niemowlę, sen, problemy ze snem
fot. Fotolia

Moje dziecko nie chce spać!

„Od porodu nie zmrużyłam oka na dłużej niż trzy kwadranse. Usypiam córeczkę godzinami, a potem wstaję do niej kilkanaście razyw ciągu nocy. Jestem kompletnie wykończona. Ratujcie!” – pisze do nas Agnieszka.
Beata Turska
niemowlę, sen, problemy ze snem
fot. Fotolia
Choć według mądrych książek noworodki przesypiają większość doby, a półroczne bobasy całą noc, dzieci nie zawracają sobie głowy tym, co o nich napisano. Urządzają nocne „koncerty”, zasypiają wyłącznie na rękach, przy piersi albo w wózku (oczywiście jeżdżącym wte i wewte po przedpokoju), śpią w dwudziestominutowych ratach, o czwartej nad ranem są gotowe do zabawy. Niektóre urządzają rodzicom nocne pobudki jeszcze długo po pierwszych albo nawet drugich urodzinach, w dodatku krzyczą przy tym tak, że drżą szyby w oknach. A ich mamy?

No cóż, podobnie jak Agnieszka, oddałyby królestwo za jedną spokojnie przespaną noc. Albo chociaż pół nocy! Mamy dla nich dobrą wiadomość: to możliwe, ale wiele zależy od nich samych.

Jak śpią dzieci?
Nie wszystkie maluchy śpią tyle samo. Jedne noworodki przesypiają nawet 20 godzin, innym wystarcza 14, a nawet mniej, a czasem noworodek nie chce spać. Później też bywa różnie. Przyjmuje się, że półroczny malec potrzebuje około 14 godzin snu na dobę, a roczny 12.
Nie traktuj jednak tego dosłownie. Niezależnie od indywidualnych różnic noworodki śpią najdłużej i budzą się według własnego rytmu, który nie ma nic wspólnego z nocą i dniem. Nawet największy śpioch budzi się po dwóch, trzech godzinach i domaga się jedzenia. To normalne: błyskawicznie rośnie i potrzebuje regularnych dostaw energii, a ma malutki żołądek i nie jest w stanie najeść się na zapas. Im dziecko starsze, tym dłużej śpi w nocy, a krócej w dzień. Musi się jednak tego nauczyć, a ty możesz (także dla swojego dobra) mu w tym pomóc.

Noc i dzień
Twoje zadanie numer jeden: naucz maluszka odróżniać dzień od nocy.
- Gdy drzemie w ciągu dnia, nie chodź po domu na palcach, nie wyłączaj radia, nie zasłaniaj szczelnie okien, słowem, nie wmawiaj maleństwu, że zapadła noc. Możesz też położyć je w innym miejscu niż wieczorem, np. w salonie. Gdy obudzi się i naje, baw się z nim, mów do niego, słowem, rób wszystko, by dzień zaczął mu się kojarzyć z aktywnością. Choć to bardzo wygodne (bo można coś zrobić w domu), nie staraj się, by drzemał jak najdłużej, bo jeśli „wyrobi” swoją dobową normę, nie będzie spał w nocy.
- Wieczorem zadbaj o ciszę (nie musi być idealna), zasłoń okna i zgaś światło w sypialni maluszka. Jeśli obudzi się w nocy, staraj się nie robić zamieszania – nie zapalaj górnego światła, nie hałasuj itd. Nakarm i przewiń dziecko, ale nie baw się z nim, nie daj się wciągnąć w zabawę.

Rutyna i rytuały
W nauce zasypiania pomaga także przewidywalny plan dnia. Zabieraj malca na spacer, kąp i usypiaj mniej więcej o stałych porach. Nie musisz trzymać się „rozkładu jazdy” kurczowo, chodzi jedynie o to, by dziecko nie żyło w chaosie (np. nie kładź go spać raz o 19, raz o 23). Nie czekaj, aż samo zaśnie ze zmęczenia, bo będzie tak rozdrażnione, że w ogóle nie zdoła tego zrobić. Poprzedzające usypianie czynności (wyciszające zabawy, kąpiel, przebieranie w piżamkę, śpiewanie kołysanki, przytulanie itd.) wykonuj w tej samej kolejności – to daje dziecku poczucie bezpieczeństwa i porządkuje świat („Oho! Pora spać!”).

Sposoby na usypianie
Nie ma czegoś takiego jak Jedynie Słuszny Sposób Usypiania Dzieci. Niektórym maluszkom pomaga relaksacyjna muzyka (albo nawet nagrany odgłos suszarki), innym cicho grające radio, jeszcze inne wolą ciszę. Jedne lubią delikatne głaskanie po czole i nosku, inne nie zasną, jeśli nie przytulą się do mamy. Jest również wiele metod, które uczą samodzielnego zasypiania. Jedną z nich opisano w książce „Uśnij wreszcie” (według autorów, dr Eduarda Estivilla i Sylvii de Bejar, rodzice powinni wychodzić z pokoju dziecka, zanim ono zaśnie i – jeśli płacze – wracać po trzech, pięciu i siedmiu minutach). Najważniejsze jest to, by okoliczności, jakie towarzyszą usypianiu, nie zmieniały się nieustannie. Dlatego zanim uznasz jakiś sposób za nieskuteczny, daj mu szansę – maleństwo musi się do niego przyzwyczaić. Zanim to zrobi, nie będzie łatwo, ale warto to przeczekać – gdy już się nauczy zasypiać, i ty wreszcie będziesz mogła porządnie odpocząć.

Uwaga: pułapka
Są sposoby, których lepiej unikać, nawet jeśli są bardzo skuteczne:
- Nie usypiaj maluszka na rękach... Szybko się do tego przyzwyczaja i gdy budzi się w nocy, nie jest w stanie sam zasnąć (nic dziwnego: jest zdezorientowany, bo budzi się w innym miejscu, niż zasnął, poza tym znów chce znaleźć się w twoich ramionach). Odkładaj go do łóżeczka, gdy jeszcze nie śpi. Jeśli zacznie płakać, nie bierz go na ręce, tylko pogłaszcz, szepcz, cichutko śpiewaj. Bądź cierpliwa, z czasem będzie mu to wystarczać.
- …ani przy piersi. Maluch często ssie nie dlatego, że jest głodny, ale po to, by się uspokoić. Z przejedzenia boli go brzuszek i ssie jeszcze więcej.

Obudziłem się!
Niemowlęta, zwłaszcza noworodki, najczęściej budzą się z głodu, jednak nawet one nie są głodne co kwadrans. Może chodzić o coś innego, to np.:
- Zatkany nosek. Uniemożliwia swobodne oddychanie, a więc i spokojny  sen, dlatego zanim ułożysz bobasa do snu, sprawdź, czy nie ma kataru.
- Niewłaściwa temperatura. W sypialni malucha powinno być około 20˚C.
- Rosnące ząbki. Więcej na ten temat piszemy na str. 62.
- Niewygoda. Za miękki, za twardy albo „wyleżany” materac, za krótkie śpioszki, drapiąca falbanka, wpijająca się w ciało gumka itd. mogą uniemożliwić sen.
- Kolka. Nie ma na nią dobrego lekarstwa, choć jest wiele sposobów, które ją łagodzą. Czasem pomaga delikatny masaż i monotonny szum, np. suszarki.
- Ból. Kłopoty ze snem bywają sygnałem rozpoczynającej się infekcji.
- Nadmiar wrażeń w ciągu dnia. Po męczącym albo obfitującym w emocje dniu także dorośli mają kłopoty ze snem. Dlatego tak ważny jest stały plan dnia i znane wieczorne rytuały.

A co z tobą?
Gdy człowiek słania się na nogach ze zmęczenia, trudno trzymać nerwy na wodzy. Spróbuj jednak zachować spokój, bo jeśli twoje rozdrażnienie udzieli się dziecku, będzie ci jeszcze trudniej. Co możesz dla siebie (dla bobaska także) zrobić?
- Spróbuj zrozumieć dziecko. Będzie ci łatwiej poradzić sobie z sytuacją, jeśli nie zapomnisz, że dziecko nie robi ci na złość ani nie testuje twojej wytrzymałości, tylko nie śpi, bo ma z tym kłopot.
- Odpoczywaj, kiedy się da. W pierwszym, najtrudniejszym okresie, staraj się spać wtedy, kiedy maleństwo. To ważniejsze niż sprzątanie czy gotowanie, bo gdy człowiek jest półprzytomny ze zmęczenia, przestaje sobie radzić nawet z prostymi rzeczami. Jeśli nie możesz zasnąć, połóż się na chwilę – jest szansa, że twój organizm podejmie decyzję za ciebie. Jeśli możesz, poproś kogoś o pomoc. Jeśli nie, odsypiaj zaległości choć raz na jakiś czas, np. w weekendy, gdy możesz na kogoś liczyć.
- Nie panikuj. Jeśli twoje dziecko jest ciągle rozdrażnione i/albo nie rozwija się jak trzeba, skonsultuj się z pediatrą, by ustalił przyczynę jego problemów. Jeśli jednak rośnie jak na drożdżach, ładnie przybiera na wadze, w ciągu dnia jest pogodne i ma apetyt, wszystko wskazuje ma to, że śpi tyle, ile potrzebuje, nawet jeśli spędza w łóżeczku o wiele mniej czasu, niż byś chciała.

Razem czy osobno?
Zdania na ten temat są podzielone. Zwolennicy spania razem uważają, że nie ma nic naturalniejszego na świecie – przytulony do mamy malec czuje się bezpiecznie, a mama się wysypia. Przeciwnicy – że dziecko powinno spać we własnym łóżeczku, choćby
dlatego, że w przyszłości trudno będzie „wyprowadzić” je z łóżka rodziców. Co powinnaś w takim razie zrobić? To zależy wyłącznie
od ciebie. Nie śpij jednak z dzieckiem, jeśli śpisz wyjątkowo głęboko.

Ratunku, moje dziecko…
Kłopoty z zasypianiem i nocne pobudki to nie wszystko. Co robić, jeśli dziecko:
✱ …śpi za krótko. Jeśli jest zdrowe i dobrze się rozwija, śpi wystarczająco długo. Nie da się go zmusić, by spało więcej, niż potrzebuje. Zresztą po co miałoby to robić?
✱ …za późno zasypia. Spróbuj zmienić jego przyzwyczajenia, stopniowo budząc je coraz wcześniej.
✱ …woli spać w dzień. Spróbuj przemeblować jego dobę: skróć drzemki (jednak z nich nie rezygnuj, bo będzie zbyt zmęczone, by zasnąć) i jeśli dotąd tego nie zrobiłaś, pomóż mu odróżnić dzień od nocy (rady znajdziesz w tekście).
✱ ...budzi się o świcie. Kładź je nieco później i zasłoń szczelnie okna, by nie budziło go słońce.
✱ …je w nocy, choć ma już kilka miesięcy. Zamiast mleka podawaj mu w nocy wodę. Będzie protestować, ale jeśli będziesz konsekwentna, z czasem przestanie się budzić, bo zwyczajnie przestanie mu się to opłacać.
Redakcja poleca: Jak przygotować miejsce do spania dla niemowlaka - film
Sprawdź, gdzie powinno spać niemowlę, czym przykrywać dziecko na noc i w jakiej pozycji układać niemowlaka do snu.
Oceń artykuł

Ocena 5 na 1 głos

Zobacz także

Popularne tematy