dziecko, uśmiech, ząbki

Jak wygrać z próchnicą u dziecka?

Nic tak nie dodaje urody jak piękny biały uśmiech. I to w każdym wieku. Każdy z nas, rodziców, pracuje na to, jakie zęby będzie miało jego dziecko.
Małgorzata Wódz
dziecko, uśmiech, ząbki
Janek będzie miał próchnicę butelkową, Zosia w wieku trzech lat dostanie pierwszą plombę, a czteroletniemu Adasiowi dentysta usunie zepsute jedynki. Nie trzeba chodzić do wróżki, by poznać takie przepowiednie. Dane statystyczne o stanie zębów polskich dzieci mówią same za siebie. Nie czekaj, aż te słowa się wypełnią. Twoje dziecko może mieć piękny uśmiech!

Nic tak nie dodaje urody jak piękny biały uśmiech. I to w każdym wieku. Ale to tylko walor estetyczny zdrowych zębów, a są jeszcze inne – zdrowotne. Zepsute zęby przyczyniają się do rozwoju chorób serca, dróg oddechowych czy cukrzycy. A tego przecież nikt nie życzy własnemu dziecku. Każdy chciałby mu też zaoszczędzić bólu i stresu spowodowanego zabiegami w gabinecie stomatologicznym. Straszymy? Tak. Bo mamy świadomość, że każdy z nas, rodziców, pracuje na to, jakie zęby będzie miało jego dziecko. Przepowiednie Wróżki Zębuszki wcale nie muszą się spełnić, jeśli nie będziesz mieć na swoim sumieniu drobnych grzeszków, które opisujemy. Lepiej zaliczyć je tylko w lekturze.

Całuję dziecko w usta

Tak przekazujesz dziecku bakterie, które masz we własnych ustach, a próchnica jest bardzo zaraźliwa. Bakterie próchnicowe, które pojawiają się w buzi dziecka, w większości pokrywają się ze szczepami z jamy ustnej mamy. Chcesz dać buziaka, wybierz czółko lub policzek. Z tego względu nie oblizuj smoczka dziecka ani łyżeczki, którą podajesz mu jedzenie.
Redakcja poleca: Jak zrobić kalendarz adwentowy z papieru?
Jeśli zastanawiasz się, jak zrobić kalendarz adwentowy z papieru, dobrze trafiłaś. Nasz jest łatwy do wykonania i efektowny, bo złoty! Dzięki kalendarzowi adwentowemu dziecku łatwiej jest czekać na gwiazdkę i prezenty. Znikające kolejne okienka kalendarza ułatwiają zrozumienie, ile jeszcze dni zostało do świąt i sprawiają, że ten czas nie dłuży się aż tak strasznie.

Czekam z myciem, aż pojawią się pierwsze zęby

Z higieną jamy ustnej warto zacząć oswajać dziecko, jeszcze zanim pojawi się pierwszy ząbek. Wtedy można delikatnie przemywać mu dziąsła. Używaj do tego wyjałowionych kawałków gazy nawiniętych na palec i zwilżonych w przegotowanej ciepłej wodzie. Delikatnie przesuwaj nimi po dziąsłach od strony warg i języka. Rób to systematycznie dwa razy dziennie, zwłaszcza po wieczornym karmieniu. Im dziecko jest starsze, tym częściej wykorzystuj sytuacje i zachęcaj je do mycia zębów po każdym posiłku. Kiedy ząbki się pojawią, gazik zastąpi specjalna szczoteczka. Można ją kupić, gdy malec skończy rok, i myć mu nią ząbki przynajmniej dwa razy dziennie (po śniadaniu i po kolacji). Dzieciom wyrzynają się również zęby boczne, w których jest mnóstwo szczelin i bruzd. Z resztkami jedzenia, które się tam gromadzi, poradzi sobie tylko szczoteczka.

Zostawiam dziecko sam na sam ze szczoteczką

Przy myciu zębów twoja pomoc będzie potrzebna bardzo długo. Choćby maluch najsprawniej wywijał szczoteczką, rodzic powinien mu umyć zęby. Specjaliści zalecają, aby wyręczać dziecko, nawet gdy chodzi już do szkoły podstawowej. Można podzielić obowiązki: najpierw malec myje zęby sam, potem szczoteczkę przejmuje rodzic (zrób to przynajmniej wieczorem). To daje gwarancję, że zęby zostaną należycie oczyszczone.

Zobacz też: Jak dbać o zęby mleczne?


Kupuję byle jaką pastę dla dzieci

Dla maluchów produkowane są specjalne. Lecz nie każda z nich nadaje się dla twojego dziecka. Sprawdzaj na opakowaniu informacje o tym, dla dziecka w jakim wieku jest przeznaczona. Taka zawiera odpowiednią dawkę fluoru. Nie nakładaj jej obficie na szczoteczkę. Zasada, że im więcej pasty nałożysz, tym ząbki będą czystsze, w tym wypadku nie działa. Dla małego dziecka odpowiednia ilość pasty jest równa wielkości ziarenka groszku. Pastę najlepiej kupić, gdy dziecko nauczy się wypluwać i płukać usta.

Zobacz też: Jak prawidłowo szczotkować zęby dziecka

Pozwalam dziecku podjadać

Jeśli zęby dziecka mają cały czas kontakt z jedzeniem, tym gorzej dla nich. Pomiędzy jednym a drugim posiłkiem powinna nastąpić przerwa, nawet jeśli karmisz malucha piersią. W tym czasie ślina rozcieńcza kwasy, które wytworzyły się w buzi dziecka. Zęby zyskują możliwość remineralizacji. To ich cudowna właściwość, która polega na tym, że mają szansę odbudować uszkodzone szkliwo.

Zapominam umyć dziecku zęby na noc

W czasie snu w buzi wydziela się mniej śliny niż w ciągu dnia. A ślina też działa ochronnie na zęby. W związku z tym lepiej też unikać karmienia dziecka nocą. Nie zawsze jest to możliwe, zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia. W miarę jak nocna drzemka się wydłuża, warto jednak podawać dziecku – gdy się przebudzi – tylko niesłodzone płyny, a najlepiej wodę.

Miksuję mu wszystkie pokarmy

Pokarmy o miękkiej konsystencji, zwłaszcza te, które przyklejają się do zębów, bardziej je osłabiają. Produkty, które trzeba gryźć, powodują, że zęby częściowo mogą same się oczyszczać. Gryzienie to też dobry trening dla zgryzu.

Nie dbam o mleczaki, bo i tak wypadną

Jeśli mleczne zęby będą zepsute, próchnica może przenieść się z nich na zęby stałe. Gdy mleczaki są mocno zniszczone, trzeba je usunąć. Co prawda niedługo dziecku wyrosną nowe zęby, ale obecne braki w uzębieniu mogą przyczynić się do powstania w przyszłości wad zgryzu, utrwalenia się nieprawidłowej wymowy, a nawet niższej samooceny u dziecka.

Jeszcze nie byłam z malcem u stomatologa

Warto, by jego gabinet twoje dziecko odwiedziło wtedy, kiedy ma zdrowe zęby. Zdaniem stomatologów powinno tam trafić, gdy wyrastają mu pierwsze ząbki, a najlepiej – jeszcze zanim się pojawią. Po co? Po to, by stwierdzić, czy rozwój twarzy i jamy ustnej przebiega prawidłowo. Tam rodzice mogą się też dowiedzieć, jak powinni prawidłowo czyścić zęby dziecka i czym.

Zobacz też: Co zrobić, by dziecko nie bało się dentysty?

Pozwalam mu zasypiać z butelką

U maluchów może pojawić się próchnica butelkowa, która sieje wielkie spustoszenie w buzi. Na przyczynę wskazuje nazwa. Zmiany w zębach są spowodowane karmieniem dziecka butelką bez należytego dbania o higienę, np. pozwalanie, by dziecko zasypiało z nią w ustach, nieprzyzwyczajanie do jedzenia łyżeczką.


Zacznij już dziś, czyli rady dla tych, którzy dopiero spodziewają się dziecka

Dziecko nie rodzi się z zębami (bardzo rzadko się zdarza, że noworodek ma w buzi jeden ząbek). Pierwsze zęby wyrastają zwykle ok. piątego miesiąca, ale już podczas życia płodowego kształtują się ich zawiązki (od czwartego tygodnia ciąży). Ma na to niewątpliwie wpływ dieta mamy. Powinna być bogata w białko, wapń, fosfor i witaminę A, C i D. Co zatem dobrze jest jeść w czasie ciąży?
Na pewno nabiał (najlepiej chudy), ryby, zielone rośliny liściaste i produkty pełnoziarniste. Warto zaś ograniczyć węglowodany. Taka dieta jest też ważna, gdy karmisz piersią.

A jak wyjedziesz z dzieckiem za granicę?

Czy będziesz musiała się wstydzić z powodu jego ząbków? Statystyczne polskie dziecko ma aż pięć ząbków zaatakowanych przez próchnicę, podczas gdy maluchy w innych krajach europejskich tylko jeden. To do Polski przyjeżdżają studenci stomatologii z innych państw, aby na własne oczy zobaczyć próchnicę. Bo jest co oglądać – więcej niż 50 proc. spośród polskich trzylatków ma zepsute zęby, a spośród sześciolatków leczenia u dentysty wymaga aż ponad 80 proc. maluchów.

Na początku były bakterie

Próchnicę wywołują szczepy bakterii, które żywią się cukrem. Ale nie tylko tym zwykłym z cukierniczki, także m.in. cukrem mlecznym, czyli laktozą, cukrem, który jest obecny w owocach, czyli fruktozą (więcej na ten temat na str. 78). Stwierdzono, że bakterie próchnicotwórcze pojawiają się w buzi dziecka często wcześniej, nim pojawią się zęby. Na czym polega ich działanie?
  • Przetwarzają cukier w kwasy, które mogą uszkadzać szkliwo, a także głębsze warstwy zębów.
  • Pozostając w buzi, tworzą płytkę nazębną, czyli nalot z resztek jedzenia, bakterii oraz produkowanej przez nie kleistej substancji – ta ostatnia powoduje, że płytka przylega do zębów. Można się jej pozbyć w prosty sposób – prawidłowo i regularnie myjąc zęby.


Krótki kurs mycia zębów mlecznych

Wystarczą 2–3 minuty

1. Wszystkie zęby z boku czyść od zewnątrz ruchem kolistym, a od strony języka ruchem wymiatającym.




2. Powierzchnie żujące i tylne starannie szczotkuj ruchami do przodu i do tyłu.





3. Zęby przednie myj ruchami góra–dół. Zaczynaj od dziąsła i kieruj się do końca zęba. Na koniec wypłucz usta.




Zobacz też: 4 zabiegi, które chronią mleczne ząbki

Konsultacja: dr n. med. Aleksander Remiszewski, kieruje Zakładem Stomatologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Warszawie, jest konsultantem wojewódzkim ds. stomatologii dziecięcej.


 
Oceń artykuł

Ocena 6 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy