To zapomniane imię z lektury szkolnej przeżywa renesans. Nosiła je legendarna bohaterka Sienkiewicza
To krótkie, melodyjne imię przez dekady kurzyło się na kartach szkolnej lektury, a dziś powraca w wielkim stylu.
Młode mamy i ojcowie coraz chętniej rezygnują z najpopularniejszych imion na rzecz czegoś oryginalnego, co niesie ze sobą piękne wspomnienia i trochę nostalgii. Prawdziwym fenomenem staje się jedno wyjątkowe, krótkie imię, które przez całe dekady kojarzyło się nam wyłącznie z jedną z najbardziej znanych powieści przygodowych. Czy ten literacki hit ostatecznie wygryzie Julki i Zuzie, które od lat niepodzielnie rządzą w rankingach popularności? Powrót do rankingów. Jak zapomniana bohaterka podbiła współczesne porodówki Tym wielkim, literackim przebojem, który po latach uśpienia przeżywa swój spektakularny renesans i błyskawicznie awansuje do czołówki najchętniej wybieranych imion, jest Nel. Jeszcze pod koniec ubiegłego wieku mało kto wyobrażał sobie nazwanie tak małego dziecka. Większości z nas to imię kojarzyło się wyłącznie z lekturą „W pustyni i w puszczy”, przygodą, udomowionym słoniem i małą, uroczą towarzyszką Stasia Tarkowskiego. Oficjalne liczby publikowane przez urzędy pokazują jednak, że w ostatnich latach doszło do niesamowitego zwrotu. Młode pary odkurzają to imię, zachwycone jego niezwykle ciepłym, a jednocześnie bardzo nowoczesnym charakterem − w ubiegłym roku nazwano tak aż 496 dziewczynek. Egzotyczny urok i literacka siła. Co naprawdę kryje się w rodowodzie imienia Nel? Zaglądając do słowników oraz historycznych opracowań, szybko odkrywamy, skąd bierze się potężna siła ukryta w tym krótkim imieniu. Nel najczęściej funkcjonuje jako skrócona, samodzielna forma od angielskich imion, takich jak Eleanor czy Helen, co oznacza pochodnię, jasność i blask. W polskiej kulturze Nel to przede wszystkim symbol niezwykłej odwagi, dziecięcej niewinności i wielkiej lojalności, nierozerwalnie związany z literacką twórczością Henryka Sienkiewicza. To nadaje temu imieniu unikalny, ponadczasowy autorytet. Ogromną zaletą tego wyboru jest fakt, jak genialnie dopasowuje się ono do każdego etapu życia człowieka. Dla małego, biegającego po piaskownicy szkraba mamy do dyspozycji całą masę miękkich, pełnych miłości form, takich jak Nelka, Nelusia czy Nela. Kiedy jednak ta mała dziewczynka dorośnie, pełna forma Nel będzie brzmieć poważnie i lekko jednocześnie. Ucieczka przed instagramową masówką. Dlaczego współczesne mamy stawiają na unikalną klasykę? Wybór imienia Nel to świetny kompromis między tym, co dobrze znane, a tym, co wciąż rzadkie na placach zabaw. To pokazuje, że nie musimy szukać wymyślnych i trudnych w pisowni propozycji z zagranicy, żeby nasza córka miała oryginalną tożsamość w grupie rówieśników. Klasyczna literatura dała nam gotowe, piękne rozwiązanie, które idealnie pasuje do współczesnych realiów. Krótkie, melodyjne imię świetnie sprawdzi się u małego, biegającego na podwórku brzdąca, a w przyszłości doda powagi i elegancji dorosłej kobiecie budującej swoją karierę zawodową. Ostatecznie to nie chwilowe mody z internetu, ale właśnie takie ponadczasowe wybory najlepiej znoszą próbę czasu, dając dziecku poczucie stabilności i dumy z własnego imienia. Zobacz też: To imię dla dziewczynki to chyba żart. Noszą je tylko 2 Polki i nic dziwnego − kojarzy się z jesienną słotą i błotem
„Żona złapała mnie na dziecko, a dziś nawet palcem nie kiwnie. To ja pakuję śniadaniówki i czytam bajki na dobranoc, gdy ona idzie w tango”
„Myślałem, że budujemy prawdziwą rodzinę. Prawda była szokująca – poznałem ją przez przypadek.”
Kiedy poznałem Dagmarę, wydawała mi się ucieleśnieniem wszystkiego, o czym zawsze marzyłem. Ciepła, serdeczna, z błyskiem w oku, który zapowiadał dom pełen śmiechu i rodzinnych wieczorów przy planszówkach. Byłem dobrze sytuowany, miałem własne mieszkanie, stabilną pracę i odłożone pieniądze. Dagmara od początku podkreślała, jak ważna jest dla niej rodzina, dzieci, wspólne życie. Po rozwodzie długo nie wierzyłem, że jeszcze ktoś mnie pokocha, ale ona sprawiła, że znów zacząłem wierzyć w szczęście. Pięć lat później to ja przygotowuję kanapki do przedszkola, ogarniam dom, a ona coraz częściej traktuje nasze mieszkanie jak hotel z pełnym wyżywieniem i obsługą. Sielanka, której nigdy nie było Na początku nie podejrzewałem niczego złego. Dagmara szybko wróciła do pracy po macierzyńskim, tłumacząc, że musi ratować swoją pozycję w firmie, bo w dzisiejszych czasach łatwo wypaść z obiegu. Pracuję zdalnie, mam swoją małą firmę IT, więc – jak mówiła – „masz ten komfort, żeby się wszystkim zająć”. Zgodziłem się, bo przecież byłem zakochany i wierzyłem, że robimy to dla naszej przyszłości. – Jędrzej, weźmiesz małego do lekarza? Mam ważne spotkanie w biurze, nie dam rady się wyrwać – rzucała w przelocie, poprawiając makijaż w przedpokoju. Z czasem takich sytuacji było coraz więcej. Gotowałem, sprzątałem, znałem wszystkie bajki na pamięć, a wieczorami próbowałem udawać przed samym sobą, że to tylko taki etap. Dagmara wracała coraz później, początkowo tłumacząc się nadgodzinami, potem wyjściami integracyjnymi, aż w końcu przestała się tłumaczyć. Wpadała na chwilę, przytulała naszego synka, rzucała mi krótkie „cześć” i zamykała się w łazience, by szykować się na kolejne wyjście. Zdarzało się, że weekendy spędzała poza domem, bo „musi odpocząć od codzienności”, a ja zostawałem z dzieckiem, obiadem, praniem i wszystkim innym. Moi rodzice zaczęli pytać, czy wszystko u nas w porządku. Zawsze zbywałem ich żartem, nie chcąc przyznać, że czuję się coraz bardziej samotny i wykorzystywany. Coraz więcej znaków zapytania Z czasem zacząłem obserwować coraz wyraźniej, że Dagmara żyje swoim rytmem, a ja jestem tylko dodatkiem do jej wygodnej codzienności. Często wracała z zakupami, na które wydawała spore sumy, czasem przynosiła drogie ubrania czy kosmetyki, nie tłumacząc się, skąd bierze na to pieniądze. Nasze wspólne rozmowy ograniczyły się do ustaleń organizacyjnych, planowania zajęć synka i sporadycznych pytań o to, czy jej garsonka jest wyprasowana. Pewnej niedzieli, gdy próbowałem zaproponować rodzinny spacer, usłyszałem: – Jędrzej, ja muszę odpocząć. Ty zawsze chcesz coś organizować, a ja po prostu marzę o wolnym popołudniu. Nie chciałem się kłócić. Zabrałem synka do parku, patrzyłem, jak bawi się na placu zabaw, a w głowie krążyły mi pytania, czy to naprawdę tak miało wyglądać moje życie. Zazdrościłem innym ojcom, którzy rozmawiali z żonami, śmiali się razem. Ja miałem wrażenie, że coraz bardziej oddalamy się od siebie. Przypadkowa rozmowa, która zmieniła wszystko Któregoś wieczoru usypiałem naszego synka. Byłem zmęczony po dniu pełnym obowiązków, gdy usłyszałem głos Dagmary dobiegający z balkonu. Drzwi były lekko uchylone. Najpierw nie zwracałem na to uwagi, ale jej słowa sprawiły, że zamarłem. – Mamo, no przestań, przecież sama mówiłaś, że trzeba się zabezpieczyć na przyszłość. Jędrzej jest porządny, dobrze zarabia, dba o nas. Dziecko? No, trzeba było go czymś zatrzymać, bo niby czemu miałabym się męczyć jak ty? – zaśmiała się. – Mam dom, opiekunkę na pełen etat i wolność. Tylko czasem mam już dość tego udawania, ale czego się nie robi dla wygody. Poczułem, jakby ktoś z całej siły uderzył mnie w klatkę piersiową. Przez pięć lat żyłem w iluzji, wierząc, że budujemy coś razem, a ona traktowała mnie jak narzędzie do realizacji własnego planu. Konfrontacja, na którą nie byłem gotowy Wyszedłem na balkon. Dagmara spojrzała na mnie, jej twarz nagle pobladła, ale szybko przybrała spokojny, niemal obojętny wyraz. – Coś się stało? – zapytała, poprawiając sweter, jakby nic się nie wydarzyło. – Słyszałem wszystko – powiedziałem cicho. Czułem, jak trzęsą mi się ręce. – Usłyszałem, jak rozmawiasz z mamą. Dagmara spojrzała na mnie przez chwilę, po czym wzruszyła ramionami. – Jędrzej, nie dramatyzuj. Po prostu nie jestem typem kobiety, która będzie siedzieć w domu i smażyć kotlety. Ty też chyba nie chcesz mieć kury domowej, prawda? Masz rodzinę, masz dom, dziecko. O co ci właściwie chodzi? Nie mogłem uwierzyć w jej obojętność. Stałem tam chwilę, próbując zrozumieć, jak bardzo się pomyliłem. Wszystkie drobne sygnały, które ignorowałem przez lata, nagle ułożyły się w jedną całość. Stała przede mną kobieta, której nie znałem. Kobieta, która potrafiła użyć niewinnego dziecka, by zapewnić sobie wygodne życie. – Myślałem, że jesteśmy rodziną – powiedziałem w końcu. – Myślałem, że to wszystko dla nas, dla naszego syna. Dagmara westchnęła i spojrzała na mnie z jakąś pobłażliwością. – Jędrzej, życie nie jest bajką. Ja chcę mieć coś od życia. Ty też możesz. Nie odpowiedziałem już nic. Wróciłem do pokoju synka, patrzyłem, jak spokojnie śpi i obiecałem sobie, że już nigdy nie pozwolę, by ktoś mnie wykorzystał. Tej nocy nie mogłem zasnąć. W głowie przewijały mi się sceny z naszego życia, każde jej słowo, każdy gest. Czułem się upokorzony, zdradzony, naiwny. Próba rozmowy i rozstania Następnego dnia próbowałem z nią jeszcze porozmawiać. Chciałem zrozumieć, czy jest w tym wszystkim choć cień uczuć, czy może jestem tylko środkiem do celu. – Dagmara, co chcesz zrobić dalej? – zapytałem. – Tak się nie da żyć, nie mogę być tylko twoją wygodną opcją. Spojrzała na mnie chłodno. – Ja się nie zmienię, Jędrzej. Jeśli ci nie pasuje, wiesz, gdzie są drzwi. Ale dziecka mi nie zabierzesz. Nie miałem siły na kłótnie. Przez kolejne dni żyliśmy obok siebie, wymieniając tylko krótkie komunikaty. Widziałem, że jej to zupełnie nie rusza. Mnie bolało wszystko – poczucie porażki, żal do siebie, do niej, do świata. Zacząłem rozważać, co dalej. Zależy mi na synku, nie chcę, żeby dorastał w domu, gdzie rodzice udają, że wszystko jest w porządku. Nowe spojrzenie na siebie Z czasem zacząłem dostrzegać, że przez całe życie stawiałem innych na pierwszym miejscu. Próbowałem zasłużyć na miłość, na uwagę, godziłem się na kompromisy, żeby nie być sam. Teraz wiem, że to była droga donikąd. W końcu postanowiłem zadbać o siebie i syna – zgłosiłem się na mediacje, by ustalić przyszłość naszej rodziny. Zacząłem rozmawiać z psychologiem, by zrozumieć, czemu tak łatwo pozwoliłem się wykorzystać. Nie wiem, jak potoczy się nasze życie. Nie wiem, czy będę znowu komuś ufał. Ale wiem jedno: już nigdy nie zaufam komuś bezgranicznie tylko dlatego, że bardzo chcę wierzyć w miłość. Jędrzej, 38 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Na roczku Jasia teściowa publicznie pochwaliła mojego męża za to, jak świetnie zajmuje się dzieckiem. Nie wytrzymałam i wygarnęłam mu przed wszystkimi” „Po narodzinach Aurelki byłam tak wykończona, że nie zauważyłam, jak mąż robi ze mnie pośmiewisko przed rodziną. Dopiero na weselu kuzynki przejrzałam na oczy” „Zdjęcie pustej lodówki zniszczyło moje małżeństwo. Po narodzinach Tosi byłam na skraju załamania, a mąż upokarzał mnie na rodzinnym czacie”
Dzieci do wynajęcia to nowy trend: płacą im ponad 300 zł za usługę. „Nie widzę w tym nic złego"
Samotni seniorzy coraz częściej korzystają z usług zastępczych „dzieci”, które dotrzymują im towarzystwa, robią zakupy i odwiedzają w domach opieki. Za pojedynczą wizytę potrafią zapłacić równowartość ponad 300 zł, a cały fenomen wiele mówi o tym, jak bardzo zmienia się dziś rodzina i codzienne życie starszych osób.
W Chinach coraz większą popularnością cieszy się usługa, która jeszcze niedawno brzmiałaby jak scenariusz filmowy: samotni seniorzy wynajmują sobie dorosłe „dzieci”. Chodzi o młodych ludzi, którzy za opłatą dotrzymują towarzystwa starszym osobom, odwiedzają je, robią z nimi zakupy i towarzyszą podczas wizyt u lekarza. Chińscy seniorzy wynajmują dorosłe „dzieci” do pomocy Jak opisuje „The Washington Post”, w Chinach wyrasta niewielki, ale szybko rosnący rynek „dorosłych dzieci do wynajęcia”. To najczęściej ludzie po dwudziestce i trzydziestce, którzy dotrzymują towarzystwa samotnym seniorom, gawędzą z nimi, pomagają w obsłudze smartfona i towarzyszą podczas wizyt u lekarza. Nie świadczą przy tym specjalistycznej opieki medycznej, lecz oferują przede wszystkim obecność i wsparcie emocjonalne. Jedną z twarzy tego trendu jest 28-letni Sun Shuyang ze startupu Happy Home. Jak tłumaczy, większość klientów firmy mieszka samotnie, podczas gdy ich dorosłe dzieci pracują w odległych miastach, i zmaga się z poczuciem izolacji oraz lękiem przed śmiercią. „Rozmawiając z młodymi ludźmi takimi jak my, mogą odzyskać poczucie witalności i poczuć się pełni energii” mówi. Ceny podawane w chińskich mediach społecznościowych wynoszą od 29 do 88 dolarów za trzygodzinną sesję, czyli ok. 100-300 zł. Dlaczego samotni seniorzy w Chinach szukają zastępczej rodziny? Za tym pomysłem stoi realny problem demograficzny. Według prognoz WHO przywoływanych przez „The Washington Post” liczba Chińczyków po sześćdziesiątce ma urosnąć do 402 milionów do 2040 roku, czyli 28 procent mieszkańców kraju. Wielu dzisiejszych seniorów to skutek polityki jednego dziecka obowiązującej w latach 1979–2015. Już w 2021 roku ponad połowa starszych osób żyła w gospodarstwach „pustych gniazd”. Część rynku organizuje się wokół konkretnych inicjatyw. „The Washington Post” opisuje Time Bank, projekt założony w Suzhou przez Liu Chenga, który kojarzy seniorów z „dziećmi do wynajęcia” i który zainspirował się amerykańską firmą działającą w tym obszarze. Liu tłumaczy, że ciężar opieki spada dziś na tak zwane pokolenie kanapkowe, jednocześnie wychowujące dzieci i wspierające starzejących się rodziców. Wynajęcie zastępczego „dziecka” nie musi oznaczać, że rodzina rezygnuje z odpowiedzialności. Cytowana przez „The Washington Post” Janice Ye, 36-letnia nauczycielka z Suzhou, która korzysta z takiej usługi, przekonuje, że jedno drugiego nie wyklucza. „Jeśli ktoś może towarzyszyć twoim starzejącym się rodzicom i sprawiać, że są szczęśliwi, nie widzę w tym nic złego” oceniła, przekonując, że taka obecność „łagodzi ich wewnętrzną samotność”. Pojawia się jednak realne zagrożenie: takim „dorosłym dzieciom na wynajem” łatwo uzyskać dostęp do ważnych dokumentów starszych osób, w tym danych o majątku, dowodów tożsamości i aktów własności nieruchomości”, a wielu z nich nie ma medycznego przeszkolenia i może nie poradzić sobie w nagłych wypadkach. Ile kosztuje towarzyszenie seniorowi w Polsce? Warto od razu zaznaczyć, że w Polsce nie mamy do czynienia z porównywalnym zjawiskiem. „Dzieci do wynajęcia” pozostają ciekawostką z drugiego końca świata, a nie realną alternatywą dla opieki nad starszymi osobami. W Polsce trzon wsparcia wciąż stanowią rodzina oraz zawodowi opiekunowie i opiekunki, a wynajmowanie kogoś wyłącznie „do towarzystwa” to nad Wisłą margines rynku. Komercyjne usługi towarzyszenia i opieki oczywiście istnieją, ale ich ceny bywają dla seniorów barierą. Za godzinę pracy opiekuna czy kompana dla seniora płaci się zwykle około 35–55 zł, a w dużych miastach ponad 60 zł. Komercyjne usługi opiekuńcze zaczynają się od około 45 zł za godzinę, natomiast całodobowa opieka w domu to najczęściej wydatek rzędu 6000–8000 zł miesięcznie. Warto pamiętać, że rosnąca popularność takich rozwiązań, zarówno w Chinach, jak i w Europie i Ameryce Północnej, mówi wiele o tym, jak zmienia się rodzina i jak wiele starszych osób mierzy się dziś z samotnością. Dla wielu opiekunów i dzieci dorosłych rodziców to sygnał, że wsparcie emocjonalne bywa równie ważne jak pomoc praktyczna. Źródła: washingtonpost.com, scmp.com Zobacz także: „Pozywam dzieci o alimenty. Całe życie odkładałam sobie od ust, żeby niczego im nie brakowało, a na starość nawet na urodziny do mnie nie zadzwonią” „Nie chcę niańczyć matki na starość, więc oddałam ją do domu starców. Po tym, co zrobiła mi w dzieciństwie, zasłużyła sobie na taki los” „Myślałam, że na starość będę otoczona gromadką wnuków. Zamiast tego dzieci zamknęły mnie w domu starców, a wnuki znam tylko ze zdjęć”
„Córki sobie o mnie przypomniały, gdy dostałam spadek po bracie. Nie dały mi wnuków, ale już kładą łapska na moim majątku”
„Myślałam, że strata bliskiej osoby zbliży nas do siebie. Okazało się, że spadek po wuju był dla nich ważniejszy niż ja.”
Zawsze myślałam, że na starość dom będzie pełen śmiechu wnuków, zapachu ciasta i gwaru rodzinnych obiadów. Tak było w moim rodzinnym domu, tak wyobrażałam sobie własną przyszłość, kiedy wychowywałam Kaśkę i Magdę. Lata mijały, dziewczyny dorastały, wyfrunęły z gniazda i każda z nich ułożyła sobie życie po swojemu. Żadna z nich nie planowała dzieci. Obie postawiły na karierę, podróże i życie w wielkim mieście. Początkowo trudno mi było to zaakceptować. Czułam ukłucie zazdrości, kiedy koleżanki pokazywały mi zdjęcia swoich wnuków. Z czasem jednak pogodziłam się z tym, że moja starość będzie wyglądać inaczej. Nauczyłam się cenić spokój, ciszę i czas, który mogłam poświęcić tylko sobie. Odwiedzałam dziewczyny od czasu do czasu, ale nasze relacje były raczej chłodne, poprawne. Zawsze zajęte, w biegu, nie miały dla mnie zbyt wiele czasu. Niespodziewana strata Kilka miesięcy temu zadzwonił telefon. Numer był nieznany. Odebrałam, spodziewając się jakiegoś telemarketera. Po drugiej stronie odezwał się rzeczowy, zmęczony głos: – Dzień dobry, tu szpital wojewódzki. Czy rozmawiam z Teresą Nowak? Chodzi o państwa Marka Nowaka, państwa brata. Przykro mi, ale pana Marka zabrakło dziś nad ranem. Zawał serca. Na chwilę zabrakło mi tchu. Choć nie byliśmy bardzo blisko – życie nas rozdzieliło, mieliśmy różne drogi, rzadko rozmawialiśmy – to jednak był moim jedynym bratem. Przypomniały mi się nasze dzieciństwo, wspólne zabawy na podwórku, wakacje u dziadków. Nagle poczułam pustkę, której nie da się wypełnić. Odłożyłam słuchawkę i przez długi czas nie mogłam się ruszyć z miejsca. Potem, drżącymi rękami, wykręciłam numery do Kaśki i Magdy. Zastanawiałam się, czy w ogóle powinnam do nich dzwonić – przecież kontaktowałyśmy się sporadycznie. Jednak uznałam, że powinny wiedzieć. Odebrały chłodno, z dystansem, jakby od niechcenia. Przekazałam im wiadomość, a one tylko rzuciły krótkie „przykro mi” i zapytały, czy trzeba coś załatwić. Pogrzeb był skromny. Przyszła tylko najbliższa rodzina i kilku dawnych znajomych. Stałam przy grobie, patrząc na opadającą ziemię, i czułam, jak kończy się pewien rozdział mojego życia. Po powrocie do domu długo siedziałam w fotelu, próbując zrozumieć, czy mogłam zrobić coś, by nasze relacje były lepsze. Miałam wyrzuty sumienia, że nie zadzwoniłam do Marka od miesięcy. Spadek po bracie Kilka tygodni później dostałam list z kancelarii prawnej. Okazało się, że Marek, choć nie dawał tego po sobie poznać, był bardzo oszczędny i przez lata zgromadził majątek: dom na przedmieściach, trochę ziemi, spore oszczędności. Zdziwiłam się, gdy okazało się, że to ja jestem jego jedyną spadkobierczynią. Byłam w szoku. Nigdy nie przypuszczałam, że Marek był aż tak zamożny i że to właśnie mnie zapisze wszystko. Przez kilka dni nie mogłam dojść do siebie. W sercu miałam żal, smutek po stracie, ale też poczucie odpowiedzialności. Zastanawiałam się, co by powiedział, gdyby widział, jak próbuję poradzić sobie z tym wszystkim sama. Nagła troska córek Wszystko zmieniło się, gdy dziewczyny dowiedziały się o spadku. Nagle, z dnia na dzień, zaczęły dzwonić, pytać o zdrowie, proponować spotkania. Z chłodnych, zapracowanych kobiet zmieniły się w troskliwe i opiekuńcze córeczki. Początkowo byłam zachwycona. Myślałam, że wreszcie zrozumiały, co jest w życiu najważniejsze, że spadek był tylko impulsem, który obudził w nich uśpione uczucia. Niedługo potem zaproponowały wspólny wyjazd do luksusowego spa w górach. Byłam wniebowzięta. To miał być nasz pierwszy wspólny wyjazd od lat. – Mamo, musisz wreszcie odpocząć i zadbać o siebie – mówiła Kaśka, pakując mnie do samochodu. – Teraz, kiedy masz na to środki, nie możesz oszczędzać na swoim zdrowiu i samopoczuciu. Weekend zapowiadał się wspaniale. Zabiegi, masaże, pyszne jedzenie, długie rozmowy... Szybko jednak okazało się, że głównym tematem naszych rozmów nie są wspomnienia, ani plany na przyszłość, ale finanse. Dokładniej – ich finanse. – Wiesz mamo, ten mój biznes ostatnio nie idzie najlepiej – zaczęła Magda, popijając wino w hotelowym lobby. – Mam trochę długów, muszę spłacić kredyt... Nie wiem, jak sobie poradzę. Kaśka natychmiast jej zawtórowała. – U mnie też nie jest kolorowo. Marzę o otwarciu własnej agencji PR, ale brakuje mi kapitału na start. Banki nie chcą mi dać pożyczki bez wkładu własnego. Prawdziwe intencje Słuchałam ich i z każdym słowem czułam, jak rośnie we mnie rozczarowanie. Zrozumiałam, że ten wyjazd, te telefony, ta nagła troska... to wszystko było ukartowane. Nie chodziło im o mnie, ani o naprawienie naszych relacji. Chodziło o pieniądze. O mój spadek. – Dziewczyny, rozumiem wasze problemy, ale... – zaczęłam, nie wiedząc, jak dobrać słowa. – Te pieniądze... to moje zabezpieczenie na starość. Nie chcę być dla nikogo ciężarem. Zapadła niezręczna cisza. Kaśka wymieniła z Magdą znaczące spojrzenia. – Mamo, przecież my tylko głośno myślimy – powiedziała w końcu Kaśka z fałszywym uśmiechem. – Nikt od ciebie niczego nie żąda. Ale ja wiedziałam swoje. Ziarno niepokoju zostało zasiane. Trudny wybór Po powrocie ze spa nie mogłam przestać myśleć o całej sytuacji. Z jednej strony pragnęłam odzyskać córki, odbudować z nimi więź, mieć kogoś bliskiego na starość. Z drugiej – czułam się wykorzystywana. Bałam się, że jeśli oddam im pieniądze, znów znikną z mojego życia, zostawiając mnie z niczym. – Mamo, przemyślałaś to, o czym rozmawiałyśmy? – zapytała Magda kilka dni później, dzwoniąc pod byle pretekstem. – Magda, nie chcę o tym teraz rozmawiać – ucięłam, czując, jak głos mi drży. – No dobrze, nie naciskam. Ale pamiętaj, że bardzo cię kochamy i chcemy dla ciebie jak najlepiej. Ta rozmowa uświadomiła mi, że stoję przed najtrudniejszym wyborem w moim życiu. Albo zaryzykuję utratę niezależności finansowej, w nadziei na kupienie miłości córek, albo zachowam pieniądze, ryzykując, że znowu zostanę sama. Samotność w tłumie Mijają tygodnie, a ja wciąż nie podjęłam decyzji. Dziewczyny dzwonią rzadziej, wyczuwając moją rezerwę. Kiedy już rozmawiamy, temat pieniędzy wisi w powietrzu, niewypowiedziany, ale obecny. Patrzę na moje piękne, zadbane mieszkanie, na konto w banku, które zapewnia mi spokój ducha, i czuję pustkę. Spadek po Marku przyniósł mi bogactwo, ale odebrał złudzenia. Dowiedziałam się, ile warta jest miłość moich córek. I ta wiedza jest bardziej bolesna niż samotność, z którą pogodziłam się już dawno temu. Teresa, 63 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Wychowałam rozpuszczone egoistki, które nie chcą mi dać wnuków. Pewnie szklanki wody na starość też nie dostanę” „Myślałam, że na starość będę otoczona gromadką wnuków. Zamiast tego dzieci zamknęły mnie w domu starców, a wnuki znam tylko ze zdjęć” „Pozywam dzieci o alimenty. Całe życie odkładałam sobie od ust, żeby niczego im nie brakowało, a na starość nawet na urodziny do mnie nie zadzwonią”
Uczennica schowała telefon tam, gdzie światło nie dochodzi. Nauczycielka: „Musiałam wzywać rodziców”
Od 1 września 2026 roku uczniowie szkół podstawowych nie mogą korzystać z telefonów komórkowych na terenie szkoły. Nowe zasady obowiązują od kilku dni, a jedna z nauczycielek już przekonała się, że nie wszyscy uczniowie zamierzają łatwo rozstać się ze swoimi smartfonami.
Od 1 września 2026 roku obowiązuje zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających komunikowanie się, nagrywanie obrazu lub dźwięku przez uczniów szkół podstawowych. Szkoły mogą również ustalić własne zasady dotyczące przechowywania urządzeń. Na naszą redakcyjną skrzynkę napisała nauczycielka pracująca ze starszymi klasami szkoły podstawowej. Opisała sytuację, która wydarzyła się niedługo po rozpoczęciu roku szkolnego, kiedy uczniowie dopiero przyzwyczajali się do nowych zasad dotyczących telefonów. Nasza czytelniczka przyznaje, że sama nie spodziewała się, że już na początku roku będzie musiała interweniować w takiej sprawie. „Od razu wiedziałam, że coś jest nie tak” Mam wychowawstwo w starszej klasie i od pierwszego dnia tłumaczę uczniom nowe zasady. Nie robię z telefonów tematu numer jeden, bo naprawdę nie zależy mi na ciągłym pilnowaniu, kto ma smartfon w kieszeni. Chcę po prostu, żeby uczniowie stosowali się do reguł, które obowiązują wszystkich. Wczoraj zauważyłam, że jedna z uczennic zachowuje się podczas lekcji bardzo nerwowo. Nie ze mną takie numery, więc szybko wyczułam, o co chodzi. Podchodzę do niej i mówię: – Proszę, odłóż telefon w wyznaczone miejsce. Ona spojrzała na mnie i odpowiedziała: – Nie mam telefonu. Wiedziałam, że nie mówi prawdy, ponieważ chwilę wcześniej widziałam ją z telefonem na korytarzu. „Nagle zaczęła na mnie krzyczeć” Powiedziałam jej spokojnie, że widziałam telefon i nie zamierzam robić z tego afery, jeśli po prostu go odda. Wystarczyło wyjąć go z kieszeni i odłożyć tam, gdzie powinna. Ona jednak zaczęła się denerwować. – Powiedziałam przecież, że nie mam! – podniosła głos. Nie chciałam się z nią kłócić, więc jeszcze raz poprosiłam, żeby pokazała mi, gdzie schowała telefon. Dziewczyna chyba nie mogła znieść presji. Schyliła się pod ławkę, zdjęła but i wyjęła z niego telefon. Przyznam, że przez moment nie wiedziałam, co powiedzieć, bo kompletnie nie spodziewałam się takiego pomysłu. – Naprawdę schowałaś telefon w bucie? Odpowiedziała mi, że nie mam prawa jej zabierać telefonu i że „wszyscy nauczyciele się czepiają”. Wtedy po raz kolejny wytłumaczyłam jej, że nie chodzi o mnie. W naszej szkole obowiązują konkretne zasady i ja, jako nauczycielka, muszę ich przestrzegać. Nie chciałam jej zawstydzać ani robić przedstawienia przed klasą. Zależało mi na tym, żeby po prostu zakończyć sprawę. Niestety, uczennica zaczęła zachowywać się coraz bardziej agresywnie. Podnosiła głos, odpowiadała mi bardzo niegrzecznie i stwierdziła, że telefonu mi nie odda. „Musiałam zadzwonić do rodziców” W tym momencie uznałam, że sama rozmowa już nie wystarczy. Gdyby powiedziała: „Dobrze, przepraszam, schowałam telefon, bo nie chciałam go oddać”, pewnie skończyłabym na upomnieniu i przypomnieniu zasad. Problemem stało się jednak jej zachowanie. – Nie będę się z tobą kłócić. Jeśli nie chcesz ze mną rozmawiać spokojnie, będę musiała skontaktować się z twoimi rodzicami. Ona odpowiedziała, że mogę dzwonić. Więc zadzwoniłam. Kiedy jej rodzice przyszli do szkoły, opowiedziałam im dokładnie, co się wydarzyło. Nie chciałam przedstawiać ich córki jako „najgorszej uczennicy w klasie”. Chciałam, żeby wiedzieli, że dziewczyna próbowała obejść zasady, a kiedy zwróciłam jej uwagę, zaczęła zachowywać się wobec mnie agresywnie. Mam nadzieję, że ta sytuacja da jej coś do myślenia. Nie oczekuję, że uczniowie będą zachwyceni zakazem telefonów. Rozumiem, że dla nastolatków smartfon jest ważnym elementem codzienności. Ale jeśli szkoła ustala zasady, musimy ich przestrzegać. Możemy dyskutować o tym, czy zakaz jest dobrym rozwiązaniem, możemy mieć różne opinie na jego temat, ale krzyk na nauczyciela i chowanie telefonu w bucie nie rozwiąże problemu. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Jest prosty sposób na darmowe obiady w szkole, a rodzice o tym nie wiedzą. Wystarczy 1 wniosek Szkoły rozsyłają listy zakazów przed 1 września, a rodzice łapią się za głowy. „Zaraz zabronią im oddychać” Nauczycielka: „Co roku we wrześniu zadaję rodzicom tylko 1 pytanie. Każdy od razu spuszcza wzrok”
ZUS wypłaca matkom 1800 zł na rękę miesięcznie. Jest 1 kluczowy warunek
Program „Mama 4 plus” to dla wielu osób jedyne regularne wsparcie po latach poświęconych wychowaniu licznej rodziny. ZUS wypłaca je tylko tym, którzy spełniają kilka warunków jednocześnie, a jeden z nich okazuje się dla wielu rodziców najtrudniejszy do spełnienia.
Program „Mama 4 plus”, czyli rodzicielskie świadczenie uzupełniające, od lat pomaga osobom, które lata swojego życia poświęciły na wychowanie licznej rodziny, a przez to nie wypracowały prawa do przyzwoitej emerytury. W 2026 roku świadczenie może sięgnąć niemal 1978,49 zł brutto miesięcznie, ale żeby je otrzymać, trzeba spełnić jasno określone warunki. Ile wynosi świadczenie Mama 4 plus w 2026 roku? Od 1 marca 2026 roku maksymalna kwota rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego wynosi 1978,49 zł brutto miesięcznie, czyli tyle, ile najniższa emerytura. Po potrąceniu 9 procent składki zdrowotnej na konto trafia około 1800,43 zł netto, o ile świadczenia nie obciążają inne potrącenia, na przykład zajęcia komornicze. Wysokość wypłaty zależy od indywidualnej sytuacji danej osoby. Jeśli ktoś nie ma prawa do żadnej emerytury ani renty, może dostać pełne 1978,49 zł brutto. Jeśli natomiast pobiera już własne, ale niższe świadczenie, ZUS dopłaca jedynie różnicę do ustawowego minimum. Przykładowo osoba z emeryturą w wysokości 1500 zł brutto otrzyma z programu dodatkowe 478,49 zł, tak by łącznie uzyskać 1978,49 zł. Średnia dopłata z tego tytułu wynosi obecnie około 1083 zł miesięcznie. Warto pamiętać, że jeśli własna emerytura lub renta jest równa najniższej albo od niej wyższa, dodatek z programu Mama 4 plus po prostu nie przysługuje. Świadczenie ma bowiem gwarantować minimum, a nie stanowić nagrody za liczbę dzieci. Kto może dostać pieniądze i jaki jest kluczowy warunek? Świadczenie kierowane jest przede wszystkim do matek, które urodziły i wychowały albo tylko wychowały co najmniej czworo dzieci. W wyjątkowych sytuacjach, gdy matka zmarła, porzuciła dzieci lub przez długi czas ich nie wychowywała, o dodatek może ubiegać się także ojciec. Pod uwagę brane są dzieci własne, przysposobione lub przyjęte na wychowanie. Aby otrzymać wsparcie, trzeba spełnić kilka warunków jednocześnie: wychować przynajmniej czworo dzieci, osiągnąć wiek emerytalny, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn, mieszkać w Polsce oraz nie posiadać dochodu zapewniającego niezbędne środki do życia. To ostatnie kryterium jest tak naprawdę tym najważniejszym. Sama liczba dzieci nie wystarczy, bo ZUS bada sytuację materialną wnioskodawcy, a przy ocenie brany jest pod uwagę dochód całego gospodarstwa domowego. Co istotne, samo utracenie pracy nie jest osobną podstawą do przyznania świadczenia. Program jest przeznaczony dla osób, które zrezygnowały z zatrudnienia lub w ogóle go nie podjęły, ponieważ zajmowały się wychowywaniem licznej rodziny, i z tego powodu nie wypracowały prawa do godnej emerytury. Jak krok po kroku ubiegać się o świadczenie Pieniądze nie są wypłacane automatycznie. Żeby otrzymać rodzicielskie świadczenie uzupełniające, trzeba samodzielnie złożyć wniosek i skompletować dokumenty. Oto kolejne kroki: Upewnij się, że spełniasz warunki, czyli ukończyłaś lub ukończyłeś wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn), wychowałaś lub wychowałeś co najmniej czworo dzieci, mieszkasz w Polsce i nie masz dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania. Wybierz właściwą instytucję. Wniosek składa się w oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub w oddziale Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Przygotuj dokumenty. Do wniosku dołącz informację o numerach PESEL dzieci oraz oświadczenie o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i materialnej. W przypadku dzieci urodzonych poza Polską potrzebny może być zagraniczny dokument stanu cywilnego potwierdzający urodzenie dziecka. Złóż wniosek w wybranym oddziale ZUS lub KRUS. Każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie, w drodze decyzji administracyjnej odpowiednio Prezesa ZUS albo Prezesa KRUS. Poczekaj na decyzję i wypłatę. Prawo do świadczenia powstaje od pierwszego dnia miesiąca, w którym wydano decyzję, nie wcześniej jednak niż od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego. Kiedy ZUS może wstrzymać wypłatę dodatku Świadczenie ma charakter socjalny, dlatego jego wypłata może zostać wstrzymana, jeśli sytuacja finansowa beneficjenta się poprawi, na przykład gdy podejmie on pracę zarobkową albo nabędzie prawo do innego świadczenia podnoszącego dochód do poziomu minimalnej emerytury. Każdą taką zmianę należy niezwłocznie zgłosić do ZUS. Program działa nieprzerwanie od 1 marca 2019 roku i wciąż cieszy się sporym zainteresowaniem. W 2026 roku rodzicielskie świadczenie uzupełniające pobierało około 60 tysięcy osób w całej Polsce. Dla wielu z nich jest to jedyne regularne świadczenie na starość po latach poświęconych rodzinie. Źródła: gov.pl, Infor Zobacz także: Wreszcie przełom dla rodziców: pensja rodzicielska 4806 zł zamiast 800 plus. Kiedy start nowego programu?
Nauczycielka: „Co roku we wrześniu zadaję rodzicom tylko 1 pytanie. Każdy od razu spuszcza wzrok”
Pierwsze wrześniowe zebranie w szkolnych ławkach to dla większości rodziców chwila powrotu do rutyny, podpisywania zgód i planowania klasowego budżetu. Czasami jednak jedno zupełnie proste, rzucone ze spokojem przez wychowawcę pytanie potrafi w ułamku sekundy zburzyć dobre samopoczucie dorosłych i wywołać na sali nienaturalną ciszę.
Większość z nas idzie na pierwsze wrześniowe spotkania z kadrą pedagogiczną z gotową listą pytań o plan lekcji, podręczniki dodatkowe czy organizację wycieczek. Ostatnio moja bliska znajoma, która od ponad dwudziestu lat pracuje jako nauczycielka nauczania początkowego w dużej szkole podstawowej, opowiedziała mi o swoim autorskim rytuale, który stosuje na każdym starcie roku. Wyznała szczerze, że co roku we wrześniu zadaje zgromadzonym w sali rodzicom tylko jedno, krótkie pytanie, po którym dosłownie każdy od razu spuszcza wzrok i nagle zaczyna intensywnie wpatrywać się w blat szkolnej ławki. Ta z pozoru banalna kwestia nie dotyczy wcale ocen, zaległych składek na komitet rodzicielski czy zakazu przynoszenia smartfonów na lekcje, a mimo to uderza w najczulszy punkt współczesnego dorosłego. Jako doświadczona mama uważam, że ta historia to doskonały i niezwykle potrzebny materiał do przemyśleń dla każdej z nas, zanim na dobre damy się wciągnąć w jesienny kołowrotek domowych i zawodowych obowiązków. Pokazuje ona bowiem bolesną prawdę o tym, jak bardzo w dzisiejszych czasach mylimy zapewnianie dzieciom luksusowych warunków do życia z dawaniem im tego, czego najbardziej potrzebują do prawidłowego rozwoju emocjonalnego. Pytanie, które przecina szkolną ciszę. Jak proste badanie rodzinnej codzienności zawstydza dorosłych Całe to dające do myślenia zdarzenie powtarza się w klasie mojej znajomej podczas każdego pierwszego spotkania organizacyjnego z grupą rodziców. Kiedy wszystkie formalności, wybory skarbników i podpisywanie zgód na przetwarzanie danych są już odhaczone, nauczycielka odkłada na bok dziennik i prosi obecnych o chwilę szczerości. Pyta wtedy dorosłych siedzących w ławkach, ile minut w ciągu mijającego tygodnia spędzili na zwykłej, swobodnej rozmowie ze swoim dzieckiem, podczas której nie padło ani jedno słowo o szkole, ocenach, obowiązkach czy sprzątaniu pokoju. W tym momencie w sali lekcyjnej zapada głęboka, pełna ciężkiego zażenowania cisza, a rodzice natychmiast uciekają wzrokiem przed spojrzeniem wychowawczyni. Okazuje się, że w świecie, w którym kalendarze kilkulatków pękają w szwach od prywatnego angielskiego, tenisa, basenu i programowania, dorosłym dramatycznie brakuje czasu na bezcelowe i ciepłe bycie z własnym dzieckiem. Nauczycielka zauważyła, że współczesne mamy i ojcowie potrafią perfekcyjnie zarządzać logistyką wyprawkową, ale kompletnie kapitulują na polu budowania elementarnej bliskości, która nie jest podszyta wiecznym kontrolowaniem wyników w nauce. Pułapka korporacyjnego rodzicielstwa. Dlaczego uciekamy w zadania zamiast budować relacje Eksperci i psychologowie dziecięcy bardzo jasno wskazują, skąd bierze się to zbiorowe zawstydzenie. Żyjemy w potwornym pędzie, a domowe życie bardzo często zaczyna przypominać chłodno zarządzany projekt biznesowy, w którym dziecko jest kolejnym punktem do zrealizowania. Komunikacja między rodzicem a uczniem szkoły podstawowej ogranicza się najczęściej do mechanicznych i rzucanych w biegu pytań o to, czy lekcje są odrobione, co było na obiad w świetlicy i dlaczego worek z butami na wf znowu został w szatni. Zastępujemy autentyczne zainteresowanie wewnętrznym światem malucha ciągłym sprawdzaniem powiadomień w edziennikach, wmawiając sobie, że trzymamy rękę na pulsie. Gdy dziecko próbuje opowiedzieć o swoich przemyśleniach, życiowych strachach czy o tym, kim chce być w przyszłości, dorośli odruchowo uciekają w ekrany smartfonów, kupując sobie święty spokój za cenę powolnego zrywania emocjonalnej więzi. To buduje między pokoleniami gruby i trudny do zburzenia mur, który w najgorszy możliwy sposób daje o sobie znać, gdy młody człowiek wchodzi w trudny wiek buntu i dorastania. Kwadrans bez telefonu i krytyki. Jak mała zmiana nawyków ratuje spokój w domu Czy to wyznanie doświadczonej wychowawczyni oznacza, że jesteśmy złymi rodzicami i powinniśmy natychmiast popaść w chroniczne poczucie winy? Absolutnie nie, to po prostu ważny sygnał alarmowy, by w porę zatrzymać ten pęd i zmienić zasady domowej gry, zanim dziecko ostatecznie wyfrunie z rodzinnego gniazda. Nauczycielka na koniec zebrania zawsze daje rodzicom prostą, ale niezwykle skuteczną radę − prosi, by od września wprowadzić w domach zasadę świętego kwadransa. Chodzi o piętnaście minut dziennie, podczas których telefon leży wyciszony w drugim pokoju, telewizor jest wyłączony, a rodzic siedzi z dzieckiem na dywanie lub przy stole, słuchając go bez przerywania, oceniania czy dawania mądrych rad. Nauka budowania relacji opartej na bezwarunkowej akceptacji sprawia, że dzieci czują się bezpieczne, ważne i kochane za to, kim są, a nie za to, jakie stopnie przynoszą. Taki jakościowy czas to najlepsze nowoczesne korepetycje i tarcza ochronna przed uzależnieniami cyfrowymi, jaką możemy podarować swojemu dziecku na starcie nowego roku szkolnego, udowadniając, że mądre rodzicielstwo zaczyna się tam, gdzie kończy się kontrola, a zaczyna prawdziwa rozmowa. Zobacz też: Nauczyciele nie biorą jeńców: od września zmiany w szkołach. „Żadnych wycieczek, festynów, zebrania z rodzicami do 15”
Nie zdążyła odpieluchować dziecka przed przedszkolem. „Ciocie nie miały prawa upokorzyć tak Józia”
Józio ma trzy lata i właśnie rozpoczął przygodę z przedszkolem. W domu coraz częściej sam mówi, że chce skorzystać z toalety, ale podczas pobytu w placówce nie zawsze sygnalizuje taką potrzebę. Po jednej z wpadek jego mama zaczęła zakładać mu na czas przedszkola pieluchomajtki. Twierdzi, że reakcja jednej z nauczycielek sprawiła, że chłopiec poczuł się zawstydzony.
Początek przedszkola to dla trzylatka ogromna zmiana. Nowe miejsce, obce osoby, hałas, inne dzieci i zupełnie inny rytm dnia mogą sprawić, że dziecko zachowuje się inaczej niż w domu. Mama Józia przekonała się o tym podczas pierwszych dni adaptacji. Jej syn w domu coraz częściej korzysta z toalety, ale w przedszkolu nie zawsze potrafił powiedzieć, że chce siku. W domu woła, w przedszkolu nagle zapomina Józio ma trzy lata. Jego mama od kilku miesięcy próbowała spokojnie podejść do odpieluchowania. Nie chciała robić z korzystania z toalety wielkiego wydarzenia ani wywierać na synu presji. „W domu naprawdę jest już coraz lepiej. Józio potrafi powiedzieć: Mamo, chce mi się siku, i wtedy idziemy do łazienki. Czasami zdarzają się wpadki, ale myślałam, że to normalne na tym etapie” – pisze kobieta. Przed rozpoczęciem przedszkola miała jednak nadzieję, że syn będzie już całkowicie odpieluchowany. Nie udało się. Podczas pierwszych dni adaptacji chłopiec miał wpadkę. Dla mamy nie było w tym nic dziwnego – był w nowym miejscu, z nowymi osobami, a do tego przeżywał rozłąkę z rodzicami. „Wtedy zaczęłam mu na czas przedszkola zakładać pieluchomajtki. Nie dlatego, że uważam, że nie ma sensu go odpieluchowywać. Wręcz przeciwnie. Po prostu nie chciałam, żeby codziennie wracał z mokrymi spodniami i żeby stres związany z toaletą dokładał mu się do stresu związanego z samym” – opisuje mama chłopca. „Ciocia powiedziała to przy innych dzieciach” Według matki problem pojawił się kilka dni później. Józio wrócił do domu wyraźnie zawstydzony. Początkowo nie chciał powiedzieć, co się stało. Dopiero wieczorem zaczął opowiadać mamie o sytuacji w łazience. „Powiedział, że ciocia powiedziała przy innych dzieciach, że to wstyd i że się śmiała na głos. Potem inne dzieci zaczęły pytać, dlaczego ma pieluszkę” – relacjonuje matka. Kobieta następnego dnia porozmawiała z nauczycielką. „Usłyszałam, że skoro Józio jest w grupie trzylatków, to powinniśmy już dawno mieć ten temat za sobą. Byłam w szoku. Nie oczekuję, że nauczycielki będą wykonywały za mnie całą pracę. Wiem, że to ja jestem odpowiedzialna za odpieluchowanie syna. Ale nie zgadzam się na zawstydzanie go z tego powodu” – pisze. „Nie chcę, żeby bał się toalety” Mama Józia przyznaje, że być może powinna była wcześniej pomyśleć o tym, jak rozwiązany zostanie temat toalety w przedszkolu. Nie uważa jednak, że pieluchomajtki są powodem do wstydu. „Przecież to nadal małe dziecko. On dopiero uczy się rozpoznawać swoje potrzeby w nowym miejscu. W domu umie powiedzieć, czego potrzebuje, ale w przedszkolu jest spięty. Czy naprawdę najlepszym sposobem jest sprawienie, żeby jeszcze bardziej się tego wstydził? Powiedziałam mu, że nie ma się czego wstydzić i że pieluchomajtki są tylko na czas, kiedy uczymy się korzystać z toalety w przedszkolu. Nadal będziemy ćwiczyć w domu. Chciałabym tylko, żeby dorośli dali mu trochę czasu” – wyjaśnia. Jak przyznaje, najbardziej zabolało ją to, że sytuacja wydarzyła się w pierwszych dniach przedszkola, kiedy chłopiec dopiero próbował odnaleźć się w nowym miejscu. Przy tym nie oczekuje specjalnego traktowania dla syna. Chce tylko, żeby jego trudności nie stały się powodem do zawstydzania. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Jej córka wróciła z przedszkola z płaczem. „Pani zadawała intymne pytania” Pani w przedszkolu nastraszyła 4-latki, bo się nie słuchały, a matki biją brawo. „To się nazywa konsekwencja” Pielucha w przedszkolu to wstyd? „Usłyszałam, że mam niewychowane dziecko”. Wymagania nauczycielek przekroczyły granice
3 paskudne błędy językowe, które Polacy nagminnie popełniają. Dają dzieciom zły przykład
Dzieci uczą się mówić przede wszystkim przez naśladowanie. Zanim poznają zasady gramatyki i zaczną pisać pierwsze wypracowania, przez kilka lat słuchają rozmów dorosłych. Zapamiętują słowa, konstrukcje zdań i wyrażenia, których używają rodzice. Dlatego, jeśli mama albo tata regularnie popełniają błędy językowe, dziecko może bardzo szybko uznać je za normę.
Niektóre z tych błędów są tak powszechne, że trudno je nawet zauważyć. Oto trzy przykłady, które można usłyszeć na co dzień. „W każdym bądź razie” zamiast „w każdym razie” „W każdym bądź razie” to konstrukcja, którą można usłyszeć naprawdę często. Pojawia się zarówno w zwykłych rozmowach, jak i w wypowiedziach osób, które na co dzień posługują się dość staranną polszczyzną. – W każdym bądź razie jutro tam pojedziemy. – W każdym bądź razie musimy z nim porozmawiać. – W każdym bądź razie ja bym tego nie zrobiła. Problem w tym, że „w każdym bądź razie” jest połączeniem dwóch różnych, poprawnych wyrażeń: „w każdym razie” oraz „bądź co bądź”. Poprawnie powinniśmy powiedzieć: „w każdym razie”. Dziecko oczywiście nie zna historii żadnego z tych wyrażeń. Jeśli przez lata słyszy od rodziców „w każdym bądź razie”, zapamiętuje właśnie taką formę. Później może użyć jej podczas odpowiedzi przy tablicy albo napisać ją w szkolnym wypracowaniu, przekonane, że mówi i pisze poprawnie. „Tydzień czasu” zamiast „tydzień” To jeden z tych zwrotów, które brzmią zupełnie niewinnie. „Daj mi tydzień czasu”, „przez tydzień czasu byliśmy nad morzem”, „potrzebuję tygodnia czasu” – takie zdania można usłyszeć bardzo często. Tymczasem słowo „tydzień” samo w sobie określa jednostkę czasu. Dlatego dodawanie po nim słowa „czas” jest zbędne. Wystarczy powiedzieć: „daj mi tydzień”, „przez tydzień byliśmy nad morzem” albo „potrzebuję tygodnia”. To przykład tzw. pleonazmu, czyli połączenia wyrazów, w którym jedna część zawiera znaczenie drugiej. Podobnie mówimy czasem „miesiąc czasu” czy „dwa lata czasu”. Dla dziecka nie jest to jednak żaden pleonazm. Dziecko po prostu słyszy określoną konstrukcję i ją zapamiętuje. Jeśli mama mówi „daj mi tydzień czasu”, dziecko może później powtórzyć to samo w rozmowie z nauczycielem albo kolegami. „Po najmniejszej linii oporu” zamiast „po linii najmniejszego oporu” To jeden z bardziej podstępnych błędów, bo powiedzenie „po najmniejszej linii oporu” dla wielu osób brzmi całkowicie naturalnie. – On zawsze idzie po najmniejszej linii oporu. – Zrobił to po najmniejszej linii oporu. – Nie kombinuj, tylko idź po najmniejszej linii oporu. Poprawna forma to: „iść po linii najmniejszego oporu”. Skąd ten błąd? Prawdopodobnie dlatego, że łatwo skojarzyć „najmniejszą” z czymś, co jest najprostsze, i dlatego przestawiamy konstrukcję. Tymczasem chodzi o „linię” czegoś – konkretnie „najmniejszego oporu”. To kolejny zwrot, który dziecko może bez problemu przejąć od dorosłych. Jeśli słyszy go regularnie w domu, nie ma żadnego powodu, żeby podejrzewać, że coś jest nie tak. W szkole może więc później powiedzieć lub napisać „po najmniejszej linii oporu”, przekonane, że właśnie tak brzmi to powiedzenie. Dziecko słucha, nawet gdy nie zwracamy na to uwagi Nie każdy błąd językowy popełniony przez rodzica automatycznie zostanie przejęty przez dziecko. Nie ma też potrzeby zamieniania każdej rodzinnej rozmowy w lekcję języka polskiego. Warto jednak pamiętać, że dzieci są świetnymi obserwatorami i naśladowcami. To właśnie od najbliższych dorosłych uczą się pierwszych słów, zwrotów i sposobu budowania zdań. Dlatego, zanim zaczniemy poprawiać dziecko, dobrze czasem przyjrzeć się własnym przyzwyczajeniom językowym. Zwłaszcza że niektóre błędy są tak powszechne, że sami możemy nawet nie wiedzieć, że je popełniamy. Zobacz także: 4 oznaki, że jesteś emocjonalnie niedojrzałym rodzicem. Twoje dziecko nigdy nie stworzy zdrowej relacji
„Na roczku Jasia teściowa publicznie pochwaliła mojego męża za to, jak świetnie zajmuje się dzieckiem. Nie wytrzymałam i wygarnęłam mu przed wszystkimi”
„Zawsze myślałam, że macierzyństwo to praca zespołowa. Kiedy jednak mój mąż zaczął udawać przed teściową ojca roku, miarka się przebrała.”
Od miesięcy czułam się coraz bardziej wyczerpana. Opieka nad Jasiem to praca na pełen etat – nieprzespane noce, ciągłe karmienie, przewijanie, zabawa, sprzątanie po kolejnych katastrofach i walka o chwilę ciszy. Myślałam, że będziemy dzielić się tym wszystkim, ale rzeczywistość rozminęła się z moimi oczekiwaniami. Każdego dnia, gdy Łukasz wracał z pracy, liczyłam, że choć na moment odciąży mnie od codziennych obowiązków. On jednak natychmiast siadał do komputera, tłumacząc się zmęczeniem i potrzebą „chwili dla siebie”. Ja też byłam zmęczona, ale przecież moje zmęczenie nikogo nie obchodziło. – Możesz go chociaż przebrać? – prosiłam, trzymając na rękach płaczącego Jasia, kiedy sama ledwo stałam na nogach. – Zaraz, tylko skończę ten mecz – odpowiadał, nawet nie odrywając wzroku od ekranu. To „zaraz” rozciągało się na godziny, a niekiedy nie nadchodziło wcale. Z czasem przestałam już liczyć na jego pomoc. Czułam, jak narasta we mnie frustracja, żal i poczucie osamotnienia. Kiedy próbowałam z nim rozmawiać, zbywał mnie półsłówkami lub żartami. W końcu przestałam się odzywać, bo miałam wrażenie, że mówiłam do ściany. Lawina emocji Z zewnątrz wszystko wyglądało idealnie. Znajomi, patrząc na nasze zdjęcia w mediach społecznościowych, komentowali: „Ale wam dobrze!”, „Wspaniała rodzina!”. Rodzina Łukasza nie miała pojęcia, jak wygląda nasze codzienne życie. Moja mama trochę się domyślała, ale nie chciałam jej obciążać swoimi problemami. W końcu to ja wybrałam takiego męża, prawda? Każdego dnia powtarzałam sobie, że dam radę. Ale wieczorami, gdy Jasio w końcu zasypiał, a ja miałam chwilę na oddech, łzy same cisnęły mi się do oczu. Czułam się niewidzialna, jakbym była tylko dodatkiem do życia mojego męża i syna. Urodziny Jasia Dzień pierwszych urodzin Jasia zapowiadał się wyjątkowo. Chciałam, by wszystko było dopięte na ostatni guzik. Kilka dni wcześniej piekłam ciasto, zamawiałam dekoracje, planowałam gry i zabawy dla dzieci kuzynów. Łukasz nie zaproponował pomocy ani razu. Nawet nie wiedział, gdzie schowałam balony, które miałam nadmuchać. W dniu urodzin od rana krzątałam się po mieszkaniu. O 10:00 zadzwoniła teściowa z pytaniem, czy może przyjść wcześniej. Przyjechała z naręczem prezentów i natychmiast zaczęła rozpływać się nad wnukiem. Kilka minut później pojawiła się reszta rodziny – śmiech, zamieszanie, gwar. Łukasz nagle stał się innym człowiekiem. Wziął Jasia na ręce i nie odstępował go ani na krok. Pokazywał, jak nasz synek stawia pierwsze kroki, chwalił się każdą nową umiejętnością, opowiadał śmieszne anegdoty. – Jaki z niego wspaniały tata! – zachwycała się teściowa, popijając kawę. – Zawsze mówiłam, że Łukasz będzie cudownym ojcem. Patrz, jak mały się do niego tuli. Czułam, jak we mnie gotuje się złość. To był teatr na pokaz. Idealny tata, kiedy patrzy rodzina. W codzienności nie potrafił nawet nalać mleka do butelki, nie wspominając o przewinięciu syna. – Ależ z was zgrany duet! – śmiała się szwagierka, patrząc na Łukasza z Jasiem na rękach. – U nas to mąż nawet nie wie, gdzie są śpioszki! Poczułam, jak uśmiech zastyga mi na twarzy. Moment prawdy W końcu nadszedł czas zmiany pieluchy. Jasio zrobił się niespokojny, a w całym salonie rozległ się charakterystyczny zapach. Łukasz z szerokim uśmiechem wstał: – Chodź, synku, tata cię przebierze. Wszyscy spojrzeli na niego z podziwem. Teściowa aż klasnęła w dłonie. – Idę zobaczyć, jak sobie radzisz, Łukaszku! – zawołała i ruszyła za nim. Poczułam, że muszę tam być. Poszłam do pokoju Jasia razem z nimi. Łukasz położył synka na przewijaku i nagle rozejrzał się zdezorientowany po pokoju. – Gdzie są pieluchy? – zapytał, rozglądając się dookoła bezradnie. Zapadła cisza. Teściowa spojrzała na niego z lekkim zdziwieniem, potem przeniosła wzrok na mnie. Zdecydowałam się nie owijać w bawełnę. – W szafce, Łukasz – powiedziałam głośno, żeby wszyscy w salonie usłyszeli. – W tej samej szafce, w której leżą od roku. Ale ty byś tego nie wiedział, prawda? Bo przez ten rok ani razu go nie przebrałeś. Zrobiło się cicho, jak makiem zasiał. Teściowa stała przez chwilę, po czym szybko wróciła do salonu. Łukasz spąsowiał na twarzy, spuścił wzrok i przez długą chwilę milczał. W końcu sam poprosił mnie o pomoc przy pieluszce. Konsekwencje Reszta urodzin upłynęła w napiętej atmosferze. Goście udawali, że nic nie słyszeli, ale co chwilę zerkałam w ich stronę i widziałam, jak szeptają między sobą. Łukasz nie próbował już nosić Jasia na rękach, unikał kontaktu wzrokowego i przez całą imprezę był wyraźnie spięty. Po wyjściu gości zapanowała cisza. Łukasz nie odezwał się ani słowem, nie próbował się tłumaczyć, nie zapytał nawet, dlaczego to zrobiłam. Ja też nie zamierzałam przepraszać. Po raz pierwszy od dawna poczułam się silna – powiedziałam prawdę, która od miesięcy mnie dusiła. Wieczorem, kiedy Jasio spał, usiadłam w kuchni z kubkiem herbaty i myślałam o tym, co będzie dalej. Czy ten wstyd sprawi, że Łukasz zacznie się starać? Może w końcu zrozumie, ile wysiłku wymaga opieka nad dzieckiem. A może to początek poważnych problemów i jeszcze większego dystansu między nami? Następnego dnia Łukasz wstał wcześniej niż zwykle. Przyniósł mi śniadanie do łóżka, ale rozmowa nie kleiła się nam wcale. Przez kilka dni starał się bardziej – kąpał Jasia, czytał mu książeczki, nawet sam poszedł na spacer. Ale wyczuwałam w nim dystans. Nie rozmawialiśmy o tym, co się wydarzyło. Każde z nas zamknęło się we własnych myślach. Czas pokaże, czy coś się zmieni na stałe. Wiem jedno – nie pozwolę już na to, by ktoś budował swój wizerunek moim kosztem. Muszę walczyć o siebie i swoje dziecko. Jeśli mamy być rodziną, to prawdziwą, bez udawania. Magda, 32 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Teściowa miała odebrać Leona z przedszkola. Zamiast mojego kochanego synka, przyprowadziła do domu jakieś obce dziecko” „Teściowa powiedziała, że siedzenie z dzieckiem w domu to urlop, a za jej czasów matki nie były tak rozwydrzone. Dałam jej nauczkę” „Zdjęcie pustej lodówki zniszczyło moje małżeństwo. Po narodzinach Tosi byłam na skraju załamania, a mąż upokarzał mnie na rodzinnym czacie”
Matki bojkotują kontynuację „Nigdy w życiu”. „Nawet dałam córce na imię Tosia, a teraz mi wstyd”
Czy można zepsuć komuś wspomnienie o ukochanym filmie? Dla części kobiet odpowiedź brzmi „tak”. Kontynuacja „Nigdy w życiu!” miała być nostalgicznym powrotem do historii, z którą dorastało całe pokolenie, tymczasem jeszcze przed premierą stała się symbolem medialnego konfliktu.
Są filmy, które po prostu się ogląda, i takie, które zostają z człowiekiem na lata. Dla wielu kobiet „Nigdy w życiu!” było właśnie takim filmem – historią, z którą wchodziły w dorosłość, związki i macierzyństwo. Tymczasem zapowiedziana po ponad 20 latach kontynuacja już na długo przed premierą została przykryta konfliktem Joanny Jabłczyńskiej i Katarzyny Grocholi. Pierwsza część trafiła do kin w 2004 roku, a Jabłczyńska wcieliła się w Tosię, córkę Judyty. W nowym filmie „Właśnie że tak! Nigdy w życiu! 20 lat później” w rolę dorosłej Tosi ma wcielić się Agnieszka Żulewska. Jabłczyńska publicznie wyraziła rozczarowanie, twierdząc, że czuła się oszukana, a wokół jej wypowiedzi rozpętała się medialna awantura. Do sprawy włączyła się także Dorota Szelągowska, a Grochola zapowiedziała kroki prawne. Postanowiłam zapytać trzy znane mi mamy, czy po całej aferze nadal mają ochotę zobaczyć film. „Imię Tosia wybrałam właśnie przez ten film” Anna ma 20-letnią córkę Tosię. Nie ukrywa, że cała sytuacja jest dla niej wyjątkowo niesmaczna. – Moja córka ma na imię Tosia właśnie dlatego, że kiedy byłam młodsza kobietą, uwielbiałam „Nigdy w życiu!”. I książkę, i film. To imię bardzo mi się wtedy podobało i film miał na mnie ogromny wpływ. Dzisiaj, kiedy widzę tę awanturę, jest mi po prostu przykro. Kobieta nie zamierza kupować biletu. – Pewnie wiele osób powie, że mieszam film z prywatnym konfliktem. Być może. Ale dla mnie ten film był czymś więcej niż produkcją na jeden wieczór. Mam z nim związane wspomnienia. A teraz zamiast radości z powrotu jest jakiś niesmak. Nie pójdę do kina. „Jestem po stronie Jabłczyńskiej” Magda, mama dwóch córek, przyznaje, że konflikt odebrał jej sporą część entuzjazmu. – To jest zwyczajnie przykra sytuacja. Nie znam kulis, nie wiem, kto ma rację, ale zdecydowanie bliżej mi do Joanny Jabłczyńskiej. Jeśli ktoś przez tyle lat był kojarzony z konkretną rolą i miał poczucie, że wróci do tej historii, a później dowiaduje się czegoś innego, trudno mi się dziwić emocjom. Jej zdaniem najbardziej szkoda samego filmu. – „Nigdy w życiu!” ma ogromny sentymentalny potencjał. Wiele kobiet dorastało razem z tymi bohaterkami. A teraz zamiast mówić o fabule i powrocie Judyty, wszyscy dyskutują o konflikcie. To naprawdę przykre. „Pójdę, ale czuję niesmak” Kasia nie zamierza bojkotować produkcji. – Ja dam temu filmowi szansę. Pójdę do kina, bo jestem zwyczajnie ciekawa, co twórcy zrobili z tymi bohaterami po tylu latach. Jednocześnie przyznaje, że atmosfera wokół filmu ją rozczarowała. – „Nigdy w życiu!” to był dla mnie film formacyjny. Oglądałam go jako młoda dziewczyna, później jako kobieta, a jeszcze później jako mama. W pewnym sensie kształtował moje wyobrażenie o dorosłości, związkach i tym, że można zacząć życie od nowa. – Dlatego mam jakiś niesmak. Szkoda, że film, który kojarzył mi się z czymś lekkim, kobiecym i nostalgicznym, ma teraz za sobą taki smród. Zdjęcia do filmu dopiero się zaczęły, a produkcja już wzbudziła emocje, jakich chyba nikt się nie spodziewał. Być może właśnie to pokazuje, jak mocno pierwsze „Nigdy w życiu!” zapisało się w pamięci widzek. Nawet jeśli dla jednych nowy film będzie po prostu kolejną komedią romantyczną, dla innych powrót Tosi, Judyty i reszty bohaterów będzie konfrontacją z własną młodością. Zobacz także: Matki wreszcie się buntują: nadchodzi era „beta moms”. Psycholożka wyjaśnia ich fenomen
„Po porodzie w publicznym szpitalu wyłam nie tylko z bólu. Położna upokorzyła mnie w sposób, którego nigdy nie zapomnę”
„Rodziłam sama, w potwornym bólu i strachu. Zamiast wsparcia usłyszałam, że to moja wina, bo pozwoliłam sobie na dziecko bez ślubu.”
Skurcze stawały się coraz częstsze, jak fale, które przypływają coraz bliżej brzegu, grożąc, że mnie porwą. Oparta o zimną szpitalną ścianę próbowałam uspokoić oddech, skupiając się na powolnych wdechach i wydechach, żeby nie zwariować z bólu i strachu. To był ten moment, w którym teoretycznie powinnam czuć ekscytację, może nawet radość – przecież za chwilę miałam poznać moje dziecko. Ale ja czułam tylko obezwładniający lęk i samotność, której nie potrafiłam z niczym porównać. Kiedy odeszły mi wody, byłam w domu sama. Nikt nie zapytał, czy dam radę, czy się boję. Ojciec mojego dziecka zniknął z naszego życia kilka miesięcy wcześniej, uznając, że nie jest gotowy na ojcostwo. Po prostu przestał się odzywać – nie odbierał telefonów, nie odpowiadał na wiadomości, nie pojawił się, gdy prosiłam o rozmowę. Zostawił mnie z rosnącym brzuchem, rachunkami i coraz większym poczuciem, że jestem nikomu niepotrzebna. Sama wezwałam taksówkę, sama spakowałam torbę, sama weszłam na izbę przyjęć. W głowie powtarzałam sobie, że dam radę, że nie mogę się teraz rozkleić, bo przecież ktoś na mnie liczy – ktoś, kto jeszcze nawet nie przyszedł na świat. – Pani Magdo, zapraszam do gabinetu – usłyszałam głos pielęgniarki, gdy stałam na korytarzu, ściskając brzuch i torbę jednocześnie. Weszłam do środka niepewnym krokiem. Położna w średnim wieku spojrzała na mnie znad biurka. Jej surowy wzrok przesunął się po mnie od stóp do głów, jakby oceniała, czy w ogóle zasługuję na to, by tu być. – Gdzie mąż? – rzuciła oschle, nie odrywając wzroku od dokumentów. – Nie ma go. Będę rodzić sama – odpowiedziałam, starając się, by mój głos brzmiał pewnie, choć w środku cała drżałam. Spojrzenie, którego nie zapomnę Położna podniosła wzrok. Jej twarz wykrzywił grymas, którego nie dało się zinterpretować inaczej niż jako pogardę. W jednej chwili poczułam się, jakby ktoś wyciągnął na światło dzienne wszystko, czego się bałam – że jestem sama, że sobie nie poradzę, że jestem gorsza. – No tak, dzisiejsza młodzież. Najpierw zabawa, a potem problem zostaje dla matki – prychnęła pod nosem, ale na tyle głośno, żebym usłyszała. Zatkało mnie. Chciałam jej odpowiedzieć, wykrzyczeć, że nie zna mojej historii, że nie ma prawa mnie oceniać, ale kolejny skurcz odebrał mi mowę. Zgięłam się wpół, łapiąc za krawędź biurka, starając się nie rozpłakać. – Proszę się położyć na kozetce. Zbadamy rozwarcie – powiedziała chłodno. W jej tonie nie było ani krzty współczucia, jakby to, co powiedziała przed chwilą, w ogóle się nie wydarzyło. Podczas badania czułam się fatalnie. Nie dość, że ból narastał z każdą minutą, to jeszcze musiałam znosić lodowate traktowanie kobiety, która miała być moim wsparciem. Każdy jej ruch był szorstki, a każde słowo ociekało protekcjonalnym tonem. Nawet kiedy poprosiłam o wodę, usłyszałam tylko: – Trzeba było się przygotować, a nie teraz narzekać. Zostałam sama na polu bitwy Trafiłam na salę porodową. Było ciemno i cicho, z okna wpadało tylko słabe światło ulicznej latarni. Pamiętałam z zajęć w szkole rodzenia, że powinnam oddychać przeponą i starać się relaksować w przerwach między skurczami, ale w tej sytuacji to było niemożliwe. Każdy dźwięk wydawał się głośniejszy, każdy cień – straszniejszy. Leżałam na łóżku, ściskając pościel i walcząc z łzami. Próbowałam zadzwonić do mamy, ale nie odebrała. Wiedziałam, że i tak nie zdążyłaby dojechać na czas. – Proszę nie krzyczeć, to nic nie daje – usłyszałam za plecami. To znowu była ona. Weszła do sali, żeby podłączyć mi KTG. – Gdzie się podział ten tatuś? Zostawił panią z tym wszystkim? – dopytywała, przypinając pasy do mojego brzucha. – Typowe. Zrobić dziecko potrafią, a odpowiedzialności brak. – Proszę przestać – wycedziłam przez zaciśnięte zęby. – To moja sprawa. – Jasne, jasne. Ja tylko mówię, jak jest – wzruszyła ramionami i wyszła, zostawiając mnie samą z moim bólem i łzami, które zaczęły płynąć po policzkach. Czułam się jak intruz. Jakby nie było dla mnie miejsca ani w tym szpitalu, ani w tym świecie. Przypominałam sobie, jak jeszcze niedawno wyobrażałam sobie ten moment – miałam nadzieję, że ktoś będzie mnie trzymał za rękę, szeptał, że dam radę. Zamiast tego zostałam sama na polu bitwy. Chciałam tylko uciec Poród trwał długie godziny. W międzyczasie zmieniały się zmiany, ale pech chciał, że ta konkretna położna była przy mnie niemal do samego końca. Czasami pojawiał się ktoś nowy, ale nikt nie zatrzymał się przy mnie na dłużej, nikt nie zapytał, czy może czegoś potrzebuję. Byłam kolejnym przypadkiem, kolejną samotną matką na liście. Ból był nie do zniesienia. W pewnym momencie miałam wrażenie, że nie dam rady, że się poddam. Ale wtedy pomyślałam o tym małym człowieku, który walczył razem ze mną. Musiałam dla niego być silna. Najbardziej bolały te spojrzenia pełne politowania i szeptane komentarze. Nawet kiedy wydawało mi się, że nikt nie patrzy, czułam, jak oceniają mnie wzrokiem, jakby zastanawiali się, jakie błędy popełniłam, że zostałam sama. – No, przyj, dziewczyno. Teraz musisz sobie radzić sama, skoro tatusia nie ma – rzuciła położna w decydującym momencie, kiedy już byłam u kresu sił. Wtedy już nawet nie miałam siły protestować. Skupiłam się tylko na tym, żeby wypchnąć mojego synka na świat. Gdy w końcu usłyszałam jego płacz, poczułam ulgę, ale nie było łez szczęścia, o których tak często czytałam. Było tylko ogromne zmęczenie i chęć, żeby jak najszybciej uciec z tego miejsca. Zmiana, której nie potrafię cofnąć Położyli go na mojej piersi. Był taki maleńki i bezbronny, jego ciałko drżało, a ja, mimo wyczerpania, przytuliłam go mocno, próbując ochronić przed całym złem tego świata. Spojrzałam na niego i wiedziałam, że zrobię wszystko, żeby go ochronić. Nawet jeśli będę musiała robić to sama. – No, przynajmniej dziecko zdrowe – skwitowała położna, zdejmując rękawiczki. – Teraz to dopiero zaczną się schody, pani Magdo. Sama pani nie da rady, ale cóż, trzeba było myśleć wcześniej. Zignorowałam ją. Nie miałam już siły walczyć o swoją godność przed kimś, kto i tak nie chciał jej zobaczyć. Całą uwagę skoncentrowałam na synku, na jego maleńkich paluszkach i ciepłym oddechu. Przez kolejne godziny byłam już tylko tłem – przewijano mnie, przenoszono, podawano mi coś do picia i do jedzenia, ale nikt nie spojrzał mi w oczy z życzliwością. Inne mamy miały odwiedziny, dostawały kwiaty, słyszały ciepłe słowa. Ja miałam tylko ciszę i ten maleńki ciężar na piersi, który był jednocześnie moim największym strachem i największą nadzieją. Powrót do pustego mieszkania Wróciłam do domu dwa dni później. Kiedy weszłam do pustego mieszkania z nosidełkiem w ręce, cisza niemal mnie ogłuszyła. Nie było nikogo, kto by na nas czekał, kto by zapytał, jak się czuję. Byłam tylko ja i mój synek. Położyłam go w łóżeczku, sama usiadłam na kanapie i przez chwilę nie mogłam się ruszyć. Patrzyłam na jego śpiącą twarzyczkę, na delikatne rzęsy, i próbowałam sobie wyobrazić, jak będzie wyglądało nasze życie. Samotne macierzyństwo w wieku 22 lat to nie jest scenariusz, o którym marzyłam. Kiedyś wyobrażałam sobie rodzinę – partnera, który będzie mnie wspierał, wspólne śniadania, spacery we troje. Teraz wiedziałam, że będę musiała nauczyć się wszystkiego sama. Przez pierwsze dni czułam się jak automat. Karmiłam, przewijałam, usypiałam, wszystko w milczeniu. Momentami ogarniała mnie panika – co, jeśli sobie nie poradzę? Co, jeśli popełnię błąd i skrzywdzę własne dziecko? Ale za każdym razem, gdy on otwierał oczy i patrzył na mnie, czułam, że nie mam wyboru. Muszę być silna, nawet jeśli czasem się boję. Czy ludzie zawsze będą oceniać? Minęło kilka tygodni. Zaczęłam powoli wychodzić z domu, najpierw do sklepu, potem na krótkie spacery. Z każdym wyjściem czułam na sobie wzrok ludzi – sąsiadki, która rzucała półsłówka na klatce schodowej, pani w sklepie, która pytała, dlaczego jestem taka zmęczona, nie mając pojęcia, ile nieprzespanych nocy mam za sobą. Najtrudniejsze były pytania o ojca dziecka. Zdarzało się, że ktoś pytał wprost, innym razem słyszałam tylko niedopowiedziane komentarze. Za każdym razem wracały do mnie słowa tamtej położnej, jej spojrzenie, którym mnie oceniała, zanim jeszcze zdążyłam cokolwiek powiedzieć. Zastanawiam się, jak często jeszcze będę musiała znosić takie spojrzenia i słowa, jak te na sali porodowej. Czy ludzie kiedykolwiek przestaną oceniać to, czego nie rozumieją? Czy kiedykolwiek poczuję się wystarczająco dobra – zarówno dla siebie, jak i dla mojego synka? Nie wiem. Ale jedno wiem na pewno: nie pozwolę, żeby kiedykolwiek poczuł się tak samotny i niechciany, jak ja wtedy, w tamtej szpitalnej sali. Zasługuje na miłość, wsparcie i ciepło, nawet jeśli dostanie je tylko ode mnie. Magda, 22 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Zdjęcie pustej lodówki zniszczyło moje małżeństwo. Po narodzinach Tosi byłam na skraju załamania, a mąż upokarzał mnie na rodzinnym czacie” „Mąż biegał z płaczem do mamusi, gdy leżałam w połogu, i narzekał, że dom nieposprzątany. Mój sprytny odwet zamknął mu usta” „Myślałam, że moja ciąża powstrzyma teściową od złośliwości. Dopiero po porodzie odkryłam, jak w białych rękawiczkach wykańczała moje małżeństwo”
Matka rozkręciła aferę w kociej kawiarni, właściciele bezlitośni. „Nie umiała czytać ze zrozumieniem”
3-letnia dziewczynka nie została wpuszczona do kociej kawiarni, ponieważ lokal ma jasno określone ograniczenia wiekowe. Jej mama wystawiła miejscu jedną gwiazdkę w Google i napisała, że „spokojna i cicha dziewczynka” nie powinna być wykluczona tylko ze względu na wiek. Sprawa wywołała dyskusję o tym, czy regulamin powinien mieć wyjątki.
Wystarczyła jedna wizyta w kociej kawiarni, żeby rozpętać dyskusję o zasadach, granicach i przekonaniu, że niektóre dzieci są wyjątkowe. Sprawa szybko stała się tematem dyskusji w internecie. Tym bardziej że właściciele lokalu postanowili przypomnieć, dlaczego wprowadzili ograniczenia i dlaczego nie zamierzają robić od nich wyjątków. „Spokojna i cicha dziewczynka nie może wejść” Mowa o Filemon Kocia Kawiarnia, gdzie obowiązują konkretne zasady dotyczące wieku dzieci. Od poniedziałku do soboty lokal przyjmuje dzieci od 8. roku życia. Wymagana jest także rezerwacja stolika dla dziecka oraz dokument lub zdjęcie dokumentu potwierdzającego jego wiek. Dzieci młodsze nie są w te dni przyjmowane. W niedzielę zasady są nieco łagodniejsze – wtedy do kawiarni mogą przyjść dzieci od 5. roku życia. Rezerwacja nie jest obowiązkowa, ale bardzo zalecana, a jednocześnie na sali może przebywać maksymalnie pięcioro dzieci. Jedna z mam pojawiła się jednak w lokalu z 3-letnią córką. Nie została wpuszczona, a następnie wystawiła kawiarni jedną gwiazdkę w Google. „Miejsce nie jest przyjazne dla spokojnego dziecka w wieku 3 lat. To jakiś żart. Spokojna i cicha dziewczynka nie może wejść do restauracji z powodu swojego wieku” – napisała. I właśnie słowo „spokojna” stało się w tej historii kluczowe. Bo czy charakter konkretnego dziecka powinien mieć znaczenie, jeśli właściciel lokalu ustalił granicę wieku? Kawiarnia odpowiada: „Nie będziemy robić wyjątków” Po krytycznej ocenie kawiarnia opublikowała przypomnienie dotyczące zasad. Jej przedstawiciele podkreślili, że ograniczenia nie są wprowadzane okazjonalnie i nie zależą od tego, czy konkretne dziecko jest spokojne. „Nie są one 'od święta', nie zmieniają się w zależności od okazji i nie obowiązuje tutaj zasada, że 'tym razem zrobimy wyjątek'” – napisali. Podkreślili również, że regulamin jest dostępny w kilku miejscach, między innymi na stronie internetowej, w mediach społecznościowych, przy informacjach dotyczących wizyty oraz przy wejściu do lokalu. Nie ma więc znaczenia, czy rodzina przyjechała z daleka, specjalnie zaplanowała wizytę, czy dziecko jest spokojne. Zasady są takie same dla wszystkich. „Można się z nimi nie zgadzać. Można wybrać inne miejsce. Przecież nie ma obowiązku wybierania naszej kawiarni” – przypomnieli właściciele. To stanowisko poparło wiele osób komentujących sprawę. „Regulamin jest po to, żeby go przestrzegać” Jedna z osób, która – jak twierdzi – była świadkiem całej sytuacji, przedstawiła własną wersję wydarzeń. „Wczoraj również tam byłem i osobiście byłem świadkiem całej sytuacji. Pracownik w bardzo spokojny i zrozumiały sposób wyjaśnił przebieg sytuacji oraz obowiązujące zasady. Na samym początku zapytała nawet: „Regulamin przeczytany?”, a pani sama potwierdziła, że regulamin przeczytała” – napisał komentujący. Dodał, że jego zdaniem pracownica nie zachowywała się szyderczo, lekceważąco ani nieodpowiednio. „Twierdzenie, że było inaczej, jest po prostu nieprawdziwą i bardzo niesprawiedliwą informacją” – ocenił. Inni komentujący zwracali uwagę na bezpieczeństwo. „Dziecko może być najspokojniejsze na świecie, ale zwierzak to zwierzak. Kociaki w zabawie potrafią pokazać pazurki i drasnąć, a później byłoby oburzenie ze strony rodzica, bo kot zrobił krzywdę dziecku... Regulamin jest po to, by go przestrzegać, a macie go umieszczone zaraz przy wejściu do kawiarni” – zauważyła jedna z osób. Ktoś inny napisał wprost: „Jak można napisać złą opinię w internecie tylko dlatego, że nie rozumie się regulaminu panującego w danym miejscu? Zasady są po to, żeby ich przestrzegać, a nie użalać się w internecie, że za ich nieprzestrzeganie zostaliśmy skądś wyproszeni”. Kolejna osoba dodała: „Współczesne maDki tateły mają jeden wspólny problem: nie potrafią czytać ze zrozumieniem i swoje dzieci uważają za anioły. Sorry, ale mając w rodzinie 5-latka i 7-latkę, nie uwierzę, że 3-letnie dziecko jest ciche i spokojne”. Czy spokojne dziecko powinno być wyjątkiem? W całej historii jest jednak coś więcej niż spór o jedną kocią kawiarnię. To pytanie o coraz częstsze przekonanie, że zasady powinny obowiązywać wszystkich, ale w przypadku naszego dziecka można zrobić wyjątek. Bo przecież „jest spokojne”. „Nic nie zrobi”. „To tylko na chwilę”. „Przyjechaliśmy z daleka”. „Specjalnie zaplanowaliśmy tę wizytę”. Problem w tym, że właściciel lokalu nie jest w stanie przewidzieć zachowania każdego dziecka ani każdego kota. Co więcej, ograniczenie wiekowe nie musi wynikać z przekonania, że każde małe dziecko jest głośne czy niegrzeczne. Może być po prostu prostą zasadą organizacyjną, która pozwala właścicielom określić, kto może korzystać z danego miejsca. Trudno odmówić racji argumentowi, że skoro zasady są jasno przedstawione przed wizytą, to klient może zdecydować, czy chce z nich skorzystać, zamiast później skarżyć się, że pracownicy nie nagięli regulaminu. Zobacz także: Matka rozkręciła aferę w pociągu. „Zapłaciłam za miejscówkę, a musiałam stać, żeby jej bąbelek siedział przy oknie” Polka w szoku, że pasażer nie ustąpił jej dziecku miejsca przy oknie. „Chyba pierwszy raz leciał samolotem” Żenująca scena w kawiarni. 9-latek upokarzał obsługę na oczach bezradnej matki i tylko się śmiał. „Płacę i wymagam”
Rodzice założyli grupę na WhatsAppie, by krytykować nauczycieli. „Pisali, że pewnie zaraz zaciążę”
Na redakcyjną skrzynkę trafił list nauczycielki, która poprosiła o zachowanie anonimowości. Kobieta opisuje sytuację, w której grupa rodziców, początkowo służąca prawdopodobnie zwykłej wymianie informacji, z czasem zamieniła się w miejsce komentowania pracy nauczycieli. Problem w tym, że część wpisów zaczęła dotyczyć również ich życia prywatnego.
Mam świadomość, że ten list może wywołać sporo emocji, dlatego proszę o anonimowość. Nie chcę podawać ani nazwy szkoły, ani miejscowości, ani żadnych szczegółów, po których rodzice mogliby rozpoznać mnie albo swoje dzieci. Chcę po prostu opowiedzieć o sytuacji, która bardzo mnie dotknęła i do dziś sprawia, że inaczej patrzę na relację z rodzicami moich uczniów. „Dowiedziałam się o grupie na WhatsAppie” O tym, że rodzice mają swoją grupę na WhatsAppie, dowiedziałam się zupełnie przypadkiem. Początkowo nawet mnie to nie zdziwiło, bo przecież rodzice często tworzą takie grupy, żeby ustalać sprawy związane ze szkołą, przypominać sobie o wycieczkach, składkach czy wydarzeniach. Pomyślałam więc, że to normalna rzecz i zupełnie się tym nie przejęłam. Po jakimś czasie zaczęły jednak docierać do mnie informacje, że grupa wygląda zupełnie inaczej, niż sądziłam. Rodzice zaczęli tam komentować nauczycieli, oceniać ich pracę i rozmawiać o tym, kto ich zdaniem jest dobrym pedagogiem, a kto „nie powinien pracować z dziećmi”. Nie mam problemu z tym, że rodzic może być niezadowolony i chce się tym podzielić z innymi, bo nauczyciel też nie jest świętą krową i może popełniać błędy. Z czasem granica została jednak przekroczona. „Nagle przestało chodzić o szkołę” Pewnego dnia dowiedziałam się, że w tej grupie zaczęły pojawiać się komentarze na mój temat. Nie chodziło już o sprawdziany, zadania domowe czy sposób prowadzenia lekcji, tylko o mnie jako osobę. Ktoś komentował mój wygląd, ktoś inny sposób ubierania się, a jeszcze ktoś zastanawiał się, dlaczego ostatnio jestem częściej zmęczona. Przyznam, że poczułam się okropnie. Człowiek może przygotować się na krytykę swojej pracy, ale trudno przygotować się na świadomość, że grupa dorosłych osób siedzi wieczorem na telefonach i rozmawia o tym, jak wyglądasz, jak się zachowujesz albo co dzieje się w twoim życiu. Najbardziej zapamiętałam jeden komentarz. Ktoś napisał, że skoro ostatnio jestem taka rozkojarzona, to „pewnie zaraz zaciążę”. Inna osoba odpowiedziała na to żartem, że wtedy będzie przynajmniej wiadomo, dlaczego „nie ma głowy do szkoły”. „Czy naprawdę musieli pisać o moim życiu?” Nie jestem osobą, która opowiada rodzicom o swoim prywatnym życiu. W szkole jestem nauczycielką i staram się wykonywać swoją pracę najlepiej, jak potrafię. To, czy mam partnera, czy planuję dzieci, czy jestem zmęczona albo dlaczego danego dnia mam gorszy humor, nie powinno być przedmiotem dyskusji osób, których dzieci uczę. Zaczęłam się zastanawiać, dlaczego właściwie ktoś czuje potrzebę pisania takich rzeczy. Przecież jeżeli rodzic uważa, że źle wykonuję swoją pracę, może powiedzieć mi to wprost albo porozmawiać z dyrekcją. Można się ze mną nie zgadzać, można mieć pretensje, można nawet uważać, że jestem kiepską nauczycielką. Ale co ma do tego moje życie prywatne? Najbardziej przykre było to, że osoby, które codziennie widuję w szkole i którym normalnie mówię „dzień dobry”, mogły później pisać o mnie takie rzeczy w grupie, w której czuły się bezpiecznie. „Zaczęłam zastanawiać się, kto mnie obserwuje” Od tamtej pory kilka razy złapałam się na tym, że zastanawiam się, co rodzice o mnie mówią. Kiedy ktoś dłużej na mnie patrzy, zaczynam myśleć, czy przypadkiem nie komentuje czegoś, co usłyszał w tej grupie. Kiedy po lekcji rodzic chce ze mną porozmawiać, przez chwilę zastanawiam się, czy za chwilę nie usłyszę kolejnej uwagi dotyczącej czegoś zupełnie niezwiązanego ze szkołą. To jest chyba najgorsza część tej historii – poczucie, że straciłam pewien rodzaj zaufania. Wcześniej wychodziłam z założenia, że nawet jeśli rodzice mają do mnie zastrzeżenia, to rozmawiamy o nich jak dorośli. Teraz wiem, że część rozmów odbywa się poza mną i że nie zawsze dotyczą one tego, co dzieje się w klasie. Nie oczekuję, że wszyscy rodzice będą mnie lubić. Nie oczekuję też, że nigdy nie będą mnie krytykować. Sama jestem człowiekiem i wiem, że mogę coś zrobić źle. Chciałabym tylko, żeby krytyka dotyczyła mojej pracy, a nie mojego życia. „Nie wiem, czy jeszcze potrafię udawać, że nic się nie stało” Najbardziej boli mnie chyba to, że teraz muszę spotykać tych ludzi i zachowywać się tak, jakby nic się nie wydarzyło. Nie mogę przecież podejść do każdego rodzica i powiedzieć, co wiem, bo nie chcę rozpętywać wojny, która odbiłaby się również na dzieciach. Dlatego milczę i robię swoje. Przygotowuję lekcje, rozmawiam z uczniami, odpowiadam na pytania rodziców i staram się nie myśleć o tym, co ktoś może napisać o mnie wieczorem. Ale jedno się zmieniło. Już wiem, że za każdym „czy mogłaby pani chwilę porozmawiać?” może kryć się coś więcej, a za uśmiechem rodzica nie zawsze musi iść sympatia. I chyba najbardziej żałuję tego, że dowiedziałam się o tej grupie, bo wcześniej po prostu ufałam ludziom. Nie chcę wojny z rodzicami. Chcę tylko, żeby pamiętali, że po drugiej stronie też jest człowiek. Nauczyciel może być oceniany za swoją pracę, ale nie przestaje być człowiekiem tylko dlatego, że stoi po drugiej stronie biurka. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: 300 zł za wychowawstwo to za mało. Nauczyciele chcą podwyżki dodatku do 1500 zł
Chce zmienić rocznej córce imię. „Dopiero w żłobku zrozumiałam, jak ją skrzywdziłam”
Ewelina, moja znajoma jeszcze z czasów podstawówki, niedawno została mamą. Kiedy wybierała imię dla swojej córki, była przekonana, że Dżesika będzie dobrym wyborem – miało być rzadkie, charakterystyczne i inne niż większość popularnych obecnie imion. Dziś dziewczynka ma rok, a Ewelina coraz częściej zastanawia się, czy nie powinna była podjąć zupełnie innej decyzji.
Ewelina od zawsze lubiła imiona, które nie pojawiały się na każdej szkolnej liście. Sama jako dziecko miała dość popularne imię, dlatego kiedy urodziła córkę, chciała wybrać dla niej coś mniej oczywistego. Razem z mężem długo rozmawiali o różnych propozycjach, aż ostatecznie zdecydowali się na Dżesikę. Podobało im się przede wszystkim brzmienie tego imienia, a także to, że od razu mieli dla córki sympatyczne zdrobnienie – Dżesi. Ewelina była przekonana, że kiedy dziewczynka będzie starsza, doceni fakt, że jej imię nie jest takie samo jak imiona połowy koleżanek. Przez pierwszy rok życia córki ani przez chwilę nie myślała o zmianie decyzji. Rodzina zaakceptowała imię, znajomi szybko się do niego przyzwyczaili, a Ewelina z dumą przedstawiała córkę kolejnym osobom. Jedna rozmowa w żłobku dała jej do myślenia Kiedy Dżesika zaczęła chodzić do żłobka, Ewelina nie spodziewała się, że właśnie tam po raz pierwszy zacznie poważnie zastanawiać się nad wyborem imienia. Nie chodziło jednak o dzieci ani o ich reakcje, lecz o jedną z opiekunek, z którą kobieta pewnego dnia zaczęła rozmawiać przy odbiorze córki. Opiekunka miała bardzo rzadkie, tradycyjne imię, które również często było komentowane przez innych. Powiedziała Ewelinie, że sama przez lata miała do swojego imienia ambiwalentny stosunek, bo jako dziecko niejednokrotnie słyszała pytania, dlaczego rodzice nazwali ją właśnie tak. Nie próbowała przekonywać Eweliny, że Dżesika jest złym imieniem. Zwróciła jej jednak uwagę na coś, o czym młoda mama wcześniej w ogóle nie myślała – dziecko przez całe życie będzie nosiło imię wybrane przez rodziców i to ono będzie musiało zdecydować, czy chce się z nim utożsamiać. Ewelina wróciła wtedy do domu z dziwnym uczuciem. Po raz pierwszy pomyślała, że wybór imienia może wyglądać zupełnie inaczej z perspektywy dziecka niż z perspektywy rodzica. Zaczęła patrzeć na córkę inaczej Od tamtej rozmowy Ewelina zaczęła zwracać większą uwagę na to, jak ludzie reagują na imię córki. Nie oznaczało to, że każda osoba, która się uśmiechnęła albo dopytała o imię, miała złe intencje. Zaczęła jednak zauważać, że Dżesika niemal zawsze wywołuje jakąś reakcję – zdziwienie, pytanie albo komentarz. Wcześniej odbierała to jako zaletę. Przecież właśnie o to chodziło jej i mężowi, kiedy wybierali imię. Teraz zaczęła się zastanawiać, czy wyróżnianie się za wszelką cenę rzeczywiście jest czymś dobrym, jeżeli to dziecko będzie później musiało mierzyć się z cudzymi stereotypami. Ewelina zaczęła też przypominać sobie własne dzieciństwo. Jako znajoma z podstawówki pamiętam ją jako osobę, która bardzo przejmowała się opinią innych i długo potrafiła rozpamiętywać nawet pozornie niewinne komentarze. Być może dlatego tak mocno zaczęła myśleć o tym, jak jej córka może odbierać swoje imię za kilka czy kilkanaście lat. „A jeśli kiedyś będzie miała do mnie pretensje?” Najwięcej wątpliwości pojawiło się wtedy, gdy Ewelina zaczęła wyobrażać sobie córkę jako nastolatkę. Dziś Dżesika jest jeszcze rocznym dzieckiem i zupełnie nie rozumie, co oznacza jej imię, ale za kilka lat będzie sama przedstawiała się koleżankom, podpisywała prace w szkole i słyszała opinie innych ludzi. Ewelina zaczęła się bać, że córka kiedyś zapyta ją, dlaczego dostała właśnie takie imię. Nie chciała wtedy odpowiadać, że po prostu rodzicom bardzo się podobało, jeśli dziewczynka sama będzie miała z nim problem. Jednocześnie ma świadomość, że można przezywać dzieci niezależnie od tego, jak mają na imię, a rzadkie imię nie musi być dla nikogo powodem do kompleksów. Dlatego sama nie wie, czy nie reaguje zbyt emocjonalnie i czy nie próbuje rozwiązać problemu, który być może nigdy nie nastąpi. Chce zmienić imię, zanim córka zacznie je rozumieć Ewelina zaczęła więc sprawdzać, czy w przypadku tak małego dziecka zmiana imienia nie byłaby łatwiejsza niż później. Rozmawia o tym z mężem i przyznaje, że ma coraz większy mętlik w głowie. Z jednej strony nadal lubi imię Dżesika i nie uważa, że jest ono powodem do wstydu. Z drugiej coraz częściej myśli o tym, że wybór imienia powinien być przede wszystkim decyzją podejmowaną z myślą o przyszłym dziecku, a nie o tym, co podoba się rodzicom w chwili narodzin. Na razie nie podjęła ostatecznej decyzji. Jedna rozmowa z opiekunką sprawiła jednak, że po raz pierwszy spojrzała na imię córki nie oczami mamy zachwyconej własnym wyborem, lecz oczami dziewczynki, która kiedyś będzie musiała z tym wyborem żyć. Dżesika należy dziś do bardzo rzadkich imion Dane Ministerstwa Cyfryzacji pokazują, że imię Dżesika jest obecnie nadawane w Polsce wyjątkowo rzadko. W latach 2020–2025 otrzymało je łącznie 17 dziewczynek. W 2020 roku nazwano tak 8 dziewczynek, w 2021 roku – 2, w 2022 roku – 3, w 2023 roku – żadnej, w 2024 roku – 4, a w 2025 roku – ponownie żadnej. Dżesika jest polską formą imienia Jessica. Choć nie należy dziś do popularnych wyborów rodziców, nie oznacza to oczywiście, że jest imieniem niewłaściwym czy krzywdzącym. To, jak dziecko będzie je odbierało, zależy od wielu czynników, a przede wszystkim od jego własnego stosunku do imienia i od środowiska, w którym dorasta. Historia Eweliny pokazuje jednak coś innego – czasami rodzic dopiero po czasie zaczyna patrzeć na swoją decyzję z perspektywy dziecka. I wtedy nawet wybór, z którego jeszcze niedawno był bardzo dumny, może wzbudzić poważne wątpliwości. Zobacz także: Zafundowała córce piekło, nazywając ją po babci? „W przedszkolu patrzą na nią jak na dziwadło” Najpopularniejsze imiona 2026. Przetasowania na podium i perełka na szczycie. Rodzice już nie lubią Laury i Leona? To imię dla dziewczynki to chyba żart. Noszą je tylko 2 Polki i nic dziwnego − kojarzy się z jesienną słotą i błotem
Jest prosty sposób na darmowe obiady w szkole, a rodzice o tym nie wiedzą. Wystarczy 1 wniosek
Rządowy program „Posiłek w szkole i w domu” pozwala zapewnić dziecku ciepły obiad w szkole bez comiesięcznych opłat, a wielu rodziców w ogóle o tym nie wie. Wystarczy sprawdzić kryterium dochodowe i złożyć jeden wniosek w lokalnym ośrodku pomocy społecznej, by przez cały rok szkolny odciążyć domowy budżet.
Rosnące ceny żywności sprawiają, że comiesięczna opłata za szkolne obiady potrafi być sporym obciążeniem dla domowego budżetu. Tymczasem wiele rodzin może korzystać z ciepłego posiłku w szkole zupełnie za darmo, a wystarczy do tego jeden wniosek. Kluczem jest rządowy program „Posiłek w szkole i w domu”, o którym wciąż wie zbyt mało rodziców. Program „Posiłek w szkole i w domu” to darmowe obiady dla dzieci Program „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028 to rządowe wsparcie finansowe dla gmin, którego głównym celem jest zapewnienie dzieciom i młodzieży w wieku szkolnym gorącego posiłku przygotowanego w stołówce. Obowiązuje on od 1 stycznia 2024 roku i działa również w roku szkolnym 2026/2027. Pomoc obejmuje nie tylko uczniów szkół podstawowych. Z programu mogą korzystać dzieci w przedszkolach, młodzież w szkołach ponadpodstawowych, a także osoby dorosłe w trudnej sytuacji, w tym seniorzy oraz osoby chore i niepełnosprawne. Wsparcie przybiera formę posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Rodzice muszą spełniać 1 ważny warunek O tym, czy dziecko dostanie darmowy obiad, decyduje kryterium dochodowe. Pomoc przysługuje, gdy dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 200% kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej. Po podwyżce progów obowiązującej od 1 stycznia 2025 roku podstawowe kryterium wynosi 823 zł na osobę w rodzinie oraz 1010 zł dla osoby samotnie gospodarującej. W praktyce próg 200% oznacza więc: 1 646 zł netto na osobę w rodzinie; 2 020 zł netto dla osoby samotnie gospodarującej. Przykład? Jeśli w rodzinie jest dwoje dorosłych i dwoje dzieci, a łączny miesięczny dochód netto nie przekracza 6 584 zł, dzieci mogą otrzymać darmowe obiady w szkole. Warto samodzielnie policzyć dochód na osobę, zanim uzna się, że wsparcie nie przysługuje, bo próg jest wyższy, niż wielu rodzicom się wydaje. Jeden wniosek w OPS uruchamia posiłki dla dziecka Cała procedura brzmi poważniej, niż wygląda w praktyce. Wystarczy złożyć wniosek w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania, czyli w OPS, MOPS lub GOPS. Urzędy dysponują gotowym drukiem, który można dostać na miejscu albo pobrać ze strony internetowej ośrodka. W praktyce, żeby skorzystać ze wsparcia w ramach programu, warto przejść przez kilka prostych kroków: Policz dochód na osobę w rodzinie i sprawdź, czy mieści się w progu 200% kryterium, czyli do 1 646 zł netto na osobę lub 2 020 zł dla osoby samotnie gospodarującej. Znajdź właściwy ośrodek pomocy społecznej (OPS, MOPS lub GOPS) w miejscu zamieszkania. Pobierz i wypełnij druk wniosku, który jest dostępny na miejscu w urzędzie albo na jego stronie internetowej. Skompletuj dokumenty potwierdzające sytuację finansową rodziny, na przykład zaświadczenie o dochodach, decyzję o przyznaniu świadczeń rodzinnych lub inne potwierdzenie miesięcznego przychodu. Złóż wniosek wraz z załącznikami w ośrodku pomocy społecznej i przygotuj się na ewentualny wywiad środowiskowy przeprowadzany przez pracownika socjalnego. Poczekaj na decyzję, która zwykle zapada w ciągu od kilku dni do maksymalnie dwóch tygodni. Odbierz posiłki w szkole po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, bez żadnych dopłat ze strony rodziców. Do wniosku trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające sytuację finansową rodziny, na przykład zaświadczenie o dochodach, a w wielu gminach przeprowadzany jest też wywiad środowiskowy. Na tej podstawie pracownik socjalny wylicza dochód na osobę i sprawdza, czy mieści się w wymaganym limicie. Gdy decyzja jest pozytywna, dziecko od razu może korzystać z darmowych posiłków, a rodzice nie dopłacają nic. Dlaczego tak niewielu rodziców korzysta ze wsparcia? Mimo że zasady są proste, z bezpłatnych obiadów korzysta niewielka część uprawnionych dzieci. Problem najczęściej leży w braku informacji, bo szkoły rzadko nagłaśniają ten temat, a rodzice przyzwyczajeni do comiesięcznych opłat po prostu nie szukają alternatywy. Część rodzin waha się też z obawy przed stygmatyzacją i nie chce, by dziecko w szkole czuło się „inne”. Warto jednak pamiętać, że posiłki w stołówce wydawane są tak samo dla wszystkich, a nikt nie rozróżnia, kto płaci, a kto korzysta z programu. Dla domowego budżetu jeden wniosek może oznaczać realną ulgę i spokój na cały rok szkolny. Źródło: gov.pl, Infor Zobacz także: Nauczyciele wręczają dzieciom upominki na rozpoczęcie roku. „Po co wydają pieniądze na takie badziewie? Matka zbuntowała się terrorowi e-dziennika. „Córka sama mówi, jaką ocenę dostała” Wstydliwa scena przed wejściem do szkoły. 7-latek zrobił z ojca pośmiewisko. „Wyrwało mu się o jedno słowo za dużo”
Bezczelna wiadomość od nauczycielki w Librusie. „Pierwszy tydzień września, a o ona już strzela fochy”
Początek roku szkolnego często oznacza nie tylko nowe zeszyty, podręczniki i plan lekcji, ale też pierwsze wiadomości w e-dzienniku. Czasem wystarczy jednak kilka zdań, żeby rodzic poczuł, że zamiast spokojnie rozpocząć kolejny rok współpracy ze szkołą, od razu zostaje ustawiony do pionu. Tak właśnie odebrała wiadomość wychowawczyni jedna z naszych czytelniczek.
Dzień dobry, postanowiłam napisać do Państwa już pierwszego dnia roku szkolnego, żeby uporządkować najważniejsze kwestie dotyczące organizacji pracy w naszej klasie. Wiem, że część z tych zasad może wydawać się Państwu oczywista, jednak w poprzednich latach zdarzały się sytuacje, które pokazały, że warto je przypominać. Moja córka jest w szóstej klasie, więc nie jesteśmy nowymi rodzicami w tej szkole. Znamy się z nauczycielką, wiemy, czego od siebie oczekujemy i przez dwa poprzednie lata naprawdę nie miałam większych powodów do narzekania. Tym bardziej zdziwiła mnie wiadomość wysłana 1 września wieczorem. Wiadomość od nauczycielki rozzłościła matkę Wychowawczyni wypunktowała między innymi, że wszelkie informacje dotyczące nieobecności dziecka mają być przekazywane przez e-dziennik, że rodzice powinni regularnie sprawdzać wiadomości, a sprawy dotyczące ocen czy zachowania dziecka najlepiej omawiać podczas konsultacji, a nie w kilkunastu wiadomościach wysyłanych wieczorem. Napisała też, że nie będzie odpowiadała na wiadomości po godzinie 18 i że prosi rodziców o „szanowanie jej czasu prywatnego”. Tutaj naprawdę się zatrzymałam. Rozumiem, że nauczyciel ma prawo do życia prywatnego. Sama pracuję i doskonale wiem, że człowiek nie chce być dostępny przez całą dobę. Tylko zastanawiam się, czy naprawdę trzeba to wszystko pisać rodzicom pierwszego dnia szkoły, wieczorem, w takim tonie? Najbardziej uderzyło mnie zdanie, że „zasady te nie podlegają indywidualnym negocjacjom”. Poczułam się trochę tak, jakbym dostała regulamin od dyrektora, a nie wiadomość od osoby, z którą przez dwa lata normalnie współpracowałam. Było też przypomnienie, żeby rodzice nie usprawiedliwiali każdej nieobecności dziecka „na ostatnią chwilę”, nie prosili o przesyłanie zaległych materiałów w sytuacji, kiedy dziecko było nieobecne z powodu wyjazdu rodzinnego, i żeby nie wysyłali wiadomości dotyczących spraw klasowych na prywatny numer telefonu nauczycielki. I znowu – z większością tych zasad się zgadzam. Tylko po co ten ton? Może jestem przewrażliwiona, ale odebrałam tę wiadomość jako komunikat: „Zaczynamy kolejny rok i od razu ustalmy, kto tutaj będzie stawiał warunki”. Rodzice kontra wychowawczyni Napisałam o tym na naszej klasowej grupie. Okazało się, że nie tylko ja miałam takie odczucia. Jedna mama odpisała, że wiadomość przeczytała dwa razy, bo nie mogła uwierzyć, że wychowawczyni naprawdę zaczyna rok szkolny od takiego „regulaminu”. Inna stwierdziła, że dla niej to nawet dobrze, bo przynajmniej wszystko jest jasne. Z jednej strony nauczycielka ma pełne prawo określić zasady współpracy z rodzicami. Z drugiej – można to zrobić normalnie, po ludzku. Zwłaszcza że to nie jest klasa pierwsza i nie jesteśmy rodzicami, którzy dopiero uczą się zasad panujących w szkole. Moja córka ma już 12 lat. Przez dwa lata nauczyliśmy się korzystać z Librusa, znamy godziny konsultacji, wiemy, jak zgłaszać nieobecności. Nie potrzebowałam pierwszego września przypomnienia, że nauczycielka nie chce dostawać wiadomości o 21. Wystarczyłoby napisać: „Drodzy Państwo, przypominam kilka zasad organizacyjnych na ten rok”. Bez tonu, który sprawił, że poczułam się jak uczennica wezwana do tablicy. Może dla kogoś to drobiazg. Dla mnie jednak początek roku ma znaczenie. Po dwóch miesiącach przerwy wszyscy wracamy do szkoły z nową energią, a tu pierwsza wiadomość od wychowawczyni brzmi niemal jak reprymenda. I pomyślałam tylko: naprawdę? Jest 1 września, a my już strzelamy fochy? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: Matka zbuntowała się terrorowi e-dziennika. „Córka sama mówi, jaką ocenę dostała”
„Zdjęcie pustej lodówki zniszczyło moje małżeństwo. Po narodzinach Tosi byłam na skraju załamania, a mąż upokarzał mnie na rodzinnym czacie”
„Myślałam, że narodziny dziecka zbliżą nas do siebie, ale mój mąż postanowił pokazać rodzinie, jak bardzo jestem beznadziejna. I to w internecie”.
Narodziny Tosi wywróciły mój świat do góry nogami. Zawsze byłam osobą zorganizowaną, lubiącą mieć wszystko zaplanowane i pod kontrolą. A tu nagle – mały człowiek, który nie przejmuje się moim kalendarzem, wymaga ciągłej uwagi i na dodatek nie daje mi spać. Pierwsze tygodnie były koszmarem. Kolki, problemy z karmieniem, niewyspanie, burza hormonów. Czułam się jak cień dawnej siebie. Robert na początku się starał, ale po dwóch tygodniach wrócił do pracy i nagle cały ciężar opieki nad dzieckiem i domem spadł na mnie. – Poradzisz sobie, kochanie – mówił, całując mnie w czoło przed wyjściem do biura. – Jesteś stworzona do bycia matką. Szkoda tylko, że nikt mi nie powiedział, jak bardzo bycie matką jest wyczerpujące. Pusta lodówka i pełne pieluchy Dni zlewały się w jeden ciąg karmienia, przewijania, usypiania i prób złapania kilku minut snu. Często zapominałam zjeść śniadanie, a o gotowaniu obiadu mogłam tylko pomarzyć. Tośka czasami wymagała mojej uwagi przez całą dobę. Robert wracał z pracy i oczekiwał, że na stole będzie czekał ciepły posiłek, a w domu będzie panował porządek. – Znowu zamawiamy pizzę? – zapytał pewnego popołudnia, krzywiąc się na widok sterty naczyń w zlewie. – Przepraszam, Tośka miała dzisiaj gorszy dzień. Płakała przez cztery godziny. Nie miałam siły nic ugotować. – Przecież siedzisz w domu przez cały dzień. Naprawdę nie mogłaś chociaż wstawić zupy? Jego słowa zabolały, ale byłam zbyt zmęczona, żeby się kłócić. Próbowałam mu wytłumaczyć, że opieka nad niemowlakiem to praca na pełen etat, bez przerw i weekendów, ale on zdawał się tego nie rozumieć. Dla niego „siedzenie w domu” oznaczało odpoczynek. Z czasem sytuacja się pogarszała. Robert zaczął narzekać na bałagan, na brak czystych koszul, na to, że w lodówce jest tylko światło i musztarda. – Ja pracuję, zarabiam na ten dom, a ty co robisz? – rzucił pewnego wieczoru w złości. – Nie wymagam od ciebie cudów, tylko żebyś chociaż zrobiła zakupy. Czułam się coraz bardziej osamotniona. Zaczęłam się zastanawiać, czy to ze mną jest coś nie tak, czy może naprawdę nie nadaję się do macierzyństwa. Każdy dzień był walką. Nawet prysznic stał się luksusem, na który mogłam sobie pozwolić tylko wtedy, gdy Tośka spała wyjątkowo twardo. Ciche pretensje i coraz większy dystans Nie miałam siły na rozmowy. Częściej milczałam, tłumiąc w sobie frustrację i żal. Robert, zamiast zapytać, jak się czuję, pytał o obiad lub narzekał na bałagan. Zdarzało się, że wieczorami zamykał się w swoim gabinecie, a ja zostawałam z Tosią sama, próbując ją uspokoić, kiedy znowu budziła się z płaczem. Czułam się niewidzialna. Gdy dzwoniła moja mama i pytała, jak sobie radzę, zbywałam ją krótkimi odpowiedziami. Nie chciałam, żeby się martwiła. Przecież to miał być najszczęśliwszy okres w moim życiu. W weekendy Robert był obecny tylko ciałem. Oglądał mecze, przeglądał telefon, czasem wychodził na rower. Nawet nie próbował zrozumieć, że ja nie mam chwili dla siebie. Zazdrościłam mu tej wolności, nawet jeśli był to tylko spacer do sklepu po piwo. Ten jeden wpis Któregoś dnia Tośka wyjątkowo marudziła. Miałam wrażenie, że noszę ją na rękach od świtu. Gdy w końcu zasnęła, padłam na kanapę i zasnęłam razem z nią. Obudziło mnie trzaśnięcie drzwiami. Robert wrócił z pracy. Spojrzał na mnie, potem na śpiącą Tośkę, a potem poszedł do kuchni. Słyszałam, jak otwiera lodówkę. – Znowu nic nie ma! – krzyknął. – Czy ty naprawdę nie potrafisz zorganizować sobie czasu? Zignorowałam go. Nie miałam siły na kłótnię. Wstałam, wzięłam telefon i chciałam sprawdzić, która jest godzina. Wtedy zobaczyłam powiadomienie na Facebooku. Robert opublikował zdjęcie w naszej rodzinnej grupie, do której należało jego rodzeństwo i rodzice. Na zdjęciu była otwarta, pusta lodówka. Podpis głosił: „Kiedy ty harujesz, żeby utrzymać rodzinę, a twoja żona, która siedzi w domu, znowu zapomniała o zakupach. Ciekawe, co dzisiaj zjemy na kolację. Może powietrze?”. Zrobiło mi się słabo. Krew uderzyła mi do głowy. Nie mogłam uwierzyć, że zrobił coś takiego. Że publicznie mnie upokorzył, przed swoją rodziną, pokazując mnie jako leniwą i nieudolną. Konfrontacja Wpadłam do kuchni z telefonem w ręku. – Co to ma być? – zapytałam, pokazując mu ekran. Spojrzał na mnie z zaskoczeniem, a potem wzruszył ramionami. – To tylko żart. Rodzeństwo mnie zrozumie. – Żart? – mój głos drżał. – Uważasz, że to jest śmieszne? Że to zabawne robić ze mnie pośmiewisko przed twoją rodziną? – Przesadzasz, Patrycja. Prawda jest taka, że w lodówce nic nie ma, a ja wracam głodny po ośmiu godzinach pracy. – A ja pracuję dwadzieścia cztery godziny na dobę! – krzyknęłam, nie mogąc powstrzymać łez. – Ty wracasz do domu i masz wolne, a ja nie mam chwili dla siebie! Nie śpię, nie jem, ledwo mam siłę stać na nogach, a ty wrzucasz zdjęcia do internetu, żeby mnie poniżyć?! Robert milczał przez chwilę, po czym westchnął ciężko. – Dobra, usunę to. Nie musisz od razu robić histerii. Ale to nie była histeria. To był ból, rozczarowanie i poczucie, że zostałam całkowicie zdradzona przez człowieka, który miał być moim wsparciem. Samotność w związku Usunął zdjęcie, ale mleko się rozlało. Wkrótce potem dostałam wiadomość od jego siostry: „Nie przejmuj się, faceci tacy są. Mój też marudzi. Ale może faktycznie spróbuj robić zakupy przez internet?”. To dobiło mnie jeszcze bardziej. Zamiast zrozumienia, dostałam dobrą radę, jak lepiej służyć mężowi. Przez kolejne dni prawie ze sobą nie rozmawialiśmy. Robert próbował udawać, że nic się nie stało, ale ja nie potrafiłam. Kiedy patrzyłam na niego, widziałam człowieka, który mnie nie szanuje. Który uważa moją pracę przy dziecku za nic nieznaczącą. Zaczęłam zastanawiać się, jak będzie wyglądać nasze dalsze życie. Czy zawsze będę musiała udowadniać swoją wartość? Czy zawsze będę dla niego tylko osobą, która ma mu ugotować i posprzątać? Zmiana i przebudzenie Któregoś ranka, gdy Tośka znów płakała od świtu, poczułam, że dłużej tak nie mogę. Położyłam ją w łóżeczku, przykucnęłam obok i zaczęłam płakać razem z nią. Byłam wyczerpana, rozbita, czułam się przezroczysta. Wtedy zadzwoniła moja przyjaciółka Asia. – Słuchaj, przyjadę do ciebie na godzinę. Zrób sobie kawę, ja popilnuję Tośki – powiedziała stanowczo. Nawet nie miałam siły protestować. Gdy weszła do mieszkania i zobaczyła mój stan, nie zaczęła mi dawać rad ani oceniać. Po prostu mnie przytuliła. – Masz prawo być zmęczona. Masz prawo nie ogarniać. Robert powinien ci pomagać, a nie robić z ciebie leniwą kurę domową. Pogadaj z nim szczerze, powiedz, jak się czujesz. I nie daj sobie wmówić, że przesadzasz. Przez chwilę poczułam ulgę, że ktoś mnie widzi, słyszy i rozumie. Ta godzina z Asią była dla mnie ratunkiem. Obiecałam sobie, że już nie będę tłumić w sobie tej złości i żalu. Wieczorem, kiedy Tośka w końcu zasnęła, usiadłam z Robertem przy kuchennym stole. Milczenie było ciężkie, ale wiedziałam, że muszę to powiedzieć. – Robert, ja nie dam rady tak dłużej. Potrzebuję twojego wsparcia, a nie krytyki. Nie jestem robotem. Kocham naszą córkę, ale nie dam rady zajmować się wszystkim sama. Jeśli chcesz mieć żonę, która gotuje i sprząta, to musisz też być ojcem, który uczestniczy w życiu dziecka, a nie tylko wraca z pracy i narzeka. Patrzył na mnie przez chwilę, jakby wreszcie dotarło do niego, co przeżywam. – Przepraszam – powiedział cicho. – Nie wiedziałem, że aż tak ci ciężko… Nie odpowiedziałam. Po prostu wstałam i poszłam do sypialni. Potrzebowałam czasu, żeby znów mu zaufać. Małe kroki Od tamtego dnia powoli zaczęło się coś zmieniać. Robert zaczął sam wychodzić z inicjatywą – czasem wynosił śmieci, czasem sam robił zakupy albo próbował zabawić Tośkę, żebym mogła wziąć prysznic. To nie był cud, nie staliśmy się nagle idealnym małżeństwem, ale poczułam, że nie jestem już zupełnie sama. Przestałam się tłumaczyć, gdy nie zdążyłam z obiadem. Zaczęłam zamawiać jedzenie dla siebie, a jemu zostawiłam karteczkę na lodówce: „Zakupy zrobisz w drodze z pracy. Ja nie mam czasu”. Czasem wciąż mam wątpliwości, czy Robert kiedykolwiek zrozumie, ile kosztuje mnie opieka nad naszą córką. Ale wiem jedno: nie pozwolę, żeby ktokolwiek, nawet mój własny mąż, mnie upokarzał. Siedzę teraz na kanapie, patrząc na śpiącą Tośkę. Jestem wyczerpana, ale też zdeterminowana. Muszę zawalczyć o siebie, o swój szacunek. Bo jeśli sama tego nie zrobię, nikt inny tego za mnie nie zrobi. Patrycja, 29 lat Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Mąż żalił się teściowej, że tylko siedzę w domu i nawet zupy mu nie gotuję. Zostawiłam go samego z niemowlakiem i klapki mu spadły z oczu” „Teściowa powiedziała, że siedzenie z dzieckiem w domu to urlop, a za jej czasów matki nie były tak rozwydrzone. Dałam jej nauczkę” „Po narodzinach Krzysia teściowa gotowała nam obiady, oferowała pomoc. Myślałam, że to z dobroci serca, dopóki nie usłyszałam, co nagadał jej mój mąż”
Żenująca scena w kawiarni. 9-latek upokarzał obsługę na oczach bezradnej matki i tylko się śmiał. „Płacę i wymagam”
Zwykłe wyjście na kawę zamieniło się w bardzo niezręczną sytuację dla wszystkich gości lokalu. Wystarczyło jedno głośne i roszczeniowe zdanie dziewięciolatka, by przy stolikach zapadła cisza, a świadkowie całego zdarzenia zaczęli z zażenowania spuszczać wzrok.
Natalia wybrała się do jednej z modnych cukierni i była tam świadkiem sytuacji, która wprawiła ją w osłupienie. Na oko dziewięcioletni chłopiec bezczelnie upokarzał obsługę na oczach swojej matki, która ani myślała zwrócić mu uwagę. Po tym, co się wydarzyło, trudno nie współczuć i dzieciom, i rodzicom, i wszystkim, którzy mają do czynienia z dziećmi wychowywanymi bez żadnych granic. Zamawianie deseru i wielkie fochy. Niewinna wizyta w cukierni zmieniła się w pokaz chamstwa Natalia usiadła przy wolnym stoliku, tuż obok kobiety z chłopcem − uczniem mniej więcej trzeciej klasy szkoły podstawowej. Chłopak od samego początku zachowywał się głośno. Kopał w nogę od stołu, rozrzucał serwetki i ignorował prośby matki, by był ciszej. Prawdziwy problem zaczął się jednak w momencie, gdy do ich stolika podszedł młody kelner, żeby przyjąć zamówienie. Chłopiec trzymał w ręku kartę z menu i zamiast normalnie wskazać, na co ma ochotę, zaczął mówić do pracownika z wyższością. Niedbałym tonem rzucił, że kelner ma natychmiast przynieść mu potrójną porcję lodów z owocami, ale owoce mają być pokrojone w kostkę, a nie w paski. Dodał, że inaczej to on tego nie tknie i zrobi awanturę. Kelner uśmiechnął się, myśląc, że to tylko głupi żart, ale chłopak z każdą sekundą stawał się coraz bardziej bezczelny, obnażając rażące braki w wychowaniu. Totalny brak autorytetu matki i bezczelność dziecka. „Płacę i wymagam" Kiedy po kilku minutach kelner przyniósł zamówiony deser, okazało się, że na szczycie bitej śmietany leży jedna borówka, której chłopak sobie nie życzył. W tym momencie wstąpiła w niego czysta złość. Dziecko odepchnęło talerzyk z taką siłą, że lody o mało nie wylądowały na podłodze. Wrzasnęło na całą kawiarnię, że kelner jest beznadziejny, a potem jeszcze: „Płacę i wymagam!”. Ludziom wokół opadły szczęki z wrażenia, a w lokalu zapadła cisza. Najbardziej zaskakująca w tym wszystkim była jednak reakcja matki tego chłopca. Kobieta, zamiast kazać synowi przeprosić pracownika, przyjęła postawę roszczeniową. Głaskała syna po głowie i wymagającym tonem rzuciła kelnerowi, by przyniósł nową porcję, bo jej dziecko jest dzisiaj zmęczone i ma prawo być nerwowe. Może uważała, że zachowanie syna to oznaka przebojowości i asertywności? Cóż, czeka ją raczej gorzkie rozczarowanie. Konsekwencje wychowania bez barier. Hodujemy ludzi, którzy nie poradzą sobie w życiu Natalia stała w kolejce do kasy i czuła złość na to, jak dorośli potrafią zepsuć charakter własnego dziecka. W imię ochrony przed jakimkolwiek stresem i ze strachu przed krzykiem, robimy z dzieci święte krowy, które uważają, że inni ludzie to ich służba. Upokorzony kelner zabrał w końcu talerzyk i odszedł bez słowa, a matka wyglądająca na obrażoną szybko wyskoczyła z kawiarni, ciągnąc syna za rękę. To smutne, ale człowiek, który w wieku dziewięciu lat bezkarnie upokarza dorosłą osobę przy ludziach, w dorosłym życiu zderzy się z realiami w sposób katastrofalny. Świat wymaga kultury, empatii, życzliwości, pokory. Musimy zacząć stawiać dzieciom twarde wymagania, bo wychowanie bez granic zrodzi życiowych nieudaczników, którzy będą słono płacić za błędy rodziców. Zobacz też: „Mąż nazwał mnie darmozjadem, więc na obiad dostał pierogi z marketu, a wieczorem stos ubranek dziecka do prasowania. Efekt mnie zaskoczył”
„Teściowa miała odebrać Leona z przedszkola. Zamiast mojego kochanego synka, przyprowadziła do domu jakieś obce dziecko”
„Kiedyś Leon był oazą spokoju. Odkąd teściowa zaczęła go odbierać z przedszkola, w naszym domu wybuchają ciągłe awantury. Zaczęłam podejrzewać najgorsze.”
Zawsze uważałam, że mamy ogromne szczęście. Gdy wróciłam do pracy po urlopie macierzyńskim, wszystko jakoś się układało – mogliśmy z Markiem na zmianę odbierać Leona z przedszkola, nawet jeśli czasami musieliśmy się nieźle nagimnastykować z godzinami pracy. Ale kiedy dostałam awans i zmieniłam pracę na bardziej wymagającą, nagle wszystko się posypało. Pracowałam dłużej, a wyjście wcześniej po syna stało się praktycznie niemożliwe. Wynajęcie niani na zaledwie dwie godziny dziennie wydawało się trudne i kosztowne. Wtedy z pomocą przyszła Danuta, moja teściowa. – Przecież jestem na emeryturze, nudzę się w domu – powiedziała, popijając herbatę w naszym salonie. – Będę go odbierać, pójdziemy na spacer, a potem przyprowadzę go do was albo wy odbierzecie go ode mnie. To żaden problem. Byłam jej niesamowicie wdzięczna. Leon miał cztery lata i zawsze był pogodnym, spokojnym chłopcem. Lubił układać klocki, rysować i słuchać bajek. Oczywiście, jak każde dziecko, miał swoje gorsze dni, ale ogólnie rzecz biorąc, wychowywanie go było dla nas czystą radością. Danuta wydawała się idealnym rozwiązaniem. Znała go, kochała, a on przepadał za swoją babcią. Początkowo wszystko układało się wspaniale. Wracaliśmy z pracy, a Leon był już w domu, wybiegany i radosny. Teściowa uśmiechała się ciepło, opowiadała o tym, jak wspaniale spędzili czas, po czym wracała do siebie. Jednak po mniej więcej miesiącu tej sielanki zaczęłam zauważać niepokojące zmiany w zachowaniu mojego syna. Zmiana, której nie potrafiłam zrozumieć Zaczęło się od drobiazgów. Któregoś popołudnia podałam mu obiad. Zrobiłam jego ulubione naleśniki z serem, licząc na to, że sprawię mu przyjemność po długim dniu w przedszkolu. Kiedy postawiłam przed nim talerz, Leon spojrzał na niego, a jego twarz wykrzywiła się w grymasie złości. – Nie chcę tego! – krzyknął, odpychając talerz tak mocno, że naleśnik zsunął się na stół. – Kochanie, przecież to twoje ulubione – powiedziałam spokojnie, choć w środku poczułam ukłucie irytacji. Byłam zmęczona po pracy i nie miałam siły na fochy. – Chcę frytki! I żelki! – wrzeszczał dalej, uderzając piąstkami w blat stołu. – Jesteś głupia! Zamarłam. Leon nigdy wcześniej nie odzywał się do mnie w ten sposób. Nigdy nie używał takich słów i nie wpadał w tak gwałtowną furię z powodu jedzenia. Próbowałam z nim porozmawiać, uspokoić go, ale każda moja próba kończyła się jeszcze większym krzykiem. W końcu rzucił się na podłogę i zaczął wierzgać nogami, płacząc tak głośno, że zaniepokojony Marek przybiegł z drugiego pokoju. – Co tu się dzieje? – zapytał mąż, patrząc na nas zdezorientowany. – Sama nie wiem – westchnęłam, masując skronie. – Podałam mu obiad, a on dostał ataku szału, bo chciał frytki. Marek wzruszył ramionami, próbując podnieść syna z podłogi. – To pewnie tylko taki etap. Wiesz, jak to jest z czterolatkami. Buntują się o wszystko. Może i miał rację, pomyślałam. Może to tylko skok rozwojowy, zmęczenie po przedszkolu albo po prostu zły dzień. Problem polegał na tym, że te złe dni zaczęły się powtarzać coraz częściej. Leon, który do tej pory potrafił zająć się sobą, nagle zaczął domagać się naszej nieustannej uwagi. Jeśli nie dostawał tego, czego chciał natychmiast, wpadał w histerię. Rzucał zabawkami, krzyczał, a nawet próbował mnie uderzyć, gdy stanowczo odmawiałam mu kolejnej porcji słodyczy przed snem. U teściowej Leon był aniołkiem Pewnego dnia wróciłam z pracy kilka minut wcześniej niż zwykle. Otworzyłam drzwi i od razu usłyszałam dźwięk bajki dobiegający z salonu. Zdjęłam płaszcz i weszłam do środka, zdziwiona, że Leoś jeszcze nie wybiegł, żeby się ze mną przywitać. Zatrzymałam się w progu. Na dywanie leżał chłopiec z nogami opartymi o kanapę. Miał na sobie bluzę Leona, spodnie, które rano pomogłam mu założyć, i te same skarpetki z dinozaurami. Przez chwilę patrzyłam na niego i miałam absurdalne wrażenie, że w naszym salonie znajduje się jakieś obce dziecko. – Leon? – zapytałam w końcu. Do tej pory zawsze biegł do mnie się przytulić, kiedy wracałam z pracy, a teraz nawet na mnie nie spojrzał. – Co? – odburknął, a mnie łzy napłynęły do oczu. Najgorsze było to, że teściowa twierdziła, że u niej Leon jest aniołem. – U mnie nigdy tak się nie zachowuje – mówiła z pobłażliwym uśmiechem, kiedy opowiadałam jej o naszych wieczornych przeprawach. – Siedzimy sobie grzecznie, czytamy książeczki, spacerujemy. Może po prostu wy jesteście zbyt nerwowi? Dzieci wyczuwają napięcie, Aniu. Musisz trochę wyluzować. Jej słowa raniły mnie bardziej, niż chciałam to przyznać. Zaczęłam wątpić w swoje umiejętności wychowawcze. Może faktycznie robiłam coś źle? Może to moja wina, że mój własny syn nie potrafi się przy mnie zachować? To babcia pozwala na wszystko Prawda wyszła na jaw zupełnie przypadkiem. Zbliżał się długi weekend, a ja musiałam dokończyć ważny projekt w pracy. Udało mi się wyjść z biura znacznie wcześniej, niż zakładałam. Zamiast wracać do domu, postanowiłam zrobić niespodziankę i odebrać Leona prosto z rąk teściowej. Pojechałam do parku, w którym zawsze spacerowali po przedszkolu. Znalazłam ich na placu zabaw, ale to, co zobaczyłam, sprawiło, że stanęłam jak wryta. Leon siedział na ławce, trzymając w rękach telefon teściowej. Jego oczy były wpatrzone w ekran, na którym migała jakaś głośna, agresywna gra. Obok niego leżała otwarta paczka chipsów i napoczęty batonik czekoladowy. Danuta siedziała obok, przeglądając jakąś gazetę i zupełnie nie zwracając uwagi na to, co robi wnuk. – Cześć – powiedziałam, podchodząc bliżej. Mój głos drżał z oburzenia. Danuta podskoczyła, wyraźnie zaskoczona moim widokiem. Szybko wyrwała Leonowi telefon z rąk, co wywołało u niego natychmiastowy, ogłuszający pisk. – Aniu! Co ty tu robisz tak wcześnie? – zapytała, próbując jednocześnie schować paczkę chipsów do torebki. – Udało mi się wcześniej skończyć pracę – odpowiedziałam, patrząc na mojego syna, który wpadł właśnie w szał, rzucając się na ławkę i krzycząc, że chce grać dalej. – Co tu się dzieje? Od kiedy Leon gra w gry na telefonie i je chipsy przed kolacją? Teściowa zaczerwieniła się lekko, ale szybko przybrała swoją stałą, obronną pozę. – Oj, nie przesadzaj. To tylko chwilka. Był bardzo grzeczny w przedszkolu, to w nagrodę pozwoliłam mu trochę pograć. A chipsy... no cóż, prosił, to mu kupiłam. Babcie są od rozpieszczania, prawda? – Babcie są od kochania, a nie od łamania wszystkich zasad, jakie staramy się mu wpoić! – podniosłam głos, próbując przebić się przez krzyk Leona. – Tłumaczę ci od tygodni, że ma problemy z zachowaniem, że nie chce jeść obiadów, że wpada w furię o byle co. A ty dajesz mu słodycze przed posiłkiem i sadzasz przed ekranem, żeby mieć święty spokój! – Ja mam święty spokój? – oburzyła się Danuta, wstając z ławki. – Ja wam pomagam! Odbieram go, zajmuję się nim, a wy jeszcze macie pretensje? Jeśli wam się nie podoba, to sami płaćcie za opiekunkę! Rozmowa, która musiała się odbyć Droga powrotna do domu była koszmarem. Leon płakał, krzyczał i kopał w oparcie mojego fotela, domagając się powrotu do babci. Zrozumiałam wtedy, dlaczego u niej był „aniołem”. Danuta po prostu pozwalała mu na absolutnie wszystko, byle tylko nie musieć znosić jego sprzeciwu. Kupowała jego spokój słodyczami i elektroniką, a całą czarną robotę wychowawczą – stawianie granic, dbanie o zdrową dietę i radzenie sobie z trudnymi emocjami – zostawiała nam. Wieczorem, kiedy Leon w końcu zasnął, wyczerpany własną złością, usiadłam z Markiem w kuchni. Opowiedziałam mu o wszystkim, co zobaczyłam w parku. – Marek, tak nie może być – powiedziałam stanowczo, patrząc mu prosto w oczy. – Twoja matka sabotuje całe nasze wychowanie. Leon stał się nie do zniesienia, bo u niej nie ma żadnych zasad. Musimy z tym skończyć. Mąż westchnął ciężko, przecierając twarz dłońmi. Widziałam, że jest rozdarty między lojalnością wobec matki a troską o własne dziecko. – Aniu, ona na pewno nie robiła tego złośliwie. Po prostu chciała być dobrą babcią. – Bycie dobrą babcią nie polega na faszerowaniu dziecka cukrem i sadzaniu go przed ekranem na dwie godziny dziennie! – zdenerwowałam się. – Zobacz, co się z nim dzieje. Przez ostatni miesiąc zmieniliśmy się w zakładników we własnym domu. On rzuca talerzami, jeśli nie dostanie tego, co chce. Myślisz, że to przypadek? Marek milczał przez chwilę, po czym w końcu skinął głową. – Dobrze. Porozmawiam z nią jutro. Ustalimy jasne zasady, a jeśli się do nich nie dostosuje, poszukamy niani. Rozmowa Marka z Danutą nie należała do łatwych. Teściowa obraziła się śmiertelnie. Twierdziła, że jesteśmy niewdzięczni, że oskarżamy ją o najgorsze rzeczy i że ona już więcej nie będzie się wtrącać. Przez pierwsze kilka dni w ogóle się do nas nie odzywała. Trudne powroty do normalności Zdecydowaliśmy się zatrudnić młodą dziewczynę, studentkę pedagogiki, która za niewielką opłatą odbierała Leona i spędzała z nim te dwie godziny do naszego powrotu. Jasno określiliśmy zasady: żadnych ekranów i tylko owoce na przekąskę. Początki były trudne. Leon próbował swoich starych sztuczek – krzyczał, rzucał się na podłogę, domagał się słodyczy i gier. Jednak niania była konsekwentna, a my w domu również nie odpuszczaliśmy. Kiedy wpadał w złość, siadałam obok niego i spokojnie czekałam, aż emocje opadną. – Wiem, że jesteś zły – mówiłam, głaskając go po plecach, gdy w końcu przestawał płakać. – Ale w naszym domu nie rzucamy jedzeniem. Jeśli jesteś głodny, możesz zjeść to, co przygotowałam. Minęło kilka tygodni, zanim zauważyliśmy poprawę. Histerie stawały się coraz rzadsze i krótsze. Leon powoli przypominał znowu tamtego radosnego, spokojnego chłopca, którym był przedtem. Zaczął znowu interesować się swoimi zabawkami, chętniej siadał do wspólnych posiłków i częściej się uśmiechał. Relacje z Danutą wciąż są chłodne. Widujemy się na niedzielnych obiadach, ale staram się nie zostawiać jej samej z Leonem na dłużej. Zrozumiałam, że choć miłość dziadków jest ważna, to my, jako rodzice, musimy dbać o granice. Nie mogłam pozwolić, by ktoś dla własnej wygody niszczył to, co z takim trudem budowaliśmy. Czasami patrzę na śpiącego Leona i czuję ulgę. Udało nam się opanować sytuację, zanim zaszła za daleko, ale wiem, że odbudowanie zaufania do teściowej zajmie mi jeszcze bardzo dużo czasu. Anna, 32 lata Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych wydarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe. Zobacz także: „Teściowa miała tylko uśpić Filipka. Gdy zajrzałam do pokoju po godzinie, spod łóżeczka wystawały jej nogi, a mnie zabrakło tchu” Jej synowie wrócili z wakacji u dziadków jacyś inni. „Nie sądziłam, że będę nasyłać policję na własnego teścia” „Babcia miała jedynie odprowadzić bliźniaki do przedszkola, ale do sali trafił tylko jeden mój synek. Nigdy się z tego nie otrząsnę”
Widok tej matki na przystanku autobusowym złamał mi serce. Cała się trzęsła, a ludzie udawali, że nie widzą
Dziecko płakało, a jego mama wyglądała, jakby za chwilę miała się rozpłakać razem z nim. Trzęsły jej się ręce, miała problem z oddechem, ale ludzie stojący obok zachowywali się tak, jakby niczego nie zauważali.
Sylwia długo nie mogła przestać o niej myśleć. Stała na przystanku z małym dzieckiem w wózku i wyglądała, jakby za chwilę miała się rozsypać. Wokół niej było kilka osób, ale nikt nie podszedł. Wszyscy patrzyli gdzieś indziej. Stała przy wózku i cała się trzęsła Moja dobra znajoma Sylwia czekała na autobus, kiedy zauważyła na przystanku młodą kobietę z dzieckiem. Początkowo nic nie zwróciło jej uwagi. Kobieta stała przy wózku i próbowała uspokoić malucha, który zaczął płakać. Po chwili Sylwia zauważyła, że z kobietą dzieje się coś dziwnego. – Cała się trzęsła. Ręce drżały jej tak mocno, że ledwo udało jej się poprawić kocyk w wózku – opowiadała później. – Próbowała kilka razy głęboko odetchnąć, ale wyglądało, jakby trudno było jej złapać oddech. Widać było, że jest jej ciężko. Dziecko płakało coraz głośniej. Kobieta nachyliła się nad nim, ale sama miała łzy w oczach. Rozejrzała się dookoła, jakby szukała kogoś, kto mógłby jej pomóc. Właśnie wtedy Sylwia zwróciła uwagę na ludzi wokół. Na panującą znieczulicę. Wszyscy patrzyli, ale nikt nie podszedł Na przystanku było sporo ludzi. Ktoś stał kilka metrów dalej i patrzył w telefon. Starsza kobieta zerknęła na matkę, po czym odwróciła wzrok. Dwie osoby rozmawiały ze sobą, jakby nic się nie działo. – Miałam wrażenie, że wszyscy widzą, że ona sobie nie radzi, tylko każdy udaje, że tego nie zauważa – mówi Sylwia. W końcu podeszła. – Zapytałam ją po prostu: „Czy mogę jakoś pani pomóc?”. Kobieta przez chwilę nic nie odpowiedziała. Oddychała szybko i wycierała łzy. W końcu pokiwała głową. – Powiedziała tylko: „Chyba tak. Nie wiem, nie daję rady”. Sylwia została przy niej. Nie wypytywała, co się stało. Pomogła jej uspokoić dziecko, opowiedziała, że sama ma córkę w podobnym wieku i po prostu była obok. Po kilku minutach kobieta zaczęła oddychać spokojniej. „Wystarczyło podejść” Kiedy przyjechał autobus, kobieta podziękowała Sylwii. Powiedziała, że bała się, że ludzie pomyślą, że jest „nienormalna” albo że nie potrafi zająć się własnym dzieckiem. – To mnie chyba najbardziej poruszyło – mówi Sylwia. – Ona już i tak była przerażona, a do tego wstydziła się, że ktoś zobaczy ją w takim stanie. A przecież każda matka coś takiego przeżyła. Serio, każda. Tamtego dnia Sylwia wróciła do domu z jedną myślą. Czasem naprawdę nie trzeba wiele, żeby komuś pomóc. Nie trzeba znać historii obcej osoby ani wiedzieć, co dokładnie się z nią dzieje. Czasem wystarczy podejść i powiedzieć: „Czy wszystko w porządku? Mogę jakoś pomóc?”. – Może ktoś inny zrobiłby to po chwili. A może wszyscy dalej patrzyliby w telefony albo udawali, że jej nie widzą. Tego nie wiem. Wiem tylko, że nie chciałabym kiedyś sama stać w takim miejscu i widzieć, jak wszyscy odwracają wzrok. Zobacz także: Współczesne matki nie umieją stawiać granic. Scena z kawiarni to dowód, że łagodne rodzicielstwo nie działa Matka rozkręciła aferę w pociągu. „Zapłaciłam za miejscówkę, a musiałam stać, żeby jej bąbelek siedział przy oknie” Skandal w autobusie miejskim. 10-latek zrobił z matki błazna jednym, bezczelnym zdaniem. „Ludziom wokół opadły szczęki”
E-dziennik zabiera prawo do zapomnianych kasztanów? Dlaczego w 1. klasie wybieram czuwanie z tylnego siedzenia
Moja córka właśnie poszła do pierwszej klasy. Na starcie dostałam do ręki wirtualną smycz: login i hasło do e-dziennika. W sieci trwa właśnie zacięta debata o to, czy te szkolne aplikacje to cudowne ułatwienie życia, czy raczej narzędzie inwigilacji, które odbiera dzieciom samodzielność i sprawczość. Czytam te dyskusje z wypiekami na twarzy i jako świeżo upieczona szkolna mama już wiem jedno: nie dam się zwariować. Zamiast analizowania każdej uwagi za brak ołówka, odpuszczam kontrolę 24/7 i wybieram sztukę dyskretnego czuwania z tylnego siedzenia.
Burzę wywołała niedawno Olga Legosz (znana w sieci jako nomadmum81), która ogłosiła, że w ramach buntu nie zainstalowała aplikacji ani dla córki w liceum, ani dla młdoszej (w trzeciej klasie podstawówki). W swoich relacjach bezlitośnie punktuje absurd ciągłej kontroli. Pisze, że nie musimy przez okrągłą dobę śledzić, co tam słychać u naszego „bombelka”, a ciągłe odświeżanie aplikacji generuje u rodziców jedynie niepotrzebne wyrzuty kortyzolu i dopaminy. - Nie jest normalne, że siedzisz w domu w niedzielę, jest miło i wpada 1 z matmy, bo nauczyciel właśnie wstawił, i robi się syfna atmosfera - czytamy na jej profilu. Retorycznie pyta, dlaczego do edukacji potrzebny jest osobny system, skoro cały profesjonalny świat dogaduje się przez mail lub telefon. Podsumowuje to bardzo obrazowo, pisząc, że woli, by jej dziecko dowiadywało się o pracy domowej w szkole, a jak zapomni, to trudno – bo to jest po prostu "nauka zarządzania swoją kuwetą". Pod jej postem wylało się morze komentarzy, które idealnie obrazują nasz rodzicielski dysonans. Z jednej strony czytam głosy ogromnego poparcia i nostalgii: „Kiedyś była wywiadówka dwa razy w roku i rodzic dowiadywał się wszystkiego, a dziecko miało przestrzeń na własne błędy!”. Trudno się z tym nie zgodzić. Pamiętacie te tradycyjne, papierowe dzienniki? Traktowaliśmy je z niemal religijnym nabożeństwem, to była nasza szkolna świętość. Kiedyś o ocenie mówiło się przy obiedzie (albo ukrywało ją w plecaku do wywiadówki i starało się poprawić, zanim mama się dowie), a dziś rodzic wie o wpadce dziecka szybciej, niż ono zdąży dojść do szatni. Narzędzie jest tak mądre, jak jego użytkownik Z drugiej jednak strony, przebijając się przez kolejne komentarze w sieci, trafiam na bardzo trzeźwe głosy. „Przecież to świetne ułatwienie, nie trzeba biegać do szkoły ze świstkami papieru” – piszą inni rodzice. I może to jest sedno? Zdobycze techniki nie są złem wcielonym. Żyjemy w XXI wieku, dlaczego mielibyśmy z nich rezygnować? Narzędzie jest zawsze tylko tak mądre, jak jego użytkownicy. E-dziennik to nie wrogie oko Wielkiego Brata, o ile sami nie zrobimy z niego narzędzia domowego terroru. Jeśli aplikacja ma nam służyć do szybkiego usprawiedliwienia nieobecności, odczytania komunikatu o zbiórce na wycieczkę albo przypomnienia, czy jutro obowiązuje strój galowy – to jest genialna! Problem rodzi się wtedy, gdy traktujemy ją jak panel dowodzenia życiem naszego dziecka, sprawdzając oceny ukradkiem pod stołem na firmowym spotkaniu. Jeśli tylko my, rodzice, odpowiednio to zrozumiemy, e-dziennik będzie po prostu nowoczesną formą kontaktu ze szkołą. Prawny obowiązek czy presja społeczna? Dla tych, którzy – wzorem Olgi Legosz – czują, że to jednak nie dla nich, mam ważną informację. Zanim wpadniemy w panikę, warto wiedzieć: prawnie nie mamy najmniejszego obowiązku korzystania z e-dziennika. Choć szkoły muszą prowadzić dokumentację przebiegu nauczania (reguluje to rozporządzenie MEN), żaden przepis nie zmusza rodzica do posiadania smartfona, opłacania internetu czy logowania się do systemów takich jak Librus czy Vulcan. Prawo oświatowe i Kodeks rodzinny gwarantują nam dostęp do informacji o postępach dziecka, ale forma zależy od nas. Szkoła ma obowiązek udostępnić nam oceny w formie papierowej i umożliwić kontakt podczas osobistych dyżurów. E-dziennik to ułatwienie, nie prawny przymus. Prawo do zapomnianych kasztanów i czuwanie z tylnego siedzenia Jako matka siedmiolatki, która dopiero co z dumą założyła plecak, nie zamierzam iść na wojnę z systemem, ale nie oddam mu też władzy nad naszym rodzinnym spokojem. Nie usunęłam e-dziennika. Zrobiłam coś lepszego: wyłączyłam w nim powiadomienia. Zamiast kompulsywnie sprawdzać aplikację przy każdej wolnej chwili, zaglądam tam w piątkowe popołudnie. Dania, królująca w rankingach szczęśliwego dzieciństwa, uczy nas odpuszczania perfekcjonizmu. Duńscy rodzice pozwalają dzieciom wyjść w krzywo założonej czapce, by uczyć je samodzielności. Ja również chcę dać mojej córce prawo do drobnych potknięć. Jeśli zapomni spakować farb na plastykę albo nie przyniesie w październiku obiecanych kasztanów – trudno. Dostanie minusa, poczuje konsekwencje i następnym razem sama spakuje plecak wieczorem. Będę czuwać dyskretnie z tylnego siedzenia, pozwalając jej na powolne przejmowanie kierownicy we własnym, szkolnym życiu.
Nauczyciele wręczają dzieciom upominki na rozpoczęcie roku. „Po co wydają pieniądze na takie badziewie?
Zakładka do książki, ołówek albo notesik mogą kosztować kilka złotych, ale wokół takich prezentów rozpętała się większa dyskusja. Bo czy nauczyciel powinien z własnej kieszeni kupować coś 25 uczniom? I czy rodzice naprawdę chcą, żeby kolejny szkolny zwyczaj zamienił się w wyścig o to, kto przygotuje dzieciom więcej?
Pierwszy dzień szkoły kojarzył się dotąd z uroczystym apelem, poznaniem wychowawcy i nerwowym sprawdzaniem planu lekcji. Teraz pojawia się nowy zwyczaj – niektórzy nauczyciele witają swoich uczniów drobnymi upominkami. Rodzice pytają jednak, czy taki gest naprawdę jest potrzebny, czy może właśnie rozpoczynamy kolejną szkolną modę, która za chwilę stanie się obowiązującym standardem. Nowy trend na rozpoczęcie roku. Co dostają uczniowie? Nie chodzi oczywiście o drogie prezenty. Nauczyciele, którzy decydują się przygotować coś dla klasy, wybierają zwykle niedrogie drobiazgi. Wśród pomysłów powtarzają się zakładki do książek, ołówki, długopisy, linijki, notesiki czy naklejki z motywacyjnymi hasłami. Popularne są również małe zestawy łączące kilka takich rzeczy. W przypadku pierwszaków upominek bywa elementem powitania dzieci w szkole albo pasowania na ucznia. Może to być choćby zakładka z ołówkiem i imieniem dziecka. W klasach czwartych sytuacja jest trochę inna. Dzieci kończą etap edukacji wczesnoszkolnej, poznają nowych nauczycieli i wychowawcę, a zmiana organizacji nauki może być dla nich sporym przeżyciem. Drobny prezent ma więc przede wszystkim przełamać pierwsze lody i pokazać uczniom, że nowy wychowawca chce dobrze rozpocząć z nimi współpracę. Tyle że nie wszyscy rodzice uważają, że nauczyciel powinien z własnej kieszeni kupować dzieciom prezenty. „Nauczyciele ciągle mówią o niskich pensjach” Agnieszka ma syna w pierwszej klasie i przyznaje, że kiedy usłyszała o upominkach, nie kryła zdziwienia. – Dla mnie to jest kompletnie niepotrzebne. I powiem coś, co pewnie wielu osobom się nie spodoba: nauczyciele ciągle mówią, że za mało zarabiają, że muszą dorabiać, że szkoła wymaga od nich kupowania różnych rzeczy z własnych pieniędzy, a potem sami wydają pieniądze na badziewie dla 25 dzieci. Jej zdaniem problem nie polega na samym prezencie, tylko na tworzeniu kolejnego oczekiwania. – Dzisiaj jest ołówek, jutro zakładka, a za rok ktoś przygotuje całe zestawy powitalne. I nagle nauczyciel, który niczego nie kupi, będzie wyglądał jak ten gorszy. Po co to nakręcać? Agnieszka dodaje, że jej synowi wystarczyłoby zwykłe „dzień dobry, cieszę się, że jesteście”. – Nie potrzebuje prezentu, żeby polubić wychowawcę. A jeśli nauczyciel chce zrobić coś miłego, niech zrobi wspólne zdjęcie albo przygotuje ciekawą zabawę integracyjną. Przynajmniej nie wyrzuca pieniędzy na kolejne rzeczy, które za chwilę wylądują w szufladzie. „To tylko drobiazg, nie róbmy z tego problemu” Zupełnie inaczej patrzy na sprawę Karolina, mama 7-latki. – Moja córka dostała od wychowawczyni ołówek i coś słodkiego. Była zachwycona. Wróciła do domu i powiedziała, że pani przygotowała coś specjalnie dla nich. Dla mnie to bardzo sympatyczny gest. Jej zdaniem nie można patrzeć na każdy drobiazg przez pryzmat pieniędzy. – To nie był drogi prezent. Nauczycielka nie kupiła dzieciom tabletów ani markowych plecaków. Wydała kilka złotych na dziecko, żeby pierwszego dnia poczuło się mile przyjęte. Karolina uważa wręcz, że w przypadku pierwszaków taki gest ma szczególne znaczenie. – Dla siedmiolatka rozpoczęcie szkoły jest ogromnym wydarzeniem. Nowy budynek, nowe dzieci, nowa pani. Jeśli wychowawczyni daje mu małą zakładkę i mówi: „To dla ciebie na dobry początek”, to trudno mi znaleźć w tym coś złego. „W czwartej klasie też można zacząć od czegoś miłego” Monika ma córkę, która właśnie zaczyna czwartą klasę. Jej zdaniem nowy zwyczaj może być dobrym pomysłem, ale tylko pod jednym warunkiem – prezent powinien pozostać naprawdę symbolicznym gestem. – Czwarta klasa to dla dziecka duża zmiana. Nagle zamiast jednej wychowawczyni ma wielu nauczycieli, zmieniają się sale, dochodzą nowe przedmioty. Moja córka trochę się tym stresuje. Jeśli wychowawca da jej na początku roku zakładkę czy długopis i powie kilka miłych słów, odbieram to pozytywnie. Monika nie chciałaby jednak, żeby upominki stały się obowiązkiem. – Jeżeli nauczyciel chce to zrobić, super. Jeżeli nie chce albo nie może sobie na to pozwolić, też dobrze. Najgorsze byłoby, gdyby za kilka lat rodzice zaczęli oczekiwać, że każdy nowy wychowawca musi przygotować klasie prezent. Miły gest czy kolejna presja? Trudno odmówić takim drobiazgom uroku. Dla pierwszoklasisty ołówek z napisem „Powodzenia w szkole” może być czymś, co rzeczywiście zapamięta z pierwszego dnia. W sieci można znaleźć nawet gotowe materiały dla nauczycieli z miejscem na przyczepienie ołówka, długopisu, cukierka czy innego drobiazgu. Pytanie brzmi jednak, czy nowy trend pozostanie sympatycznym gestem, czy z czasem stanie się kolejnym elementem szkolnej presji. Bo kiedy jeden wychowawca daje dzieciom zakładki, drugi może przygotować notesy, a trzeci małe zestawy szkolne, łatwo dojść do sytuacji, w której nauczyciel zacznie się zastanawiać, czy wypada przywitać klasę z pustymi rękami, a przecież pierwszy dzień szkoły nie powinien być konkursem na najbardziej pomysłowego wychowawcę. Może więc warto potraktować ten nowy zwyczaj dokładnie tak, jak powinien być traktowany – jako dobrowolny, niewielki gest. Bez oczekiwań, bez obowiązku i przede wszystkim bez przekonania, że nauczyciel musi wydawać własne pieniądze, żeby dobrze rozpocząć rok z klasą. Zobacz także: Męczarnia w szkołach zacznie się 1 września? Lekcje na 10, zebrania o 16. „Mam się zwolnić z pracy, bo nauczycielom nic się nie chce?” Urlop na rozpoczęcie roku szkolnego. „Nie będę się zwalniać z pracy, żeby postać z dzieckiem przez 30 minut. Ma już 9 lat, poradzi sobie” 300 zł za wychowawstwo to za mało. Nauczyciele chcą podwyżki dodatku do 1500 zł
Wstydliwa scena przed wejściem do szkoły. 7-latek zrobił z ojca pośmiewisko. „Wyrwało mu się o jedno słowo za dużo”
Siedzę w kuchni, piję już trzecią kawę i wciąż nie mogę uwierzyć w to, co wydarzyło się dzisiaj przed wejściem do szkoły mojego syna. Mój mąż zamknął się w sypialni, twierdzi, że ma nagłe spotkanie online i nie wyjdzie z pokoju chyba do wieczora, bo po prostu boi się pokazać na naszym osiedlu.
Droga Redakcjo! Mam na imię Ania i jestem mamą 7-letniego Oskara, który od września zaczął swoją przygodę w pierwszej klasie szkoły podstawowej. Jak wszyscy rodzice pierwszaków, przeżywamy ten czas niesamowicie mocno − poranny pośpiech, logistyka, sprawdzanie czy worek z butami jest na miejscu i te nerwowe pożegnania pod drzwiami placówki. Niestety, dzisiejszy poranek brutalnie pokazał nam, że dzieci słyszą i chłoną absolutnie wszystko, co dzieje się w domu, a potem potrafią to bezbłędnie powtórzyć w najmniej odpowiednim momencie. Właśnie dziś pod szkołą nasz mały syn zrobił z własnego ojca totalne pośmiewisko na oczach innych rodziców i nauczycieli. Wyrwało mu się o jedno słowo za dużo, a prawda, która przy okazji wyszła na jaw, postawiła mojego męża w tak potwornym świetle, że do teraz pali mnie wstyd. Wszystko zaczęło się około godziny siódmej trzydzieści, kiedy w pędzie próbowaliśmy wyjść z mieszkania, bo mój mąż koniecznie chciał osobiście odprowadzić młodego pod samą klasę. Poranny pośpiech i wielka duma. Jak idealny wizerunek taty runął w ułamku sekundy Mój mąż od kilku dni bardzo mocno angażował się w pokazywanie wszystkim wokół, jak wspaniałym i odpowiedzialnym jest ojcem. Na osiedlowym parkingu głośno opowiadał sąsiadom, jak to on pilnuje edukacji syna, a dziś rano specjalnie założył elegancką koszulę, żeby zrobić dobre wrażenie na paniach i innych mamach. Pod szkołą panował gigantyczny ścisk, dziesiątki rodziców żegnały swoje zestresowane dzieci, a w powietrzu wisiało to klasyczne, wrześniowe napięcie. Gdy dotarliśmy do głównych drzwi, mój mąż ostentacyjnie ukucnął przy synu, poprawił mu kołnierzyk i zaczął głośno, tak żeby wszyscy słyszeli, prawić mu morały o tym, że teraz zaczynają się poważne obowiązki. Mówił z dumą w głosie, że w ich rodzinie zawsze stawia się na pracowitość, punktualność i rygorystyczne trzymanie się zasad, a on sam nigdy nie odpuszcza żadnego zadania. Oskar patrzył na niego swoimi wielkimi oczami, po czym, zamiast potulnie pokiwać głową, postanowił z całą dziecięcą szczerością skomentować te rewelacje na cały regulator. Jedno nieostrożne zdanie przy nauczycielach. Jak sekret z domowej kanapy ujrzał światło dzienne Nasz syn, słysząc te podniosłe słowa o pracowitości i zasadach, pociągnął tatę za rękaw koszuli i z rozbrajającym uśmiechem wykrzyczał tak głośno, że echo rozniosło się po całym szkolnym dziedzińcu: „Tatusiu, ale dlaczego ty kłamiesz, sam wczoraj wieczorem płakałeś na kanapie, że nienawidzisz swojej pracy, twój szef to baran i najchętniej rzuciłbyś to wszystko i uciekł na bezludną wyspę? Przecież sam mówiłeś mamie, że będziesz udawał chorego, żeby tylko nie iść na to nudne zebranie!”. Wokół nas w ułamku sekundy zapadła cisza. Kilkanaście matek stojących obok zamilkło w pół słowa, a pani dyrektor, która akurat witała dzieci, powoli odwróciła głowę w stronę mojego męża, wyraźnie hamując śmiech. Mój mąż w jednej sekundzie zrobił się czerwony jak burak i zaczął nerwowo poprawiać zegarek, próbując udawać, że mały po prostu coś zmyślił albo pomieszał bajki z rzeczywistością. Oskar jednak nie odpuszczał i dodał z pełną powagą, że tata przecież sam go uczył, iż nie wolno kłamać. Bezlitosna dziecięca szczerość. Czego uczy nas ta poranna wpadka pod szkołą Mój mąż bąknął coś pod nosem o pilnym telefonie z biura i uciekł w stronę samochodu z taką prędkością, jakby goniło go stado wilków. Ja zostałam, czując na sobie rozbawione i oceniające spojrzenia innych kobiet, które jeszcze długo po wejściu dzieci do sal szeptały między sobą. Ta sytuacja, choć z boku może wydawać się zabawna, idealnie pokazuje, jak niesamowity radar na fałsz mają nasze dzieci i jaką konsternację wywołuje u nich udawanie kogoś, kim się nie jest. Dzieci słyszą każdą naszą dorosłą, wieczorną rozmowę w kuchni, chłoną nasze narzekania, wyzwiska i domowe sekrety, a potem bez żadnego wyczucia kontekstu potrafią rzucić nimi prosto w twarz obcych ludzi w najmniej odpowiednim momencie. To dla nas ogromna, choć bolesna lekcja pokory − jeśli chcemy uczyć dzieci szczerości i szacunku, sami musimy zacząć zachowywać się autentycznie, bo one prędzej czy później obnażą każde nasze kłamstwo przed całym światem. Pozdrawiam całą Waszą Redakcję w ten koszmarny poranek, Ania Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Zmroziło mnie na plaży w Rowach. Słowa, jakie ten 7-latek rzucił w stronę płaczącej matki, spędzają mi sen z powiek
Matka zbuntowała się terrorowi e-dziennika. „Córka sama mówi, jaką ocenę dostała”
Przez lata rodzice wiedzieli o szkolnych ocenach tyle, ile powiedziało im dziecko. Nie dostawali powiadomienia, gdy dostało trójkę, nie widzieli każdej nieobecności i nie mogli sprawdzić wieczorem, czy nauczyciel wpisał uwagę. Dziś wystarczy kilka kliknięć, żeby wiedzieć... wszystko. Tylko czy ta wiedza rzeczywiście zawsze pomaga – i czy przy okazji nie odbieramy dzieciom odpowiedzialności za własną edukację?
Dyskusję na ten temat rozpoczęła Olga Legosz, znana w mediach społecznościowych jako Nomadmum. Wpis opublikowany przez nią na X szybko stał się punktem wyjścia do dyskusji o tym, czy rodzice rzeczywiście potrzebują stałego dostępu do szkolnych informacji. Legosz opowiedziała, że kiedy jej starsza córka poszła do liceum, postanowiła nie instalować e-dziennika. Przez cztery lata to dziewczyna decydowała, czym podzieli się z mamą: „Gdy moja córka poszła do liceum, zbuntowałam się i nie zainstalowałam e-dziennika. Przez 4 lata to ona mi mówiła, jaką ocenę dostała albo nie mówiła; jak zwiewała z lekcji, to nie wiedziałam o tym po 5 minutach i żyłyśmy dobrze”. Podobnie postąpiła w przypadku młodszej córki, która skończyła właśnie trzecią klasę szkoły podstawowej: „Młodsza skończyła 3 klasy podstawówki i również nie mam takiej aplikacji”. Autorka wpisu zachęca rodziców, żeby zamiast zastanawiać się, który system e-dziennika jest lepszy, zadali sobie inne pytanie: czy w ogóle potrzebują mieć dostęp do każdej informacji dotyczącej szkolnego życia dziecka? „Zamiast się nawalać, czy potrzebujemy e-dziennika PCG czy e-dziennika MEN, zadajmy sobie pytanie: czy rodzice potrzebują e-dziennika? Mieć stały podgląd na oceny, znać każdą nieobecność i czytać te wiadomości, które nie wnoszą nic”. I dodaje: „Chce jakiś nauczyciel ze mną pogadać albo ja z nim, to się umawiam w szkole”. E-dziennik pomaga czy odbiera dziecku odpowiedzialność? Trudno zaprzeczyć, że e-dziennik jest ogromnym ułatwieniem. Rodzic może szybko sprawdzić ocenę, nieobecność, plan lekcji czy wiadomość od nauczyciela. Problem zaczyna się wtedy, gdy aplikacja przestaje być narzędziem, a staje się centrum dowodzenia szkolnym życiem dziecka. Jeśli rodzic zna ocenę dziecka od razu po jej wpisaniu, wie o każdej nieobecności i natychmiast reaguje na każdą uwagę, kiedy właściwie dziecko ma nauczyć się samo odpowiadać za swoje szkolne sprawy? Właśnie na ten aspekt zwróciła uwagę jedna z komentujących osób, która przedstawiła perspektywę nauczyciela. „Z perspektywy nauczyciela: uczeń nie ma ochoty poprawiać złych ocen, bo dostał karę od razu. Niekiedy rodzice wiedzą o ocenie wcześniej niż dziecko i zdarza się, że wypisują do dziecka wiadomości z pretensjami. Również szóstką dziecko się nie pochwali rodzicom, bo mama już wie”. To ciekawy paradoks. E-dziennik miał ułatwić komunikację, a czasami sprawia, że dziecko staje się właściwie pominięte w relacji rodzic–szkoła. Rodzic dowiaduje się wszystkiego bezpośrednio od systemu, zanim uczeń zdąży sam opowiedzieć, co wydarzyło się tego dnia. View oEmbed on the source website „To dziecko ma być odpowiedzialne za swoją szkołę” Nie wszyscy jednak podzielają przekonanie, że problemem jest sam e-dziennik. Część komentujących zwraca uwagę, że coraz częściej to szkoła przyzwyczaja rodziców i dzieci do komunikacji przez aplikację: „Jest tylko jeden problem. Nauczyciele coraz częściej nie przekazują informacji dzieciom na lekcjach, tylko komunikują, że zamieszczą informacje w Librusie”. Ktoś inny przekonuje jednak, że można korzystać z e-dziennika bardzo oszczędnie: „Przeprowadziłam 3 synów przez cały proces edukacyjny, nie wchodząc na e-dzienniki, chyba że jakiś nauczyciel specjalnie do mnie napisał. To dziecko ma być odpowiedzialne za swoją szkołę i rozwijać swoją samodzielność”. I chyba właśnie tutaj znajduje się sedno całej dyskusji. Nie chodzi o to, że e-dziennik jest zły. Pytanie brzmi, jak z niego korzystamy. Trudno wymagać od nastolatka samodzielności, jeśli rodzic codziennie kontroluje jego oceny. Trudno uczyć odpowiedzialności, kiedy każda nieobecność natychmiast pojawia się na telefonie mamy. I trudno oczekiwać, że dziecko samo będzie pamiętać o obowiązkach, jeśli rodzic wie o nich wcześniej i może przypomnieć. Kiedy e-dziennik zaczyna żyć własnym życiem Jest jeszcze druga strona medalu. Niektórzy rodzice wcale nie chcą być szkolnymi kontrolerami, ale trudno im całkowicie odciąć się od aplikacji, skoro nauczyciele wykorzystują ją do przekazywania najważniejszych informacji. Jedna z komentujących podała przykład z klas 1–3: „U nas by to nie przeszło. Zakrawa to o absurd, ale w klasach 1–3 SP wychowawca pisze nam wiadomości na Librusie ZAWSZE po 22. Standardem są wiadomości w niedzielę przed 23, że na poniedziałek dziecko ma przynieść całą masę rzeczy, od mąki ziemniaczanej, bibuły, przez kasztany...”. To pokazuje, że sprawa nie jest wcale taka prosta. Z jednej strony mamy rodziców, którzy zaglądają do e-dziennika kilka razy dziennie, z drugiej – szkołę, która coraz częściej traktuje go jako podstawowy kanał komunikacji. Może więc, zamiast pytać, czy e-dziennik jest potrzebny, warto zapytać, komu i do czego jest potrzebny. Rodzicowi – żeby wiedzieć wszystko? Nauczycielowi – żeby łatwiej przekazywać informacje? A może przede wszystkim dziecku – żeby nauczyło się samo zarządzać swoją szkołą? Przez dziesięciolecia dzieci radziły sobie bez aplikacji, która informowała rodziców o każdej trójce i każdej nieobecności. Być może dziś największym wyzwaniem nie jest więc nauczenie dzieci korzystania z technologii, ale nauczenie nas, dorosłych, kiedy odłożyć telefon i pozwolić dziecku wziąć odpowiedzialność za własne sprawy. 3 alternatywne leady Emocjonalny: Dziś rodzic może wiedzieć o szkolnym życiu dziecka niemal wszystko. Ocena pojawia się w telefonie, podobnie jak nieobecność, uwaga czy wiadomość od nauczyciela. Tylko czy dziecko, którego szkołę rodzic może kontrolować w czasie rzeczywistym, ma jeszcze przestrzeń, żeby nauczyć się samodzielności? Zobacz także: Będzie blokada e-dzienników od września. Koniec uwiązania na cyfrowej smyczy i pisania maili o 22, nauczyciele chcą wreszcie odsapnąć 177 dni wolnego dzieci kontra 52 dni urlopu rodziców. Nauczycielka: „Skróciłabym wakacje na rzecz przerwy jesiennej” Męczarnia w szkołach zacznie się 1 września? Lekcje na 10, zebrania o 16. „Mam się zwolnić z pracy, bo nauczycielom nic się nie chce?”