Encyklopedia zdrowia dziecka

A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ż Wszystkie

Jęczmień

Bakteryjne zapalenie brzegu powieki, zwykle spowodowane zakażeniem gronkowcem.

Przyczyny
To, co popularnie nazywamy jęczmieniem, fachowo określa się zapaleniem jednego z mieszków włosowych. W pewnych przypadkach może być konsekwencją zapalenia brzegów powiek. Najczęściej jednak jest spowodowane mikrourazem w mieszku, z którego wyrasta rzęsa i wytworzeniem się w nim stanu zapalnego. Dochodzi do niego najczęściej na skutek pocierania przez dziecko brudnymi rączkami powiek lub ciągnięcia nimi za rzęsy.

Objawy
Na powiece pojawia się bolesne zgrubienie, początkowo czerwone, z czasem pęczniejące i przybierające kształt i barwę ziarna zboża, od którego wzięło nazwę. Zbiera się w nim ropa, która nadaje ową ciemnozłotą barwę. Jęczmień dojrzewa w ciągu 4–5 dni i nie leczony samoczynnie pęka. Czas dojrzewania jęczmienia może być dla dziecka dokuczliwy – zaogniona powieka puchnie i ogranicza sprawne widzenie, przede wszystkim jednak swędzi. Jeśli dziecku trudno jest się powstrzymać od pocierania bolącego miejsca, można założyć na oko opatrunek z kawałka wyjałowionej gazy.

Jak się leczy?
Kiedy zauważysz zgrubienie, umiejscowione zwykle na dolnej powiece, skonsultuj się z okulistą, który przepisze maść z antybiotykiem. Zainfekowane miejsce należy smarować ściśle wg wskazówek lekarza. Jeśli antybiotyk zostanie użyty odpowiednio wcześnie, może w ogóle nie dojść do pęknięcia jęczmienia. W ten sposób unika się niebezpieczeństwa ponownego nadkażenia. Żeby złagodzić ból i przyśpieszyć proces gojenia, można kupić w aptece krążek żelowy typu hot-cool. Wkłada się go do ciepłej wody i osuszony przykłada na jęczmień. Okłady można robić kilka razy w ciągu dnia. Na czas choroby dziecka jego ręcznik należy trzymać z dala od przyborów toaletowych pozostałych członków rodziny – jęczmień jest zaraźliwy (może się też przenieść z powieki jednego oka na drugie). Z tego samego względu przed i po każdym przemyciu zainfekowanej powieki należy dokładnie umyć ręce.

Dobre rady:
- W przypadku bardzo małego dziecka oko z zainfekowaną powieką powinno być cały czas osłonięte, by maluszek nie rozdrapał jęczmienia i nie przeniósł infekcji na drugie oko.
- Kilkulatkowi oprócz maści przykładaj suche kompresy. Skrócą okres infekcji i złagodzą ból.

Konsultacja: lekarz medycyny Lucyna Michalska, pediatra

Rodzice pytają, odpowiada dr n. med. Wojciech Hautz, specjalista chorób oczu.

Dlaczego zapalenie mieszka włosowego nawraca?
- Nawracanie stanu zapalnego jest związane z obecnością na skórze i w obrębie worka spojówkowego bakterii chorobotwórczych. Część pacjentów jest nosicielami gronkowca, który w okresie zmniejszenia odporności organizmu może powodować nawracające jęczmienie. Ponieważ jęczmień może być źródłem rozsiewu bakterii, w przypadkach nawracania zmian konieczne jest zastosowanie antybiotyków ogólnie (np. doustnie).

Czy można jęczmień przemywać rumiankiem?
- Rumianek nie jest zalecany do stosowania w okolicy oczu. Może on bowiem powodować odczyny alergiczne spojówek i powiek. Najlepsze są suche okłady polegające na wygrzewaniu zmiany chorobowej źródłem ciepła (np. stara metoda naszych babć – przykładanie do powieki przez jałowy gazik ciepłego, ugotowanego jajka).