katar u niemowlaka
fot. Adobe Stock

Katar u niemowlaka: przyczyny, leczenie, kiedy do lekarza

Zapalenie śluzówki nosa, czyli katar u niemowlaka, mogą wywołać wirusy, bakterie albo alergeny. To rodzaj kataru decyduje o sposobie leczenia. Inaczej leczymy katar alergiczny, a inaczej bakteryjny czy wirusowy. Sprawdź, jak leczyć katar u niemowlaka, zależnie od jego przyczyny.
Sylwia Niemczyk
katar u niemowlaka
fot. Adobe Stock

Katar, czyli nieżyt nosa, pojawia się u niemowlęcia najczęściej wskutek infekcji wirusowej (rzadziej bakteryjnej), którą dziecko zaraża się od bliskich. Choć katar wydaje się błahą dolegliwością, u niemowląt wymaga leczenia. Szybkie zwalczenie kataru jest ważne, aby ułatwić dziecku oddychanie (niemowlęta mają wąskie drogi oddechowe) i nie dopuścić do powstania duszności lub rozszerzenia się infekcji na dolne drogi oddechowe. 

Katar może przybierać różne formy. Opisujemy, jak postępować w zależności od wieku dziecka i przy różnych rodzajach kataru. 

Spis treści:  

Katar u niemowlaka – objawy

Głównym objawem kataru jest pojawienie się wydzieliny z nosa i kichanie. Ale o katarze mówimy także, gdy nos nie jest drożny. Dodatkowo można zaobserwować, że zakatarzone dziecko częściej płacze, ponieważ odczuwa dyskomfort związany z utrudnionym oddychaniem (młodsze niemowlęta nie potrafią oddychać przez usta). Łzy w tym wypadku mogą mieć korzystne działanie, ponieważ rozpuszczają zaschniętą wydzielinę z nosa, co z kolei przynosi dziecku ulgę.

Objawy kataru u niemowlaka:

  • kichanie,
  • wyciek płynnej wydzieliny z noska,
  • kłopoty z oddychaniem,
  • sapka,
  • zatkany nos,
  • rozszerzone skrzydełka nosowe
  • gorsze samopoczucie.

Katarowi u niemowlęcia może towarzyszyć kaszel, który jest skutkiem spływania wydzieliny z nosa po tylnej ścianie gardła.

Katar u niemowlęcia – przyczyny

Przyczyną kataru u niemowlaka może być:

  • infekcja wirusowa,
  • infekcja bakteryjna,
  • alergia,
  • skrzywiona przegroda nosowa,
  • zbyt suche powietrze w pomieszczeniu,
  • zanieczyszczenie powietrza,
  • wrodzone defekty w obrębie ujść zatok.

Katar u niemowlaka – kiedy do lekarza?

Jeśli katar pojawia się u niemowlęcia poniżej 6, miesiąca życia, należy iść z dzieckiem do lekarza, który ustali przyczynę kataru i zleci odpowiednie leczenie. Drogi oddechowe u tak małych dzieci są bardzo wąskie, a niedrożność noska może znacznie utrudniać dziecku oddychanie.

Ze starszym dzieckiem należy iść do lekarza, gdy katar trwa dłużej niż 7 dni i występują dodatkowe objawy, np. podwyższona temperatura. Lekarz zweryfikuje, czy u dziecka nie rozwija się poważniejsza infekcja. Tym, co również powinno skłonić do odwiedzenia pediatry, jest ból ucha, towarzyszący katarowi (może to być objawem rozwijającej się infekcji ucha środkowego). U niemowlęcia trudno rozpoznać w domu ból ucha. Objawem, który może go sugerować, jest płacz dziecka, próby pocierania ucha rączką lub tarcia chorym uszkiem o poduszkę.

​U starszego dziecka, które ma katar, ale nie gorączkuje, można wypróbować domowe sposoby na katar. Metody te sprawdzą się również u młodszego niemowlaka, ale należy sięgać po nie po konsultacji z pediatrą. 

Leczenie kataru u niemowlaka

Podstawą w leczeniu kataru jest regularne oczyszczanie dziecku nosa. Można to robić za pomocą roztworu wody morskiej lub soli fizjologicznej (takie preparaty są dostępne w aptekach).

Co pomoże na katar?
 
  • Układanie na brzuszku – ułatwi wyciek wydzieliny z noska, a tym samym przyniesie maluchowi ulgę. 
     
  • Użycie aspiratora – urządzenia, które pomoże odciągać katar.
     
  • Układanie dziecka do snu z główką nieco wyżej, niż klatka piersiowa (możesz unieść jedną stronę materaca lub łóżeczka, podkładając pod nie np. książki).
     
  • Nawadnianie dziecka – gdy niemowlak jest zakatarzony, powinien dużo pić – sprawi to, że wydzielina z noska będzie rzadsza i łatwiej ją będzie usunąć.
     
  • Wietrzenie pomieszczeń kilka razy dziennie – temperatura w pokoju, w którym przebywa dziecko nie powinna być wyższa niż 21 stopni Celsjusza. ​

Lekarz może zalecić użycie nebulizatora, czyli inaczej inhalatora - urządzenia, które jest nie tylko skuteczne, ale i bezpieczne w użyciu już u niemowląt. Inhalacje pomagają zmniejszyć obrzęk śluzówki przy katarze, a to z kolei ułatwia oddychanie. W przypadku dzieci w pierwszym roku życia nie należy wykonywać inhalacji na własną rękę. Dotyczy to także wykorzystania inhalacji z naparów ziół. Niektóre zioła mogą być niebezpieczne dla niemowląt.
 

Rodzaju kataru i sposób postępowania 

Katar u niemowlęcia może mieć różną postać: może być wodnisty lub gęsty, a wydzielina mieć kolor biały, żółty lub nawet zielony. Sposób postępowania przy katarze zależy od jego rodzaju: inaczej leczy się katar wirusowy, a inaczej bakteryjny ropny.

Biały gęsty katar u niemowlaka

Na początku kataru wydzielina jest wodnista, potem staje się śluzowa (biała). To znak, że nos atakują wirusy. Dziecko może mieć zapalenie spojówek i gardła, a także wysoką temperaturę (nawet do 40 st. C). Obrzęk śluzówki blokuje oddychanie. Prawie zawsze maluch jest niespokojny, nie ma apetytu i nie chce spać.

Jak pomóc dziecku? Starannie oczyszczaj nos dziecka, szczególnie przed snem i karmieniem. Możesz używać soli morskiej lub soli fizjologicznej do rozrzedzenia gęstej wydzieliny. Kropelki obkurczające śluzówkę noska (np. Nasivin, Otrivin), stosuj tylko, jeśli zaleci je lekarz i nie dłużej niż 3 dni – dłuższa kuracja może uszkodzić delikatną śluzówkę noska. 
 
Redakcja poleca: Jak nie krzyczeć na dziecko – jak przestać krzyczeć? Jak krzyk wpływa na dziecko? [WIDEO]
Jeśli zastanawiasz się, jak nie krzyczeć na dziecko, najważniejszy krok do sukcesu masz już za sobą. Krzyczenie na dziecko przynosi bowiem fatalne skutki i wyrabia w maluchu nawyk rozwiązywania problemów podniesionym głosem. A to nie jest dobry kapitał na przyszłość. Psycholog wyjaśnia, czy można krzyczeć na dziecko, i jak przestać to robić.

Żółty lub zielony katar u niemowlaka

Żółty lub zielony katar u dziecka może wskazywać na infekcję bakteryjną. Wydzielina ma kolor biało-żółty lub zielonkawy. Dziecko ma zatkany nos, gorączkuje, jest niespokojne i nie ma apetytu. Ten rodzaj kataru wywołany przez bakterie zwany jest też katarem ropnym.

Jak pomóc dziecku? Niemowlę, które ma objawy ropnego kataru bezwzględnie musi zbadać pediatra. Lekarz oceni jego stan i przepisze leki (mogą wśród nich znaleźć się antybiotyki). U noworodka i niemowlęcia ropny katar może prowadzić do poważnych powikłań, np. zapalenie oskrzeli lub płuc. U najmłodszych dzieci te choroby często leczy się w szpitalu.  

Katar przewlekły u niemowlaka

Jeśli dziecko ma wiecznie zatkany nos, a wydzielina jest ropna, to oznaki kataru przewlekłego, który – nieleczony skutecznie – sam nie ustąpi. Jego przyczyną mogą być:
  • skrzywiona przegroda nosa,
  • wrodzone defekty w obrębie ujść zatok.

Jak pomóc dziecku? Jedynym skutecznym leczeniem w takim wypadku jest operacja. Krzywa przegroda nosowa wymaga wyprostowania; jeśli ujścia zatok są zbyt wąskie – należy je poszerzyć. U starszych dzieci przyczyną przewlekłego kataru bywa też przerośnięty trzeci migdałek, który usuwa się operacyjnie. Musisz udać się z dzieckiem do pediatry albo od razu do laryngologa.

Ile trwa katar u niemowlaka?

To, ile trwa katar u niemowlaka, zależy od tego, czym jest spowodowany. Czasem katar trwa kilka dni i ustępuje bez śladu, kiedy indziej jest przewlekły lub prowadzi do różnych powikłań. Katar wirusowy u niemowlaka trwa około 10-14 dni. O katarze przewlekłym można mówić, gdy trwa dłużej niż dwa tygodnie.

Nie myl kataru z sapkąU noworodka kanaliki nosowe są jeszcze bardzo wąskie. Gdy w pokoju jest sucho, dochodzi do obrzęku błony śluzowej nosa. Dziecku trudno wtedy oddychać, nie ma kataru, tylko sapkę, czasem nawet lekko pochrapuje, ale nie jest przeziębione.
Zobacz także:
Oceń artykuł

Ocena 4 na 22 głosy

Zobacz także

Popularne tematy