wyznaczanie dni płodnych a cykl miesiączkowy
fot. Fotolia

Cykl miesiączkowy (menstruacyjny): jak obliczyć, ile trwa, fazy cyklu

Cykl miesiączkowy dzieli się na 4 fazy: menstruację, fazę folikularną, owulację i fazę lutealną (niepłodną). Podczas każdej dominują inne żeńskie hormony, powodując najpierw dojrzewanie jajeczka a następnie przygotowanie do ciąży lub złuszczenie nabłonka macicy. Sprawdź, co się dzieje w cyklu miesiączkowym!
wyznaczanie dni płodnych a cykl miesiączkowy
fot. Fotolia

Cykl miesiączkowy, zwany również cyklem menstruacyjnym, owulacyjnym to nic innego jak kilka następujących po sobie faz hormonalnych w organizmie kobiety. Następują po sobie regularnie i wiążą się z przeplatającymi się ze sobą okresami niepłodności oraz płodności. 

Pierwsza miesiączka pojawia się średnio między 12. a 13. rokiem życia, a kończy wraz z okresem przekwitania między 45. a 55. rokiem życia. Dobrze funkcjonujący cykl miesiączkowy jest oznaką gotowości do zajścia w ciążę i prawidłowego funkcjonowania hormonów.

Ile trwa cykl miesiączkowy?

Umownie mówi się, że cykl miesiączkowy trwa 28 dni. Ale normą jest również cykl trwający 21 dni lub nawet 35 dni.U każdej kobiety cykl menstruacyjny ma inną długość. To, ile trwa, zależy od wielu czynników, szczególnie od układu hormonalnego, który steruje cyklem. W trakcie cyklu między kolejnymi krwawieniami występują dni płodne, podczas, których kobieta może zajść w ciążę. Dni płodne pojawiają się przed owulacją, czyli momentem w cyklu, w którym dochodzi do uwolnienia komórki jajowej. Dni płodne trwają również po owulacji. Za dni płodne uznaje się dwa dni przed owulacją i trzy dni następujące po niej.

Redakcja poleca: Dlaczego spóźnia się okres? - film
Brak miesiączki nie zawsze oznacza ciążę. Poznaj inne możliwe przyczyny spóźniania się okresu.

Jak obliczyć cykl menstruacyjny?

Długość cyklu liczymy od miesiączki do miesiączki. Za początek cyklu miesiączkowego uważa się pierwszy dzień miesiączki, czyli dzień, w którym rozpoczyna się krwawienie miesięczne. Ostatni dzień cyklu wypada przed pojawieniem się kolejnego krwawienia. W obliczaniu długości cyklu pomoże prowadzenie kalendarza menstruacyjnego, zaznaczamy w nim dni, w których pojawiła się miesiączka. 

Na 14 dni przed kolejnym okresem przypada owulacja, czyli jajeczkowanie. To najbardziej płodny moment w cyklu. Tuż przed owulacją i zaraz po niej przypadają dni płodne.

Bez względu na długość cyklu owulacja zawsze wypada około 14 dnia, licząc od ostatniego dnia cyklu.
Jeśli cykl trwa 28 dni, owulacja wypadnie około 14 dnia cyklu.
Jeśli cykl trwa 35 dni, owulacji należy się spodziewać około 21 dnia cyklu.

Fazy cyklu miesiączkowego

Cały cykl miesiączkowy dzieli się na 4 fazy. Każda z faz cyklu ma związek z układem hormonalnym, a dokładnie z wydzielaniem hormonów FSH i LH. To one sterują całym kobiecym cyklem. Każda z faz ma inną długość.

Fazy cyklu miesiączkowego a dni płodne

Znajomość wszystkich faz cyklu miesiączkowego jest dosyć ważna dla kobiet, które starają się o dziecko i chcą szybko zajść w ciążę. Dzięki temu można wyznaczyć dni płodne (na podstawie kalendarza dni płodnych). Możesz wyznaczyć dni płodne na podstawie miesięcznego wykresu, w którym będziesz mierzyła i zaznaczała temperaturę ciała codziennie po przebudzeniu oraz obserwowała śluz, szczególnie śluz przed okresem. Innym sposobem na wyznaczenie dni płodnych jest test owulacyjny - wyznaczy dni płodne na podstawie poziomu hormonu LH, który jest najwyższy w dniu owulacji. Możesz również wyznaczyć dni płodne i niepłodne w inny sposób: za pomocą internetowych narzędzi czy aplikacji w telefonie. Istnieje również sposób, który wykorzystuje komputer cyklu czy kalendarz kosmobiologiczny. 

1 faza cyklu – menstruacja

​To krwawienie miesięczne (okres). Podczas tej fazy dochodzi do krwawienia z dróg rodnych. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia podczas dni płodnych, organizm pozbywa się w ten sposób nabłonka, który wyściełał macicę. Czas menstruacji zależy od wielu czynników. Każda kobieta ma inną długość krwawienia. Średnio trwa ono około 5 dni (od 3 do 8). Podczas tej fazy cyklu można zauważyć zmiany w gruczołach piersiowych, spadek temperatury ciała, uspokojenie nerwowo-psychiczne (wcześniej podczas tzw. PMS następuje wzrost drażliwości i huśtawki nastrojów). Menstruacji mogą towarzyszyć bóle w podbrzuszu albo w dolnej części pleców. Ta faza wykazuje się również niepłodnością, ale w czasie okresu też można zajścia w ciążę

2 faza cyklu – faza folikularna (ulga po okresie)

Faza następująca po krwawieniu to faza wzrostu, zwana też folikularną. Podczas niej następuje odbudowa błony śluzowej macicy, która została złuszczona i wydalona wcześniej z organizmu. Wzrasta poziomu hormonu FSH oraz estrogenów, które wpływają na pracę jajników. Dzięki temu doprowadzają do dojrzewania pęcherzyki Graafa, z których jeden po osiągnięciu odpowiedniej dojrzałości pęka i uwalnia dojrzałą komórkę jajową – wtedy następuje faza owulacji. W czasie fazy folikularnej można zaobserwować przejrzysty, wodnisty i rozciągliwy śluz – oznacza on, że zbliżają się dni płodne. 

3 faza cyklu – owulacja (nadchodzą dni płodne)

To kluczowa faza cyklu miesiączkowego dla osób starających się o ciążę W tym czasie następuje wzrost poziomu estrogenu, który odpowiada za pęknięcie pęcherzyka Graafa i uwolnienie komórki jajowej. Wzrasta poziom hormonu LH, dzięki któremu komórka jajowa dojrzewa i jest gotowa do zapłodnienia. Uwolnienie komórki z pęcherzyka do jajowodu to tzw. jajeczkowanie, czyli owulacja. Po niej następuje kluczowa doba, czyli najbardziej płodny dzień w trakcie dni płodnych. Jeśli w czasie dni płodnych (niekoniecznie w czasie tego konkretnego dnia) w jajowodzie z komórką jajową znajdą się plemniki, szansa na zajście w ciążę jest bardzo duża.

Aby wyznaczyć, kiedy następuje owulacja, polecamy wykorzystać kalendarz dni płodnych, nazywany też kalendarzem owulacji. Możesz skorzystać też z testów owulacyjnych, które pozwolą zaplanować poczęcie. Tego typu testy są dostępne w aptekach i mierzą poziom hormonu LH, który wydziela się pod koniec fazy folikularnej i zapowiada zbliżającą się owulację. Dzięki testowi owulacyjnemu będziesz w stanie wyznaczyć szczyt dni płodnych – poziom LH badany z moczu wyznaczy czas, kiedy zakończy się faza folikularna i rozpocznie owulacja. Niektórym kobietom w trakcie jajeczkowania towarzyszy ból owulacyjny, a także może zdarzyć się plamienie śródcykliczne. 

4 faza cyklu – faza lutealna

Po zakończeniu owulacji, jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, komórka jajowa obumiera. Pęcherzyk Graafa pod wpływem hormonów FSH i LH przekształca się w ciałko żółte. Następuje wzrost poziomu progesteronu, który jest odpowiedzialny m.in. za wyższą temperaturę ciała (co jest istotne, jeśli wyznaczasz dni płodne na podstawie temperatury ciała). Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, poziom hormonu LH obniża się, a ciałko żółte zanika. Spada poziom progesteronu i dochodzi do złuszczania nabłonka w macicy, a następnie do kolejnej menstruacji. 

Jeśli doszło do zapłodnienia, zygota, która powstaje wskutek połączenia komórki jajowej z plemnikiem, zaczyna produkować hormon hCG. Jest on odpowiedzialny za podtrzymywanie życia ciałka żółtego, brak kolejnego okresu, a także wykazuje na teście ciążowym dwie kreski. Bo to właśnie gonadotropinę kosmówkową (poziom hormonu hCG) badają testy ciążowe – jeśli odnotują jego wzrost, tzn. że w organizmie rozwija się ciąża. 
 

Zobacz także:

Oceń artykuł

Ocena 6 na 4 głosy

Zobacz także

Popularne tematy