rozwój mowy dziecka
fot. Fotolia

Rozwój mowy dziecka

Już od pierwszych dni życia powinnaś zadbać o prawidłowy rozwój mowy twojego malucha.
rozwój mowy dziecka
fot. Fotolia

Jak rozwija się mowa dziecka

Maleństwo już w łonie matki odbiera wypowiadane przez rodziców słowa. Gdy się rodzi, wyłącznie słucha, ale gdy ma już kilka tygodni, zaczyna wydawać pierwsze dźwięki. A potem szybciutko pojawiają się całe słowa, zdania....
Redakcja poleca: Rozwój niemowlęcia przez pierwsze 12 miesięcy życia [WIDEO]
Jak rozwija się niemowlę? Kiedy zacznie podnosić główkę, kiedy się pierwszy raz uśmiechnie a kiedy zacznie stabilnie siedzieć a potem stawiać pierwsze kroki. Zobacz, jak będzie rozwijało się twoje dziecko przez najbliższy rok.

Rozwój mowy dziecka w szóstym i siódmym tygodniu życia

Jako pierwsze pojawiają się samogłoski – a, e, u, o. Dziecko powtarza je wielokrotnie w ciągu dnia, czasami w tej samej kolejności, a innym razem -zmieniając kolejność. Słuchając kilkutygodniowego malca, nie potrafimy powiedzieć z jakiego kraju pochodzi, w jakim języku mówią jego rodzice, starszy brat czy siostra. Na początku wszyscy „mówią” podobnie.

Rozwój mowy dziecka w ósmym tygodniu życia

Pojawiają się głośne, wybuchowe dźwięki. Najczęściej są to: b, d, g. Nie jest to jeszcze mowa, ale tzw. gruchanie. Malec ćwiczy w ten sposób narządy artykulacyjne. Dziecko wyrzuca z siebie te dźwięki z dużą siłą i jeśli przy tym w skupieniu patrzy na mamę lub tatę, wydaje im się, że z nimi rozmawia. Gdy jednak przenosi wzrok na lampę czy motyla zawieszonego nad łóżeczkiem, nie ma już wątpliwości, że to jeszcze nie jest rozmowa.

Rozwój mowy dziecka w trzecim i czwartym miesiącu życia

Malec łączy samogłoski ze spółgłoskami w sylaby. Najczęściej pojawiają się połączenia głosek – ba-ba, da-da, ga-ga. Teraz babci może się wydawać, że jej ukochany wnusio mówi „baba”, tymczasem to połączenie sylab jest całkowicie przypadkowe i na słowo „baba” niestety babcia musi jeszcze poczekać.

Rozwój mowy dziecka w szóstym miesiącu życia

Dźwięki wydawane przez półroczne niemowlę przypominają już słowa. To powtarzanie jest teraz zamierzone (nie, jak poprzednio, przypadkowe). Malec powtarza: la-la-la, da-da-da, ba-ba-ba. Jest to gaworzenie. Z sylab powstają długie łańcuchy. Czasem dziecko powtarza te same ciągi wyrazowe w określonych sytuacjach – kąpiąc się mówi da-da-da, a bawiąc np. la-la-la. Gaworzenie jest treningiem dla słuchu. Dziecko naśladuje dźwięki, które wypowiedziało przypadkowo oraz powtarza te, które przed chwilą usłyszało.

Rozwój mowy dziecka w siódmym miesiącu życia

Teraz rodzice mogą już usłyszeć ma-ma i ta-ta, choć czasem malec pomyli się i patrząc na tatę powie ma-ma, a na mamę ta-ta. Nie należy się tym przejmować, gdyż wkrótce przestanie się mylić i wtedy, gdy powie mama, nie będzie już wątpliwości, że zwraca się właśnie do niej.

Rozwój mowy dziecka w dziewiątym miesiącu życia

Jeśli zapytamy swoją pociechę: Jak robi piesek? odpowie: hau – hau, A jak robi kurka? - odpowie: ko-ko. Jeśli nauczymy dziecko na pożegnanie machać rączką powtarzając: pa, pa, pa, będzie to robiło nie tylko żegnając się z panią w sklepie, ale pochwali się tą umiejętności także przed znajomymi rodziców, gdy
o to poproszą. Malec lubi naśladować gesty, słowa, zwroty. Jeśli będziemy powtarzać Jak robi kokoszka?, Jak robi straż pożarna? i Jak robi karetka pogotowia?, dziecko szybko nauczy się rozróżniania i naśladowania tych dźwięków.

Rozwój mowy dziecka w jedenastym miesiącu życia

Samochód może być ałem, tudutem, dudu. Cukierek - lelkiem, ciuciu, cielkiem. Nigdy nie udawajmy, że nie rozumiemy dziecka, ale za każdym razem starajmy się powtarzać prawidłowo: Tak, to jest samochód, a to jest cukierek. Mówmy: Bawisz się samochodem, a nie Bawisz się ałem, pytamy: Chciałbyś cukierka?, a nie Chciałbyś ciuciu?. Dziecko ma poznać prawidłowo brzmiące słowa, osłuchać się z nimi, by wreszcie kiedyś zaczęło ich używać.

Rozwój mowy dziecka w dwunastym miesiącu życia

Roczne dziecko mówi ze zrozumieniem dwa, trzy słowa. Są jednak dzieci, które mówią ich znacznie więcej, co jest oczywiście powodem do radości. Są też i takie, u których te pierwsze słowa zabrzmią nieco później i tym też nie należy się zamartwiać. Najważniejsza jest pewność, że dziecko dobrze słyszy. Najmniejszą wątpliwość należy wyjaśniać z lekarzem pediatrą lub bezpośrednio z audiologiem. Roczny malec używa już właściwie wszystkich samogłosek: a, o, u, e, y, i, ą, ę, a ze spółgłosek potrafi wymówić: p, b, m, t, d, n, k, ś i czasami ć. Pozostałe spółgłoski najczęściej zastępuje łatwiejszymi. Czasem wyraźnie wymawia tylko pierwszą albo ostatnią sylabę.

Polecamy: Jak wspierać rozwój mowy niemowlaka

Rozwój mowy dziecka w czternastym miesiącu życia

Twoja pociecha rozumie więcej niż mówi. Polecenia: „Przynieś lalkę.”, „Postaw samochód na półce.”, „Pokaż gdzie miś ma oko.” wykonuje bezbłędnie, choć nie potrafi tego powiedzieć.

Rozwój mowy dziecka w dwudziestym miesiącu życia

Pojawiają się pierwsze zestawienia słów przypominające zdania. „Tata lulu” znaczy oczywiście, że tata śpi, a „baba am am”, że babcia je. Nie zawsze te pierwsze zdania można od razu zrozumieć. Gdy malec powie: „Maciuś du du” można pomyśleć, że Maciuś się bawi, ale jeśli po raz pierwszy użył tego zdania można też podejrzewać, że chce iść na spacer.

Rozwój mowy dziecka w wieku dwóch lat

Dziecko używa od kilkudziesięciu do kilkuset słów. Mówi dużo, powtarza te same słowa, cieszy się z poznawania nowych, pyta, rozmawia z lalką i ulubionym misiem, śpiewa, mówi do siebie, naśladuje, przemawia.... Głoski „s, z, c, dz” wymawia jako „ś, ź, ć, dź” (na „sok” powie „siok”, a na „zupę” „ziupa”), a „r” jako „j” „rower” będzie „jowejem” a „krowa” „kjową”). Nie przejmuj się taką wymową, to norma rozwojowa. Większość dwulatków właśnie tak mówi. Nie powtarzaj jednak po dziecku: „siok” i „jowej”, ale zawsze mów prawidłowo : „sok” i „rower”.

Uwaga:
Między drugim a trzecim rokiem życia może pojawić się rozwojowa niepłynność mowy, nazywana też jąkaniem rozwojowym. Dziecko może powtarzać wtedy pierwszą sylabę: „ta – ta - tata”, pierwszą głoskę „k- k- kotek”, czasem cały wyraz ”dom - dom”, mieć kłopoty z rozpoczęciem mówienia czy z wypowiedzeniem niektórych fragmentów zdania. Niemal wszystkie dzieci wyrastają z takiego jąkania, pod warunkiem jednak, że rodzice zostawią je w spokoju. Bez konsultacji z logopedą nie należy rozpoczynać żadnych ćwiczeń z dzieckiem, bo skutek może być wręcz odwrotny – uświadomimy dziecku jego kłopoty z płynną mową, a stąd już tylko mały kroczek do utrwalenia jej.

Rozwój mowy dziecka w wieku trzech lat

Dziecko rozumie, co do niego mówimy, jeśli to, co mówimy nie wybiega poza jego wcześniejsze doświadczenia. Trzylatek używa już zdań kilkuwyrazowych, chociaż w tych zdaniach występują wciąż błędy gramatyczne (nie mam zabawków zamiast – nie mam zabawek). Prawidłowo wymawia: a, o, e, y, i, ą, ę, p, m, f, w, t, d, n, ń, k, g, ch, j, ł. Natomiast. s, z, c, dz czasem jeszcze wymawia jest jako ś, ź, ć, dź, ale coraz częściej czyni to prawidłowo. Głoski sz, ż, cz, dż może jeszcze zastępować ś, ź, ć, dź a w miejscu r coraz częściej pojawia się l, a nie jak dotąd j.
Zobacz także: Jak przebiega rozwój mowy przedszkolaka

Rozwój mowy dziecka w wieku czterech lat

Czterolatek potrafi już mówić o przeszłości, przyszłości, a nie tylko o teraźniejszości. Zadaje mnóstwo pytań. Głoski sz, ż, cz, dż coraz częściej brzmią prawidłowo, choć jeszcze mogą być zastępowanie przez s, z, c, dz. Podobnie z głoską r – wciąż ma prawo być zastępowana przez l. Nieprawidłowe będzie zastępowanie głoski r przez ł.

Rozwój mowy dziecka w wieku pięciu lat

Wypowiedzi dziecka są wielozdaniowe, a głoska r najczęściej jest już wymawiana prawidłowo. Czasem pojawia się ona w miejscu, gdzie powinno być l (dziecko powie rarka zamiast lalka). Nie martwmy się tym - to hiperpoprawność, która sama zaniknie.

Rozwój mowy dziecka w wieku sześciu lat

W tym wieku mówimy o ukończonym rozwoju mowy. Wszystkie głoski powinny brzmieć prawidłowo. Błędy gramatyczne zanikają, a wypowiedzi są wielozdaniowe, sensowne i poprawne pod każdym względem.

Powinno nas zaniepokoić, jeżeli dziecko:
- Nie mówi, porozumiewa się gestami.
- Nie reaguje na polecenia.
- Nie poznaje nowych słów, a jego rozwój mowy się zatrzymał.
- Nie reaguje na głos, zróżnicowane pod względem głośności dźwięki, reaguje nieadekwatnie na różne dźwięki, bardzo głośno mówi, głośno nastawia telewizor, radio. Być może dziecko ma problemy ze słuchem. Należy jak najwcześniej wyjaśnić je z pediatrą bądź audiologiem.
- Nie różnicuje słuchowo niektórych głosek – b - p, d - t, c - cz, dź – ci i innych. Jeśli pokażesz dwa rysunki – bułkę i półkę – dziecko słysząc słowo bułka wskaże na półkę i odwrotnie. Być może słuch fonematyczny (mowny) malca jest zaburzony. Logopeda może sprawdzić, czy fonematyczny słuch jest prawidłowy. W tym przypadku nie będzie konieczna wizyta u audiologa.
- Mówiąc, ślini się, wykonuje dziwne ruchy językiem. Być może połykanie niemowlęce pozostało mu po wcześniejszym okresie (w połykaniu niemowlęcym język pozostaje na dole).
- Mówi przez nos i masz wrażenie, że jego nosek jest zatkany, a głos stłumiony.
- Wysuwa język między zęby podczas wymawiania niektórych głosek.
- Zastępuje głoski dziwie brzmiącymi, często nieprzyjemnymi dla ucha, dźwiękami.
- Przez długi czas zastępuje trudniejsze głoski łatwiejszymi – gdy dwulatek zamienia r na j, nie powinniśmy się niepokoić. Jednak gdy czterolatek zastępuje r głoską j, należy skorzystać z porady logopedy.
- Ma kłopoty z płynną mową i podczas mówienia pojawia się coraz więcej dziwnych współruchów, gestów, grymasów i min.

Co jest wskazane:
- Zawsze słuchajmy swojego dziecka. Nie ponaglajmy go i nie przerywajmy, gdy mówi.
- Mówmy do dziecka powoli i spokojnie.
- Śpiewajmy mu, czytajmy, opowiadajmy, ale nie zmuszajmy do rozmowy.
- Czasami mówmy szeptem i zachęcajmy dziecko, by rozmawiało szeptem z nami.
- Bawmy się w mowę z wydłużonymi samogłoskami (moooja laaalkaaa iiidzieee spaaać).
- Pokazujmy, jak oddychać podczas mówienia – mówmy na wydechu, a nie na wdechu (wyłącznie w trakcie zabawy i nie wtedy, gdy dziecko ma kłopoty z mówieniem).

Co jest zakazane:
- Nazywanie kłopotów z mową jąkaniem.
- Proszenie o powtarzanie słów i zdań, których dziecko nie potrafi płynnie wypowiedzieć.
- Zawstydzanie.
- Opowiadanie przy dziecku o jego kłopotach z mową.
- Powtarzanie dziecku – Mów spokojniej, wolniej...
- Dawanie dziecku przykładów – Popatrz, jak Kasia ładnie mówi. Postaraj się
i ty.
- Krytykowanie.
- Jakiekolwiek ćwiczenia z związane mową bez konsultacji z lekarzem specjalistą.
- Zmuszanie do występów, popisów, publicznych recytacji.

Krystyna Zielińska, psycholog – logopeda
Doładuj
Przeładuj

Popularne tematy

To Cię zainteresuje

Narzędzia dla mam

Więcej

Świąteczne prezenty

Zakupy dla niemowlaka