam małe piersi, ale czytałam, że nie ma to wpływu na ilość mleka. Niestety, po porodzie pokarmu prawie nie było! Przystawiałam córcię do piersi, ale nie miała co jeść! Próbowała, płakała, aż w końcu się zniechęciła i zmęczona zasnęła. Następnego dnia było tak samo i w końcu położna dała jej butelkę z mlekiem. Asia piła, cała szczęśliwa, aż postękiwała! Pokarm pojawił się u mnie po trzech dniach. Tak się cieszyłam! Spokojnie zniosłam nawał, nocne wstawanie. Niestety, po kilku dniach znów mleka było mało. Piersi stały się miękkie. Bardzo rzadko czuję, jak napływa do nich pokarm. Piję herbatki mlekopędne, ale to niewiele pomaga. Boję się, że Asia się nie najada. Nie chcę podawać córeczce butelki z mlekiem. Jak zwiększyć laktację, co robić? Tak bardzo chciałabym karmić... Dominika, mama miesięcznej Asi Nie tylko Dominika ma takie problemy. Najczęstszym powodem rezygnowania z karmienia piersią jest właśnie strach, że maleństwo się nie najada. Rzeczywiście, możesz mieć mniej mleka, gdy np. czymś się zdenerwujesz (stres powoduje zmniejszenie laktacji). Prawie każdej mamie zdarzają się też kryzysy laktacyjne, kiedy pokarmu jest mniej. I to nie tylko tuż po porodzie; podobne kłopoty pojawiają się też pod koniec trzeciego oraz w szóstym tygodniu życia maluszka. Dziecko po prostu rośnie i chce troszkę więcej zjeść. A mamie wydaje się, że traci pokarm, skoro maleństwo po jedzeniu płacze. Nie trzeba jednak rezygnować z karmienia piersią. Kryzysy są przejściowe. Znamy sposoby, by zwiększyć laktację! Karm malca jak najczęściej Podawaj pierś, kiedy tylko dziecko ma ochotę ssać. Nawet co godzinę! Najlepiej na cały dzień połóż się z nim do łóżka. Częste ssanie spowoduje, że mleka pojawi się więcej i kryzys zostanie przełamany. Za każdym razem proponuj ssanie obu piersi, zaczynając od tej, z której malec ostatnio jadł. A co zrobić, jeśli malec podsypia i nie chce tak często ssać? Podawaj mu pierś nie rzadziej niż co trzy godziny (a w nocy co najmniej raz go nakarm). Pomiędzy karmieniami spróbuj dodatkowo odciągać mleko. Nie martw się, że nie będzie go później dla dziecka. Wręcz przeciwnie: im więcej maluszek wyssie i ty odciągniesz, tym więcej piersi „wyprodukują” na następny raz. Poza tym mleko wytwarza się na bieżąco. Po 2–3 dniach będziesz mieć tyle pokarmu, ile trzeba. Dbaj, by malec dobrze ssał W ustach dziecka powinna się znaleźć brodawka wraz z dużą częścią otoczki. Gdy smyk je, słychać charakterystyczne postękiwanie. Jeśli maluszek zbyt płytko chwyta pierś lub nieprawidłowo ssie (słyszysz wtedy raczej cmokanie), to nie może do końca opróżnić piersi. A wtedy następnym razem „wyprodukuje” ona mniej mleka. Od razu przerwij takie nieefektywne ssanie, delikatnie wkładając mały palec w kącik ust maluszka. Po chwili spróbuj jeszcze raz przystawić go do piersi. Na pewno uda ci się to zrobić lepiej! [CMS_PAGE_BREAK] Karm w nocy Wzrasta wtedy stężenie prolaktyny, czyli hormonu, od którego zależy, ile mleka masz w piersiach. Nocny pokarm jest również znacznie bardziej bogaty w tłuszcz oraz kalorie. Dzięki temu twoje maleństwo będzie szybciej przybierać na wadze. Zrelaksuj się Postaraj się, żeby czas karmienia był przeznaczony tylko dla dziecka. Słuchaj muzyki, którą lubisz, zwracaj się pieszczotliwie do maleństwa. Czas karmienia ma być dla was przyjemnością! Dużo pij Dziennie około 2–2,5 litra napojów (wliczając w to także np. zupę). Możesz pić niegazowaną wodę mineralną, soki owocowo-warzywne, ziołowe i owocowe herbatki, mleko oraz mleczne napoje. Trzy razy dziennie wypij filiżankę ziół mlekopędnych (anyżek, koper włoski). Nie podawaj smoczka Smoczek ssie się nieco inaczej niż pierś, płycej. Gdy dziecko będzie potem tak samo ssało pierś, to nie wypije z niej całego mleka. Jeśli musisz dokarmiać maleństwo (bo tak zdecydował lekarz), staraj się nie robić tego butelką, tylko np. łyżeczką, kubeczkiem. Czy dziecko się najada? Jeśli karmisz piersią, nie wiesz, ile dziecko wypija mleczka na każdy posiłek. Nie jest jednak ważne, ile dokładnie zjadło (każdy maluszek ma przecież inne potrzeby), tylko czy się najada. Jak to sprawdzić? Zwróć uwagę: - Ile i jak je. Maluszek powinien jeść minimum 8 razy na dobę. Za każdym razem musi to być jednak intensywne ssanie piersi (a nie przysypianie przy niej!) co najmniej przez 10 minut. - Jak przybiera na wadze. W pierwszym kwartale życia dziecko powinno przybierać na wadze tygodniowo 120–240 g (na dobę: 17–34 g). - Jak się zachowuje. Najedzony maluszek w okresach, gdy nie śpi, zwykle jest aktywny i zadowolony (choć oczywiście może też w ciągu dnia płakać, np. z powodu kolki, zmęczenia). Ważne: Jeśli czujesz, że masz mało mleka i wydaje ci się, że dziecko się nie najada, zwróć się o pomoc do najbliższej poradni laktacyjnej. Działają przy szpitalach położniczych, szkołach rodzenia (informację znajdziesz na stronie: www.laktacja.pl). Doradca m.in. podpowie, jak prawidłowo przystawiać dziecko do piersi. Napiszemy o tym w następnym numerze „Mamo to Ja”. Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Jak karmić piersią latem - ważne rady pediatry
Gdy robi się gorąco, dziecko nie chce ssać. Jak latem namawiać je do jedzenia, ile powinno jeść, by rosnąć - radzi doświadczona pediatra i konsultantka laktacyjna. Lektura obowiązkowa na lato!
Nie dziw się, że w gorące dni dziecko nie chce ssać i po kilku łykach już odwraca się od piersi. Sama nie wiesz, czy traktować to jak normalny posiłek, czy za pół godziny znów proponować smykowi ssanie? Nie dziw się – tobie także nie chce się jeść, kiedy jest gorąco. Ale dziecko musi przecież rosnąć i przybierać na wadze – myślisz. Więc jak karmić piersią latem - radzi dr Katarzyna Raczek-Pakuła, pediatra i doradca laktacyjny. Czytaj też: Lista produktów zalecanych podczas karmienia piersią Czy latem niemowlę może ssać pierś mniej niż zwykle? I tak, i nie. Gdy w godzinach południowych jest strasznie gorąco, dziecko rzeczywiście często wcale nie ma ochoty na jedzenie. Chce mu się tylko pić. Zwykle jednak nadrabia te straty wieczorem i w nocy, kiedy jest chłodniej. Chętnie również ssie pierś rano. Dlatego lato raczej nie powinno mieć żadnego wpływu na tempo jego przybierania na wadze. Boję się, że synek ssie tak mało, że skończy mi się pokarm. Może odciągać mleko? Nie jest to konieczne. Laktacja nie powinna się zmniejszyć z tego powodu, że niemowlę raz czy dwa razy wyssie mniej mleka niż zwykle. Koniecznie jednak podawaj mu pierś wtedy, kiedy jest chłodniej. Na pewno warto zaproponować mu ssanie tuż przed spacerem, a potem na dworze. Nie siadaj na słońcu, poszukaj dobrego miejsca w cieniu. Jeśli karmisz w domu, zadbaj, by nie było gorąco; warto od czasu od czasu zabrać niemowlę z pokoju, zrobić przeciąg, by odświeżyć i ochłodzić powietrze. Pamiętaj o nocnych karmieniach: są bardzo ważne, bo wtedy wydziela się więcej prolaktyny, dzięki czemu masz w piersiach więcej mleka. Jest ono też bogatsze w tłuszcze, więc dziecko szybciej przybiera na wadze. Czy powinnam podawać niemowlęciu jeszcze jakieś dodatkowe picie? Nie. Niemowlęciu karmionemu piersią nie musisz dodatkowo podawać niczego do picia, nawet w upał. Wystarczy proponować mu ssanie tak często, jak ma na to ochotę. Zwykle w upalne dni dziecko właśnie tak się zachowuje: ssie pierś, dopóki płynie z niej mleko bardziej wodniste, które jest na początku każdego karmienia. Zaspokaja w ten sposób pragnienie. Potem pokarm staje się bardziej gęsty, treściwy. Jeśli dziecko nie ma ochoty na jedzenie, przestaje ssać, bo chodziło mu tylko o picie. Czytaj też: Jaka woda dla niemowlaka [CMS_PAGE_BREAK] Córeczka zaczęła coraz częściej domagać się piersi, chociaż ssie tylko chwilę. Może powinnam ją przegładzać do 3 godzin, by zjadała więcej? Nie. Podawaj pierś zawsze wtedy, gdy córeczka tego się domaga. Każde dziecko ma inny apetyt. Jednego dnia chce zjeść więcej, innego mniej. Upał może też spowodować, że gorzej się czuje, boli ją głowa i zwyczajnie nie chce jeść tyle, ile zazwyczaj. A potem szybciej jest głodna. Nic nie szkodzi, gdy przerwa pomiędzy karmieniami będzie raz wynosić trzy godziny, a innym razem dwie czy cztery. Bywają też sytuacje, kiedy dziecko chce ssać nawet co pół godziny czy piętnaście minut, bo np. gorzej się czuje, czegoś się przestraszyło, coś je zabolało czy właśnie chce się troszkę napić. Ssanie piersi to dla maluszka nie tylko zaspokajanie głodu i pragnienia, ale też bardzo miła chwila, kiedy może się przytulić do piersi mamy, poczuć bezpiecznie. Czy wypada karmić dziecko piersią na dworze? Oczywiście! Jeśli jesteście dłużej na dworze, twoje dziecko na pewno będzie głodne. A najlepsze, co może dostać do jedzenia, to właśnie twoje mleko. Ma ono odpowiednią temperaturę, nie jest ani za zimne, ani za ciepłe, i na pewno się nie zepsuje. Nie krępuj się karmić piersią na dworze: wiele kobiet tak robi. Jeśli się wstydzisz, możesz poszukać ustronnego miejsca, gdzie nikt nie będzie wam przeszkadzał, albo np. zakryć pierś tetrową pieluszką. Jeśli wybierasz się z dzieckiem na dłuższy spacer, odpowiednio się ubierz, by ułatwić sobie karmienie. Przyda się biustonosz z odpinanymi klapkami, bluzka lub sukienka z odpinanymi guziczkami albo wiązana pod biustem, tak, żebyś mogła łatwo i dyskretnie podać maluszkowi pierś. Na pewno przydadzą się też wkładki laktacyjne, gdyż często, gdy karmisz maluszka z jednej piersi, z drugiej kapie ci mleko. Koniecznie weź też ze sobą wodę, bo będzie ci się chciało pić. Czytaj też: Czy trzeba karmić niemowlę w nocy? Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
To prawda, że ma mały żołądek, ale chyba piąte karmienie nocą to jednak przesada. Jest głodny, czy po prostu dobrze mu się zasypia przy piersi. A może podać mu butelkę.
Noworodek często je w nocy tyle samo, co w ciągu dnia. Wstajesz do niego pierwszy miesiąc, drugi, trzeci... W czwartym jesteś już mocno zmęczona, w szóstym wykończona! I marzysz, by wreszcie dziecko przespało całą noc. Jak długo nocne jedzenie jest potrzebne? Przerwa między karmieniami noworodka nie powinna być dłuższa niż sześć, siedem godzin Tak/nie To prawda, nocna przerwa nie powinna być dłuższa, ale tylko w pierwszych tygodniach życia. Dziecko wypija wtedy nie więcej niż 100 ml mleka (często mniej). Twój pokarm jest przy tym lekkostrawny, więc szybko „znika” z żołądka, a malec po kilku godzinach budzi się z głodu. Jeśli masz mało mleka, nie broń się przed nocnymi karmieniami – to właśnie wtedy stężenie prolaktyny (hormonu, od którego zależy ilość pokarmu) jest duże. Jeśli noworodek przesypia noc, trzeba go obudzić na karmienie Tak/nie Tylko wcześniaka albo maluszka, który miał problemy tuż po porodzie, np. żółtaczkę, osłabione napięcie mięśniowe. Może być wtedy słabszy, więcej spać, nie domagać się jedzenia. Musisz go budzić na karmienie. Pamiętaj, najdłuższa przerwa nie powinna przekraczać w nocy sześciu godzin. Noworodek powinien jeść minimum osiem razy na dobę. Nie musisz go mocno rozbudzać, wystarczy, że przystawisz na kilka minut do piersi. Zwróć jednak uwagę, czy dobrze ssie (usłyszysz wtedy wyraźne odgłosy połykania, przypominające postękiwanie). Jeśli maleństwo od razu usypia przy piersi, delikatnie je rozbudź, np. zmieniając pieluszkę. A w trakcie ssania lekko łaskocz w policzek. Gdy jednak smyk ma już dwa, trzy miesiące, dobrze rośnie, przybiera na wadze, świetnie się rozwija i ma ochotę przesypiać noc, nie ma żadnego powodu, by go budzić na jedzenie. Jesteś szczęściarą, że możesz się wyspać! Noworodki, które dużo i często jedzą w nocy, znacznie szybciej rosną Tak Nocny pokarm ma przecież inny skład niż dzienny. Nocny pokarm ma aż trzy razy więcej tłuszczu niż w ciągu dnia. Poza tym w nocy dziecko śpi, nie traci więc energii na ruch. Właśnie dlatego nocne karmienia są szczególnie korzystne dla niejadków i maluszków słabo przybierających na wadze. Lepiej często nie podawać piersi w nocy, bo noworodek będzie grubaskiem Nie Dzieci karmione piersią raczej nie mają problemów z otyłością. Jeśli nawet w wieku niemowlęcym przybierają na wadze (to często się zdarza), gdy zaczynają chodzić, szybko stają się szczuplejsze. W twoim pokarmie jest bowiem specyficzny rodzaj tłuszczów (głównie kwasy tłuszczowe z grupy omega-3). Tkankę tłuszczową, jaka się z nich tworzy, łatwo potem jest „spalić”. Polecamy: Czy trzeba karmić dziecko w nocy? [CMS_PAGE_BREAK] Gdy tylko noworodek zapłacze w nocy, najlepiej od razu podać mu pierś Nie Przyczyny płaczu są różne, np. maluszkowi śni się coś nieprzyjemnego. Zdarza się też, że płaczące dziecko nadal śpi! Nie biegnij od razu go karmić, gdy tylko zakwili. Może sam zaśnie. Jeśli nie, sprawdź, czy nie zrobił kupki. Jeżeli zrobił, przewiń go, a potem zaproponuj pierś. Szybciej zaśnie. Dzięki karmieniom podnosisz IQ noworodka Tak Nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, których jest tak dużo w nocnym pokarmie, wspomagają rozwój mózgu. Ale karmienie piersią to tylko jeden z wielu czynników wpływających na iloraz inteligencji dziecka. Noworodek będzie jeść w nocy, dopóki całkiem nie odstawisz go od piersi Tak/nie Rzeczywiście często tak się dzieje, chociaż nie jest to regułą. Musisz się jednak liczyć się z tym, że niemowlę w pierwszym roku życia będzie miał ochotę w nocy ssać. Jeśli jesteś tym bardzo zmęczona, zabierz go do swojego łóżka. Nie będzie się mocno rozbudzał i szybko zaśnie. W drugim roku życia warto odzwyczajać dziecko od podjadania Tak W drugim roku życia dziecko zwykle je w nocy nie z powodu głodu, tylko raczej przyzwyczajenia. Warto je od tego odzwyczaić. Nocne karmienia są nie tylko dla ciebie męczące, ale mogą też spowodować u dziecka kłopoty z ząbkami. W pokarmie znajduje się przecież laktoza, to znaczy cukier mleczny. Może on powodować próchnicę. Wieczorem daj maluszkowi bardziej obfitą kolację (np. sporą porcję kaszki na mleku lub kanapkę z wędlinką i kakao). Gdy dziecko obudzi się w nocy, ponoś je i pokołysz, pogłaszcz po główce, podaj kubeczek z wodą. Jeszcze skuteczniejszy w tych działaniach będzie tata, bo ty możesz się dziecku kojarzyć jednak z piersią. Najważniejsze: bądź konsekwentna. Będzie to od ciebie wymagać sporo cierpliwości, ale w końcu malec przestanie w nocy domagać się jedzenia. Za to rano zje obfite śniadanie! Zobacz także: Czy jesteś gotowa na odstawienie dziecka od piersi? - TEST Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Pierwsze pytania na temat karmienia butelką
Niby to proste: wsypujesz mieszankę do wody i gotowe. Ale jakie mleko, jak często, w jaki sposób... Pytań wcale nie jest mało!
Zastanawiasz się, czy podać dziecku „na wszelki wypadek” mieszankę dla alergików, czy jednak „zwykłe” mleko modyfikowane. Chcesz przecież, by smyk rósł zdrowo. Ważny jest jednak nie tylko wybór mieszanki, ale też jej przygotowanie i podanie. Które mleko powinnam podać swojemu miesięcznemu synkowi Porozmawiaj z lekarzem. Wszystkie mleka dla niemowląt są produkowane według tych samych standardów. Różnią się jednak składem. Nie każde więc nadaje się dla twojego dziecka. Jeśli malec jest zdrowy, zapewne lekarz zaleci mu mleko modyfikowane początkowe. Jest najbardziej zbliżone składem do pokarmu mamy. Jak poznać, że mleko jest odpowiednie Jeśli maluszek jest zdrowy, zadowolony, dobrze przybiera na wadze, oznacza to, że dobrze wybrałaś mieszankę. Jeżeli dziecku w mleku coś nie pasuje, nie chce jeść, boli je brzuch, może ulewać pokarm, ma zaparcia lub biegunkę. Jego skóra na policzkach, szyi, w zgięciach łokciowych staje się szorstka i zaczerwieniona. Skontaktuj się z pediatrą, bo może być konieczna zmiana mleka na inne. Jakie mleko modyfikowane - opinie! Starszy syn jest uczuleniowcem. Od razu podać córeczce mleko dla alergików Porozmawiaj z lekarzem. Jeśli starsze dziecko ma uczulenie, córce lepiej od razu podać mleko hipoalergiczne (oznaczane literami HA). Białko mleka krowiego zostało w nim poddane częściowemu rozbiciu, czyli hydrolizie, co sprawia, że mniej alergizuje. Lekarz może też przepisać mieszankę leczniczą, mlekozastępczą (np. Bebilon Pepti, Nutramigen). Wiem, że jest mleko z probiotykami, specjalnymi tłuszczami. Warto je dawać O to też zapytaj pediatrę, który opiekuje się twoim malcem. Rodzajów takiego mleka jest coraz więcej. Niektóre zawierają probiotyki (bakterie kwasu mlekowego zapobiegające biegunkom i wzmacniające odporność), w innych są prebiotyki (to taka pożywka dla dobrych bakterii) albo kwasy tłuszczowe LCPUFA korzystnie wpływające na rozwój mózgu, inteligencję, odporność. Na jakiej wodzie przygotowywać mleko Najlepsza jest butelkowana, niegazowana, niskozmineralizowana. Picie mleka przygotowanego na wodzie średnio- lub wysokozmineralizowanej to za duże obciążenie dla nerek maluszka. A zwykła kranówka? Niestety, często jest złej jakości. Powinnam karmić dziecko co trzy godziny czy na żądanie Na żądanie. Jeśli malec ostatnio pił mleko dwie godziny temu, a teraz jest głodny, nie czekaj, tylko od razu przygotuj mieszankę. Jeśli zaś trochę zaśpi na kolejne karmienie, poczekaj, aż się obudzi i dopiero potem podaj butelkę. Zwykle jednak w pierwszym miesiącu ustalają się mniej więcej pory karmienia, do których i ty, i malec się przyzwyczaicie. Agatka wypija tylko połowę swojej porcji mleka. Jak ją zachęcić do jedzenia Przede wszystkim nie zmuszaj jej do wypijania całej porcji. Normy podawane na opakowaniach są średnią obliczoną dla danego wieku. Ale dzieci mają różny apetyt. Jeśli niepokoisz się, że córka zjada za mało, zważ ją w przychodni i porozmawiaj z lekarzem. Gdy jest zdrowa, pogodna, dobrze się rozwija, nie warto niczym się niepokoić. Jak trzymać malca przy karmieniu Najlepiej dziecko trzymać na rękach w pozycji podobnej do tej, jakbyś karmiła piersią. Pamiętaj, że nigdy nie wolno zostawiać malucha samego, gdy ssie butelkę z mlekiem. Może się zakrztusić. Konsultacja: dr Ewa Orłowska, pediatra CZD Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Odwraca główkę od piersi albo wypija ledwie kilka łyków i już śpi. Co robić?
Odwraca główkę od piersi albo wypija ledwie kilka łyków i już śpi. Co robić? Karmić przez sen, podać butelkę? Znamy lepsze sposoby! Mamy dla Ciebie świetną wiadomość: niejadek może polubić ssanie piersi. Kilka sprawdzonych sposobów, jak go do tego przekonać, zdradziła nam dr Katarzyna Raczek-Pakuła, pediatra, która od lat pomaga mamom mającym problemy z karmieniem dzidziusia. Jej doświadczenia pokazują, że z małym niejadkiem można sobie poradzić i wcale nie trzeba „przechodzić na butelkę”. Wybudzaj i zachęcaj do ssania To absolutnie konieczne w pierwszych dniach życia dziecka. Noworodek powinien ssać pierś co najmniej osiem razy na dobę, mniej więcej co trzy godziny (także w nocy!). Niektóre dzieci, szczególnie mniejsze i przedwcześnie urodzone, śpią dużo – bo są jeszcze dość słabe. Dlatego do czasu, aż maluszek nie nauczy się płaczem upominać o swoją porcję mleka, musisz go budzić na karmienia. Odciągaj pokarm i dokarmiaj Nawet jeśli Twój noworodek ssie co trzy godziny, ale za to krótko, szybko zasypia i nie daje się już wybudzić, odłóż go do łóżeczka, a sama odciągnij do końca pokarm z piersi, którą przed chwilą ssał. To ważne, bo pod koniec mleko jest znacznie bardziej kaloryczne i bogate w składniki odżywcze. Gdy odciągniesz pokarm, od razu podaj go dziecku. Łatwo powiedzieć, ale co zrobić, jeśli ono ciągle śpi? Katarzyna Raczek-Pakuła poleca metodę „na palec”: smyk ssie Twój palec, a Ty w kącik jego ust wkładasz strzykawkę (bez igły!) z mlekiem i naciskasz tłok. Lekko, żeby dziecko się nie zakrztusiło. Nie podawaj mleka z butelki Ani odciągniętego, ani modyfikowanego. To największy błąd, jaki możesz popełnić w pierwszym miesiącu życia maluszka. Z butelki mleko ssie się inaczej niż z piersi. Zmień pozycję karmienia Przyczyną odmowy ssania czasem bywa to, że mleko wypływa z piersi zbyt szybko. Noworodek nie zdąża go przełknąć, krztusi się. Zmień pozycję karmienia, zanim malec zniechęci się do ssania. Zacznij go karmić w pozycji siedzącej, a potem połóż się na plecach. Mleko będzie leciało „do góry”, a więc wolniej. Dzidziuś przestanie się krztusić i szybciej polubi ssanie. Masuj piersi, gdy malec ssie Niektóre dzieci nie chcą ssać, bo mleko z piersi wypływa dla nich zbyt wolno. Podczas karmienia głaszcz pierś i masuj – w kierunku brodawki. To przyspieszy wypływ pokarmu. Poczekaj, aż odbije mu się powietrze Są niemowlęta, które ssą błyskawicznie, opróżniają pierś po pięciu minutach. Niestety, jednocześnie łykają dużo powietrza. W żołądku tworzy się wtedy bańka, która powoduje ból brzuszka. Przytrzymaj dziecko chwilę w pozycji pionowej, poczekaj, aż mu się odbije, i jeszcze raz zaproponuj pierś. Warto również zmienić pozycję karmienia na leżącą. Karm, gdy jest zmęczony i senny Dwu-, trzymiesięczne maluchy mogą odmawiać ssania dlatego, że miały nieprzyjemne doświadczenia związane z karmieniem, np. bolał je brzuszek, krztusiły się. Nigdy nie przystawiaj dziecka do piersi na siłę. Spróbuj karmić malucha, gdy jest zmęczony czy senny. A w ciągu dnia odciągaj mleko i podawaj je dziecku np. z kubeczka. Pozwól zrobić...kupkę! Często się zdarza, że pite właśnie mleczko „porusza” pokarm, który jest w jelitach. Dziecko pręży się, bo musi zrobić kupkę, i nie chce w tym momencie ssać. Połóż je w łóżeczku, pomasuj brzuszek. Gdy zrobi kupkę, zmień pieluszkę i spróbuj jeszcze raz przystawić do piersi. Zapewnij szkrabowi spokój Trzymiesięcznego brzdąca interesuje i rozprasza wszystko, co znajduje się obok: zabawki, lampki, dzwonek do drzwi, telewizor, starsze rodzeństwo. Wybierz do karmienia spokojne miejsce, włącz cichą muzykę, ścisz telefon, wyłącz telewizor. Posmaruj żelem dziąsła Malec często odmawia ssania, gdy swędzą go dziąsła w czasie ząbkowania. Przed karmieniem posmaruj mu je specjalnym żelem – chłodzi, uśmierza ból i swędzenie. Sprawdź, czy nie jest chory Jeśli smyk ma zapalenie ucha, katar czy pleśniawki, nie będzie miał ochoty na jedzenie, bo ssanie jest wtedy nieprzyjemne. Gdy zauważysz, że malec nie chce ssać, a przy tym stał się marudny, ma gorączkę lub zachowuje się tak, jakby go coś bolało, idź z nim do lekarza. Kiedy wyzdrowieje, znów polubi mleko. Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Jeśli karmisz butelką, dokładnie policz, ile Twój noworodek zjada w ciągu dnia. Lepiej jednak, żeby nie wypijał za dużo mleczka, bo łatwo wtedy wychować grubaska.
Jeśli karmisz butelką, dokładnie policz, ile Twój noworodek zjada w ciągu dnia. Lepiej jednak, żeby nie wypijał za dużo mleka. Dzieci karmione butelką też lubią często ssać. Niektóre z nich zawsze wypijają całe mleczko i natychmiast płaczą, jakby chciały jeszcze. Podawać kolejną porcję czy raczej zabawiać noworodka i czekać do następnego karmienia? Ile noworodek je w ciągu dnia Jeśli widzisz, że Twoje dziecko ma wspaniały apetyt i jadłoby prawie bez przerwy, dokładnie sprawdź, ile mleka wypija w ciągu całego dnia. Gdy jest to mniej więcej tyle, ile zaleca się dla jego wieku, lub tylko niewiele więcej, wszystko w porządku. Jedne dzieci mają większy apetyt, inne mniejszy. Ciesz się, że Twój noworodek ma tak dobry. Jeżeli jednak widzisz, że szkrab codziennie wypija o 100–200 mililitrów za dużo, lepiej iść z nim do przychodni. Sprawdź wagę noworodka Jedno dziecko tuż po urodzeniu ma trzy kilogramy, inne ponad cztery i pół. Jedno przybiera na wadze 500 gramów na miesiąc, inne – 1000. I jedno, i drugie rozwija się prawidłowo. Jeśli jednak widzisz, że noworodek karmiony butelką przybiera na wadze więcej niż kilogram na miesiąc, porozmawiaj z pediatrą. On jeszcze raz zważy dziecko, zmierzy, a parametry wzrostu i wagi naniesie na tzw. siatki centylowe. Wskażą, czy dzidziuś rozwija się harmonijnie. Jeśli waga i wzrost szkraba mieszczą się na tym samym centylu lub różnica jest niewielka (np. wzrost na 50., waga na 75.), wszystko w porządku. Jeżeli jednak waga jest o dwa lub więcej centyli większa niż wzrost, znaczy to, że dziecko jest troszkę za grube. O tym jednak, co i jak podawać mu teraz do jedzenia, musi zadecydować lekarz. Dziecko bowiem intensywnie rośnie, rozwija się, kształtuje się jego mózg i nie wolno ot tak po prostu ograniczać mu jedzenia. To lekarz powie Ci, jak powinnaś karmić maluszka, aby dobrze rósł, a jednocześnie jego waga przez pewien czas stała w miejscu. Nie przekarmiaj noworodka Płaczącemu dziecku wygodnie jest podać po prostu kolejną butelkę mleka. Jeśli jednak marudzi nie z powodu głodu, ale dlatego, że jest zmęczony albo przestraszył się czegoś, tak nie rozwiążesz jego problemów, a jedynie... powiększysz mu objętość żołądka. Dziecko przyzwyczai się do większych porcji jedzenia i będzie się ich domagać. A stąd już krótka droga do otyłości. O ile bowiem grubaski chowane na piersi łatwo szczupleją, gdy zaczynają chodzić, malcom karmionym butelką przychodzi to trudniej. Dlatego lepiej zapobiec otyłości już w pierwszym roku. Skąd u noworodka ten apetyt Małe dziecko często płacze. Powodem łez jest nie tylko głód, ale też potrzeba przytulenia się, ból brzuszka, niewygodna pieluszka. Niech Cię nie zmyli, że dziecko wypija całą porcję, którą mu dajesz. Mleko jest słodkie i smaczne – smyk nie odmówi sobie takiej przyjemności, nawet jeśli wcześniej nie płakał z głodu. Zanim zatem przygotujesz kolejną porcję, pomyśl, czy maluszek nie wolałby się teraz do Ciebie przytulić, niż zjeść. Jeśli na każdy płacz będziesz biegła z butelką, przyzwyczai się, że stres, ból czy nudę leczy się jedzeniem. A to nie najlepsze wyjście! Czy wiesz, że prawie wszystkie komórki tłuszczowe ciała tworzą się w pierwszych dwóch latach życia dziecka?! Jeśli w tym wieku dziecko już jest grubaskiem, oznacza to, że ma znacznie więcej tych komórek niż jego szczupły kolega. Niestety, komórki tłuszczowe są dość perfidne. Już nigdy potem nie zginą! Gdy dziecko schudnie, one też schudną, ale... będą tylko czekać na dodatkową dostawę kalorii. Dlatego osoby, które w wieku niemowlęcym miały nadwagę, mogą już potem przez całe życie mieć skłonność do otyłości. Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie
Karmienie piersią na dworze to świetny pomysł!
Karmienie piersią na dworze robi się coraz bardziej popularne i nie wzbudza już takiej sensacji jak kiedyś, choć oczywiście zdarzają się niechlubne wyjątki. W ciepłe dni warto z dzieckiem przebywać na świeżym powietrzu jak najdłużej. A jak zrobi się w tym czasie głodne, po prostu podasz mu pierś.
Karmienie na dworze nie musi być trudne Dlatego w słoneczną pogodę śmiało zabieraj dziecko na świeże powietrze nawet na kilka godzin. Ale zanim to zrobisz, przeczytaj, co mówią inne mamy, które pierwsze karmienie na dworze mają już za sobą. – Najpierw trochę się wstydziłam i gdy chciałam nakarmić synka, szukałam w parku ławek na uboczu – opowiada Julita, mama pięciomiesięcznego Jasia. – Przestałam się chować, gdy zobaczyłam, że nie robią tego inne mamy. Odtąd często karmiłam na dworze. Nikt nigdy tego nie skomentował, zwykle wszyscy patrzyli w inną stronę. Pierwsze karmienie na spacerze to rzeczywiście dla wielu mam duże przeżycie. Potem jest łatwiej. – Ja przykrywałam pierś tetrową pieluszką, by nie prowokować spojrzeń – mówi Agata, mama półtorarocznej Natalki. – Co prawda mogą się zdarzyć nieprzyjemne uwagi, ale wtedy wystarczy powiedzieć, że każdy może jeść, kiedy jest głodny. Dziecko również. A przecież najlepsze dla niego jest mleko z piersi – podpowiada dr Katarzyna Raczek-Pakuła, która doradza karmiącym mamom. Sprawdź też, dlaczego karmienie piersią jest lepsze niż mieszanką Karmienie piersią na dworze wymaga przygotowań Jeśli wybierasz się z dzieckiem na kilkugodzinną wyprawę na plażę czy piknik, sama odpowiednio się ubierz. Załóż specjalny stanik do karmienia z odpinanymi klapkami i bluzkę lub sukienkę zapinaną na guziczki, byś mogła łatwo i dyskretnie podać dziecku pierś. W upalny dzień na pewno często będzie ci się chciało pić, a twoje piersi muszą "wyprodukować" mleko dla dziecka. W ciągu dnia powinnaś wypić około dwóch–trzech litrów. Weź więc ze sobą wodę, najlepiej niskozmineralizowaną. Ale tylko niegazowaną, bo "bąbelki" mogą spowodować ból brzucha u dziecka. Dobry jest też kompot, sok, ale musisz je szybko wypić, by się nie zepsuły. Dla dziecka zaś spakuj na zmianę ubranka (te, które ma na sobie, mogą się ubrudzić lub przepocić) i dwie lub trzy jednorazowe pieluszki. Zabierz też ze sobą nawilżane chusteczki pielęgnacyjne. Karmienie na dworze jest łatwiejsze w zacisznym miejscu Poszukaj spokojnego miejsca, najlepiej z dala od zgiełku, by nikt wam nie przeszkadzał. I koniecznie w cieniu, aby nie narazić dziecka na udar słoneczny. Jeżeli jest ciepło, niczym dziecka nie przykrywaj. Ssanie to dla niego ciężka praca, jeśli będzie mu gorąco, spoci się. Gdy jednak wieje lekki wiatr, lepiej nakryć dziecko kocykiem lub pieluszką. Co robić, gdy dziecko nie chce ssać na dworze? W gorące dni dziecko może nie mieć zbyt dużego apetytu. Nie denerwuj się, ty też na pewno w upał mniej jadasz. Nie próbuj zmuszać dziecka do ssania! Zje, gdy zrobi się chłodniej. Na pewno jednak będzie mu się chciało pić. Niemowlęcia karmionego piersią nie trzeba dodatkowo dopajać. Wystarczy, że przystawisz je do piersi. Na początku karmienia twoje mleko jest bardziej wodniste – zaspokaja pragnienie. Dlatego w upalne dni dziecko ssie często, choć tylko po kilka łyków, by się napić. Na gęstsze jedzenie nie ma ochoty. Nie martw się jednak, że przez to, iż dzidziuś mniej ssie, będziesz mała za mało mleka. Wieczorami i w nocy na pewno "nadrobi" zaległości! Sprawdź również, jak karmić niemowlę Konsultacja merytoryczna lek. Katarzyna Raczek-Pakuła Pediatra, prezeska Polskiego Towarzystwa Konsultantów i Doradców Laktacyjnych, współtworzy Centrum Nauki o Laktacji. Pracuje w Poradni Laktacyjnej Szpitala Specjalistycznego Św. Zofii w Warszawie