GRY
 
 

Jak rozwija się niemowlę?

Niewielu rodziców zdaje sobie sprawę, jak rozwija się ich dziecko. A to fascynująca wiedza!

niemowlę, raczkowanie, rozwój
fot. fotolia

O rozwoju niemowlęcia, w tym rozwoju mowy, rozmawiamy z dr Małgorzatą Dąbrowską, psychologiem wczesnej integracji.

O rozwoju niemowlaka mówi się, że jest to rozwój psychoruchowy, co oznacza, że rozwój fizyczny i rozwój psychiczny są tak ze sobą zintegrowane, że nie da się ich oddzielić od siebie. Co to oznacza w praktyce?
Najpierw dziecko rozwija koordynację ruchową w tak zwanej dużej motoryce – czyli synchronizuje ruchy dużych części ciała: głowy rąk, tułowia i nóg. Dzięki temu może poczuć, że jest jedną, spójną istotą. Potem, te doświadczenia, które zdobywa w planowaniu ruchowym w dużej motoryce, przenosi na planowanie ruchowe w małej motoryce – zaczyna manipulować przedmiotami, a potem artykułować mowę. Dzieci, które miały jakiś kłopot, nawet dyskretny, z rozwojem dużej motoryki, mogą w przyszłości mieć jeszcze inne problemy. Dlatego dobrze jest je obserwować...

Zobacz też: Wzmożone napięcie mięśniowe u niemowląt

A jakie to mogą być problemy?
Bywa tak, że dziecko zaczyna chodzić o czasie i wszystko wydaje się być w porządku, ale okazuje się na przykład, że mowa rozwija się bardzo wolno, mimo że maluch wszystko rozumie. Późno pojawiają się pierwsze sylaby lub pierwsze słowa i są bardzo niewyraźne. Gdy rozmawia się z rodzicami o tych problemach, często okazuje się, że w wczesnym okresie życia dziecko miało jakieś kłopoty z dużą motoryką – np. nie umiało się podpierać rączkami gdy leżało na brzuszku, długo nie siadało albo wcale nie raczkowało, tymczasem tego typu umiejętności są właśnie odpowiedzialne za rozwój planowania ruchowego w pierwszym okresie życia.

Polecamy: Dlaczego należy kłaść niemowlaka na brzuchu?

Kilka pierwszych miesięcy po przyjściu dziecka na świat, to dla rodziców czas niezwykły, ale jednocześnie okres wielu niepokojów o to, czy rozwój malucha przebiega prawidłowo. Co psycholog może powiedzieć o pierwszych tygodniach życia maleństwa?
Najmłodszym dzieciom trzeba przede wszystkim dać czas, aby przystosowały się do warunków życia w z świecie zewnętrznym i poczuły się w nim dobrze. Dla noworodka wszystko jest nowe. Mnóstwo bodźców „atakuje” je i zaskakuje. W porównaniu z życiem płodowym, gdzie były one przefiltrowane przez ruchy mamy, wody płodowe i powłoki brzuszne, na zewnątrz wszystko odbierane jest znacznie mocniej: ruch, dotyk, dźwięki a do tego dochodzą jeszcze wrażenia wzrokowe, nowe zapachy i smaki. Nic więc dziwnego, że musi minąć trochę czasu zanim rytm snu i czuwania niemowlaka wyreguluje się, podobnie jak rytm jedzenia. W pierwszym okresie życia malucha mogą męczyć kolki, może nie lubić kąpieli lub marudzić bez powodu. Na ogół wcale nie świadczy to o tym, że z jego rozwojem dzieje się coś złego.

Czytaj też: Wzmożone napięcie mięśniowe – objawy

A jak rozwijają się kontakty społeczne takiego malucha?
W pierwszych tygodniach po przyjściu dziecka na świat, dziecko i mama „uczą się” siebie nawzajem, podobnie dzieje się w relacjach pomiędzy dzieckiem i tatą. Mama jest dla niemowlęcia zazwyczaj na pierwszym planie, ponieważ go karmi, ale przecież i tata jest ważny, bo nosi go, kąpie, przytula. Już kilkudniowe dzieci na króciutko i jeszcze dość przypadkowo zatrzymują wzrok na twarzy mamy czy taty, ale gdy mają 4-6 tygodni kontakt wzrokowy zaczyna się wydłużać. Takie dzieci przerywają nawet ssanie piersi aby popatrzeć na mamę. Mniej więcej gdy mają dwa miesiące zaczynają się do niej uśmiechać.

Polecamy: Jak rozwijać zmysły dziecka w wieku 0-3 miesiące

A czy uśmiech również świadczy o chęci nawiązania kontaktu?
Tak, oczywiście. Powinien się on pojawić, jak już wspomniałam, na przełomie drugiego i trzeciego miesiąca życia. Początkowo są to takie nieśmiałe próby, ale zdarzają się coraz częściej. Tak naprawdę, kilkumiesięczne maluchy uśmiechają się nie tylko do mamy, ale również do każdej innej osoby, która przemawia do nich z uśmiechem. Zachęta do kontaktu wzrokowego i uśmiechu jest więc dla dziecka uśmiech dorosłego, dlatego tak ważne by maluch widział pogodną twarz mamy, gdy na nią patrzy – wtedy będzie się uśmiechał, a to świadczy o jego dobrym rozwoju emocjonalnym i społecznym.

Co powinno nastąpić po pojawieniu się uśmiechu?
W trzecim miesiącu powinny pojawić się pierwsze dźwięki. “Wyrywają się” one jeszcze dość przypadkowo (ej-ge, e-je itp.) i są to głównie samogłoski.
Natomiast w czwartym lub piątym miesiącu, takich dźwięków powinno być już zdecydowanie więcej. Na przykład w sytuacji radości powinno się zdarzać, że dziecko “wybucha” radosnymi dźwiękami. Troszeczkę zaczyna zmieniać intonację. Jest to oczywiście jeszcze przypadkowe ale już daje się zauważyć.
Około szóstego miesiąca życia powinny pojawić się łańcuchy sylab typu ge-ge-ge, da-da-da, mem-mem-mem. Jest to najczęściej jedna sylaba powtarzana wielokrotnie.

A kiedy jest ta granica, kiedy dziecko na pewno powinno już coś “mówić”?
Jeśli maluch skończył 6-7 miesięcy i cały czas jest bardzo cichy, to warto się zastanowić z czego to może wynikać. Czy mało z nim rozmawiamy, czy jednak ma jakiś kłopot i nieco wolniej się rozwija (ma na przykład problem z przetwarzaniem wrażeń zmysłowych). Warto wtedy pójść do specjalisty, który podpowie na co zwrócić uwagę i jak bawić się takim dzieckiem; bo wspieranie rozwoju w tym wieku polega właśnie na zabawie, którą każdy rodzic może z łatwością zorganizować w domu.

Polecamy: Rozwój mowy dziecka

Redakcja poleca: Kiedy niemowlę siada? - film
Kiedy warto pomagać dziecku w nauce siadania, czy można nosić dziecko w nosidełku i sadzać w leżaczku? Jakie ćwiczenia zachęcą niemowlę do siadania?

Ocena (6 ocen)

4.2
Doładuj
Przeładuj