dziecko, katar, zdrowie, chusteczka
fot. Panthermedia

Chore zatoki - to musisz wiedzieć!

Jeśli dziecko ma ciągle katar, to chore mogą być też zatoki. Ich zapalenia nie wolno lekceważyć. Skutki to nie tylko ból głowy, ale też poważne powikłania - zobacz, jak leczyć chore zatoki u dziecka.
dziecko, katar, zdrowie, chusteczka
fot. Panthermedia
Zatoki są połączone z nosem wąskimi szczelinami. Wyścieła je taka sama błona śluzowa jak nos. Gdy dziecko ma katar, to wydzielina od razu pojawia się też w zatokach. Po kilku dniach staje się gęsta, zatyka przejścia między nimi a nosem. W zatokach są wtedy świetne warunki dla rozwoju bakterii. Nieleczone zapalenie zatok może spowodować nawet zapalenie oczodołu i opon mózgowo-rdzeniowych.

Chore zatoki u dziecka - jak rozpoznać?

Katar trwa dłużej niż dwa tygodnie, jest gęsty, maluchowi trudno go wydmuchać. Wydzielina wcale nie musi wyciekać z nosa, może też ściekać po tylnej ścianie gardła. Innym objawem jest kaszel. Pojawia się zwłaszcza w nocy i nad ranem, dziecko może kasłać nawet przez dwie godziny (lekarze nazywają to zespołem zatokowo-oskrzelowym). Malec jest zmęczony, apatyczny, widać, że źle się czuje. Nie chce jeść. Starsze dziecko skarży się na bóle głowy. Nasilają się przy pochylaniu. Często pojawiają się też bóle w okolicach oczu.
Redakcja poleca: Domowe sposoby na przeziębienie - film
Nie zawsze konieczna jest wizyta u lekarza, czasem wystarczy herbata z cytryną czy ciepła kąpiel. Pediatra poleca domowe sposoby na przeziębienie.

Czy do postawienia diagnozy o zapaleniu zatok konieczne jest wykonanie badania rtg?

Nie, zwykle lekarz rozpoznaje zapalenie zatok po samych objawach. Najlepiej jednak iść do laryngologa, który dokładnie obejrzy nos i stwierdzi, czy nie ma w nim innych zmian, które mogą powodować podobne objawy (np. polipy, krzywa przegroda nosowa). Rentgen nie jest zalecany, gdyż niewiele daje. Znacznie dokładniejszym badaniem jest tomografia komputerowa. Lekarz zleca ją, gdy podejrzewa, że stan zapalny rozszerza się na okolice sąsiadujące z zatokami, czyli podstawę czaszki, oczodół.

Jak leczy się chore zatoki?

Najważniejsze, żeby wydzielina spływała z zatok. Dziecko trzeba więc uczyć wydmuchiwania nosa, i to w prawidłowy sposób: najpierw zatykamy jedną dziurkę (malec dmucha), a potem drugą. Bardzo pomocne jest również płukanie nosa, np. preparatami zawierającymi wodę morską lub sól fizjologiczną (np. Stérimar, Marimer). Lekarz zwykle zaleca też podawanie leków mukolitycznych rozrzedzających wydzielinę oraz takich, które zmniejszają obrzęk błony śluzowej nosa (np. pochodnych pseudoefedryny). Dzięki temu dziecku łatwiej oddychać.

Czy konieczny będzie antybiotyk?

W pierwszych dniach można spróbować leczyć dziecko prostymi środkami (takimi jak wymienione), jeśli jednak objawy nie mijają, trzeba podać antybiotyk. Leczenie trwa długo: minimum to 10–14 dni, a czasem trzeba je przeciągnąć nawet do czterech tygodni. Terapii nie wolno przerywać, nawet jeśli dziecko czuje się lepiej.

Zobacz także: Fakty i mity o chorowaniu - 14 ważnych zasad

Dlaczego zapalenia zatok powtarzają się?

Bakterie w zatokach mają bardzo dobre warunki do rozwoju. Niektóre z nich tworzą tzw. biofilm: otaczają się cienką powłoką, która działa jak bariera i nie pozwala na wniknięcie leku do zarazków. Poza tym w zatokach znajduje się bardzo dużo zakamarków, w których bakterie mogą przetrwać, a po zakończeniu leczenia znów zaczynają się namnażać. Nawracające zapalenia zatok często mają dzieci cierpiące na alergiczny nieżyt nosa. Dlatego tak ważne jest to, by dobrze leczyć alergię.

Jak chronić malca przed powtórnym zachorowaniem?

Trzeba wzmocnić jego odporność. Bardzo pomaga leczenie klimatyczne, dlatego warto jechać z malcem nad morze, w góry lub do tężni (np. w Konstancinie, Ciechocinku). Jeśli dziecko niedawno chorowało i brało antybiotyk, powinno dostawać przez dwa–trzy tygodnie probiotyk (np. Dicoflor, Trilac, Lacidofil) zawierający dobre bakterie wspomagające odporność. Gdy to nie pomoże, lekarz może zalecić podawanie szczepionek uodparniających (np. Broncho-Vaxom, Luivac).

Nowa metoda leczenia zatok

W Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach rozpoczęto przeprowadzanie pierwszych w Europie zabiegów specjalnym urządzeniem HydrodebriderSystem. Lekarze płuczą zatoki solą fizjologiczną, a potem odsysają wydzielinę zapalną. Metoda jest bardzo skuteczna. Na razie leczy się nią dorosłych, jednak prof. Henryk Skarżyński kierujący Instytutem mówi, że będzie ją można stosować u dzieci.

Polecamy: Jak wzmocnić odporność przedszkolaka

Konsultacja: dr n. med. Ewa Nowakowska-Szyrwińska, laryngolog, Instytut Matki i Dziecka
Oceń artykuł

Ocena 5 na 4 głosy

Zobacz także

Popularne tematy