język niemowląt
fot. Fotolia

Co chce ci powiedzieć niemowlę?

Język niemowląt jest specyficzny. Dziecko nie używa bowiem słów, ale od początku informuje, kiedy jest szczęśliwe lub smutne. Poznaj mowę ciała niemowlaka.
język niemowląt
fot. Fotolia

Chociaż dziecko nie rozumie jeszcze, co do niego mówimy, to my możemy zrozumieć język niemowląt. Wystarczy uważna obserwacja i otwarty umysł! Poza tym niemowlę doskonale potrafi zrozumieć nasze emocje. Kiedy jest akceptowane i kochane, znacznie lepiej się rozwija.

Jak zrozumieć język niemowląt?

Dziecko rodzi się z pewnym potencjałem. Jest od początku osobą, która we właściwy sobie sposób reaguje na świat. Zdrowy noworodek lubi przytulać się całym ciałem do mamy, uwielbia być głaskany. Dotykaj noworodka jak najwięcej, sprawiają mu przyjemność delikatne, płynne ruchy. Przestrach wzbudzają zbyt głośne dźwięki czy gwałtowne poruszenia. Dziecko ma wówczas wrażenie, że rodzice za chwilę go upuszczą.

Grażyna Kmita, psycholog z Zakładu Zdrowia Rodziny Instytutu Matki i Dziecka, twierdzi, że niezwykle ważne jest dostrojenie się emocjonalne do dziecka, umiejętność subtelnego wsłuchania się w emocje niemowlaka.Wiele mam rozmawia ze swoim dzieckiem jeszcze przed jego narodzeniem, opowiadając mu o świecie i traktując już wtedy jako osobę. Na oddziale położniczym można zaobserwować, jak mamy, przewijając dziecko, opowiadają mu o tym, co robią, zachwycają się, jaki ma śliczny brzuszek, rączki, nóżki. Próbują przejąć punkt widzenia dziecka i z jego perspektywy nazywają świat. Ten dialog na gesty, miny, dźwięki, toczy się między mamą a ciekawym świata dzieckiem już od pierwszych chwil jego życia. W ten sposób mama uczy się języka niemowląt, by móc nawiązać głęboką więź z dzieckiem.
Redakcja poleca: Rozwój mowy dziecka - film
Poznaj etapy rozwoju mowy u dziecka i sprawdź, jakie słowa niemowlę wypowie jako pierwsze.

Poznaj mowę ciała noworodka

Zmysły noworodka są w pełni rozwinięte. Język niemowląt jest pełny odruchów. Już od pierwszych dni rozpoznaje po zapachu mamę. Krzywi się, ściąga brwi, zaciska usta, gdy podać mu do ust coś słonego czy gorzkiego.Kiedy mama jest zdenerwowana, dziecko potrafi odmówić ssania, płacząc przy tym wniebogłosy. Gdy lękliwy tata niepewnie trzyma je na rękach lub usiłuje wykąpać, zanosi się od płaczu. Ten krzyk z braku poczucia bezpieczeństwa jest inny od płaczu wywołanego głodem i pragnieniem. Mamy zwykle szybko zaczynają go rozpoznawać.

Uczucia dziecka wyraża jego mowa ciała. Gdy jest zdenerwowane, zaciska piąstki, napina wszystkie mięśnie, złości się i krzyczy. Starsze niemowlę, kiedy czegoś nie lubi, próbuje „uciec”, odwraca się, wykrzywia twarz, podnosi ręce w geście obrony. Natomiast kiedy jest zadowolone, jego twarzyczka jest pogodna, ciało odprężone, a spojrzenie otwarte.

Sprawdź, dlaczego dziecko płacze.

Sprawdź, co słyszy dziecko

Zmysł słuchu jest już rozwinięty w szóstym miesiącu życia płodowego. Udowodniono, że niemowlęta wolą głos matki niż osoby nieznanej, język ojczysty przedkładają nad obcy. Oczywiście, słuch dziecka różni się od słuchu dorosłego, głos powinien mieć odpowiednie natężenie, by dziecko mogło nań zareagować. Głośne dźwięki sprawiają, że pojawia się u dziecka odruch Moro, (noworodek gwałtownie wyciągając rączki i nóżki). Uspokaja się przy muzyce klasycznej, zwłaszcza zapamiętanej z okresu płodowego. Od trzeciego miesiąca będzie reagować nawet na cichy szept. W wieku sześciu miesięcy odwraca głowę w kierunku źródła dźwięku.

Jak rozwija się wzrok niemowlaka?

Nie zdziw się, gdy w kilka godzin po porodzie dziecko będzie ci się intensywnie przyglądać. Nie ma wątpliwości, że noworodek widzi, chociaż jeszcze w sposób nieostry, i potrafi skupić wzrok na obserwowanym obiekcie. Jego uwagę przyciągają skomplikowane kształty oraz przedmioty znajdujące się w ruchu. Uwielbia przyglądać się twarzy mamy. Cieszą go zwłaszcza poruszające się jej oczy. Już od urodzenia potrafi rozróżnić jasność i ciemność. Najlepiej widzi kontrastowe, wyraziste barwy, szczególnie czerwoną. Jego oczy wyrażają różne uczucia. Błysk jest zawsze oznaką zainteresowania i radości. Gdy dziecko jest zmęczone, oczy stają się niewyraźne. Bardzo ważny jest kontakt wzrokowy między dzieckiem a mamą.

Przemawiaj do dziecka, pochylając się nad jego twarzyczką, śmiej się do niego, a kiedy będzie miało półtora miesiąca, odwzajemni twój uśmiech. Będzie to znaczyło, że dziecko dobrze czuje się w towarzystwie ludzi. W wieku 4-5 miesięcy będzie się już śmiać do rozpuku, gdy połaskoczesz je w piętę lub rozbawisz śmiesznymi minami.

Sprawdź, jak rodzi się miłość do dziecka

Czytaj emocje dziecka z twarzy

Język niemowląt to jego emocje i gesty. Już od pierwszych dni życia mimika twarzy niemowlęcia jest bardzo bogata. Na jego twarzyczce pojawia się radość, smutek, złość, strach. Od trzeciego miesiąca mamy większą pewność, że wyrażone na twarzy uczucie rzeczywiście przedstawia to, co dziecko przeżywa. Dziecko w tym wieku nie potrafi udawać lub świadomie tłumić swoich uczuć. Jeśli coś je rozbawi, będzie cieszyć się całym sobą, lęk czy złość może spowodować wybuch niekontrolowanego płaczu. Z jego twarzy można czytać jak z książki.

Po prostu kochaj dziecko!

Niemowlę przychodzi na świat ze zdumiewającą umiejętnością przeżywania. Kontaktuje się ze światem na poziomie emocjonalnym. Język niemowląt pełen jest emocji. Jeśli dziecko postrzega swój świat jako wrogi, wytwarza się w nim lękliwość, która negatywnie wpływa na zachowanie, zdolności porozumiewania się z otoczeniem – twierdzi amerykański psychiatra i psychoterepeuta Ross Campbell. Dzieci kochane, otoczone miłością i przytulane rozwijają się o wiele szybciej niż te, które są emocjonalnie odrzucone przez najbliższych. Znany jest tzw. syndrom zatrzymania: dziecko, nieakceptowane w rodzinie, pomiędzy szóstym a dwunastym miesiącem traci chęć do życia, przestaje jeść i rosnąć. Rozwój dzieci przebywających w domach dziecka pozostaje o kilka miesięcy w tyle w stosunku do rówieśników wychowywanych w pełnych rodzinach.

Wypróbuj 10 sposobów na okazywanie dziecku miłości

Okazuj dziecku czułość

Już od pierwszych chwil życia niezwykle ważne jest podtrzymywanie z dzieckiem kontaktu fizycznego. Dziecko trzeba tulić, głaskać, masować, nosić na rękach, bujać. Rozmawiać z nim i jak najczęściej szukać fizycznego kontaktu. Jednak, jak wykazały badania amerykańskich psychologów, do końca pierwszego roku życia dziewczynkom okazuje się pięć razy więcej czułości niż chłopcom. Najprawdopodobniej jest to jedna z przyczyn, dla których w późniejszym wieku chłopcy mają więcej problemów psychicznych niż dziewczynki. Tymczasem oni także potrzebują fizycznego kontaktu, przytulania, żartobliwego mocowania się.

Ross Campbell twierdzi, że dzieci można przyrównać do zwierciadła: odbijają miłość. Jeśli daje im się miłość, oddają ją, jeśli niczego im się nie daje, nie mają czego oddać. Każde dziecko swoim zachowaniem nieustannie pyta rodziców: czy mnie kochacie? Odpowiedź na to pytanie jest najważniejszą rzeczą w życiu dziecka.

Zobacz też:
Oceń artykuł

Ocena 4 na 8 głosy

Zobacz także

Popularne tematy