Jak zwalczyć gorączkę u dziecka?
fot. Adobe Stock

Kiedy należy martwić się gorączką u dziecka?

Temperatura, która przekracza 38°C może być bardzo niebezpieczna – zwłaszcza dla dziecka. Dowiedz się, co jest przyczyną gorączki, a także co należy robić, gdy się pojawi.
Jak zwalczyć gorączkę u dziecka?
fot. Adobe Stock

Normalna temperatura ciała u człowieka wynosi 36,6°C. Niemowlęta oraz małe dzieci mogą niekiedy mieć nieco podwyższoną ciepłotę ciała, np. po śnie czy po długim płaczu, z reguły także wieczorem bywa ona trochę wyższa w porównaniu do ranka. Za stan podgorączkowy uważa się temperaturę w granicach 37,5°C – 38°C, natomiast o gorączce mówimy jeśli temperatura przekroczy 38°C.

Kiedy dzieci gorączkują?

Gorączka jest najczęściej odpowiedzią na stan chorobowy. Infekcja bakteryjna lub wirusowa powoduje, że ustrój zaczyna się bronić przed inwazją patogenów i wytwarza naturalną reakcję obronną jaką jest podwyższona ciepłota ciała. 

Dlatego mamy do czynienia z gorączką w przebiegu takich chorób jak: grypa, angina, wysypkowe choroby zakaźne wieku dziecięcego, grypa rotawirusowa, zapalenie górnych lub dolnych dróg oddechowych, zapalenie ucha, czy zapalenie pęcherza moczowego. 
Przyczyną pojawienia się gorączki u małego dziecka mogą być również stany związane z nadmiernymi emocjami. Maluch może zagorączkować w przeddzień ważnego wydarzenia, na które oczekuje z niecierpliwością, jak np. swoje urodziny czy wigilijna wizyta św. Mikołaja. Czasem dzieci rozwijają gorączkę wskutek negatywnych emocji, jak: tęsknota za rodzicami albo lęk przed pójściem do przedszkola lub szkoły. 

Niekiedy gorączkę może spowodować fizyczny uraz – silne uderzenie się w głowę lub upadek. Czasem mamy do czynienia ze stanem podgorączkowym lub wyższą gorączką po szczepieniu. Przyczyną wzrostu temperatury bywa także ząbkowanie, zwłaszcza przebiegające z bólem, stanem zapalnym i obniżeniem odporności. 

Jakie są wiarygodne sposoby pomiaru temperatury?

Najbardziej dokładnymi przyrządami są termometry na podczerwień, którymi mierzymy temperaturę w uchu – błona bębenkowa posiada tę samą ciepłotę, co ośrodek termoregulacji w mózgu. Urządzenia te są zatem nie tylko bardzo precyzyjne, ale także szybkie i łatwe w użyciu u dziecka.

Powszechne w użytku są termometry elektroniczne, którymi można zmierzyć temperaturę pod pachą lub w odbycie. Zdarza się czasem, że pomiary bywają niedokładne. Najmniej wiarygodne są jednak termometry paskowe przykładane do czoła. Mogą one wskazać wysokość gorączki tylko orientacyjnie, bez szczegółowego wyniku.

Co oznacza gorączka?

Gorączka jest objawem, który wskazuje na toczący się w organizmie proces chorobowy. Oznacza, że układ odpornościowy mobilizuje się do walki ze szkodliwymi drobnoustrojami. Przy podwyższonej ciepłocie ciała znacznie wzrasta ilość przeciwciał, zdolnych pokonać chorobotwórczych intruzów, wzrasta odpowiedź odpornościowa, zaś wirusy przestają się w takich warunkach namnażać, tracą aktywność i giną. 
Warto pamiętać, że gorączka jest naszym naturalnym sojusznikiem w starciu z chorobą i należy pozwolić jej wykonać swoje fizjologiczne zadanie. Jest ona bowiem jednym z głównych mechanizmów obronnych. Pomimo, że najczęściej budzi silny niepokój u rodziców małego dziecka, nie powinno się jej zbyt szybko obniżać, ponieważ mogłoby to skutkować zaburzeniem reakcji odpornościowej, wydłużeniem choroby i większym osłabieniem malucha. 

Gorączka sama w sobie nie jest chorobą. Jest ważnym przejawem gotowości ustroju do zwalczenia wrogich mikrobów i świadczy o prawidłowej reakcji układu odpornościowego.

Jak postępować w czasie gorączki u dziecka?

Przede wszystkim należy uważnie obserwować malucha i w zależności od jego stanu, wdrażać określone postępowanie. Najważniejsze w czasie gorączki jest:
 
  • Nawadnianie – to bezwzględna konieczność przy podwyższonej ciepłocie ciała. Dziecko traci wówczas więcej wody niż normalnie i szybko wzrasta ryzyko odwodnienia. Należy poić je regularnie i systematycznie, podając płyny łyżeczką lub małymi łyczkami. Niemowlęta karmione piersią przystawiać do piersi na krótko, lecz często. Najlepiej poić malucha wodą, lekką herbatką ziołową lub rozcieńczonym naturalnym sokiem owocowym. Jeśli w czasie gorączki malec ma dreszcze i nie może się rozgrzać, przygotujmy mu do picia herbatę z imbirem i innymi rozgrzewającymi przyprawami lub napar z kwiatu lipy z sokiem malinowym. Jeśli natomiast jest rozpalony i gorący, lepiej podać mu lekką herbatkę z cytryną rozcieńczone soki owocowe lub zwykłą wodę. 
 
  • Gdy gorączkujące dziecko skarży się na zimno, należy otulić go ciepło i jak najszybciej doprowadzić do spocenia się. Pomogą w tym rozgrzewające zioła lub moczenie stóp w ciepłej wodzie, w której wcześniej wygotowały się plasterki świeżego imbiru. Jeśli maluch jest rozgrzany, rozpalony i spocony, trzeba przebrać go w suchą piżamkę, podawać lekko chłodne płyny, ale nadal uważać, aby się nie wychłodził. Przy bardzo wysokiej gorączce można przykładać mu chłodne okłady na okolice karku, czoła i pachwin. Jeśli to nie skutkuje, można nawet zanurzyć dziecko w chłodnej kąpieli, lecz temperatura wody nie może być niższa od temperatury ciała więcej niż o 2°C.
 
  • W pokoju nie powinno być zbyt ciepło i sucho. Optymalna temperatura otoczenia to około 21°C – 22°C. Na grzejnikach dobrze jest umieścić nawilżacze powietrza lub chociaż mokry ręcznik.
 
  • Nie przekarmiajmy dziecka podczas gorączki. To normalne, że w chorobie traci apetyt. Organizm potrzebuje wtedy sił i energii do walki z chorobą, a nie do trawienia posiłku. Karmienie malca na siłę nie przyniesie dobrego efektu, nawet jeśli dostanie zdrowe i pożywne danie. Poczekajmy z jedzeniem, aż dziecko zacznie wracać do zdrowia. Wówczas potrzebne mu będą siły na powrót do formy. 

Kiedy niezbędna jest konsultacja z lekarzem?

  • Jeśli gorączka utrzymuje się dłużej niż 1-2 doby i nie reaguje na żadne podane środki.
 
  • Jeśli pojawią się inne niepokojące objawy, jak np. osłabienie, bóle, pierwsze objawy odwodnienia, kłopoty z oddychaniem lub drgawki.
 
  • Jeśli stan dziecka szybko ulega pogorszeniu, a gorączka utrzymuje się cały czas na wysokim poziomie.

Pamiętajmy, że przedłużająca się wysoka gorączka zwiększa zapotrzebowanie organizmu na tlen, wodę i energię, wyczerpuje i grozi odwodnieniem. 

Jeśli jednak mamy do czynienia z gorączką, która nie daje podobnych objawów i nie budzi dużego niepokoju, można sobie z nią poradzić metodami naturalnymi. Sposoby takie nie tylko spowodują ustąpienie objawów, lecz przede wszystkim nie zaburzą delikatnej równowagi dziecka i wzmocnią jego system odpornościowy. 

Jakie naturalne leki są skuteczne przy gorączce u dziecka?

Jeśli chcemy pomóc maluchowi szybciej uporać się z dolegliwościami, bezpiecznym i skutecznym wyborem będą leki homeopatyczne. Ważne jest, że można je zastosować u dziecka w każdym wieku, nie powodują one żadnych działań niepożądanych, nie zaburzają mechanizmów obronnych, a wręcz stymulują odporność i przyspieszają powrót do zdrowia. 
Pomocą w doborze właściwego leku posłuży nam doświadczony homeopata – lekarz lub farmaceuta, ale warto mieć kilka z tych leków w podręcznej apteczce domowej, aby móc podać je dziecku jak najszybciej po pojawieniu się pierwszych oznak choroby.
 
  • Aconitum napellus – lek wskazany w wysokiej gorączce, podczas której dziecko jest rozpalone, gorące i ma suchą skórę oraz dopomina się o duże ilości picia, najlepiej zimnych płynów.
 
  • Belladonna – polecana, gdy wysokiej gorączce towarzyszy suchy kaszel i pragnienie, malec ma zaczerwienioną, spoconą skórę, jest nadwrażliwy na dotyk i wszelkie bodźce.
 
  • Eupatorium perfoliatum – ma zastosowanie głównie przy grypie przebiegającej z gorączką oraz bardzo silnymi bólami kości, mięśni, głowy i oczu.
 
  • Gelsemium sempervirens – przyniesie pomoc, jeśli gorączkujące dziecko jest silnie osłabione, leży bez ruchu, nie ma ochoty na jedzenie ani picie, ma zaszklone oczy i czerwoną buzię.
 
  • Nux vomica – lek, który najlepiej podać przy pierwszych objawach przeziębienia, gdy pojawia się katar, dreszcze, kichanie, ból głowy oraz stan podgorączkowy.
 
  • Ferrum phosphoricum – pomocny będzie przy gorączce niezbyt wysokiej, lecz przebiegającej z osłabieniem, bladością, często z towarzyszącym suchym kaszlem, bólem ucha lub krwawieniem z nosa.
 
  • Arnica montana – wskazana jeśli gorączka rozwinęła się w efekcie urazu fizycznego.
 
  • Chamomilla vulgaris – lek ten przyda się w przypadku dolegliwości gorączkowych i bólowych związanych z ząbkowaniem.

Jak postępować po chorobie?

Spadek gorączki oznacza, że nasza pociecha wraca do zdrowia, ale niekoniecznie jest już w pełni sił. Należy jeszcze zadbać o to, aby nadwątlony chorobą organizm nie został nadmiernie przeciążony, wychłodzony czy osłabiony. Jak najlepiej zadbać o malucha, aby w pełni wrócił do formy?
 
  • Właściwie odżywiać dziecko – należy podawać mu posiłki ciepłe, gotowane, z dodatkiem delikatnych przypraw, zupy, warzywa korzeniowe, kasze, ryż, owsiankę lub jaglankę z bakaliami, a do picia przygotowywać herbaty ziołowe – napary z krwawnika, tymianku, kopru włoskiego. 
 
  • Zadbać o odporność dziecka – po chorobie dobrze jest zaaplikować maluchowi preparat z dobrym składem witamin. Korzystnie na odporność wpłynie także podanie specyfiku, zawierającego dobre probiotyki. 
 
  • Zadbać o sen, odpoczynek i ciepło – nie posyłajmy malca po chorobie od razu do przedszkola lub szkoły. Pozwólmy mu nabrać sił w domowym zaciszu, wyspać się i odpocząć. Jeśli wychodzi na dwór pilnujmy, aby był odpowiednio ubrany i zabezpieczony przed zimnem i wiatrem.
 
  • Podać naturalne leki homeopatyczne – w okresie rekonwalescencji wskazane jest zastosowanie leków homeopatycznych, które korzystnie wpłyną na stan malca. Jeśli dziecko jest osłabione wysoką gorączką, przebiegającą z silnym poceniem się, siły pomoże mu odzyskać lek China rubra. Zaś przy ogólnym osłabieniu fizycznym po przebytej chorobie, gdy maluch nie przejawia ochoty na zabawę, nie ma apetytu i jest apatyczny, pomocny będzie lek Kalium phosphoricum.

Zanim maluch wróci do normalnego trybu życia, upewnijmy się, że nabrał wystarczająco dużo sił i jego układ odpornościowy jest w stanie ochronić go przed kolejną infekcją. 

Materiał powstał przy współpracy z Polskim Towarzystwem Homeopatii Klinicznej PTHK
 

Zobacz także

Popularne tematy